Kinh tạng Tây Tạng (Kangyur Đại Học) — 053_མདོ་སྡེ།_ཏ

ོ། །གང་གིས་དེར་ཕྱིན་ན་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་
ལ། ཆུ་དེ་འཐུངས་ན་ཚེ་རིང་ཞིང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཐུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེན་དུ་ལམ་རིང་ཞིང་ཉམ་ང་བ་དང་བགེགས་མང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ནས་དེ་ནས་མི་དེ་གཉིས་ཀ་འགྲོ་བར་གཟས་ནས་གཅིག་གིས་ནི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཤམས་ནས་ཆས་སོ། །གཅིག་ནི་
སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཆས་ཏེ། འགྲོགས་ཤིང་ལམ་དུ་སོང་སོང་བ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མང་པོ་ཐོགས་པའི་མི་ཞིག་དང་ཕྲད་དོ། །དེ་ནས་མི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དྲིས་པ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཡུལ་དེ་ན་ཡང་དག་པར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རི་ཡོད་དམ། དེས་སྨྲས་པ། ཡང་དག་
པར་ཡོད་དེ་མི་བརྫུན་པས་ན་བདག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཐོབ་ལ་ཆུ་ཡང་འཐུངས་ཏེ། ཉེན་དུ་ལམ་ཉམ་ང་ཞིང་འདི་ལ་རྐུན་པོ་དང་ཆོམ་པོ་རྒོད་དེ། མྱ་ངན་དང་ཚེར་མ་ནི་མང་གི་ཆུ་དང་རྩྭ་ནི་མེད་པས་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཙམ་སོང་ཡང་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངོ་། །དེས་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཐོས་

ནས་གཅིག་ནི་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ལམ་རིང་ལ། བགེགས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་སོང་བ་གྲངས་མེད་ཀྱང་ཕྱིན་པ་ནི་གཅིག་གམ་གཉིས་ལས་མེད་ན། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་དེར་ཕྱིན་པར་འགྱུར། བདག་གི་འཚོ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བདག་སྤྱོད་པ་ཙམ་ཆོག་ན། གལ་ཏེ་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་
སོང་བ་ལས་མ་སྟེས་ན། ལུས་དང་སྲོག་ཡལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་སྲོག་མེད་པར་གྱུར་ན་ཚེ་རིང་ཞིང་བདེ་བ་དེ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་གཞན་དག་ཕྱིན་པར་གྱུར། བདག་ཡོད་ན་བདག་ཀྱང་ཕྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ན་ཡིད་
བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་བླང་ཞིང་ཆུ་མིག་བཟང་པོ་ཡང་བཏུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་མ་ཐར་ན་སྲོག་གིས་འཇལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་མི་གཉིས་གཅིག་ནི་འགྱོད་དེ་ཕྱིར་ལོག་གོ། །གཅིག་ནི་ཆས་ཏེ་སོང་ངོ་། །ཆས་པ་དེ་རི་དེར་ཕྱིན་ནས་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་བླངས་ཏེ་ཡིད་བཞིན་དུ་ཆུ་ཡང་འཐུངས་
ནས་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་དང་ཕྱིར་ལོག་ནས། ཕ་མ་ལ་དབུལ་ཞིང་གཉེན་བཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཆོག་པར་བྱིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འགྱོད་དེ་ཕྱིར་ལོག་པ་དེས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་མཐོང་ནས་སེམས་ལ་རབ་ཏུ་གདུང་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེས་སོང་བ་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་ལོག་ན། བདག་ད་ཅིའི་ཕྱིར་
འདུག་ཅེས་སྨྲས་ནས་ཆས་ཏེ་སོང་ངོ་། །དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཆུ་ཞིམ་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའོ། །མི་གཉིས་པོ་ནི་ཐོག་མ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །ལམ་ཉམ་ང་བ་ནི་འཁོར་
བ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་དུ་ཕྲད་པའི་མི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྟ་བུའོ། །ཆོམ་ཤོད་རྒོད་པ་ནི་བདུད་བཞི་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་དང་ཚེར་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །ཆུ་དང་རྩྭ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མི་སྒོམ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆས་ཏེ་སོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའི་དཔེར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ལམ་ཉམ་ང་བའི་ཕྱིར་འགྱོད་དེ་ཕྱིར་ལྡོག་པས་ལམ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་

བྱར་མི་རུང་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་འགྱོད་པ་དེ། གྲོགས་པོས་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་ཐོབ་པས་མཐུ་དང་སྟོབས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་ཅིང་ཕ་མ་གསོས་ཏེ་
གཉེན་བཤེས་ལ་ཆོག་པར་བྱིན་ཞིང་བདེ་བ་མང་པོ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་བས་སེམས་ལ་གདུང་བ་སྐྱེས་ཏེ། ཆས་ནས་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ལུས་དང་སྲོག་མི་ཕངས་ཤིང་དཀའ་བ་དང་བགེགས་མང་པོ་ལ་བཟོད་དེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རིར་ཕྱིན་པ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དོན་དེའི་ཕྱིར་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་དང་། ཕས་ཕམ་པ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་བར་
དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། མི་གཡོ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལ་མི་གཡོ་ཞིང་སྦྱིན་པའི་སེམས་བརྟན་པ་དང་། རི་རབ་ལྟར་བདེན་པའི་ཚིག་ལ་གནས་ན། ལས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་
རྐྱེན་གྱིས་རྐང་པའི་མཐིལ་མཉམ་པ་པོག་པོར་གྱི་སྒྲོམ་འདྲ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། བླ་མ་དང་། ཆུང་ངུ་ན་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ལ་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་རྙེད་པའི་ཟང་ཟིང་གིས་མཆོད་

ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རྐང་པའི་འོག་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ་དང་། ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། བླ་མ་ལ་རྟག་ཏུ་
དགའ་བ་སྐྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་སྟེ། ལག་པའི་སོར་མོ་ཕྲ་ཞིང་རིང་བ་དང་། རྐང་པའི་རྟིང་པ་རིང་བ་དང་། ལུས་དྲང་ཞིང་ཟུར་བཞི་པའི་མཚན་གསུམ་འཐོབ་སྟེ། མཚན་གསུམ་པོ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསྡུ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་སྡུད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལག་པའི་སོར་མོའི་བར་འབྲེལ་པ་དང་། ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། བླ་མ་དག་
ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་ལས་བདག་གིས་ལག་དར་ཏེ་བཀྲུས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མཉེས་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་མཉེན་པའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་ཞིང་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལ་
མི་སྐྱོ་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚིགས་དང་ལོང་བུ་ཤས་མཉམ་ཞིང་གང་ལ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གྱེན་དུ་ཉལ་བའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉན་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤ་བའི་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་པ་ལྟ་
བུའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དེ། ཟ་བ་དང་འཐུང་བ་ལ་ཆོག་ཤེས་ཤིང་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་དགའ་བ་དང་། ནད་གཡོག་བྱེད་ཅིང་སྨན་བྱིན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་འདྲ་བ། འགྲེང་ན་ལག་པ་པུས་མོ་འདས་པ། ཤའི་གཙུག་ཏོར་དང་། གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་སྣང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་འཇིགས་པ་མཐོང་ན་མགོན་དང་སྐྱབས་བྱེད་ལ་གཅེར་བུ་མཐོང་ན་གོས་སྦྱིན་པར་

བྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕོ་མཚན་གསང་བའི་མཛོད་ཀྱི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཅན་དང་བསྙེན་ཅིང་གཏི་མུག་ཅན་སྤོང་ལ་འདྲི་བ་དང་ལན་ལྡོན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། འགྲོ་བའི་ལམ་འཆོས་ཤིང་ཕྱགས་
ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་པགས་པ་སྲབ་ཅིང་མཉེན་ལ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་རྟག་ཏུ་གོས་དང་། ཟས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མར་མེ་དག་
སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་རྟག་ཏུ་ལྷམ་མེ་ལྷང་ངེ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ནོར་གྱི་དབྱིག་གཏོང་ནུས་ཤིང་ཕངས་པ་མེད་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་
པ་མི་རྟོག་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་གནས་བདུན་གང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་
ཆོས་བཞིན་དུ་ཚོལ་ཞིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲོག་རུས་གང་ཞིང་མཉམ་པ་དང་། སེང་གེའི་རོ་སྟོད་ལྟ་བུ་དང་། ལག་ངར་དང་གྲུ་མོ་ཤས་མཉམ་ཞིང་རིང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་ཐུན་ཚགས་དང་། ཞེ་
སྡང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་བཞི་བཅུ་དཀར་ཞིང་མཉམ་ལ་ཐགས་བཟང་པོའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཆེ་བ་གཉིས་དང་
ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་རྟག་ཏུ་འདི་ལྟར་གང་སློང་ཞིང་འོང་བ་ལ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནོ། །ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེང་གེའི་འགྲམ་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རོའི་ནང་ན་རོའི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བདག་ཉིད་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་ལ་ཡང་སྟོན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་
གྱིས་ལྕེ་རིང་ཞིང་ཡངས་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གཞན་གྱི་སྐྱོན་མི་བརྗོད་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྐུར་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དགྲ་
དང་སྡང་བ་རྣམས་མཐོང་ན། དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རྫི་མ་མཐིང་ག་ལྟ་བུའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་མི་འཆབ་ཅིང་ཀུན་དུ་སྒྲོགས་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཛོད་སྤུ་དཀར་པོའི་མཚན་ཐོབ་
བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟག་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་
བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་པས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྒོམ་དགོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཆོད་ན་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་བདེ་བ་མྱོང་བ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་

མི་འདའོ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་
ཀྱིས་དེ་ནི་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་མ་མཆིས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་ཞིང་འགག་ན་སུ་ཞིག་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདིའི་རྒྱུས་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་སྟེ། ཕུང་པོ་འདི་ནི་རང་འགོག་པས་
ཕུང་པོ་ཕ་རོལ་པོར་འགྲོ་བ་མ་ལགས་སོ། །དེར་མི་འགྲོ་མོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཕ་རོལ་པོ་སྐྱེ་བར་ནུས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ས་བོན་གྱི་རྒྱུས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ཏེ། ས་བོན་ནི་མྱུ་གུའི་ནང་དུ་མཆི་བ་མ་ལགས་སོ། །མྱུ་གུའི་ནང་དུ་མི་མཆི་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་
ཡང་དེ་དང་འདྲ་ན་ཇི་ལྟར་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་དགྲོལ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་དག་ཚེའི་དུས་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་
ན། གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་བསྐོར་ཅིང་ཆོ་ངེ་འདོན་ཏེ། མི་དེ་འཇིགས་སྐྲག་པས་སྐྱབས་དང་རྟེན་གང་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཅི་ཡང་མི་ཚོར་ཏེ། ཡན་ལག་དང་ཚིགས་ཐམས་ཅད་འདར་ཞིང་འགུལ་ཡང་རྩོལ་མི་ནུས་སོ། །ལུས་ཐམས་ཅད་གྲང་
ཞིང་དྲོད་ཟད་དུ་ཉེ་བ་ན། སྔོན་སྤྱོད་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་ཏུ་ཉེ་བ་ན་རི་དང་འབར་འབུར་གྱི་གྲིབ་མ་ཐམས་ཅད་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་མེད་དོ། །དེ་
བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕུང་པོ་འདི་འགགས་ན། ཕུང་པོ་ཕ་རོལ་པོ་གཅིག་གི་རྒྱུན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མ་བྱུང་བ་ན་མུན་པ་འགོག་ལ། སྒྲོན་མ་འགགས་པ་ན་མུན་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྤྲ་ཚིལ་ལས་

རྒྱ་བྱས་ཏེ་འཇི་བ་ལ་བཏབ་ན། རྒྱ་དང་འཇི་བ་ཕྲད་པ་ལས་རི་མོ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྲ་ཚིལ་གྱི་རྒྱ་འཇི་བ་ལ་འཕོས་པ་ཡང་མེད་ལ། རི་མོ་འཇི་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། གཞན་ནས་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲ་ཚིལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རི་མོ་བྱུང་ངོ་། །ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འགགས་
ནས་ལྔ་ཕུང་བར་མ་སྐྱེས་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ལྔ་ཕུང་བར་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། ལྔ་ཕུང་བར་མ་ཡང་རང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནས་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ལས་ལྔ་ཕུང་བར་མ་སྐྱེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཇི་བ་ལ་རྒྱས་བཏབ་ན་རྒྱ་མེད་མ་ཐག་ཏུ་
རི་མོ་མངོན་པར་སྣང་སྟེ། མིང་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དུས་ནི་ཐ་དད་དོ། །དེ་བས་ན་ལྔ་ཕུང་བར་མ་ནི་ཤའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །ལྔ་ཕུང་བར་མ་ལ་ཟས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསམ་པའི་ཟས་དང་། རེག་པའི་
ཟས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་སོ། །ལྔ་ཕུང་བར་མ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་རྟོག་གོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་རྟོག་
གོ། །ཕ་མ་གཉིས་ཕྲད་དེ་འཁྲིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་ན་ལས་ཅི་དང་ཅི་བྱས་པའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་སྟེ། མ་ལ་ནི་འདོད་པ་སྐྱེ། ཕ་ལ་ནི་སྡང་བ་སྐྱེ་སྟེ། ཕའི་ཁུ་བ་འབྱུང་བ་ན་བདག་གིར་འཛིན་ཏེ་མཐོང་ནས་སེམས་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །དེ་
ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན། ལྔ་ཕུང་བར་མ་འཇིག་མ་ཐག་ཏུ་ལྔ་ཕུང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇི་བ་ལ་རྒྱས་བཏབ་ན་རྒྱ་མེད་མ་ཐག་ཏུ་རི་མོར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་ཚེ་དབང་པོ་རྣམས་ཚང་བ་དང་། མ་ཚང་བ་ཡོད་དེ། གང་དབང་
པོ་ཚང་བ་ནི་གཟུགས་མཐོང་ནས་ཆགས་པ་སྐྱེའོ། །ཆགས་པ་སྐྱེས་པས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསླད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མཐོང་སྟེ། མི་རྟག་

