Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 117

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སརྦ་དྷརྨ་སྭ་བྷཱ་བ་ས་མ་ཏཱ་བི་པཉྩི་ཏ་ས་མཱ་དྷི་རཱ་ཛ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ་ཊཱི་ཀ་ཀཱིར་ཏི་མཱ་ལ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་
བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་
རྒྱས་ཐུགས་དང་འཇམ་དབྱངས་ལ་སོགས་རྒྱལ་སྲས་རབ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བར། །མཁྱེན་པའི་དེ་ཉིད་ཆོས་ལམ་ལེགས་པར་བློ་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱས་
ན་བློ་ཆུང་རྣམས་ལའང་དེ་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་བདག་ལ་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མངོན་པར་འབྱུང་བར་ཤོག །མདོ་སྡེའི་དབང་པོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ཡི། །འདིར་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པར་འབད་པ་དེ། །
བློ་ཡངས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ནས། །ཐུབ་པ་སྐྱེས་མཆོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། དགོས་པའི་

དགོས་པ་རྣམས་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ནས་སྡུད་པར་བྱེད་པས་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་གི་ཚོགས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་བཏགས་ནས་སོ། །རྗོད་པ་དང་
བརྗོད་བྱ་དེ་དག་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དགོས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་
མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་མཛད་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་
ཐུག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་འདོད་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་མདོའི་དོན་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པའོ། །ཐོས་པ་

ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་མེད་པར་སྡུད་པ་པོས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུད་པ་པོ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་གང་གི་ཚེ་གང་ལས་གང་དུ་གང་དག་དང་
ལྷན་ཅིག་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་དཔེ་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་ཞེས་འདྲི་བའི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་ཚད་མར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ནི་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུས་གཅིག་ན། འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཐོས་ཀྱི་གཞན་
གྱི་ཚེ་ནི་གཞན་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྙིང་རྗེ་ཅན་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་པར་སྡུད་པ་པོས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་སོ། །ཡང་ན་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་
གཅིག་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་དུས་ཐུང་ངུ་ལ་ལོ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དང་པོའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཐོས་པ་མི་བརྗེད་པ་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་
པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉོན་མོངས་ལས་དང་དེ་བཞིན་སྐྱེ། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་དེ་བཞིན། །གང་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆོས་རྣམས། །བཅོམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་གི་
ཚུལ་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། །དྲུག་པོ་དག་ལ་ལྡན་ཞེས་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་འདི་ལ་ཡོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཏེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཞུགས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་དང་། སྟོན་པས་བཞུགས་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པས་བཞུགས་པ་དང་། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གིས་བཞུགས་པ་སྟེ།

གང་ཅུང་ཟད་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སུ་བགྲང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པའོ། །གང་དག་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་ནི་སྟོན་པས་བཞུགས་པའོ། །གང་དག་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་ནི་འདི་དག་ལས་གཞན་པའི་བཞུགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་
མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པས་བཞུགས་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འདུ་བ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གིས་བཞུགས་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་
ཞེས་བྱ་བས་གནས་གཉིས་བསྟན་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་ངོ་། །བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་སྤུངས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རིའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་
པའི་རྒྱལ་བ་བསྐྱེད་མ་སྟོན་པའི་གནས་ཏེ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་རྡོ་རྗེའི་གདན་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་
ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཉིད། །བདུད་རྣམས་ཀུན་གྱིས་མི་ཕྱེད་པས། །ཉན་ཐོས་དགེ་འདུན་དགེ་འདུན་ཉིད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་
པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་བསམ་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དགེ་འདུན་རྟག་གནས་པས། །སྔོན་ཉིད་དུ་ནི་བསྟན་པར་བྱས། །ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕྱིས་
བསྟན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉན་པའི་དོན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་དྲུང་ན་གནས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱེ་བའི་ཆེ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་

