Luận tạng Tây Tạng (Tengyur) — Tập 90

འི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པས་ངེས་པར་ལེགས་པ་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཆོས་མི་འབྱུང་བར་
བསྟན་ཏོ། །སྣང་བྱེད་ཐམས་ཅད་པས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་མཆོག་ཏུ་བཞག་པའི་དཔེས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་བྱས་པའི་དངོས་པོ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་བསྟན། དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་དཔེས་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་
རྩ་བ་མཐར་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན། དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་མེད་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱན་དང་འདྲ་བར་བསྟན། ཟོང་ཟད་སླར་ལོག་ན་མི་རུང་བའི་དཔེས་དལ་འབྱོར་གྱི་ཟོང་ཟད་ནས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་བསྟན། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ་དབྱེར་མེད་གཅད་
དུ་མེད་པའི་དཔེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞི་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་དྲུག་ལས། འཁོར་བའི་དཔེ་གསུམ་ནི་འདམ་ལ་ཟིན་པའི་དཔེས་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་བསྟན། རླུང་གི་འཁོར་ལོའི་དཔེས་ཁམས་

གསུམ་དུ་འཁྱམས་ཤིང་རྒྱུད་དྲུག་ཏུ་འཁོར་བ་བསྟན། རི་དགས་རྒྱར་ཆུད་ཀྱི་དཔེས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་རྒས་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་བསྟན། ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་འཕུར་བའི་དཔེས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། དངོས་པོ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་མི་འཆོར་བར་བསྟན། ཉི་མ་
གཟའ་དང་བྲལ་བ་ལྷང་ངེ་འདུག་པའི་དཔེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱིས་མི་སྒྲིབ་པར་བསྟན། མེ་བཏང་ནས་རྩྭ་ཤིང་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་དཔེས་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ནས་གང་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ལ་
དཔེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ལས། སྦྱོར་བའི་དཔེ་ལྔ་ནི། ཆོས་འདི་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྱུ་མ་འདྲ་ཤེས་ཀྱི་དཔེས་སྣང་བ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་བསྟན། དགོན་པའི་ལམ་ནི་དཔག་ཚད་མང་པོར་ཕྱིན་པའི་དཔེས་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་
ལྟ་རུ་འགྲོ་བ་ལ་རྟགས་མ་མཐོང་བ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཉེ་བའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེས་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན། དཔྱིད་དུས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་ཁ་འབུས་ན་ལོ་འབྲས་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ན་མྱུར་དུ་བདེ་ལེགས་
ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བསྟན། སྦྲུམ་མ་ཟླ་བ་ཚང་བའི་དཔེས་སྣང་བ་བཀྲག་ཆུང་ངུ་སོང་ཙམ་ན་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །བར་ཆད་ཀྱི་དཔེ་ལྔ་ནི། གློག་བཞིན་མྱུར་དུ་ཉམས་པའི་དཔེས་བརྟན་པ་ཆུང་བས་ཕན་མི་ཐོགས་པར་བསྟན། མི་ཤེས་དེ་དག་རྩ་བ་བོར་ནས་རྨོངས་པ་ཡལ་ག་དག་དང་འདབ་
མ་ཚོལ་བའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་བོར་ནས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་མདོ་སློབ་པ་འཁྲུལ་པར་བསྟན། གླང་པོ་རྙེད་ནས་གླང་པོའི་རྗེས་ཚོལ་གྱི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྙེད་ནས་སྒྲ་དང་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་སློབ་པ་འཁྲུལ་པར་བསྟན། ཟས་མཆོག་རྙེད་ནས་ཟས་
ངན་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་དཔེས་མཉམ་གཞག་ལ་སེམས་བརྟན་ནས་ལུས་ངག་གིས་དགེ་བ་ལ་འབད་པ་འཁྲུལ་བར་བསྟན། རིན་པོ་ཆེ་ལ་དགྲ་འབྱུང་བའི་དཔེས་ཟབ་མོ་ལ་བར་ཆད་འོང་བ་མི་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་མ་ཞིག་ན་བར་གྱུར་ལ་བུ་ནི་མང་ཡོད་ཀྱི་དཔེས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་

