Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 204

ན། བདག་ཉིད་ཀྱང་མེད་པས་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་བརྗོད་དུ་མེད་དེ་ལན་མི་གླན་པ་དང་དག་ངན་པའམ་རྩུབ་པོ་ཞིག་ཟེར་ན་ཆོས་དཔྱད་པ་ལ་མ་གཏོགས་ཏེ་ལན་མི་གླན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་མི་བསྟན་པ་ནི་མཁན་པོའི་དཔེ་མ་ཁྱུད་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གོ་བར་

རུང་སྟེ། བསྟན་མི་དགོས་པ་དང་བསྟན་ཀྱང་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། བསྟན་ན་སྟེ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་བསྲུང་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་བསྟན་མོད་ཀྱི་དུས་གཞན་དུ་སྣོད་དང་སྦྱར་ཞིང་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྟགས་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་ན་མི་ལས་
བླ་མར་གྱུར་པས་གཙུག་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟོན་ཏོ་ཅོག་སྨོན་པའི་ཚིག་ལྟ་བུར་འོལ་མ་ཆགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་གང་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། གང་གིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་འཛིན་ཏོ་ཅོག་ཀྱང་དེ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་དང་ནོར་ཏེ་ཡོད་པ་ལས་མེད་པར་ལྟའོ་
ཅོག་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཅིག་གིས་བསྒྲིབས་པས་མེད་པར་སྨྲའོ་ཅོག་གག་ཀྱང་རུང་། དེའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་སྟོན་ཏོ་ཅོག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བ་འགའ་ཞིག་ལས་ནོར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་བཟློག་པར་བྱ་ན་
ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་མི་བྱ་བར་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་རྐྱེན་གང་ལས་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་ལ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཡོད་པ་ལས་མེད་པར་ལྟ་བ་བཟློག་པར་བྱ་ན་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་གིས་སྒྲུབ་ཀྱི་དེ་མངོན་སུམ་
དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་འདིས་བསྒྲིབས་སོ་ཞེས་བྱས་ལ་དངོས་པོ་གང་ཡོད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་བསྟན་ཏོ། །མཚན་གྱི་གཞི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་མི་རྩོད་པར་མཚན་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་། ཕ་ལོགས་སྨྲ་
བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མི་སྒྲུབ་པར་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་། དེ་འདྲ་བར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གང་དང་། ནོར་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་ན། ཡོང་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ལོགས་
ཤིག་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་མོད་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཆང་བ་དངོས་པོར་སྣང་ངོ་ཅོག་གི་རྒྱུ་འབྱིན་པ་དེ་ལ་བདག་ཏུ་བརྟགས་ནས་དེ་ཉིད་ཡུལ་

ལ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་ནས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པ་ཁྱབ་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་བསྟན་ན་ཡོད་ཀྱི། དེ་དག་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་
འདི་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལས་བྱེད་པ་ཡང་མི་འབྱུང་མོད་ཀྱི། ཚེ་སྔ་མ་མི་དྲན་ཕྱི་མ་མི་ཤེས་པ་དང་། སྐྱི་ད་སྡུག་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བ་ལས་གང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པས་ལན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པ་གང་ལ་རིགས་པས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་
པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མར་མི་འདོད་དེ། རྟག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཆོས་དེ་དག་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གཞིག་ཏུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འཇིག་པར་ཡང་མི་དམིགས་པའི་རིགས་ན། ཞིག་བར་དམིགས་པ་ལས་ནི་མི་རྟག་པར་ཡང་མངོན་ཏེ།
སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ནི་རྒྱང་བསྲིངས་ན་མེ་འབར་བའམ་ཆུ་འབབ་པའི་རྒྱུན་ལ་ཡང་རྟག་པར་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལ་གོམས་པས་བསྒྲིབས་པའི་དབང་གིས་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ལ་རྟག་པ་ལྟ་བུར་ནོར་བས་མཐོང་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་གང་ལ་
ཡང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་སྦྱར་ཞིང་ཅི་རིགས་སུ་བསྟན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་དུ་གཞུག་པ་དེ་དག །ཨཱ་ཙརྱ་ཨ་སཾ་གས་སྨྲ་བའི་རྒྱན་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པའོ། །སྨྲ་བའི་རྒྱན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔར་
ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་དེས་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་དོན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་དེ་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དུ་
མས་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབས་བསྒྲུབས་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཕ་ལོགས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་གོ་བར་བྱའོ། །དེའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་དང་། རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་

རྫོགས་པའི་ཚད་མས་གང་ལ་གང་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའོ། །གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྔའོ། །ཡོངས་སུ་མ་
དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བདུན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་གྲེགས་
པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མ་དག་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཞིབ་ཏུ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཅན་གྱི་
དོན་བྱེད་ཅེས་ཟེར་བ་དང་རང་གི་མཐུ་སེམས་པ་དག་དམ་བཅས་ཤིང་སྟོན་ཏེ། སྨྲ་བའི་དོན་འགྲུབ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཡང་མངན། དེ་ཀུན་གྱིས་བསམ་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་བ་མ་ཞེས་བྱ་ན། དེ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དེ། འགྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་མི་འགྲུབ་བ་
ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཅི་ལས་གྱུར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་ལས་གྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་དོན་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ཏེ་འགྲུབ་པར་རུང་།
ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་དོན་ལ་ལོག་པར་འཛིན་ཏེ་འགྲུབ་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འཇོག་སྟེ། སྡིག་པའི་
གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་མི་ལྟུང་བར་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་འཇོག་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་ཀྱང་མི་གོ་བར་མོས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་

