Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)vinv05_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Luật Tạng, Phẩm Da (Carmavastu)

Văn bản Luật tạng (Vinaya) quy định về giới luật và đời sống tu tập của Tăng đoàn Phật giáo. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 2 / 2 (50.000 ký tự/trang)
āha / antargṛhe bhikṣuṇā kāṣṭhapādukā dhārayitavyā / śuddhā brāhmaṇagṛhapatayaḥ saṃghe bhikṣūṇāṃ kāṣṭhapādukām anuprayacchanti / bhikṣavo na pratigṛhṇanti / te kathayanti / ārya yadā bahagavāṃl loke notpannas tadā tīrthyā dakṣiṇīyā āsan* / yāvad bhagavān āha / pratigrahītavyā / pratigṛhya sāṃghikāyāṃ varcaskuṭyāṃ vā prasrāvakuṭyāṃ prakṣepayitavyā /
uddānam* /
vaṃśapatrā ca śroṇaś ca anujñātā hi guptaye /
tiryagbaddhikā ca purā pārṣṇī puṭī ca /
(MSV IV 202)
uktaṃ bhagavatā / na kāṣṭhapādukā dhārayitavyā iti / te vaṃśapatrapādukāṃ dhārayanti / sa evādīnavaḥ / bhagavān āha / na vaṃśapatrapādukā dhārayitavyā / te muṃjapādukāṃ dhārayanti / sa evādīnavaḥ / bhagavān āha / na muṃjapādukā dhārayitavyā / te rajjupādukāṃ dhārayanti / sa evādīnavaḥ / bhagavān āha / na rajjupādukā dhārayitavyā / uktaṃ bhagavatā / na rajjupādukā dhārayitavyā iti bhikṣūṇāṃ vātaśoṇitaṃ bhavati / teṣāṃ pariṣekeṇa carmapādukāḥ klidyante / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / bhagavān āha / yasya vātaśoṇitaṃ bhavati tena rajjupādukā dhārayitavyā /
yadā śroṇaḥ koṭīviṃśaḥ pravrajitas tadā pādataleṣu suvarṇavarṇāni romāṇi caturaṃgulamātrāṇi ṣaḍvargikair dṛṣṭāni / te dṛṣṭvā kathayanti / eṣa tāvan navanītapiṇḍaḥ ekāntaghaṭane śāsane kiṃ pravrajya kariṣyati / tena śrutam* / tasya śrutvābhimāno jātaḥ / sa āyuṣmata ānandasya sakāśam upasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramyāyuṣmantam ānandaṃ pṛcchati / katamo bhadantānanda ekāntaghaṭanaḥ samādhir ukto bhagavatā / caṃkramyādhigamaḥ āyuṣman śroṇa / tena śītavanaṃ śmaśānaṃ gatvā caṃkrame 'dhiṣṭhitaḥ / tasya caṃkramataḥ svarṇavarṇāni romāṇi caturaṃgulamātrāṇi śīrṇāni / tataḥ paścāc carma paścāc choṇitam* / sa yāvad ekasmāc caṃkramaśiraso 'paraṃ gacchati tāvat tasyaikasmin (MSV IV 203) caṃkramaśirasi kākāḥ śoṇitaṃ pibanti dvitīye 'pi / dharmatā khalu buddhā bhagavanto jīvantas tiṣṭhanto dhriyamāṇā yāpayantaḥ kālena kālaṃ nadīcārikāṃ caranti vistareṇa yāvad evāsmiṃs tv arthe buddho bhagavān vihāracārikāṃ caran (90r = GBM 6.762) yenāyuṣmataḥ śroṇasya koṭīviṃśasya vihāras tenopasaṃkrāntaḥ / adrākṣīd bhagavān śroṇasya koṭīviṃśasya caṃkramam* / dṛṣṭvā ca punar jānakāḥ pṛcchakā buddhā bhagavanto jānantaḥ pṛcchanti / pṛcchati buddho bhagavān āyuṣmantam ānandam ekāntaghaṭakasya bhikṣoś caṃkramam* / śroṇasya bhadanta koṭīviṃśasya / tasmād ānanda anujānāmi śroṇena koṭīviṃśena ekapalāśikā upānahā dhārayitavyā na dvipuṭī na tripuṭī / sā cet kṣayadharmiṇī bhavati argalakaṃ datvā dhārayitavyā / athāyuṣmān ānando yenāyuṣmān śroṇakoṭīviṃśas tenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya śroṇaṃ koṭīviṃśam idam avocat* / yat khalv āyuṣman śroṇa jānīthāḥ śāstrā te ekapalāśikopānahā anujñātā na dvipuṭīti vistaraḥ / kiṃ bhadantānanda sarvasaṃghasya āhosvin mamaivaikasya / tavaivaikasya / akopyā bhadantānanda śāstur ājñā / saced ahaṃ dhārayiṣyāmi syān me atonidānaṃ sabrahmacāriṇo vaktāraḥ / prabhūtaṃ tatra śroṇakoṭīviṃśena pravrajyāvāptaṃ yaś campām asādhāraṇāṃ saptahastikāṃ cānīkam apahāya pravrajitaḥ sa idānīm upānahakalpamātre saktaḥ / api tu yadi bhagavān (MSV IV 204) samāgamya sarvasaṃghasyānujānīyād evam ahaṃ dhārayeyam* / etat prakaraṇam āyuṣmān ānando bhagavato vistareṇārocayati / bhagavān āha / tasmād anujānāmi śroṇaṃ koṭīviṃśam āgamya sarvasaṃghenaikapalāśikopānahā dhārayitavyā na dvipuṭīti vistaraḥ /