ཅད་འདི་ལས་འབྱུང་བས་ཡུམ་དང་སྲས་སུ་སྒྲུབ་པ་བསྟན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བཞི་ནི། དགའ་བའི་ཚལ་གྱི་དཔེས་སེམས་ཅན་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་དུ་མི་དམིགས་པ་དང་། སེང་གེ་རི་སུལ་གྱི་དཔེས་བདག་མེད་སེང་གེའི་སྒྲས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤོང་ཞིང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉམ་ང་བ་མེད་པར་བསྟན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ས་སྐེམས་ཤིང་གཟུགས་རྣམས་སྟོན་པའི་དཔེས་སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་སྐེམས་ཤིང་འཁོར་གྱི་ཆོས་སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་ཀྱི་དཔེས་གང་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་
མཐོང་བར་བསྟན་ཏོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དྲུག་ནི། རྒྱལ་པོ་གྲོང་དུ་མི་འགྲོ་ཡུལ་འཁོར་དུ་མི་འགྲོ་བར་རང་གི་ཡུལ་ནས་འདུ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་དཔེས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བསྟན། རྒྱལ་པོ་བཏང་སྙོམས་འདུག་
ཅིང་བློན་པོ་ཀུན་བྱེད་ཀྱི་དཔེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱེད་པར་བསྟན། རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཞིག་ན་མི་རོ་དང་རྐྱལ་པ་ལ་མི་འཇུ་བ་དང་འཇུས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་ན་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་མི་ཐར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་
པ་བྱེད་ན་ཐར་པར་བསྟན། བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་དང་མ་བཏང་བ་ཆུས་རེག་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དང་བསྐྱེད་པ་མི་འགྲོལ་བ་དང་གྲོལ་བར་བསྟན། གྲུ་ཟག་ལྷན་མ་བྱས་པ་དང་བྱས་པའི་དཔེས་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར་བ་དང་
མི་ཐར་པ་བསྟན། མི་རྒས་པ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ནས་མིས་བརྟེན་པ་དང་མ་བརྟེན་པའི་དཔེས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་ན་བདག་གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་མི་འགྲུབ་བསྟན་ཏོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཆོས་ཉིད་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་
བསྟན་ཏོ། །བྱ་ཞིག་ལུས་ཆེ་དཔག་ཚད་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཐབས་ཤེས་རབ་འབྲིང་གིས་རྟོགས་པ་དཀའ་སླ་བསྟན་ཏོ། །བསྒོམ་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་དྲུག་ནི། མདས་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ཐུག་ཚོལ་བའི་དཔེས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཏིང་མི་

རྟོགས་པར་བསྟན། འདོད་ཆགས་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དཔེས་མ་གཡེངས་པར་རང་གིས་གསལ་བཏབ་པ་རྒྱུད་ལ་གོམས་དགོས་པར་བསྟན། བསོད་ནམས་དེ་ཡང་གསོག་གསོབ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པའི་དཔེས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་དགེ་བ་ལ་མི་
ཞེན་པར་བསྟན། འབྲུ་མར་སྙིང་པོ་འབར་བའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་ཟབ་པར་བསྟན། ས་བོན་ལས་ནི་མྱུ་གུ་འབྱུང་དེ་ཡང་འགགས་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་པ་མེད་པར་ཟབ་པར་བསྟན། ཆུའི་ཐིགས་པ་བུམ་པ་དང་པོ་ཐ་མའི་བར་གྱིས་དགེ་བ་རིམ་གྱིས་སོགས་པར་
བསྟན། མཉེན་པ་མཁས་པ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འགྲོ་བྱེད་ཀྱང་མི་གནས་པའི་དཔེས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དམིགས་པ་ཅན་ལ་ལས་འབྲས་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དཔེ་དགུ་ནི། སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་དཔེས་སྤང་བྱ་སྒྱུ་མ་ལ་གཉེན་པོ་སྒྱུ་མ་བསྟན། མཁའ་ལ་རླུང་རྟེན་གྱི་དཔེས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་རྩ་བ་མེད་པར་བསྟན། ནམ་མཁར་གནས་པའི་བྱས་ལ་མི་ལྟུང་བའི་དཔེས་ཐབས་དངོས་པོར་མི་འཆར་བར་བསྟན། འཕོང་བསླབས་སྐྱེས་བུས་གནམ་དུ་མདའ་འཕངས་ཀྱི་དཔེས་ཚོགས་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན། དགེ་སློང་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་པའི་དཔེས་སྟོང་ཉིད་
རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན། ལག་པ་གཉིས་ཀས་གདུགས་གཉིས་འཛིན་པའི་དཔེས་ཐབས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བའི་གཡང་སར་མི་ལྟུང་བར་བསྟན། རིན་པོ་ཆེ་བླན་ཞིང་གཉེན་ལ་མི་སྟེར་བ་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དཔེས་
བདག་ཉིད་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགོད་པའི་ཐབས་བསྟན། དེད་དཔོན་ཚོང་པ་རྒྱུ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པར་གོམས་པར་བྱེད་པའི་དཔེས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན། སྤྲུལ་པའི་མི་ལུས་མི་སྣང་མ་ཡིན་
པའི་དཔེས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་ནོ། །རྩེ་མོའི་དཔེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལས། རྟགས་ཀྱི་དཔེ་གསུམ་ནི་མཁས་པས་ང་རྒྱལ་ངེས་བཅོམ་སྟེ། ནད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྨན་པ་བསྟེན་པ་ལྟར་གྱི་དཔེས་དུག་གསུམ་ཞི་བར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གུས་པའི་

སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་བསྟན། བྱིས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཁའ་ལ་མདུད་པ་བོར་བའི་དཔེས་འཁོར་བར་འཆིང་བ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན། དུག་དེ་ཁོང་དུ་སོང་བ་མེད་ཀྱང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར་གྱི་དཔེས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་
དཔེ་བདུན་ནི། རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་ནས་བག་མེད་པས་སྟོར་ན་མྱ་ངན་གྱི་གདུང་བ་འབྱུང་བའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་དོར་བར་བསྟན། །ཉི་མ་སྤྲིན་མེད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྣང་བ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་མུན་པ་འཇོམས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་
གནོན་ཅིང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པར་བསྟན། རྒྱལ་པོའི་བུ་ཞིག་ནོར་གཏོང་དོན་འདོད་ཀྱི་དཔེས་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་མོས་པར་བསྟན། ཤ་ཟ་འདྲ་བའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ན་རྩོད་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ན་ཡི་དགས་དང་འདྲ་བར་བསྟན། ཉི་མ་མཁའ་
ལ་འགྲོ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ནོན་ན་མུན་པ་མེད་པའི་དཔེས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགེ་བ་ལ་མི་དགེ་བ་མི་འབྱུང་བར་བསྟན། ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་འཇིག་ཚོགས་སུ་འདུས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དཔེས་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་ན་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་འགག་པ་ལྡོག་པའི་དཔེས་དགེ་བའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདུས་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དཔེ་བཞི་ནི། ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་མི་འགལ་བའི་དཔེས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བསྟན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་བྱ་བ་ལ་མི་རྟོག་པ་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཀྱང་རང་ལ་དྲེགས་
པ་མེད་པའི་དཔེས་བྱེད་པོ་ལ་མི་རྟོག་པ་བསྟན། ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་འབྲས་བུ་ལ་མི་རྟོག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ལ། བར་སྣང་སྤྲིན་བཞིན་གནས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་གནས་པ་དང་། རིག་སྔགས་འཆང་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་དཔེས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་
དང་། དུས་མིན་མེ་ཏོག་འབྱུང་བའི་དཔེས་སེམས་ཉིད་དག་པ་ལ་ཕན་ཡོན་འབྱུང་བ་དང་། འདབ་ཆགས་མཁའ་ལ་གནས་ཀྱང་མི་ལྟུང་བའི་དཔེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཉ་ནི་ཆུ་ལ་གནས་ཀྱང་འཚུབས་ནས་མི་འཆི་བའི་དཔེས་འཁོར་བ་ན་གནས་