སྒྲུབ་པ་ཡན་ལག་གི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།མངོན་སུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་གང་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་
མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་བཞིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་བདག་གིས་མ་བསྒྲིབས་པས་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་དང་། དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དང་བཅས་པས་དུས་གཅིག་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཐད་ཀར་བབ་པ་ལ་དམིགས་ནས། ཡུལ་དེ་སོ་སོའི་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་པའང་ཆོས་ལ་
དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་གཅིག་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་གམ་ལྔ་ཆར་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་ཅེ་ན། ཡོད་ནི་གང་དང་ཡང་མཉམ་དུ་འཇུག་མོད་ཀྱི་
དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ལས་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གྱི་མཐུའམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཐུ་གང་ཆེ་བས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་མཉམ་དུ་འཇུག་སྟེ། ལྔ་ཆར་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་འཇུག་གོ། །ལྷག་མ་རྣམས་
དང་ཡང་རིམ་གྱིས་མཉམ་དུ་འཇུག་སྟེ། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལ་གདུ་བུར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མགྱོགས་པས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་འདྲ་བར་ཡང་སྣང་ངོ་། །རྐྱེན་བཞིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱ་བའི་རྐྱེན་བཞིའི་ཚུལ་ཆོས་མངོན་པ་ལས་འབྱུང་བ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་བཞི་སྟེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །རྒྱུའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །

དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་རྣམས་ཀྱི་འོག་ཏུ་བར་ཆད་མེད་པར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེས་པའམ་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་སོ། །དེའི་བདག་པོའི་
རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ནི་ཡང་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་དེ་ལ་ཡངས་
པའི་བློ་གྲོས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་
དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དུས་གཅིག་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡངས་པའི་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
དང་བཅས་པའི་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་བ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དུས་གཅིག་པ་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཐང་ཅིག་བྱུང་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པ་ཅིག་ཀྱང་ཐང་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཐང་ཅིག་ཏུ་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞིའམ་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་རྣམས་ཐད་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་བ་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཡངས་པའི་བློ་གྲོས་ཆུའི་ཀླུང་ཆེན་པོ་འབབ་པ་ལ་རླབས་གཅིག་འབྱུང་བ་ནས་མང་པོར་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་

བར་གནས་ན་མང་པོར་འབྱུང་བ་དང་། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཟུགས་བརྙན་གཅིག་འབྱུང་བ་ནས། གཟུགས་བརྙན་མང་པོ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་ན། མང་པོ་ཡང་འབྱུང་མོད་ཀྱི་ཆུའི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་འཆད། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རང་བཞིན་
དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་ཡང་མི་མངོན་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་འདི་ལས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་ཡངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་དོན་འདི་ནི། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད་དེ། དེ་ལ་གསུངས་པའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་བཞི་དག་གིས་འབྱུང་ངོ་། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ།
རང་གི་སེམས་སྣང་བ་འཛིན་པ་ལ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་
མཚར་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆུ་ཀླུང་ལྟ་བུ་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླབས་འབྱུང་ངོ་། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་སྤུའི་ཁུང་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་
བཞིན་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་གཅིག་དང་རིམ་གྱིས་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་སྣང་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལ་རླུང་གིས་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་རླུང་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་རྒྱུའི་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་དང་རིགས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་འཇུག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་དང་ཡུལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་

པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་དང་དེའང་བདག་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞུགས་པའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་
ཉིད་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་རིག་པའི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བཞི་འབྱུང་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་
འཛིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ནི་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ལ་བྱའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རྐྱེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་
བདག་པོའི་རྐྱེན་ལ་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བར་དུ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་
པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏོ། །མིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་བཞི་ཡང་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ནང་ནས་གཟུགས་ཞེས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྐྱེན་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་ཞེས་གང་ལ་
གང་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་སྤུའི་ཁུང་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་གོ་སྙོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཁྲབ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཟུགས་དང་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་།
སྤུའི་ཁུང་བུ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བྱའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མེ་ལོང་དང་ཆུའི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པ་དང་

ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་དཔེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་པའོ། །འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་དག་འབྲེལ་པ་ལ་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་།
ལ་མི་རིགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ནས་ལུས་ཀྱི་བར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །རྒྱུ་དང་ཡུལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རྒྱུ་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་བ་དྲུག་གོ། །དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པས་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའོ། །དེ་དག་དང་དེའང་བདག་ཅག་ལྷན་ཅིག་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་
སོགས་པར་མི་སེམས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔས་རྒུད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མྱོང་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ། བག་ཆགས་ཀྱིས་
རྒྱས་པར་བྱས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ལ་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཡུལ་ལ་མཉམ་དུ་
ཞུགས་པ་ན་ཤེས་པ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཡུལ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་པར་དམིགས་པ་ལ་བྱའོ། །སྒྲིབ་པས་མ་བསྒྲིབས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལས་འབྱུང་བ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའམ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའམ་ཉོན་མོངས་
པའི་སྒྲིབ་པའམ། ལྟ་བའི་སྒྲིབ་པའམ། མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པའམ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའམ། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པའམ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲིབ་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སུན་འབྱིན་པའི་སྒྲིབ་པའམ།

སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་ཆོད་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་གང་གིས་བསྒྲིབས་ཤིང་ཀུན་ནས་ལངས་ནས་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའམ། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའམ། ལྷ་དབུལ་པོར་འགྱུར་བའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའམ། ཆོས་ཉན་པ་ཡོངས་སུ་མི་ལེན་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཤེས་
པར་འགྱུར་བའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་གྲོགས་པོ་མི་འཐོབ་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མི་འཐོབ་པའམ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུད་ཟ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོར་བར་
འགྱུར་བའམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་མི་ཉན་པའམ། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དག་གིས་མནར་བར་འགྱུར་བའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རིང་དུ་བྱེད་པའམ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྩོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་འཁུ་བར་
འགྱུར་བའམ། བརྩམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བའམ། དྲན་པ་མི་ཉམས་པ་འཐོབ་པའམ། ཆོས་ལྟ་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་ལ་མི་མོས་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་ཟའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
སྒོ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའམ། ས་ནས་སར་གནས་པ་མི་འཐོབ་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འགྲོགས་པ་མི་འཐོབ་པའམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་དང་བྱས་པ་བསྲུང་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའམ། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ལས་ནུར་བའམ། སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་
དག་པ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའམ། གཟུངས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་མི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའམ། སྤོབས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་

པ་དང་། བསོད་ནམས་མཉམ་པ་ཉིད་མི་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་གཞོམ་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་
ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དང་། ནན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་དུ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པའི་འགེབས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྣམ་པ་བཅུར་གསུངས་པ་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་
པའོ། །དེ་དག་གིས་བསྒྲིབ་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་
ནས། འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀུན་གཞོམ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། །སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གིས་མ་བསྒྲིབས་པའི་མངོན་སུམ་དེའང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མངོན་སུམ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་
གི་མངོན་སུམ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་ས་ཤ་སྟག་ལ་སོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའི་ཚུལ་
བཞིན་དམིགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མངོན་སུམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བདེན་པ་བཅུ་ལྟ་བུར་དམིགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་གཉིས་སུ་དམིགས་ཏེ།
གཞན་གྱི་དབང་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས། དེ་གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་བྱེད་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱེས་ནས་སྔ་མ་འགགས་པར་དམིགས་པ་དང་། འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་བྱ་བ་ཕྱི་མ་བྱེད་ཅིང་སྔ་མ་གཏོང་བར་

དམིགས་པ་དེ་དག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་དམིགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཉམས་ཀྱིས་ཚོར་ཏེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
བདག་མེད་པ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་དམིགས་པར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་མཐོང་ན། སྐྱེས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང་། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་དུང་སེར་པོར་དམིགས་པ་དང་། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་དང་། རྣ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་རླུང་དང་ཆུ་དབའི་སྒྲ་རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མངོན་
སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒོམས་ཏེ། ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་། ས་ཤ་སྟག་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་། བདག་མཐེ་བོ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མངོན་སུམ་
དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་
རོལ་པོ་ཡོད་པ་དང་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པར་ཆུད་མི་ཟ་བ་གང་དེ་ལ་གནས་པའི་མི་རྟག་པ་རགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་། གང་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་། གང་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དགེ་བ་
དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་དེ་ལ་གནས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། །

དེ་ལ་གནས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ལྐོག་ན་འདུག་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་སམ། ལས་སམ། ཆོས་སམ། རྒྱུའམ། འབྲས་བུའམ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་མངོན་
སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ། དེའི་གནས་དང་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལ་ལ་ཞིག་གནས་དང་། རང་བཞིན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སུ་ཡོད་ལ། རྟགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་ན། གནས་
དང་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ། རྟགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སུ་ཡོད་ལ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཅོག་ནི། གང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་དེའི་རྗེས་
སུ་འཇུག་པའི་བློས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བྱའོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་
གྱུར་པ་ནི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་ལ་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལྐོག་ན་འདུག་པའི་ཡུལ་རྟོགས་པར་འདོད་ཅིང་འཇལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མི་རྟག་པར་རགས་པ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཉེན་པོ་
དང་བཅས་པ་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་བྱུང་ཞིང་སྔ་མ་འདས་ཏེ་འགག་པའམ། ཟླ་བའམ། ཞག་ལོན་ལ་མངོན་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ཆུ་ཚོད་དང་། སེ་གོལ་བརྡབས་པ་ཙམ་གྱི་པར་དུས་སུ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་ལས་ན་ད་བས་ཀྱང་མྱུར་བ་སྐད་ཅིག་ངར་ཡོད་པར་
དཔག་པ་ནི་ཆོས་དང་རྒྱུའི་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་པའི་རྒྱུན་དུ་གནས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་རྒྱུན་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་རབས་གཞན་ལ་ཡང་རྒྱུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཀྱང་ཡོད་དེ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་