པ་ལ་ནི་རྟག་པར་ལྟ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ། མི་བདེ་བ་ལ་བདེ་བར་ལྟ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ལས་སུ་འགྱུར་ལ། ལས་ཀྱང་
ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ལྔ་ཕུང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་དེས་སངས་རྒྱས་སམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་སམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན། མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཐོས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོག་གོ། །དགེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་དང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་མཐོང་བ་ཐོབ་པས་འཁོར་བ་
ལ་རབ་ཏུ་འགྱོད་པའི་སེམས་སྐྱེའོ། །འགྱོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་པས་དགའ་བ་དང་མོས་པ་མི་སྐྱེའོ། །དགའ་བ་དང་མོས་པ་མི་སྐྱེ་བས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཞིག་པས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །
འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེ་ནི་ཤིང་དང་མ་ཕྲད་ན་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་
ལྔ་ཕུང་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། ནམ་མཁའ་ལ་ཚེར་མ་མ་མཆིས་པར་དབྱུང་དུ་ཅི་མཆིས། ཕུང་པོ་ལ་འཆིང་བ་མ་མཆིས་པར་ཅིས་བཅིངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་ལྔ་ཕུང་
བཅིངས་ཏེ། ལྔ་ཕུང་གི་ཕ་རོལ་ན་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕ་རོལ་ན་ལྔ་ཕུང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཀ་བས་ཁང་པ་འཛིན་ཏེ། ཁང་པའི་ཕ་རོལ་ན་ཀ་བ་མེད་ལ། ཀ་བའི་ཕ་རོལ་ན་ཁང་པ་མེད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ལྔ་ཕུང་ཡང་དེ་

དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁུ་ཚུར་དང་ཐལ་མོ་དང་། མདུད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་འདུས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་སྟེ། དེ་ལས་ཆོས་གཞན་མེད་དོ། །
སེམས་ཅན་གྱི་ལྔ་ཕུང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ན་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འཆིང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་འགགས་
ན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་མེད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕ་རོལ་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མེད་དེ། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བཅིངས་ལ། སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་མིང་དང་གཟུགས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་མིག་གིས་མིག་མི་མཐོང་། མཛུབ་མོས་མཛུབ་མོ་མི་མཚོན། རལ་གྲིས་རལ་གྲི་མི་ཆོད། ཚོར་བས་ཚོར་བ་མི་ཚོར་ན་ཅིའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་མིང་དང་གཟུགས་འཆིང་ངོ་ཞེས་གསུངས།
དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་ཉིད་སེམས་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཉིད་མིང་དང་གཟུགས་ལགས་ཏེ། གལ་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བཅིངས་ན། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་མིང་དང་གཟུགས་བཅིངས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ལག་པ་གཉིས་སྦྱར་བ་ན། དེ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་གཞན་སྦྱོར་དུ་འོངས་པ་མེད་དེ། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བཅིངས་སོ། །གལ་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་སྤངས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་
ངས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་མཆིས་པས་བཅིངས་པ་ཞེས་བགྱི་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་མིང་དང་གཟུགས་མ་སྤངས་ན། བཅིངས་པ་ལགས་

སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་བོན་བཅད་པ་དང་། འབྲས་བུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་ས་བོན་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ཉོན་མོངས་པ་
བཅད་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞིག་ཅིང་ཟད་པས་དེ་བས་ན་ས་བོན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་འཆིང་བར་མི་ནུས་སོ། །འབྲས་བུ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་
ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱར་རུང་གི། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེ་མར་ནི་མར་མ་ཟད་ན་སྣང་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་མར་
ཟད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེའོ། །མེ་མར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མར་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །གལ་ཏེ་ཟད་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་དང་མར་གཉིས་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་སྟེ། སེམས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ལགས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་ནི་
ལྔ་ཕུང་ལགས་ཏེ། ལྔ་ཕུང་ཡང་སེམས་ཅན་ལགས་སོ། །ལྔ་ཕུང་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ལགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྔ་ཕུང་ཞེས་བགྱི་ན་ཅིའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མར་མེ་ལས་དཔེར་ལེན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་ལ་རྣམ་
པ་བརྒྱད་དེ། གཞོལ་བའི་དཔེ་དང་། བཟློག་པའི་དཔེ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་དཔེ་དང་། མ་ཡིན་པའི་དཔེ་དང་། སྔ་མའི་དཔེ་དང་། ཕྱི་མའི་དཔེ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་དཔེ་དང་། ཀུན་ཁྱབ་པའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་གཞོལ་བའི་དཔེ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆར་ཆེན་

པོ་བབ་ན་ཤང་ཤོང་ཐམས་ཅད་གང་ངོ་། །ཤང་ཤོང་གང་བས་གྲག་གྲོག་ཆུང་ངུ་གང་ངོ་། །གྲག་གྲོག་ཆུང་ངུ་གང་བས་གྲོག་པོ་ཆེན་པོ་གང་ངོ་། །གྲོག་པོ་ཆེན་པོ་གང་བས་ཆུ་མིག་ཆུང་ངུ་གང་ངོ་། །ཆུ་མིག་ཆུང་ངུ་གང་བས་ཆུ་མིག་ཆེན་པོ་གང་ངོ་། །ཆུ་མིག་ཆེན་པོ་གང་བས་རྫིང་
བུ་གང་ངོ་། །རྫིང་བུ་གང་བས་རྫིང་ཆེན་པོ་གང་ངོ་། །རྫིང་ཆེན་པོ་གང་བས་ཀླུང་ཆུང་ངུ་གང་ངོ་། །ཀླུང་ཆུང་ངུ་གང་བས་ཀླུང་ཆེན་པོ་གང་ངོ་། །ཀླུང་ཆེན་པོ་གང་བས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་གང་བས་མི་འགྱོད་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གང་ངོ་། །མི་འགྱོད་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གང་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་གང་ངོ་། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་གང་བས་རིང་དུ་སྤོང་བ་གང་ངོ་། །རིང་དུ་སྤོང་བ་གང་བས་བདེ་བ་གང་ངོ་། །བདེ་བ་
ཡོངས་སུ་གང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་གང་ངོ་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་གང་བས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་གང་ངོ་། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་གང་བས་སྐྱོ་བ་གང་ངོ་། །སྐྱོ་བ་ཡོངས་སུ་གང་བས་ཡོངས་སུ་སྨོད་པ་གང་ངོ་། །ཡོངས་སུ་
སྨོད་པ་ཡོངས་སུ་གང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ངོ་། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་གང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་སྟེ། དེ་ནི་གཞོལ་བའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བཟློག་པའི་དཔེ་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀླུང་ཆེན་པོའོ། །ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།
ཀླུང་ཆུང་ངོ་། །ཀླུང་ཆུང་ངུའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚོ་ཆེན་པོའོ། །མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚོ་ཆུང་ངུའོ། །མཚོ་ཆུང་ངུའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་མིག་ཆེན་པོའོ། །ཆུ་མིག་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་མིག་ཆུང་ངུའོ། །ཆུ་མིག་ཆུང་ངུའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གྲོག་པོ་
ཆེན་པོའོ། །གྲོག་པོ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གྲོག་པོ་ཆུང་ངུའོ། །གྲོག་པོ་ཆུང་ངུའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤང་ཤོང་ཆེན་པོའོ། །ཤང་ཤོང་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆར་ཆེན་པོའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་

བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨོད་པའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱོ་བའོ། །སྐྱོ་བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་བའོ། །བདེ་བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྤོང་བའོ། །རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགའ་བའི་སེམས་སོ། །དགའ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་འགྱོད་པའོ། །མི་འགྱོད་པའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་
པའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཆར་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཟློག་པའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་གྱི་དཔེ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་སོ། །སྤྲེའུའི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་བཏང་ནས་
གཅིག་ལེན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ལ་ཆགས་པས་སྐད་ཅིག་སྡོད་པའི་དུས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་ཞེ་
ན། འདི་ལྟར་ངས་སྔོན་རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་ཏུ་ཕམ་བྱེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཉེ་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པའི་མི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འོང་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་རི་ཆེན་པོ་བཞི་འོངས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་མི་དག་ལ་གནོད་པར་འཚེ་
བར་འོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོངས་ན། བློ་གྲོས་ཅི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཆིས་ན། འབྲོས་པའི་གནས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཅིང་སྦྱིན་
པ་འབའ་ཞིག་བགྱིའོ། །ཞེས་གསོལ་ནས། ངས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ངས་རི་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བས་རྟག་ཏུ་

སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་འཚེ་ཞིང་འོང་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྦྱིན་པ་མི་མཛད། རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཅིང་སྦྱིན་པ་བགྱིས་ན་འབྲས་བུ་ཅི་འཐོབ། ངས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྷ་དང་མིའི་ནང་ན་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་
མང་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཅིང་སྦྱིན་པ་བགྱིས་ན། དེ་ཡང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་འགྱུར་རམ། ངས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་
འཛིན་པ་དང་སྦྱིན་པ་སྤྱོད་མི་ནུས་སོ། །ཇི་སྟེ་ནུས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བ་ཡང་ཐ་མི་དད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་པའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྔ་མའི་དཔེ་ཞེ་ན། ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་དཔེར་ན་གང་ཟག་ལ་ལ་ཞིག་མེ་ཏོག་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པས་ལེན་པའི་ཚེ་ཆུས་
ཁྱེར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཆགས་པས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་ཆུས་ཁྱེར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་སྔ་མའི་དཔེའོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་མའི་དཔེ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གི་མདོ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་པ་ཡིན་
ཏེ། སྡིག་པ་ཕྲ་མོ་ཆུང་ངུ་ལ། །མི་གནོད་སྙམ་དུ་བརྙས་མི་བྱ། །ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་ཟག་པ་ཡང་། །སྣོད་ཆེན་ཁད་ཀྱིས་གང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཕྱི་མའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྔ་ཕྱིའི་དཔེ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་འབྲས་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཆི་བ་དང་།
གླེན་པ་དག་གསོ་བའི་གནས་རྙེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དྲེའུ་སྦྲུམས་ན་ཚེ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་དེ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའི་དཔེ་ཞེ་ན། ངས་མདོ་སྡེ་ལས་འདི་སྐད་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་ན་ཤིང་པ་རི་ཙི་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་རྩ་བ་ས་
ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྙེད་ཟུག་གོ། །མཐོ་ཁྱད་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱའོ། །ཡལ་ག་དང་ལོ་མས་ཕྱོགས་བཞིར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྙེད་ཁེབས་སོ། །ལོ་མ་སྨིན་པ་ནི་སེར་པོར་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེའོ། །ལོ་མ་དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་

པར་ལྷགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལོ་མ་དེ་ལྷགས་པ་ན་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡལ་ག་ཡང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མདོག་འགྱུར་ཏེ། ཡལ་ག་མདོག་འགྱུར་བ་ན་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །མདོག་འགྱུར་བ་དེ་ལས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཁ་འབུ་བར་འགྱུར་
ཏེ། ཁ་འབུས་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཁ་འབུས་པ་དེ་ལས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་མཐོང་བ་ན་ཡང་རབ་ཏུ་དགའོ། །མྱུ་གུ་དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཁ་འབྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁ་བྱེ་ནས་དེའི་དྲི་བསུང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྙེད་དུ་བྲོའོ། །དེའི་
འོད་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཅུ་སྙེད་དུ་སྣང་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལྷ་རྣམས་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དེའི་འོག་ན་རབ་ཏུ་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ལོ་མའི་ཁ་དོག་སེར་པོར་གྱུར་པ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་
འདོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལོ་མ་ལྷགས་པ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མདོག་འགྱུར་བ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་བྱས་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་འབུ་བ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །མྱུ་གུར་གྱུར་པ་ནི་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་བྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲི་བསུང་བྲོ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་
ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལྟ་བུའོ། །འོད་སྣང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལྟ་བུའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའི་དཔེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བསྟན་ཏོ་ཅོག་ནི་ཟད་པར་ལེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཅུང་ཟད་ཅིག་གམ། མང་