གྲངས་ཀྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་འབུམ་དུ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲངས་འབུམ་དུ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བཅད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདུས་པར་གྱུར་ན་ཡང་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྲག་
ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་སྨོས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བར་མ་ཆོད་པ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུངས་དང་མདོ་སྡེ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། དོན་གྱི་གཟུངས་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གཟུངས་སོ། །དེ་ལ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་གང་
ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བས་བྱུང་བ་དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་གདོན་དང་འཚེ་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ལས་བྱུང་བ་འམ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡང་རུང་བས་མངོན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གདོན་དང་། འཚེ་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
བརྗོད་པས་དེས་དེ་དག་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གོང་མ་གོང་མའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དེ་དང་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་
བས་ན་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་སྔགས་འཛིན་པས་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། འདིར་ས་ལ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་དཔའ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཉན་པ་ན་སྔོན་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་དང་། སྔོན་

མ་ཐོས་པའི་མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཚད་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་རབ་ཏུ་མང་པོར་ཡང་མི་བརྗེད་པར་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་
གཟུངས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཚད་མེད་པ་གྲངས་མེད་པའི་དོན་དེ་རྣམས་དུས་ཚད་མེད་པར་མི་བརྗེད་པར་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་
གཟུངས་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་བསྒོམས་པས་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་མངོན་པར་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བཟོད་པའི་བཟོད་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །ས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གཟུངས་སོ་སོར་
ཐོབ་པ་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་གཟུང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །
ལྔ་པ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་སེམས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དྲུག་པ་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདུན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགུ་པ་ལ་ནི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅུ་པ་ལ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་
ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ས་དང་ས་ལ་གཟུངས་སོ་སོར་ཐོབ་ཅིང་གཟུངས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །མདོ་སྡེ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངེས་པ་དང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་གཟུངས་དང་
མདོ་སྡེ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་ཞིང་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་

འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རབ་འབྱམས་རྣམས་སུ་ཁྱབ་པའི་ངག་བརྗོད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་
པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའོ། །འབད་པ་དང་བཅས་པས་ཐོད་རྒལ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཤེས་པ་དེ་ནི་མཉམ་
པར་གཞག་པ་དང་ལྡང་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེས་གསལ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་ཏེ་རབ་ཏུ་བཀུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དམ་པ་རྣམས་བརྗོད་པའོ། །བསྔགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཀུར་བ་སྟེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དུས་གཅིག་
ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་ལུས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་མཁས་པའོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་
མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་མཁས་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་
སོ། །དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་གསལ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་

ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་རྣམས་ཤེས་ནས་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ། །སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་བསླབ་པའི་གནས་རྣམས་ལས་མི་འདའ་བར་བསྲུངས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །མེ་ཏོག་དང་སྤོས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱིའི་མཆོད་པ་སྟེ། དེ་དག་གཉིས་ཀ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་བྱ་བའོ། །
དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཆོས་བརྒྱད་དེ་འདི་དག་གིས་མ་གོས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཡང་དག་པར་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བའི་ལམ་སྤངས་པས་ལུས་བརྒྱན་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་
འཁྱལ་པ་དང་། ངག་རྩུབ་པོ་མེད་པས་ངག་བརྒྱན་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སེམས་བརྒྱན་པའོ། །ཡང་ན་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་
པའི་གསུང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་ཁྱབ་པ་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ངག་གི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་
འདུལ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཡང་དག་པར་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚངས་པའི་གནས་བཞིས་གནས་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་

སྨོས་པ་ནི་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་མཚོན་པའི་དོན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཡིད་མི་སྐྱོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་མང་པོར་
གོམས་པ་བདག་གིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཡིད་མི་སྐྱོ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སོ། །འཁོར་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པ་ཞེས་གསུངས་
ཏེ། སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེང་གེའི་སྒྲས་ཝ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པའི་སེང་གེའི་སྒྲས་མུ་སྟེགས་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་དེ། སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་
ཅེས་བྱའོ། །བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་རབ་ཏུ་བརྙེས་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་
སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་
པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲངས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷུན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་དང་དེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་མིང་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་
སྟེ། ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །མདུན་གྱིས་བལྟས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མདུན་གྱིས་བལྟ་བ་བྱས་པ་སྟེ། མདུན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞེ་ན། ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མར་དགེ་བ་སྟེ། ཐོག་
མར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་དྲང་པོའི་རིམ་གྱིས་སངས་
རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཚད་མ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་གྱིས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བཟང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ནི་འདོད་པའི་དོན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བདེ་
བར་རྟོགས་ཤིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྐད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གསལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐབས་སྟོན་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་
འདམ་གྱིས་མ་གོས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་དག་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་
རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མདོ་སྡེ་འདིར་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཉིད་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།

སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ཚོགས་པའི་ནང་ནས་ཉེ་བའི་ཡུལ་དུ་འོངས་ནས་སོ། །འདུག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་སྟན་ལ་འདུག་ནས་སོ། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྙེན་
བཀུར་བྱས་ཤིང་། བྱ་བ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དྲན་པར་གྱུར་པའོ། །སྤོབས་པ་
ཐོབ་པ་ནི་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཐོབ་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་གདོན་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྩེ་བ་ཆེན་
པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བར་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞུ་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་དང་། རང་གི་ཐེ་ཚོམ་སྤང་པའི་དོན་དུ་བདག་ཅུང་ཟད་ཅིག་འདྲི་བར་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྐབས་ཕྱེ་བ་མཛད་ན་ཞུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་པ་མཁྱེན་པས་རྟག་ཏུ་སྐབས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་ཅེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞོན་ནུ་ང་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་

པ་ནི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ལ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོའི་དོན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་གཟིགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་
དང་། མི་འཇིགས་པ་སྟེ་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་གི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། །རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྙེས་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་དང་བཅས་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་ཚིག་གོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཤེས་བྱའི་ནང་ན་
གང་ཅུང་ཟད་མི་མཁྱེན་པ་ཅི་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་མི་གཟིགས་པའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོབས་དང་།
མི་འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་མི་གསན་པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པའམ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་
བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚིག་གི་བཤད་པར་གྱུར་པ་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དྲིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དྲི་བ་དྲིས་པ་དེ་དང་དེ་ལུང་བསྟན་པས་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ། ཚིགས་སུ་པ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ་ཞེས་རང་གི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་འདས་པ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅད་པའི་

ཕྱིར། འོད་མཛད་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པར་གྱུར་པས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྦྱར་རོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །འོད་མཛད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གཞན་གྱིས་བསམ་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ཡང་བསྟན་དུ་གསོལ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ། །མགོན་པོ་གསུང་མཆོག་ཞུས་པ་ལུང་བསྟན་གསོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཨི་ཨ་དྷིས་ཁ་བསྐང་ནས་ལུང་བསྟན་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དང་ལྷས་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིང་པོར་སྦྱོར་བས་བོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་
བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བདག་ལ་གཡོ་ནི་མ་མཆིས་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཞུ་བ་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགའ་ཞིག་སླུ་བའི་བསམ་པས་ཀྱང་འདྲི་བ་སྲིད་དོ་སྙམ་པའི་སོམ་ཉི་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་གི་དཔང་ནི་གཞན་མ་
མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་དཔང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་གཟུང་བའི་ཕྱིར། འདུན་དང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་དང་འདུན་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བདག་ལ་མཆིས་པ་དེང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཁྱེན་པའོ། །ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤཱཀྱའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་གཟུང་བ་དང་། མི་མཁྱེན་པའི་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བས་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་སྟེ། བདག་
ལ་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ནི་ཚིག་ལ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་མ་ལགས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་ནི་ཚིག་ཙམ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་ཡང་མ་ལགས་ལ། སྒྲ་ཙམ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བགྱིད་པས་དེའི་ཕྱིར།