དཔག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་འཇོག་ན་མི་ལ་སོགས་པ་འགྲེང་སྟེ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱུགས་ལ་སོགས་ཏེ་དུད་དེ་འགྲོ་བ་དང་། སྦྲུལ་ལ་སོགས་ཏེ་འཕྱེ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། བྱ་ལ་སོགས་བ་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་བ་དང་། ཉ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ན་འཕྱོ་བ་དང་དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་
མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མ་བསླབས་པར་ཡང་ཤེས་ཏེ་རྩོལ་བ་དང་། ལ་ལའི་གནས་ཅི་ལ་འཆའ། ལ་ལའི་ཟས་སུ་ཅི་ཟ། ལ་ལའི་ཡོན་ཏན་དུ་ཅི་ཡོད། ལ་ལའི་སྐྱོན་དུ་ཅི་ཆགས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐམ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆུའི་གཏིང་དུ་
འདུག་པར་མི་བཟོད། ཆུ་ལ་འདུག་པ་ནི་སྐམ་ལ་གནས་པར་མི་བཟོད། གྲང་བས་ནི་ཚད་ཁུངས་མི་ཐུབ། དྲོས་པས་ནི་གྲང་མོ་མི་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ལ་ལ་ནི་བསླབས་ན་ལོབས་པ་དང་། བསྒོམས་ན་གོམས་སུ་རུང་
བ་ཡང་ཡོད། ལ་ལ་ནི་བསླབས་ཀྱང་མི་ལོབས་ལ་བསྒོམས་ཀྱང་གོམས་སུ་མི་རུང་བ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། བ་གླང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་མི་ལས་ཉམས་རྩལ་ཆེ་ལ་བང་མགྱོགས་པ་ཡང་མིས་བཀོལ་དུ་རུང་བ་དང་། ལྗི་བ་དང་ཤིག་ལ་སོགས་པ་མི་བས་ཆུང་ཡང་མི་ལ་ཟ་བ་དང་།
སྐྱེ་གནས་བཞི་ནས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དང་། འདི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་ལས་ན། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཡང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བར་དཔག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་ལས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་
པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ན་གནས་བར་གྱུར་ན། སྐྱིད་པ་དང་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤྱོད་
པ་ལ་གནས་ཤིང་འབྱུང་བར་དམིགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ཡང་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་དཔག་པ་ནི་ཆོས་དང་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་དག་ནི་

རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་དང་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནང་དང་ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པ་དང་། སྐྱེ་བར་དམིགས་པའི་
འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་བས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། རང་དབང་མེད་པར་དམིགས་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་བ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་
གྲགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་འདི་དང་། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཐུབ་པ་དག་གིས་གཙུག་ལག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། གང་འཇིག་རྟེན་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་
ཅིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཁོང་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པས་ན། མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡང་རུང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་རུང་། ཐེ་ཚོམ་སེལ་བའི་གྲོགས་སུ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ལས་ནང་དང་ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འཇིག་པ་
དང་། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་དབང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུམ་པོ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་གསུམ་ལ་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་ཀྱང་ཆོས་འདི་གསུམ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཡང་མི་རྟག་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་
དང་འཇིག་པ་དཔེས་བསྟན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་པ་དཔེས་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །དཔེའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། །
དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བདེན་པར་སྨྲ་བའི་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་ཀྱང་འདྲ་བའི་རྒྱུན་གཅིག་གིས་གཅིག་སྡུད་པས་བསྡུས་ཏེ་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དག་མི་རྟག་པར་དཔེས་བསྟན་པ་ལས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་

གཞིག་ཏུ་རུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་གཉེན་པོས་གཞིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སླ། བརླན་གྱི་གཉེན་པོ་མེ་ལ་ཆུ་བབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་འདུས་བྱས་སུ་ཡང་རིགས་གཅིག་ལ་ཆུ་བླུགས་ན་མེ་འགག་པར་དམིགས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་
དག་མེ་གསོད་ན། ཆུ་ཚོལ་བའམ། མེ་མར་རམ། སྒྲོན་མ་ལ་རླུང་གིས་བཏབ་པའམ་དབུགས་ཀྱིས་བུས་ན་མེ་ལྕེ་འགག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མེ་དང་རླུང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མེའི་རྒྱུན་རང་ལ་གག་པ་ལ་
ཡང་མེ་ལྕེ་འགགས་ནས་མདག་མ་ལས་ཐལ་བ་དང་སོལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་བྱུང་ཞིང་སྔ་མ་འཇིག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྟག་པ་རགས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་ལ་ཕྲ་མོའི་ཆ་ཡོད་
པའི་དཔེ་ནི། སྣམ་བུ་ལ་སྐུད་པའི་ཆ་ཡོད་པ་ཡང་སྣལ་མར་འཛག་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའམ། འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ལ་རྡུལ་གྱི་ཆ་ཡོད་པ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིམ་པ་དང་རྡུལ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་
བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟག་པར་སྣང་བ་དེ་མི་རྟག་པའི་རྒྱུན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་ལ་དང་བ་དང་། རྙོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པར་མངོན་པ་ལས་ནི། དང་བའི་རྒྱུན་དུ་འབབ་པ་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། མེ་ལྕེ་དང་བློ་ལ་
ཡང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་ཚེ་ཐ་དད་པར་མངོན་པ་ལས་ན། འདྲ་བའི་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདྲ་བ་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིལ་བ་ཆུས་བཀང་བའི་སྤྱི་བོ་ཐུར་དུ་བསྟན་
ན། ཐིགས་པ་ཕྱི་མའི་གདོང་ལ་སྔ་མ་མི་སྡོད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ནམ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་ལ་ཡང་འདི་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་

ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དཔེས་བསྟན་ན། སྐྱེ་བ་དང་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་ན། ཕྲག་པ་ལ་ཁུར་བགལ་བ་
གཡས་གཡོན་དུ་སྤོས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བདེ་བ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའམ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལས་གག་ཀྱང་རུང་རིང་དུ་གནས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་དཔེས་བསྟན་པ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྐྱེན་འདུས་པས་གྲུབ་སྟེ།
ཤིང་རྟ་སྦྱར་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའམ་ཁང་བ་ཕུབ་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གུད་ན་ནམ་མཁའ་ལ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བསྟན་
པའི་དཔེ་ནི་འཕགས་པ་བཟང་སྐྱོང་གིས་དྲིས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་དཔེའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པར་གང་ལ་གང་རིགས་པར་བསྟན་ཏོ། །རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་
སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།ཡོངས་སུ་གྲེགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། གང་འདི་དེ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་འགྲུབ་པར་
བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིག་པ་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་
སྦྱར་བ་དང་གསུམ་ཚོགས་ན་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་དེས་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སོ་སོར་སྨོས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཡོངས་སུ་གྲེགས་པ་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བ་ནི་གྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་གཅིག་གོ། །དེ་

གསུམ་ལྡན་ན་དོན་ལ་ངེས་པར་བྱས་བ་ནི་དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཐོས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་ལྟར་སུས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་འདྲ། དེ་ཡིན་པར་ཅིས་མངོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འདྲ། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་གང་ལ་སྲིད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་གསུམ་མཐུན་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ནི་མ་རིག་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པས་ན། མི་ལས་བླ་མར་གྱུར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྟན་པ་ལ་
མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ནི་དོན་ལོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར། ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་ནི་གང་གོམས་པ་ལ་ངན་དུ་བྱེད་པ་འབྱུང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་དབང་གིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་འབྱུང་བས་ན། ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་
དབབ་པ་ཡང་དེ་ལྟར་དགོས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་ལེའུ་སྟེང་བདུན་པའོ།། །།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་
ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ས་རིགས་པས་བརྟག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་
པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བཤད་པའི་ཆོས་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མི་གསུང་བས་ན། མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་ཞི་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ།

ཆོས་གག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་བཟླར་མེད་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་དམིགས་ནས། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཞི་བར་སྟོན་པའོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་དེ་
བཞིན་ཉིད་བདུན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པ་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་
པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ། །གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ངས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །ལོག་པའི་ནན་ཏན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ངས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །རྣམ་པར་
དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ངས་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ངས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་པ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཉན་ཐོས་
ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་ཅིང་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཉིས་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའང་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཐའ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་དམིགས་སུ་མེད་པ་གཉིས་པའོ། །བདག་
མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པ་དང་ཆོས་སོ་ཅོག་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ་བདག་མེད་པ་དང་གཉིས་སོ། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པས་སེམས་པ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་
བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པ་དང་གཉིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ཀྱིས་གཙེ་བར་མཐོང་ནས། འཁོར་བས་སྐྱོ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་

ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་གཉིས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་གཉིས་སོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་དམིགས་
པ་ཅན་གྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་འགོག་པའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་ནི། བཀྲི་བའི་དོན་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་
ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡོང་ནི་མི་ལས་བླ་མར་གྱུར་པའི་གཙུག་ལག་དཔྱད་པ་ལ་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཁ་དོར་དུ་མི་རུང་སྟེ། ལུང་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ན། སྒྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཀུན་ཀྱང་ལུང་དང་སྦྱར་རོ། །ལུང་
གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟོན་པས་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་པར་སྟོན་
པས་ན་ལུང་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚད་མར་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ལ་རང་བཟོའི་ལྷད་མ་ཞུགས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་
ཉིད་དང་། རྐང་པར་ལྡན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མིའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་
སྟོན་པ་དེས་གསུངས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་ནས་ཆེ་བའི་བར་དུ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བོ་སྲིད་པ་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་གིས་མ་ཡིན། བྱེད་པ་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་

རིམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་། བཅུ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཅུ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་
རྒྱས་པར་གསུངས་པ་འདི་ནི། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འབྱུང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་།
འདི་ལྔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཁྱེན་ལ་སྐལ་བ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་སོ་སོའི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་མཛད་པ་འདི་ནི་སའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སུ་གང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་ཤིང་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྟོབས་བཅུས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་
བཞི་དག་གིས་དེས་བཤད་པ་ལ་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒལ་དུ་མེད་ཅིང་བརྩད་དུ་མེད་པ་དང་། སུའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྣང་ཞིང་། དགེ་སྦྱོང་བཞི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་། མཚན་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་
བརྒལ་དུ་མེད་ཅིང་བརྩད་དུ་མེད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོར་དམིགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཅི་ཞིག་མཁྱེན་ཅེ་ན། འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་
མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆེ་བ་ནི་མི་ཆགས་པའི་བསམ་གཏན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཐའ་དང་ཀུན་གྱི་མཐའ་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚད་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་གྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་