པོའམ། གལ་ཏེ་ན་ཀུན་ལེན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་ནི་ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལེན་པའི་དཔེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་སྔོན་འོ་མ་མ་མཐོང་སྟེ། གཞན་ཞིག་ལ་འོ་མ་ཅི་འདྲ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་ཆུ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། དུང་དང་
འདྲའོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ཆུ་ནི་གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད། སྦྲང་རྩི་ནི་མངར་བའི་མཚན་ཉིད། དུང་ནི་ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་དཔེ་གསུམ་བསྟན་ཀྱང་འོ་མ་ངོ་མི་ཤེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ཇི་ལྟར་མེ་མར་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དཔེར་བསྟན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་
ཆུའི་ཕ་རོལ་ན་ཀླུང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ལྔ་ཕུང་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྒྲོམ་དང་ཕང་ལོ་དང་། སྲོག་ཤིང་དང་། མུ་ཁྱུད་དང་། རྩིབས་མ་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ན་ཤིང་རྟ་གཞན་མེད་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་
འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་སྟེ་མེ་མར་གྱི་དཔེ་དང་འཐུན་པར་འདོད་ན་རབ་ཏུ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྙིང་པོ་ནི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་དཔེའོ། །མར་ནི་སྲེད་པའི་དཔེའོ། །སྣང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔེའོ། །མུན་པ་བསལ་བ་ནི་མ་
རིག་པ་གཞོམ་པའི་དཔེའོ། །དྲོ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་དཔེ་སྟེ། མར་ཟད་པ་ན་སྣང་བ་དང་། མེ་ལྕེ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་ཟད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མིང་དང་གཟུགས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འཆིང་བར་མི་
འགྱུར་ལ། སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གནས་མོད་ཀྱི། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། སུས་ལུང་ནོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོག་པར་འགྱུར།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པའི་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་དང་། བསྐྱེད་པའི་སེམས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་སེམས་དང་། དད་པའི་སེམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་

བུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་མོད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་བ་གཅིག་གིས་གཅིག་བསབས་ཏེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་
ཆོས་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་འདྲ་བའི་རྒྱུན་གཅིག་གིས་བསབས་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལགས་ན། ཇི་ལྟ་བུར་ཚོགས་སོག་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་
མེ་མར་དེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྣང་བས་མུན་པ་བསལ་བ་ཡོད་པ་ལྟར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ཟས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཀྲེས་པ་དག་
འགྲངས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྨན་དམ་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། ནད་སོས་པར་བྱེད་དོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་སྣང་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་
སྐད་དུ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་ན། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དག་ཁ་ཏོན་བྱེད་པའི་ཚིག་འབྲུ་ཅིག་ཅར་བརྗོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྔ་མ་ནི་བར་དུ་འགྲོར་མི་རུང་། བར་མ་ཡང་ཐ་མར་འགྲོར་མི་རུང་
སྟེ། མིང་དང་ཡི་གེ་དང་སེམས་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པ་ལས་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གསེར་མགར་ནི་ཐོག་མ་བསླབས་ནས་རྒས་ཀྱི་བར་དུ་བྱས་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་སྟེ།
སྔ་ཕྱིར་འཁྲུགས་པར་མ་གྱུར་མོད་ཀྱི། ཡུན་རིང་དུ་སྦྱངས་པས་བྱ་བའི་རྣམས་ཕྱི་ཕྱིར་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གསེར་མགར་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་ཀློག་པ་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སས་ཀྱང་ཁྱོད་མྱུ་གུ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་མ་བྱས་

མོད་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མྱུ་གུ་རང་སྐྱེའོ། །མེ་ཏོག་གི་བར་དུ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་མ་བྱས་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རང་སྐྱེ་བ་ལྟར། སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བགྲང་བའི་ཐབས་
ནི་གཅིག་ཀྱང་གཉིས་སུ་མི་འགྲོ། གཉིས་ཀྱང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། སྟོང་དང་ཁྲིའི་བར་དུ་ཡང་ཕྱིན་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེ་མར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་
འགོག་པ་སྔར་འགོག་པའི་མེ་ལྕེས་མེ་ལྕེ་ཕྱི་མ་ལ་ང་ནི་འགགས་ཀྱིས། ཁྱོད་སྐྱེས་ལ་མུན་པ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་མ་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བེའུ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ནུ་མ་ནུ་སྟེ། ནུ་མ་ནུ་བའི་བློ་སུས་ཀྱང་མ་བསྟན་ཏེ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། ཐོག་
མ་བཀྲེས་པ་ནས་ཕྱིས་འགྲངས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འདྲ་བའི་མི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་ན་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་བའི་མི་རིགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཐོག་མ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་
བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པར་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཐོབ་པ་དག་ཡུལ་ངན་པར་
སྐྱེས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཏེ། མི་གསོད། མི་རྐུ། འཕྱོ་གཡེམ་མི་བྱེད། ཕྲ་མ་དང་ཚིག་ཐུན་ཚགས་མི་སྨྲ། ཆང་མི་འཐུང་ངོ་། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་གནས་འདིར་འགགས་ནས་ཡུལ་ངན་པར་མི་མཆི་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡུལ་ངན་པར་མི་
མཆིའོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་བ་ཞིག་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞིང་དུ་མི་སྐྱེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་ངན་པའི་ཕུང་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་མ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ལས་ངན་པ་དག་མི་བགྱིད་པར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་

རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡུལ་ངན་པར་སྐྱེས་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་མིང་མི་སྟོར་ཏེ། ཕུང་པོ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ངས་བེའུའི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡུལ་ངན་པར་སྐྱེས་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ལས་ངན་པ་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
དཔེར་ན་རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ཅན་ལ་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་གནས་པས་བྱ་འཕུར་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ས་ལ་རྒྱུག་པའི་གཅན་གཟན་ཐམས་ཅད་ནི་རི་དེར་མི་རྒྱུག་སྟེ། ཉེ་བའི་ཐུགས་མི་ཐུབ་བོ། །གལ་ཏེ་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རི་ཁ་བ་ཅན་ལ་སོང་ན་ཡང་། བྱ་འཕུར་བ་ཐམས་ཅད་
དང་། གཅན་གཟན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་ཞིང་གནས་པའི་ཐུགས་མི་ཐུབ་བོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐུས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་བདུད་རྩི་འཐུངས་ན། བདུད་
རྩི་དེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། དེའི་མཐུས་མི་དེ་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་སྐྱེ་ཤི་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྨན་དམ་པ་ལང་ཀ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཟོས་ན་དེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། སྨན་དེའི་མཐུས་
ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་ཕྲད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འདུག་པའི་གནས་ན། རྒྱལ་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སུས་ཀྱང་དེར་ཉེ་བའི་ཐུགས་མི་ཐུབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་
བར་ཡུལ་ངན་པར་སྐྱེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐུས་མི་དགེ་བའི་ལས་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་འདིར་འགགས་ཏེ། ཕུང་པོ་གཞན་དུ་སྐྱེས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་མི་སྟོར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
དཔེར་ན་སྐྱེ་བོ་དག་ཤིང་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ས་བོན་དེ་ལ་སྨྲེད་ཀྱིས་འདེབས་ཤིང་ཆུ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མང་པོ་བྱེད་དེ། ཤིང་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པར་ས་བོན་རུལ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ས་བོན་གྱི་རྒྱུས་ཤིང་ཐོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་