ཀྱང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ས་མི་འཆིང་བ་དང་། ས་ལ་ཟད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་དང་། འཁྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་དཔེས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཉི་མ་སྤྲིན་མེད་ཀྱིས་མུན་
པ་སེལ་བའི་དཔེས་རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་དཔེ་བཞི་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མིས་ལྷ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་མི་ཡུལ་དུ་མི་ཆགས་པའི་དཔེས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་འདོད་པ་ལ་མི་ཞེན་པ་དང་། ཆུ་ནང་པདྨའི་དཔེས་འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་ཀྱང་དེའི་
སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་ནས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པའི་དཔེས་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་། མཉེན་པ་གྲུ་ཞིག་གི་དཔེས་བསམ་གཏན་ཐེག་པ་དམན་པའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དཔེ་བཞི་ནི། བྲན་མོའི་དཔེས་
ང་རྒྱལ་མེད་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པ་དང་། རྩྭ་དང་ཤིང་ལས་མེ་བྱུང་བའི་དཔེས་བདེ་སྐྱིད་རང་གིས་སྲེག་པ་དང་། བུ་གཅིག་པ་ལ་མ་ནི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་དཔེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། གནམ་ས་ཆ་རལ་གྱི་དཔེས་བདག་དང་ལུས་བདེན་པར་བཟུང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་
དོན་མི་འགྲུབ་པའོ། །སྦྱིན་པའི་དཔེ་བཞི་ནི། བདག་ཉིད་ཡ་མ་བརླ་དང་འདྲ་བའི་དཔེས་བདག་ཉིད་ལ་འཕགས་པ་མེད་པ་དང་། གླིང་བཞི་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའང་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་དང་འདྲ་བའི་དཔེས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། ནོར་བུ་མཆིང་བུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཡང་
རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དཔེས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའོ། །བརྟག་པ་མཐའ་གཟུང་གི་དཔེ་བརྒྱད་ནི། འཛམ་
བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་མཆོད་རྟེན་གྱིས་བཀང་བ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་བ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདམ་པ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་བཞག་པ་བས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གནས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་རི་རབ་སྲང་ལ་གཞལ་བར་ཚད་གཟུང་དུ་ནུས་ཀྱི་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་
པའི་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་དང་། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བདུད་སྡིག་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་བ་སྤུ་ཉག་རེ་རེ་ལས་དེ་སྙེད་སྤྲུལ་ཀྱང་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་རིན་པོ་ཆེས་བཀང་ནས་ཕུལ་བ་བས་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་ལྷག་པ་དང་། སྲིད་པ་གསུམ་
ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པས་རིན་པོ་ཆེ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་ཕུལ་བ་བས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །མཚོན་པ་དཔེའི་ལྡེ་མིག་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ལས་དང་པོ་སྔོན་བྱུང་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག །སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གཅིག །དཔེ་ལ་གཅིག །དོན་ལ་གཅིག །རྒྱུ་མཚན་ལ་གཅིག་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཞིའོ། །གདམས་ངག་ལ་གཅིག །ངེས་འབྱེད་ལ་བཅུ་ལས་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ལ་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་གསུམ། བཟོད་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་མཆོག་ལ་གཅིག །ངེས་འབྱེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་གཅིག་སྟེ་བདུན་ནོ། །གཟུང་རྟོག་ལ་གཅིག །འཛིན་རྟོག་ལ་གཅིག །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གཅིག་སྟེ་བཅུའོ། །རྟེན་དང་། དམིགས་པ་གཉིས་ལ་གཅིག །
ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་གཅིག །གོ་ཆ་འཇུག་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་ལ་གཅིག །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ལ་གཅིག །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་ལ་གཅིག །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་གྱི་ཚོགས་ལ་གཅིག །ངེས་འབྱུང་གི་སྒྲུབ་པ་ལ་
བདུན་ལས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་དོན་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་འབྱུང་བཞི་ལ་གཅིག །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཐོབ་པའི་ངེས་འབྱུང་གཉིས་ལ་གཅིག །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངེས་འབྱུང་ལ་གསུམ། ལམ་གྱི་ངེས་

འབྱུང་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས། ལམ་ཤེས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས་དང་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ། ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ལ་ལྔ། མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཙལ་ན་མ་རྙེད་པ་ལ་གཅིག །དེའི་
ཕན་ཡོན་དང་བསྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ལྔ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བཅུ་བཞི་ཡོད་པ་ལས་རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ལ་གསུམ། གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་མོས་པ་ལ་བཞི། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ལ་བདུན་ནོ། །གཞན་མོས་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལ་བརྒྱད། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་གཉིས།
བསྔོ་བ་ལ་བརྒྱད་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་བསྔོ་བ་ལ་བཞི། མི་དམིགས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཉིས་ལ་གཅིག །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་བསྔོ་བ་ལ་གཅིག །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་བསྔོ་བ་ལ་གཅིག །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་གི་བསྔོ་བ་ལ་གཅིག །སྒྲུབ་པ་ལ་བཞི། རྣམ་དག་
སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་གཅིག །མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་གཉིས། རྣམ་དག་དངོས་ལ་གཅིག་གོ། །གཞི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གཅིག །ཐབས་ཀྱི་ཉེ་རིང་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཞི་ལ་གཅིག །སྦྱོར་བ་ལ་གཅིག །རྣམ་པ་ལ་གཅིག །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་སྟེ་ལྔའོ། །རྣམ་ཀུན་
མངོན་རྫོགས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་བདུན་ལས། དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ་བཅུ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལྔ་ལ་གཅིག །ཚེགས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་པོས་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་གསུམ་ལ་གཅིག །ངེས་འབྱུང་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། བར་
ཆད་མེད་པ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། བྱང་ཆུབ་ཉེ་བ་ལ་གཅིག །མྱུར་བ་ལ་གཅིག །འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་དང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་མཐོང་བ་གཉིས་ལ་གཅིག །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞི་ལ་གཅིག་གོ། །སྐྱོན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་ལས་སྐྱོན་
སྤྱིར་དྲིས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག །ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོར་དང་། སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་གཅིག །ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་