མི་དབང་སྒྲུབ་པ་བདག་ལ་མྱུར་དུ་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཞུས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་བདག་གིས་ཆོས་རྣམས་
བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །གཅེས་སྤྲས་བགྱིད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གཅེས་སྤྲས་བགྱིད་པའོ། །དེ་དག་གང་ལགས་ལུང་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ། །ཞེས་བྱ་
བ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཞུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཕན་པར་བགྱིད་པའི་ཆོས་རྣམས་བདག་ལ་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་བདག་ལ་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་
ནས་མིས་བསྟེན་ཏེ་ངེས་པར་བསྟེན་པའི་མིའོ། །འགྱུར་ཞིང་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་རྣོ་བར་འགྱུར་བའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གང་ལ་བསྟེན་པས་ཤེས་རབ་རྣོ་བར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་མི་དེ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་
བའོ། །མི་བཟད་འཇིགས་དང་བྲལ་ཏེ་མི་སྐྲག་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང་མེ་དང་མུ་གེ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་མི་སྐྲག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟ་ན་ཡང་གཏོང་བར་མི་བགྱིད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གྲགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་
ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པས་ཉེས་པ་ཀུན་ཞི་ཞིང་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་ངམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་སྡོམ་པ། ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་གཏོང་ཞིང་། །ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་འདོར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་
གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོན་པ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན། །ཞེས་པས་ནི་སེམས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ལྷག་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟར་མཆོག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་

བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱོན་མེད་འགྱུར། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཇལ་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་དག་པར་འགྱུར། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་བསྟན་དུ་
གསོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་གང་ཞུས་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པས་བསྟན་པའོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཞུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གཅིག་དང་ལྡན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་འདི་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །
ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་པས་གང་ཡིན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །གཞོན་ནུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསལ་པོར་སྟོན་
པར་མཛད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བུ་གཅིག་པ་ལ་བརྩེ་བ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའོ། །ཕན་པའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་
ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ། །མི་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་དང་ལྡན་ན་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དེ་དག་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྒྱས་པར་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུ་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་

གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའི་སྐབས་ལ་བབ་པའི་ཚེའོ། །ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་གདུང་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་
བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་སྨན་གྱི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འོད་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གཏད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། ཆོས་གཅིག་ཡང་དག་བླངས་ནས་ནི། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གནས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མཉམ་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཉམ་པར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ཡང་མཉམ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཆོ་ག་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལུས་པ་མཉམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས། མི་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པའི་གསུངས་པ། མཉམ་ཞིང་མི་
མཉམ་མ་ཡིན་སེམས་བསྒོམས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐ་བའི་སྐྱོན་བྲལ་ནེམ་ནུར་རབ་སྤངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་བ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་གྱི་ལོ་ཏོག་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱོན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ནེམ་ནུར་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་རྐང་ལག་མཐིལ་ཡང་མཉམ་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་འོད་གསལ་དག་པ་ནི་གསེར་གྱི་མདོག་ཉིད་དོ། །བལྟ་ན་སྡུག་པ་ནི་ཀུན་ནས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུར་ལྷང་ངེར་སྣང་བ་ནི་ཕྱོགས་
བཅུ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷང་ངེར་སྣང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པར་འོད་འཕྲོ་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་དེས་ཞི་བའི་ས་ནི་ཐོབ་པའི་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་

བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་བའི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་དེ་ཐོབ་པ་ནི་བརྙེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ལ་སེམས་ཅན་མང་པོ་དགོང། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལའོ། །དགོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞོན་ནུ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་འབྲས་བུ་གསུང་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་
པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་དག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་
ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་བཤད་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་
སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་། གཞན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་དང་། དུམ་བུར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་
རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དང་པོའི་བཤད་པ་ཉིད་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། གཞོན་ནུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་གྱིས་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་འོག་ནས་ངེས་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཙམ་དགྲོལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་

ལོག་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་པའི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་སྤངས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་
འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའོ། །དམིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཙམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་ཕྱི་དང་ནང་གི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་
མི་དམིགས་པའོ། །ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་དབུ་བ་གོང་བུ་དང་། ཆུ་བུར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཁམས་མཉམ་
པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་སེལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །སྲིད་པ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་
ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པའོ། །མི་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །བྱེད་པ་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་
ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་མི་སྤོང་བར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་འཇུག་པའོ། །རྒྱུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུར་རིག་ནས་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་སྒྲས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་གསོན་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ལས་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་