པའི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་པ་ཞིག་ལ་བུ་གཅིག་འབའ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་སྔར་ཚེ་འཕོས་ནས་བུ་དེ་ལ་བུ་གཅིག་ཡོད་པ་ཡང་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ལས། མི་དེ་ཤི་བར་གྱུར་ནས་ཚ་བོས་དེ་ཐོས་པ་དང་ཕྱིར་ལོག་ནས་ནོར་རྫས་ཐམས་ཅད་
བསྡུས་སོ། །ནོར་རྫས་དེ་དག་དེས་མ་བྱས་མོད་ཀྱི། ལེན་ཅིང་སྡུད་པ་ལ་སུས་ཀྱང་མི་སྟེར་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རུས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་
པ་དེ་གསུངས་པ་ལས། དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམས་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞེས་བགྱི་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་བསྒོམ། ཤེས་
རབ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་ནས་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་གི །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་
དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་རམ། ངན་སོང་གསུམ་གྱིས་འཇིགས་པ་དང་། ཚེ་དང་། མདོག་དང་། སྟོབས་འདོད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་འདོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་འཇིགས་པ་དང་། མི་
སྙན་པས་འཇིགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་རམ། དམ་པའི་
ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རམ། མ་རྒལ་བ་སྒྲོལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་བ་དགྲོལ་བ་དང་། སྐྱབས་མེད་པའི་སྐྱབས་སམ། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་བསྲུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྲུང་བ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་མི་ལྟ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་ལྟ། འཛིན་པར་མི་ལྟ།

འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་ལྟ། འཇིགས་པ་དང་། ཉམས་པ་མི་རྟོག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྲུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་ཚེ། བདག་སྒྲོལ་བ་དང་། རྙེད་པ་
དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདོད་ཆགས་དང་། ཟས་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་། བུ་ག་དགུ་ནས་མི་གཙང་བ་ཟག་པ་དང་། འཐབ་ཅིང་རྩོད་པ་དང་། རྡེག་
ཅིང་འཚོག་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་འཚེ་ཞིང་གསོད་པ་དང་། དངོས་པོ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་
སྒོམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་ཐོབ་པའམ། སེམས་ཅན་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། བླ་ན་མེད་པའི་
ཆོས་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་
གཟུངས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མི་ལྟ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་ལྟ། སྒོམ་
པར་མི་ལྟ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་ལྟ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྒོམ་པ་གང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་གལ་ཏེ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ངན་

སོང་གསུམ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་དོན་བྱེད་ཀྱང་སུས་ཕོད། སྐྱེ་བོ་དག་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་ཡང་སུས་ནུས། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་དཀའ་ན། བདག་གིས་ད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བཅད་
ཅིང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཤེས་རབ་བརྩོན་པར་བསྒོམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མྱུར་དུ་བཅད་ལ། མྱུར་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་སྒོམ་
པ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཅན་དེ་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་མ་རིག་པས་ཁེབས་པས། བླ་ན་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟགས་ཤིང་། བདག་གིས་ལུས་འདིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྡུག་
བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བ་དེའི་སྐྱིན་པར་བདག་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་གྱི་དབུལ་ཕོངས་པ་དང་། ཀུན་གྱི་ཐ་མར་གྱུར་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཇིག་པའི་སེམས་ཀྱིས། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ལས་ཅི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ལུས་ལ་འདུས་པར་
ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་རྒྱུད་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བཅིངས་ཤིང་གླགས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། བདག་གཅིག་པུ་
གནས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ན། ཤེས་རབ་ཏུ་མི་ལྟ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་ལྟ། སྒོམ་པར་མི་
ལྟ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།

ཤེས་རབ་སྒོམ་མི་ནུས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་དགུ་པ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ངན་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་གཞིག་ནུས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་
སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལུ་གུ་གསོ་ཞིང་སོས་ནས་གཞན་དུ་འཚོང་བ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཉོས་ནས་གསོད་པ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཕག་ཕྲུག་གསོ་ཞིང་སོས་ནས་གཞན་དུ་འཚོང་བ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཉོས་ནས་གསོད་པ་དང་།
རྙེད་པའི་ཕྱིར་བེའུ་གསོ་ཞིང་སོས་ནས་འཚོང་བ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཉོས་ནས་གསོད་པ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་གསོ་ཞིང་སོས་ནས་འཚོང་བ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཉོས་ནས་གསོད་པ་དང་། ཉ་གཟུང་བ་དང་། རྔོན་པ་དང་། ཆོམ་པོ་དང་། ཤན་པ་དང་། བྱ་གཟུང་བ་དང་།
ཕྲ་མ་དང་། ཁྲི་མོན་གྱི་སྲུངས་པ་དང་། ཀླུ་ལ་སྔགས་ཀྱིས་འདེབས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ངན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གཏན་གཅོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་གཅོད་
པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལུས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་གཙང་མའི་ཕུང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་
རྟེན་གྱི་མཐའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཅན་
དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གཏན་གཅོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངན་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་

ཅད་ལ་ངན་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ནི་བདག་ཡིན། བདག་གི་བ་ཡང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་ནང་ན་བདག་ཡོད། བདག་གི་ནང་ན་གཟུགས་ཡོད་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྟག་པ་ནི་བདག་ཡིན། གཟུགས་འགགས་ཀྱང་བདག་
ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཉིད་བདག་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་འགགས་ན་བདག་ཀྱང་འགོག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ལ་ལ་ན་རེ་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཡིན། ཚོར་བ་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ལ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཡིན། ཚོར་བ་ནི་བདག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ལ་ལ་
ན་རེ་བྱེད་པ་ཡང་མེད། ཚོར་བ་ཡང་མེད་དེ། རང་སྐྱེ་ལ་རང་འགོག་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ལ་ལ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད། ཚོར་བ་ཡང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་དབང་སྒྱུར་ཞེས་བྱ་བས་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ལ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་མེད་ལ་ཚོར་བ་མེད་དེ་ཐམས་
ཅད་དུས་ཀྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ལ་ལ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་དང་ཚོར་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ས་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངན་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་གཞོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པས་ལུས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་སེམས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་བསྒོམས་པས་ཐེ་ཙོམ་གྱི་སེམས་ཆོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཐེ་ཙོམ་གྱི་སེམས་བཅོམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་བསྒོམས་
པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཁམས་ཐམས་ཅད་དང་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་བཅད་པ་ནས་བདེ་བའི་བར་དུ་བཅད་པས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་།

ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་ན། སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མི་སྐྱེ་མི་
འགོག་ན། ཅིའི་སླད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་བགྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དེ་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་མོད་ཀྱི། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་
མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་མཆིས་ན་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་རྟག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་འཁོར་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་གདགས། རིགས་ཀྱི་བུ་འཁོར་བའི་ཆོས་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པའི་ཕྱིར་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་གདགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསུངས་པ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་
མཆིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་མཐོ་རིས་ལྷར་སྐྱེས་འགྱུར། །རྒྱུ་ལས་ངན་སོང་ལྟུང་བར་འགྱུར། །རྒྱུ་ལས་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་སྟེ། །དེ་བས་ཀུན་ལ་རྒྱུ་མཆིས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་དགེ་སྦྱོང་གི་ལམ་
དང་འབྲས་བུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ལམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་དོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཅི་འབྲས་བུ་མ་ལགས་སམ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་མཆིས་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ།

སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་ངམ། འོན་ཏེ་སོ་སོ་ན་མཆིས། གལ་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་ལགས་ན། གཅིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཐུན་པར་འཐོབ་པའི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་མི་ཉི་ཤུ་ལ་དགྲ་གཅིག་མཆིས་པ་ལས། གལ་ཏེ་མི་གཅིག་གིས་དགྲ་དེ་མ་མཆིས་པར་བགྱིས་ན། ལྷག་མ་བཅུ་དགུ་པོ་ལ་ཡང་འཐུན་པར་མ་མཆིས་
པར་འགྱུར་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་གཅིག་གིས་ཐོབ་པའི་ཚེ། གཞན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་འཐོབ་པའི་རིགས་སོ། །དེ་སྟེ་སོ་སོ་ན་མཆིས་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བརྩི་ཞིང་བགྲང་དུ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མི་གཅིག་མི་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོ་ན་མཆིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མཉམ་པའོ་ཞེས་བགྱིར་ཡང་མི་རུང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བགྱིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མི་གཅིག་མི་གཉིས་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་མཉམ་ཞིང་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཐུན་པར་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་འཕགས་པའི་ལམ་
བརྒྱད་བསྒོམས་ན། དེས་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རི་ཁ་བ་ཅན་ལ་རྩྭ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་བས་ཟོས་ན་མར་གྱི་སྙིང་པོར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་རྩྭ་བཟོད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གཅིག་ཏུ་བས་སམ། མང་དུ་མཆིས། གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་བས་ན་བས་འཚལ་བས་བས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་སྟེ་མང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་
འདྲའོ་ཞེས་གསུངས། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་བསྒོམས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལམ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བས་ན། རྩྭ་བཟོད་པ་
དང་འདྲ་བར་བས་པའི་རིགས། གལ་ཏེ་བས་པར་གྱུར་ན་མི་གཅིག་གིས་བསྒོམས་ནས། གཞན་ལ་སྐལ་བ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལམ་དེ་མང་པོ་ཞིག་མཆིས་ན། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་ཤིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་
བགྱི་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ལམ་མཉམ་ཞིང་བདེ་བར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོའོ། །ལམ་གྱི་བར་ན་ཤིང་བསིལ་གྲིབ་ཅན་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བ་ཡོད་དེ། འགྲོན་པོ་དག་དེར་བསྟི་ཞིང་ངལ་བསོ་
ཡང་ཤིང་གི་བསིལ་གྲིབ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་ཏེ། འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པ་ཡང་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་ཁྱེར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་དཔེའོ། །བསིལ་གྲིབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གྲོང་ཁྱེར་
ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་སྒོ་གཅིག་པུ་ཡོད་ན། འགྲོ་བ་མང་པོ་ཕྱི་ནང་རྒྱུ་ཡང་སུས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་ནུས་པ་མེད་དེ། བཤིག་ཅིང་ཁྱེར་ནུས་པ་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཟམ་པ་ཆེན་པོ་ལ་མི་མང་པོ་རྒྱུ་ཡང་སུས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་ནུས་པའམ། སྡོད་པར་བྱེད་
པའམ། འཇིག་ཅིང་ཁྱེར་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པ་ཀུན་དུ་ནད་རྣམས་གསོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་སུས་ཀྱང་བཀག་སྟེ། འདི་ནི་གསོ་ལ་ཕ་བི་ནི་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་དགག་ནུས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་

ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་དཔེ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སྔར་ལམ་དུ་རྒྱུ་བ་མ་མཆིས་ན་ཕྱི་མ་ལ་ཉམ་ང་བར་འགྱུར་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་ཞེས་གསུངས། དེ་དང་
འདྲ་བར་གཞན་ལ་ཡང་ཉམ་ང་བ་མཆིས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས་ན། གཅིག་བསྒོམས་པའི་ཚེ་གཞན་ལ་ཉམ་ང་བའི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་
འདི་སྐད་དུ་དོན་དང་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ངས་ལམ་གྱི་དཔེར་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱི་དཔེ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་ཐོགས་པ་ཡོད་དེ། འདི་དང་ཕ་བི་ཐ་དད་པས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་
ལམ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་བར་དུ་མི་གཅོད་པ་དང་། མཉམ་ཞིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། ཉམ་ང་བའི་གནས་མེད་དེ། འདི་དང་ཕ་བི་ཐ་དད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ལམ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གསལ་
བའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མའི་སྣང་བས་རྫས་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཡོད་དེ། གཅིག་གི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་
བཀག་ནས་གཞན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱིས་ཟག་པ་
མེད་པའི་ལམ་བསྒོམས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཉམ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གནས་བཞི་དང་། ཁམས་རྣམས་དང་། སྲིད་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་དོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ཆུད་ན་འདི་

དང་ཕ་བི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་སྟེ་སྒྲིབ་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལུས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མ་བས་ཏེ། ལ་ལ་ནི་ལྷའི་ལུས། ལ་ལ་ནི་མིའི་
ལུས། ལ་ལ་ནི་བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ལུས་ཏེ། ལུས་དེ་དག་སོ་སོ་སྟེ་གཅིག་པ་མ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཅེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འོ་མའི་ནང་དུ་དུག་བཅུག་ན། མར་གྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་དུག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འོ་མ་ཞོ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། ཞོ་ཡང་འོ་མ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ནས། མར་གྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མིང་དང་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་མོད་ཀྱི། དུག་གི་རང་བཞིན་
མི་སྟོར་ཏེ། རོ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཀུན་དུ་འགྲོའོ། །མར་གྱི་སྙིང་པོར་དུག་མ་བཅུག་ཀྱང་གལ་ཏེ་མར་གྱི་སྙིང་པོ་འཐུངས་ན་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ལམ་རྒྱུད་ལྔར་འཁོར་ཞིང་ལུས་ཐ་དད་པ་ལེན་ཀྱང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་པ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་མཆིས་ཏེ། འདི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་མཉན་དུ་ཡོད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་པ་ཙི་ཏ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པ་ཀ་
དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་དང་། གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་པོ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དག་སྤངས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་ངན་ཅིང་
རབ་ཏུ་མི་མཛེས་ལ། དོག་ཅིང་ཉམ་ང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་ངན་ཅིང་དོག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི། གྲོང་ཁྱེར་འདི་