པ་དང་། འཕྲུལ་གྱི་སྙན་གྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་མཐའ་མེད་པའི་གཟུགས་མཐའ་མེད་པའི་སྒྲ་གསན། མཐའ་མེད་པའི་ཆོས་མཁྱེན་ཏེ་དུས་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །
སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་བའི་མདོ་ལས་བྱུང་བ་དབུ་ལ་གཙུག་ཏོར་ཡོད་པ་དང་། དབུ་མཐོན་མཐིང་ལ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང་། དཔྲལ་བ་མཉམ་ལ་ཆེ་བ་དང་། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་དང་། སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ལ་རྫི་མ་
འདྲ་བ་དང་། སོ་བཞི་བཅུ་ཐགས་བཟང་བ་དང་། མཆེ་བ་དཀར་བ་དང་། འགྲམ་བ་སེང་གེ་འདྲ་བ་དང་། ལྕེ་ཆེ་ཞིང་སྲབ་པ་དང་། རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་དང་། ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་དང་། སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་། ཕོ་མཚན་མི་སྣང་བར་ནུབ་པ་དང་། བརླ་
གང་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། བྱིན་པ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཨེན་ཡ་འདྲ་བ་དང་། ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པ་ཆེ་བ་དང་། ཞབས་དང་ཕྱག་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང་། ཞབས་དང་ཕྱག་གི་སོར་མོའི་བར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། ཞབས་དང་ཕྱག་གི་སོར་མོ་རིང་བ་དང་། ཞབས་ཀྱི་སྟིང་མཐོ་བ་དང་། རོ་
བྲོ་བའི་མཆོག་དང་། དཔུང་མགོ་ཟླུམ་པ་དང་། བདུན་མཐོ་བ་དང་། པགས་པ་སྲབ་ལ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་འདྲ་བ་དང་། མ་བཏུད་པར་ཕྱག་པུས་མོའི་ལྷང་ལ་རེག་པ་དང་། ཞབས་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཞབས་དང་ཕྱག་གི་མཐིལ་ན་འཁོར་ལོའི་མཚན་ཡོད་པ་དང་། ཚངས་པའི་
དབྱངས་དང་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་
པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཛིན་པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་ཐ་མ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་།

ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཤི་འཕོ་
བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། བར་ཆད་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་གཞན་མ་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ལུང་བསྟན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མི་འཇིགས་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་
དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དགེ་སྦྱོང་བཞི་གང་ཞེ་ན། ལམ་སྟོན་པ་དང་། ལམ་རྒྱལ་བ་དང་།
ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། ལམ་སུན་འབྱིན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པས་ན། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མངའ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་
རྐྱེན་གྱི་རྐྱེན་ལས་འགྱུར་བ་ནི་ས་ལས་སྐྱེའོ་ཅོག་ལ་ཐབས་མི་ཤེས་པས་སྤྱད་ན་ནི་རྩི་ཡང་དུག་ཏུ་འགྱུར། ཟས་ཀྱང་ནད་དུ་འགྱུར། ཐབས་ཤེས་པས་སྤྱད་ན་ནི་དུག་ཀྱང་བདུད་རྩིར་རུང་། ཟས་ཀྱང་སྲོག་གི་ཟུངས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་སོ་ཅོག་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་ཀྱང་
སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན། དེའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ནམ་མཁར་འགྲོགས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་དང་བཅས་པའི་སྨོན་ལམ་

གྱིས་མཉམ་པ་མེད་པ་དང་། མཉམ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐུ་མི་གཏོང་སྟེ། མཐའ་མེད་པའི་མཐར་འཛིན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་བྱུང་བས་ན། ཕལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁྱད་ཞུགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཤེལ་དང་རྡོ་བ་གཉིས་སྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་
འདྲ་ཡང་། ཤེལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་གཞན་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པར་སྣང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཐུ་ལས་གྱུར་བས་ན། རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བར་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་པ་ནི་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་
པའི་ལུང་སྟོན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ལུང་གཉིས་གཅིག་ལས་གཅིག་ཤེས་པར་རུང་བ། ཅི་ལ་ཞུགས་པའི་མཐུས་ཤེས་
པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པའི་མཐུས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་བགྲོ་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་འདྲ་
བའི་སངས་རྒྱས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་།
བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་དང་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གཟུགས་བྱས་པ་ཡིན། བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་ཡིན་
ཏེ། མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པས་བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འགྱུར། བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་

ལ་ཡིད་ཆེས་པས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་
དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་
འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྒྱུ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ལུང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་ནས་
དེ་གཉིས་ཀ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།ཚད་མའི་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཐང་ལ། གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ་ཡང་། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་
མ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་། མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚད་མ་འདི་དག་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཞེས་ལྟག་འོག་སྤུན་ཏེ་སྦྱར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མར་སྟོན་ཅིང་ཚད་མར་མི་རུང་བ་ལ་ཚད་མར་འཛིན་པར་
བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མཁྱེན་ནས། ལོག་པར་ལྟ་བའི་དྲ་བ་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་ཐུང་ལ་སོར་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བ་དང་། མང་ཉུང་ལ་བྲེ་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བ་དང་། ལྕི་ཡང་ལ་སྲང་
ལ་སོགས་པས་གཞལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང་གསུམ་མོ། །ཚད་མ་གསུམ་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིབས་པའི་ཆོས་དང་གསུམ་ཡོད་པས་ཚད་མ་ཡང་

གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཡང་ཞེས་བྱའོ། །ཚད་མ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་གཅིག་ཀྱང་ལྔ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་
ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནོར་རམ། མ་ནོར་གཏན་ལ་དབབ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བས་དོན་ལ་ངེས་པར་གཞོག་
སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་གསུམ་ཚོགས་ན་འགྲུབ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པས་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་མའི་གྲངས་སུ་ཆུད་དོ། །ལུང་གིས་ནི་མི་ལས་བླ་མར་
གྱུར་བའི་ཆོས་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པ་དེས་མཚོན་ཅིང་སྟོན། མཚན་ཉིད་འདི་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོང་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱང་རུང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱང་རུང་། གང་ལ་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཅོག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པས་རྟོགས་
པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་། ཤེས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་རེ་རེ་དང་མཐར་གྱིས་སྦྱར་ཞིང་བརྟག་དགོས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གསལ་བར་མངོན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང་ཤེས་པར་སླ་བ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་ཚད་མས་
རྟོགས་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི་དེ་དག་གི་གཞལ་བྱ་ཡར་འདྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་སྟེ། ལན་དུ་མར་བསླབ་མི་དགོས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མྱུར་ཞིང་ཕྲ་སྟེ་གསལ་བ་མི་མངོན་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ཚད་མའི་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཐང་གི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།
བཀའ་ཐང་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་བྱས་ལ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། མ་བསྒྲིབས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་སྟེང་དུ་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ལས་གཅིག་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཉིས་ཀྱིས་བདག་བདག་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པ་ཅི་ཡོད་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་གྱུར་བ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་གང་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་དག་གི་རྟགས་ལ་སོགས་པར་བཅས་པ་མངོན་
སུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་ནས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་དང་རིགས་གཅིག་པ་གཞན་ལ་ཡང་འདི་འདྲ་བར་ཡོད་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་སྒྲུབ་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་གསུམ་མཐུན་པས་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་
མཚན་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྦྱར་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གིས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་
དམིགས་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གང་འདུ་བྱེད་དུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་སྐྱེས་ནས་སྔ་མ་འགག་
པར་དམིགས་པ་དང་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་བྱ་བ་ཕྱི་མ་མེད་ཅིང་སྔ་མ་གཏོང་བར་དམིགས་པ་དེ་དག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་གཞན་དང་གཞན་བྱུང་བའི་ཚེ། སྔ་མ་འགག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་
པ་ནི་ཉེ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་མངོན་པ་མེའི་རྒྱུན་ལ་མེ་ལྕེ་འགགས་ནས་མདག་མ་ལས་ཐལ་བ་དང་སོལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། བྱིན་གྱིས་སྲིད་པ་དང་སྦྱར་ཞིང་
མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །

འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་དམིགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་
ཉམས་ཀྱིས་ཚོར་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དག་མི་བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལས་བལྟས་ཏེ། འབྲས་བུ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་དཔགས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ན་བ་ལ་ལོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལས་གག་ཀྱང་རུང་རིང་དུ་གནས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། བྱིན་གྱིས་སྲིད་པ་དང་སྦྱར་བ་
ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞིས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་
གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གི་མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་ལྟར་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཁྱད་པར་མ་དམིགས་པ་ན་བདག་མེད་པར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་
སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་
རང་དབང་མེད་པར་མངོན་སུམ་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ལ་སྡོད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཤིང་རྟ་སྦྱར་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཅིང་བདག་ཡོད་པ་མི་སྲིད་བ་དང་སྦྱར་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་ལ་གཅིག་ཏུ་

ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཞེ་ན། བསྒྲིབས་པ་མེད་དེ། དམིགས་པས་མངོན་སུམ་མོ། །མཚན་ཉིད་མི་འགལ་བས་གཏན་ལ་ཕེབས་པས་ན་ཚད་མའོ། །གཞན་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་མཐོང་ན། སྐྱེས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང་། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་
དུང་ལ་སེར་པོར་དམིགས་པ་དང་། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་དང་། རྣ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་རླུང་དང་ཆུད་བའི་སྒྲ་རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་དང་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྟགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོའི་ནང་ན་
གང་ལས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའམ་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་། རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཞུགས་བ་དང་། རྣ་བར་རླུང་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་
དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ནང་ན་ཤེས་པར་སླ་བ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། དྷ་དྷུ་ར་ཟོས་ན་རི་ལུ་སེར་པོར་སྣང་བ་དང་། མིག་དར་གྱིས་གཡོགས་ཏེ་བལྟས་ན། ཟླ་བ་གཉིས་གསུམ་ཡན་ཆད་དུ་མཐོང་བ་དང་བྲག་ཅའི་སྒྲ་བྱུང་
ན། སྨྲ་བ་ཡོད་པ་འདྲ་བར་གྲག་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའང་རྐྱེན་ལས་གཞན་དང་གཞན་དུ་དམིགས་པ་སྲིད་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་
པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་བཞིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་གང་རིགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་དེ་དང་དེས་མ་བསྒྲིབས་ཏེ་མཐོང་པས་ན་མངོན་སུམ་མོ། །རང་བཞིན་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་

དེ། རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འབྲང་བས་ན་ཚད་མའོ། །ཡང་གཞན་དུ་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམས་ཏེ། རུས་པ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་། བདག་མཐེ་བོ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ལ་
སོགས་པར་དམིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཚེ་སྔོན་མ་བསྒོམས་པ་ནི་འདི་དག་མེད་པ་ལས་བསྒོམས་པའི་མཐུས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྔོན་སྦྲུལ་དང་སྡིག་སྦྲུལ་དག་གིས་སྔངས་པའི་མིག་སྔར་
ཐག་པའི་དུམ་བུ་དང་། སོལ་བའི་གྲུགས་མའམ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་སྦྲུལ་ལམ་སྡིག་སྦྲུལ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་སྔངས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་སྲིད་པ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་
གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་
མངོན་སུམ་གྱིས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ན་མངོན་སུམ་མོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བཀའ་ཐང་
གི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།བཀའ་ཐང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་བྱ་བ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། བསྒྲིབས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་སྟེང་དུ་མངོན་སུམ་
དུ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཞེ་ན། རྟགས་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་

བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ཡོང་གིས་ཅི་ལ་གནས་པ་སྔོན་བདག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ཏེ་དྲན་ན་ཡང་རུང་གཞན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་ཚིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་
ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་དང་རིགས་གཅིག་པ་གཞན་ཡང་འདི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲུབ་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་མཐུན་པས་འགྲུབ་ཏུ་རུང་སྟེ། བསྒྲུབ་པ་ལ་གཅིག་
ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྦྱར་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མཚན་ཉིད་ལྔས་
ཡོངས་སུ་དག་པས་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ལྔ་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་བྱུང་ཞིང་འགག་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མྱུར་བར་སྐད་ཅིག་པ་ཡོད་པར་
དཔག་པ་ནི་ཆོས་དང་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཕྲ་མོ་ལ་མི་རྟག་པ་རགས་པ་གནས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་འདུ་
བྱེད་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མགྱོགས་པ་དང་། མེ་ལྕེ་འབར་བའམ་ས་གཟུག་པོ་ལ་ཆུ་འབབ་པའི་རྒྱུན་མགྱོགས་པ་དམིགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་
ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས། སྐད་ཅིག་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་། ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། གནས་པའི་ནི་འདུག་པར་

བྱེད་རྒ་བ་ནི་རྙིངས་པར་བྱེད། མི་རྟག་པ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་
བསྒྲུབ་པོ། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་ལས་ན། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཡང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བར་དཔག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་ལས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་ཅིང་
འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱེ་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འཕགས་པ་བཟང་སྐྱོང་གིས་དྲིས་པའི་མདོ་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་
རླུང་གི་ཁམས་གཟུགས་བལྟར་མི་སྣང་བ་ལྡང་ཞིང་འགྲོ་བ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དྲི་ཞིམ་པོ་དང་རུལ་པ་ལ་སོགས་པ་དྲི་ང་བ་གང་དང་ཕྲད་པ་དེའི་དྲི་ཁྱེར་ཏེ་མནམ་པར་འགྱུར་བ་རླུང་དེའི་གཟུགས་ཀྱང་མི་དམིགས། དྲི་དེའི་གཟུགས་ཀྱང་མི་དམིགས་མོད་ཀྱི་རླུང་གི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་འཆད་
ལ་དྲི་ང་བ་དང་ཞིམ་པོ་སོ་སོའི་རོ་ལས་ཀྱང་མ་གྱུར་པར་མནམ་པར་གྱུར་པ་དང་འདྲ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གཟུགས་མེད་མོད་ཀྱི། གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ལས་གང་བྱས་པའི་རྒྱུས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་
ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་ནི་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་གང་བསྟན་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དང་། འཇིམ་པ་ལ་རྒྱ་ཅི་འདྲ་བས་བཏབ་པའི་འབུར་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་
པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས་སེམས་ཅན་འཆི་ཀར་རྔུལ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ལས་གནས་གར་སྐྱེ་བ་བཤད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་མངལ་ལ་

སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ན་འདུ་ཤེས་ཅི་འདྲ་བ་དང་བཅས་ཏེ། འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པོ། །བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
སྨིན་པ་མྱོང་བ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་གནས་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་ལས་ཀྱི་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་དཔག་པའི་ཆོས་དང་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལས་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་
མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཀྱང་འཚེར་དོགས་མེད་པ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱ་དགའ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཀྱང་འཚེར་ཞིང་འཇིགས་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཆད་པས་བཅད་པ་ལ་
སོགས་པ་གནོད་པར་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་། ཚོང་པ་ཚོང་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་སྐམ་རྫས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡུལ་པ་ཞིང་རྨོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ནས་འབྲས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འབྲོག་པ་ཕྱུགས་འཚོ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ཤེ་དང་
ཕྱུགས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ཏེ་གང་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་བརྩོན་པ་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བསོད་ནམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འདྲའོ། །གང་ཚོང་སྐྱོང་ཆེ་ལ་གཟུངས་མི་རུབ་པ་ནི་བརྐམ་རྫས་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང་། གང་
དོག་ལ་ངན་ཅིང་ཆང་དད་ཆེ་བ་ནི་ནས་འབྲས་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང་། གང་འཚོ་སྐྱོང་ཞན་ཅིང་ཕྱུགས་ལ་མིག་ཆེ་བ་ནི་རྐང་འགྲོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་
གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས། ལས་གང་བྱས་པ་ལས་སྨིན་པ་ཅི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་

གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྒྲུབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་ནང་མི་འགལ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚད་མའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་ལ་དཔོག་པས་ན་རྗེས་སུ་
དཔག་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚད་མའོ། །བཀའ་ཐང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ལ། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན།
ཤིན་ཏུ་བསྒྲིབས་པའི་ཆོས་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་བས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་སྟེང་དུ་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་
ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལུང་ལ