པས་ཆོས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་པ་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པར་སྒོམ་པ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་རྣོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་སོ་སོར་རྟོག་
པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣོ་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་མཐོང་བའོ། །སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ལ་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་འཛུད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའོ། །ཡི་གེ་དང་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་
གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཚིག་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་སུ་པ་དང་དན་ཏའི་དབྱེ་བས་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས། ཕོ་དང་མོ་དང་མ་ནིང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་གྲངས་
དུ་མར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་ཟད་པ་དེ་ནི་ཚིག་རབ་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འབྱེད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དང་སྤྱི་དང་བདག་ལ་སོགས་པའི་རྫས་མ་ལུས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་མི་ཞེན་པར་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའོ། །སྒྲ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དགའ་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་
བ་ནི་དགའ་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཕན་ཡོན་མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསླབས་ཤིང་ནན་ཏན་བྱས་པའི་དགའ་བས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་
བྱའོ། །དྲང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ནི་དྲང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དྲང་པོ་ཉིད་
ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དྲང་པོའོ། །ཤུགས་དྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ལ་གཡོ་བ་མེད་པས་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཉིད་ལས་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཁྱོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤུགས་དྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྲོ་གཉེར་དང་བྲལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རབ་ཏུ་སྤངས་
པས། ཞེ་སྡང་གི་ཆ་ལ་གདགས་པའི་ཁྲོ་བ་ལས་ཀུན་ཏུ་བྱུང་བའི་སྨིན་མའི་བར་ན་རི་མོ་ཡོན་པོ་མེད་པ་ནི་ཁྲོ་གཉེར་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་པ་ཉིད་ནི་དེས་པ་སྟེ་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ནི་དེས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངར་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ཞིམ་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་དང་། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བ་ཉིད་ནི་འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞིན་འཛུམ་པ་དང་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་གི་པདྨ་

རྒྱས་པར་བྱས་ཤིང་མཛེས་པས་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཚུར་སྤྱོན། བདེ་བར་བྱོན་ནམ་ཞེས་ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་ནི་བཞིན་འཛུམ་པ་དང་། གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་མ་ལ་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མ་དང་ཉེ་བ་ན་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གུས་པ་དང་བཅས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བླ་མ་ལ་གུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་མ་ལ་སྲི་ཞུ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པས་བླ་མ་དང་ཉེ་བར་ཕྱིན་ནས་ཉེ་བར་བལྟ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་ནི་བླ་མ་ལ་སྲི་ཞུ་ཆེ་
བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་མ་ཞེན་ཅིང་། དོན་དུ་མི་གཉེར་ལ་རོ་མི་མྱང་བ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆེད་དུ་བྱེད་པས་འདོར་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དཀར་པོས་
མི་ངོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་སྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་བ་ནི་ཆོས་དཀར་པོས་མི་ངོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཚོ་བ་རྣམ་
པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་རྙེད་པས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་། རྙེད་པའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་ལམ་བསྲུངས་ནས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དགོན་པ་ལ་གནས་པ་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། ཡི་དམ་དུ་བླངས་པ་མི་སྤོང་བ་དང་། ཆོས་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དཀར་པོ་
རྣམ་པར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་དགུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་དུ་བཅུའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ས་གང་དག་ལ་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་ནས་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་

ཅད་ཤེས་པ་ནི་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མི་མཉམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་
མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་མི་ཉམས་པའོ། །ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་
པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་དབང་དུ་བྱས་
པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་རྒྱུན་ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་དང་རྟག་པར་ལྟ་བ་བྱུང་བའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་
པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྩ་བ་ནས་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་
འཇོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་ནི་བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སོར་ཐར་པའི་འདུལ་བ་ལས་བསྟན་པའི་བསླབ་པའི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་འདས་པ་རྣམས་