ནི་ཡོན་ཏན་མཆོག་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཞུགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མི་ངན་པའི་ཁྱིམ་དུ་གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་ན་
ཁྱིམ་དེ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱན་གྱིས་མཛེས་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འདིར་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟོད་དགོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མི་ཞིག་ནད་ཚབས་པོ་ཆེས་བཏབ་པ་དེས་སྨན་ངན་པ་བཏང་སྟེ། སྨན་དེས་ནད་སོས་པར་
གྱུར་ན། སྨན་དེ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་མཆོག་གོ། །དམ་པའོ། །བདག་གི་ནད་གསོས་ཞེས་བསྟོད་པའི་རིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་གྲུར་ཞུགས་ཏེ་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ལས། གྲུ་ཞིག་ནས་སྐྱབས་དང་རྟེན་མེད་པ་ལས་མི་རོ་ལ་འཇུས་ཏེ་མཐར་ཕྱིན་ན། མི་
རོ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་བདག་ཁྱོད་དང་ཕྲད་པས་བདེ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པ་བཞིན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཆག་ཅིང་གཤེགས་པའི་གནས་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་
ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ངན་པ་མི་སྡུག་པ་དོག་ཅིང་ཉམ་ང་བའོ་ཞེས་སྨྲ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མངོན་དུ་དྲན་པ་སྔོན་འདས་པའི་བསྐལ་པ་ཀླུང་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན། བསྐལ་པའི་མིང་ནི་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཀཽ་
ཤི་ཀའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་ཞིང་བུ་སྟོང་ཚང་བའི་རྒྱལ་པོ་དེས་ཐོག་མ་གྲོང་ཁྱེར་འདི་བྱས་ཏེ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཆུ་ཞེང་གབ་པར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་དེ་ན་
ཀླུང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། ཆུ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དང་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་། མངར་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཀླུང་འཇིལ་ན་ཤན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཨི་ལ་པ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཧི་ལེན་ཤན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཨི་ཤོ་མ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བ་བི་ཤན་ཞེས་བྱ་བ་

ལ་སོགས་པ་ཀླུང་ལྔ་བརྒྱ་སྙེད་ཡོད་དེ། ཀླུང་དེའི་ཚུལ་རོལ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ན་ཤིང་རབ་ཏུ་མང་ཞིང་། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པས་གང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མི་ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལོ་བརྒྱ་འདས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་གོ། །གང་གིས་དགེ་བ་བཅུའི་ཆོས་སྤྱོད་ན། མི་རྟག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་གཅོད་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས། ཀུན་གྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་སོ། །ངས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཐོས་ཏེ། དགེ་བ་བཅུ་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཅིང་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་ནས། ཐོག་མ་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེར་སྐྱེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱེས་ནས། ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་སྙེད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་འཇིག་ཅིང་འཕོ་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་ངས་ད་ཡང་གནས་
འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འབའ་ཞིག་ནི་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་རྗེས་ནས་བཟུང་སྟེ་གསུང་བརྗོད་པ་དང་། སྔོན་སྤྱོད་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དགོངས་ནས། དེའི་ཕྱིར་ས་འདི་ལ་ལན་གླན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེང་འདིར་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་ངའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་ནི་དྲིན་ལ་ལན་གློན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་འདས་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཚེ་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཐུབ་པ་ན། དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་
དེའི་མིང་ཀོ་ཤ་བར་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཆུ་ཞེང་གབ་པར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྙེད་དེ། དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་གྲོང་ཁྱེར་འདབ་ཆགས་སུ་གནས་ཏེ། ཁྱིམ་བྱས་འཕུར་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སླེབས་པ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་

རྒྱལ་པོ་གྱ་ནོམ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ། བུ་སྟོང་ཚང་བ། གླིང་བཞི་ལ་དབང་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱལ་ཚབ་དམ་པའི་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས། རང་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ནས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྒྱལ་
བུ་རྒྱལ་ཚབ་རང་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ཅིང་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་མཐོང་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཐབས་མཆིལ་མ་བོར་བ་ལྟར་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་འདིར་ལོ་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་བྱམས་པའི་
སེམས་བསྒོམས་སོ། །སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་བསྒོམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་གྱ་ནོམ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་སམ། དེ་ནི་ང་ཡིན་ནོ། །
དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཡང་རྟག་ཏུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་དགའོ། །ཆོས་བཞི་པོ་དེ་ཉིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མངོན་དུ་དྲན་པ་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་མིང་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ན་རྒྱལ་པོ་ནི་ཟས་གཙང་མ་
ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་བཙུན་མོ་ནི་ལྷ་མཛེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་རྒྱལ་བུ་ནི་དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བུ་དེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མ་བསྟན་པར་རང་གིས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །ཉེ་གནས་ནི་གཉིས་
ཡོད་དོ། །གཅིག་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ། གཅིག་ནི་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའོ། །གཡོག་བྱེད་པའི་ཉེ་གནས་ནི་དགའ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་བསྟན་ཏེ། ང་དེའི་ཚེ་ན་འཁོར་དེར་འདུས་

པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་ཐོས་ནས། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏེ། སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས་བཏབ་བོ། །བདག་
མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཕ་མ་དང་། ཡུལ་གྱི་མིང་དང་། ཉེ་གནས་དང་། གཡོག་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་ད་ལྟར་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཡང་
འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་འཆད་ཅིང་སྟོན་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་སྔོན་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པ་ན། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ཕོ་ཉ་བཏང་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་རྒྱལ་བུ་དོན་
གྲུབ་གལ་ཏེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ན། བདག་གིས་བློན་པོ་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱིམ་ལ་མི་དགའ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ན། སྔར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འདིར་གཤེགས་ཤིང་ཆོས་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་བསྒྲལ་ལ། བདག་གི་མཆོད་པ་བཞེས་པར་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ང་དེའི་ཚེ་ཅང་མི་གསུང་བར་དེའི་གསོལ་བ་གནང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་ཐོག་མ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཡུལ་ཀར་ཀ་
ཞེས་བྱ་བར་འགྲོ་བ་ལས། དེའི་ཚེ་ཀླུང་འཇིགས་ལེན་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲམ་ན། བྲམ་ཟེ་འོད་སྲུང་གི་རིགས་འཁོར་སློབ་མ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་ཏེ། ཀླུང་དེའི་འགྲམ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་སྒྲུབ་བོ། །ངས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་ཆོས་སྟོན་དུ་གཤེགས་ནས་
འོད་སྲུང་གིས་ང་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །གཽ་ཏ་མ་ང་ནི་རྒས་ཏེ་ལོ་ཡང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་ནོ། །ཡུལ་དབུས་གྱུར་འཆང་གི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱིས་བདག་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་སྙམ་སེམས་སོ། །

བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་ཆོས་མཉན་ན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱིས། གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་མྱུར་དུ་གུད་དུ་གཤེགས་སུ་གསོལ་ལོ། །གལ