མཚན་ལ་གཅིག །རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པ་དང་། ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཉམས་པ་གཉིས་ལ་གཅིག །རོ་མཆོག་ལ་ཉམས་པ་ལ་གཅིག །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་ཉམས་པ་ལ་གཅིག །སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་མི་མཐུན་པས་ཉམས་པ་ལ་གཅིག །སྐྱོན་གྱི་རྣམ་
པ་གཞན་བསྟན་པ་ལ་གཅིག །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བར་ཆོད་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ལ་གཅིག །མོས་གུས་ཅན་ལ་བར་ཆོད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་ལ་གཅིག་སྟེ་བཅུའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སུམ་ཅུ་ལས་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ་གཅིག །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྒྱད་
ལས་གཞི་ཤེས་པ་ལ་གཉིས། ལམ་ཤེས་པ་ལ་གཅིག །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ལྔའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བཅུ་བཞི་ལས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ལ་གཅིག །བྱེད་པ་ལ་གཅིག །སྒྲུབ་པ་ལ་གཅིག །དམིགས་པ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། རྟེན་ལ་དཔེ་དོན་
གཉིས། མཐའ་དག་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། རོ་མྱང་བ་མེད་པ་ལ་གསུམ་མོ། །བྱེད་པ་ལ་གཅིག །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དྲུག་སྟེ་སུམ་ཅུའོ། །ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་ལ་གསུམ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ལ་གཅིག །སྦྱོར་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་གྱི་
རྟགས་ལ་བདུན། བསྒོམ་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལ་བཅུ་གཉིས། ཆོས་སྐུ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། ཞིང་དག་པ་ལ་གཅིག །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གོ། །རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་དང་
དགུ་སྟོན་པ་ལས། རྟགས་ལ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལ་གསུམ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྟགས་ལ་བརྒྱད་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཅིག །མིང་གི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཉིས། དབེན་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ལ་ལྔ།
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གཉིས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཉིས། འཁོར་འདས་ལ་མ་ཞེན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་ཉི་ཤུ་གཅིག་གིས་སྟོན་པ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

པ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ལ་གསུམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་འགལ་བ་ལ་གསུམ། དགེ་བ་བཅུ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་གཉིས། ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོང་བ་ལ་གཉིས། བདུད་
ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་དྲུག །བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གཉིས། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་མི་འབྱེད་པ་ལ་གཅིག །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གོ། །ངེས་པ་ལ་གཅིག །ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་
པ་ལ་དྲུག །མི་རྟོག་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བཞི་སྟེ་བཅུའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཅུ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཅུ་གཅིག །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདུན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱེད་དང་དགུ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་དོ། །མཐར་གྱིས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་ལས། སྦྱིན་པ་ལ་གཅིག །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ལ་གཅིག །བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་ལ་གཅིག །ཤེས་རབ་ལ་གཅིག་གོ། །སྐད་
ཅིག་མ་ལ་རྐང་པ་གཅིག་གོ། །ཆོས་སྐུ་ལ་རྐང་པ་གསུམ། མདོ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དོན་དང་ལྡན་པའི་མཚན་བསྟན་པ་ལ་གཅིག་གོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕུལ་གདབ་པའི་ལྡེ་མིག་སྟེ་བཞི་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་བླ་མ་དྷརྨ་ཤྲཱིས་
མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།འཕགས་པ་སྡུད་པའི་གདམས་ངག་འདི། བྱང་ཆུབ་སའི་སྙིང་པོ་དཔལ། འབུམ་སྟེངས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་དུས་སུ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་གདན་འཛོམ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་
བསྒྱུར་ཅིང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། སྟོན་སྒོམ་སྦག་མ་གསུམ་གྱིས་ཞུ་བ་ཕུལ། དགེ་སློང་དྲི་མ་མེད་པས་ཡོན་བདག་མཛད་ནས། མཁས་པ་ཆེན་པོ་བ་རེག་ལོ་ཙཱ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྒྱུར་བའོ།། །།