ལས་ལྡང་བར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཉེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ལྡང་བ་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་སྔོན་བྱས་པའི་ཉེས་པ་འཆགས་ཤིང་ཡང་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྒོམ་པ་ནི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་གནོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བག་
ལ་ཉལ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སྲེད་ཅིང་དགའ་བའི་འཁྲི་ཤིང་རྒྱས་པ་རྩ་བ་ནས་གཅོད་ཅིང་སེལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའོ། །སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་སྲིད་པ་ཡང་
དག་པར་སྤངས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་དྲན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་སེམས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཆོས་ཉིད་བསྟན་ལ། དེ་ལ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པ་དང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
རྟོག་པ་ནི་ཆོས་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོས་པ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཚོལ་ཞིང་། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་རྨད་ག་ཅད་ཉན་ཞིང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཚོལ་བ་
ནི་ཐོས་པ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་རྣོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་གོང་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་

ཚོལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་
རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅང་ཤེས་ཀྱི་ས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅང་ཤེས་ནི་ལྔ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། གླང་དང་། སེང་གེ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཏེ། འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། དུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཅང་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟེ། ལམ་དྲང་པོ་ནས་
འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུའོ། །དེ་དག་ལ་བསླབས་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ས་སྟེ། ཅང་ཤེས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་རི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདུད་
དང་མུ་སྟེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བརྟན་པ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ལྟར་མི་གཡོ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་ནས་ཀྱང་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་བདུད་བཞིས་མངོན་པར་མི་གཡོ་བའི་ཐུགས་དེའི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་རི་རབ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །མི་བསྒུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་
མོངས་པའི་རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མི་འཕྲོགས་པས་མི་བསྒུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མཚན་མ་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མཚོན་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་། དེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་། དཀར་པོའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་

སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་དང་པོ་ནས་ཀྱང་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་ལ། བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཆགས་ཤིང་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་འདོད་ཆགས་
དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པར་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པས་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྟན་པ་དང་། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གུས་པ་ནི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་
པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་གི་དབང་པོའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་ནས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་
མཁྱེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བར་གང་དུ་སྐྱེས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལས་ཀྱི་གནས་དང་། བཟོའི་གནས་ཤེས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་གི་དགོངས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་
གྱི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་དང་དེ་ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་དེ་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚིག་གི་དགོངས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཡོངས་

སུ་གཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དབེན་པ་དང་། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སེམས་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་གསུམ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།
ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཁམས་གསུམ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
མི་གཏོང་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མི་གཏོང་བའི་སེམས་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་
པ་ཞེས་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམ་པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་དང་། གཞན་
གྱི་ཕྱོགས་ངན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་རིགས་པས་ཚར་བཅད་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་འཇོག་པ་ནི་ཆོས་སྲུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་ངོ་ཚ་བས་སྡིག་པའི་ལས་སྤོང་ཞིང་མི་དགེ་བས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། དགེ་བས་ལྷ་དང་
མིར་སྐྱེ་བར་ཡིད་ཆེས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ལྟུང་བའི་ཁྱད་པར་དགེ་འདུན་གྱི་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པ་སྦོམ་པོའི་གནས་རྟོགས་
པ་ནི་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྩོད་པའི་གཞི་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་ན་ནི་ངེས་པར་རྩོད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་དང་འདུ་འཛི་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྱེད་པ་མེད་

པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་འགྱེད་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་སྤོང་ཞིང་འགྱེད་པ་མེད་པ་ནི་མི་རྩོད་པ་སྟེ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་འགྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་
པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་བླངས་ནས་རྟག་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ངན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། རིང་ནས་འོངས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ནས་བཟོད་པ་མ་རལ་བར་བྱེད་པ་
ནི་བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་གཏན་
ལ་དབབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ངེས་པར་དགོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ངེས་པར་དགོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་དགོད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
དོན་ནི་ཆོས་སོ། །དོན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལ་བསྣན་པ་མེད་ཅིང་དབྲི་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་བསྣན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དབྱེ་བ་མེད་པའི་གནས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་

སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་གསལ་བ་སྟེ། བླང་བ་དང་དོར་བའི་ཆ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་སྟེ་རྒྱུ་དང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་བྱ་བ་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་
ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་རིག་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པའོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སྔོན་
གྱི་མཐའི་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཕྱི་མའི་མཐའི་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་དམིགས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་
ཉིད་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པའམ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་གནས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་བྱེད་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཏེ། སེམས་གནས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ལུས་གནས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སམ། བདག་དང་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་ལུས་གནས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་ལམ་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་སེམས་
ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱིས་བསྡམས་པ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །སྤྱོད་ལམ་མི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལངས་པ་དང་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྤྱོད་ལམ་མི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་

ལམ་མི་འཆོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བཟང་བས་སྡིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་པ་དང་། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་མཐོང་བས་མ་བཅོས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ལམ་མི་འཆོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་
མཐོང་བས་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་དུས་ན་དབང་པོ་རབ་ཏུ་མཛེས་པ་ནི་དབང་པོ་མཛེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པའི་
བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷུག་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློང་བ་ལ་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་ཉིད་དང་། བདོག་པ་རྣམས་མི་སྦེད་པ་དང་། སེར་སྣ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །
ལག་བརྐྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་ལག་པ་བརྐྱང་བ་དང་། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་བགོ་བཤའ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་ལག་བརྐྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་མི་
དམིགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་སེམས་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངོ་ཚ་བས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཚིག་འཁྱལ་པ་མི་སྨྲ་བ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངོ་ཚ་བ་སྟེ། དཔྱས་མེད་པའི་ལས་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་གཙོར་བྱེད་པ་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམ་
པར་སྤངས་པས་དེ་དག་ལ་ཡིད་མི་གཏོད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ཡི་དམ་

ལ་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཕ་རོལ་གནོན་པས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་
ནི་སྤྱོད་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགའ་བར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་དང་། བསམ་གཏན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བས་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་མ་རྣམས་ལ་ལྡང་ཞིང་སྟན་འདིངས་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་སྙོམ་ལས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རྟག་ཏུ་བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ། ངོ་ཚ་དང་ང་རྒྱལ་སྤངས་པས་བླ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཡོག་བྱ་བ་ལ་ངལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བླ་མ་ལ་ལྡང་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་
པའོ། ང་རྒྱལ་ཚར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པའི་བདག་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་དང་། ཕུང་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པས་ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་མ་དམིགས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཚར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཡང་
དག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། བསྐྱེད་པ་དང་མ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་མི་ཉམས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་གོང་ནས་གོང་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་མི་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་རྟོགས་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་
རྣམས་བདེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་རྟོགས་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བའི་དོན་རང་བཞིན་

མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་ཤེས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ལ་འཇུག་པ་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤང་བ་དང་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤང་བ་ནི་འདོད་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤོང་བའོ། །ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་
དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྤང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་རབ་ཏུ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣོན་པོ་ཉིད་ནི་སྤང་བ་དང་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཀྱིས་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གཏན་ལ་དབབ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་
ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེའི་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཉིད་མི་རྟག་པ། །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་བས། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བས་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་དཔྱད་པ་དེ་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པ་སྟེ། དོན་གཏན་
ལ་དབབ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནོད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནོད་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའོ། །འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ནས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤང་དུ་བཅུག་ནས་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་

པ་ནི་གནོད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ནི་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། དེ་དག་གིས་གསུངས་པའི་ཆོས་
ཉན་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བསམ་པས་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དུ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་
པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་ངན་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ངན་པ་ནི་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་མ་དད་པ་དང་། ངན་དུ་བརྗོད་པའི་བསམ་པ་ཅན། རྒྱུད་ཞེ་སྡང་གིས་བསྲེགས་པ། སྙོམ་ལས་ཅན་
ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དེ་དག་ནི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་དེ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུ་ངན་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་
པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་ལ་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ།
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་། གོང་མ་གོང་མའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པས་བསམ་གཏན་དང་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་
མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས། ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་ནས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཅིང་རབ་ཏུ་འབྱེ