anyatamo mahallo bhagavataḥ purastāt sopānatkaś caṃkramati / atha bhagavāṃs taṃ bhikṣum idam avocat* / apehi bhikṣo mā me puratas tiṣṭha / tatra bhagavān bhikṣūn āmantrayate sma / yas tāvad asau bhikṣavaḥ śāstā sarvalokāmiṣasaṃmṛṣṭo bhavati tasya tāvac chāstuḥ śrāvakā naiva laghu laghv eva pātakavratam āpadyante / kutaḥ punaḥ sarvalokāmiṣavisaṃyukto viharāmi / bhagavān saṃlakṣayati / yaḥ kaścid ādīnavo bhikṣavaḥ upānahau dhārayanti tasmān na bhikṣuṇā upānahā dhārayitavyā iti /
anyatamaś śobhitaḥ pravrajita iti / tasyodakasthānakaṃ bhagnam* / sa pādadhāvanikāyāṃ pādau prakṣālya pānīyenāsyaṃ  pūrayitvā mayūragatyā saṃprasthitaḥ / sa ṣaḍvargikair dṛṣṭaḥ / te kathayanti / āyuṣmanto vinā vāditreṇa bhikṣur nṛtyati / vāditraṃ vādayateti / te mukhavāditraṃ vādayitum ārabdhāḥ / te bhikṣubhir bhartsyante / kim auddhatyaṃ kuruta / te kathayanti / kim atrauddhatyam* / na paśyata yūyaṃ bhikṣuṃ vinā vāditreṇa nṛtyantam* / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / jānakā pṛcchakā buddhā bhagavanto jānantaḥ pṛcchanti / pṛcchati buddho bhagavāṃs taṃ bhikṣuṃ kim abhiprāyeṇa bhikṣo evaṃ kṛtam* / śayanāsanaguptyarthaṃ bhadanta / anāpattir asya bhikṣoḥ (MSV IV 205) śayanāsanaguptyartham eva kurvataḥ / tasmād anujānāmi śayanāsaguptyartham ekapalāśikopānahā dhārayitavyā / na dvipuṭī na tripuṭī / sā cet kṣayadharmiṇī bhavaty argalakaṃ datvā dhārayitavyā /
uktaṃ bhagavatā / ekapalāśikopānahā dhārayitavyā iti / anyatamasya piṇḍapātikasya (90v = GBM 6.763) gṛhapatir abhiprasannaḥ / so 'nupānahakaḥ śrāvastīṃ piṇḍāya praviṣṭaḥ / sa tena gṛhapatinā anupānahako dṛṣṭaḥ / dṛṣṭvā ca kathayati / āryasya nāsty upānahaḥ / āgaccha carmakārasakāśaṃ gacchāmaḥ / upānahau dāpayiṣyāmi / sa carmakārasakāśaṃ gataḥ / tena carmakāra uktaḥ / āryasyopānahāv anuprayacchety uktvā prakrāntaḥ / tena khalu samayena dvayor ekapalāśikā upānahāḥ kriyante bhikṣūṇām uparatakānāṃ ca / sa bhikṣur bhūyo bhūyaś carmakārasakāśam upasaṃkrāmati / sa nānuprayacchati / apareṇa samayena bhūyas tena gṛhapatinā sa bhikṣur dṛṣṭo 'nupānatkaḥ / dṛṣṭvā kathayati / ārya na tena śilpinā upānahā dattā / gṛhapate na śrutaṃ tvayā durlabhaḥ śilpī satyajalpaka iti / bhūyo bhūya upasaṃkramāmi nānuprayacchati / sa kathayati / āryāgaccha gṛhaṃ gacchāmaḥ / sa tena gṛhaṃ nītvā praṇītenāhāreṇa santarpya bahupuṭī upānahā dattā / bhikṣuḥ kathayati / gṛhapate bhagavatā nānujñātam* / sa kathayati / ārya gaccha ekapuṭīṃ kṛtvā dhārayiṣyasi / sa tāṃ gṛhītvā vihāraṃ gataḥ / sa tām ādāya śastrakaṃ ca vṛkṣamūlaṃ gatvā utpāṭayitum ārabdhaḥ / (MSV IV 206) bhagavāṃś ca taṃ pradeśam anuprāptaḥ / bhikṣo kiṃ kriyate / bhagavatā bahupuṭī upānahā pratikṣiptā / mama ca bahupuṭī eva saṃpannā ekapuṭīṃ kṛtvā dhārayiṣyāmi / atha bhagavata etad abhavat* / dāsyanti batāmī śrāddhā gṛhapatayaḥ śrāvakāṇāṃ bahupuṭī upānahā tasmād anujānāmi bahupuṭī upānahā āgārikavinirmuktena kṛtvā dhārayitavyā / āyuṣmān upālī yāvat pṛcchati / yad uktaṃ bhadanta bhagavatā bahupuṭī upānahā āgārikavinirmuktebhiḥ kṛtvā dhārayitavyā / kiyatā bhadanta āgārikavinirmuktā vaktavyā / antata upālin sapta vāṣṭa vā padāni parimuktāni bhavanti /
vaiśālyāṃ nidānam* / tena khalu samayena vaiśālyāṃ evaṃrūpā upānahāḥ kriyante / tadyathā hinihināyamānāḥ kiṇikiṇāyamānā meṇḍaviṣāṇikā bodhipaṭapatrakāḥ citropacitrāḥ paṃcakārṣāpaṇamūlyāḥ / ṣaḍvargikair hi dṛṣṭo bhavati upānahā yāvat pidhāya te pārṣṇipādāṅguṣṭhena pāṭayitvā grīvāyāṃ mellayitvā gṛhṇantīdaṃ te dānaṃ cittālaṅkārāya / sāmantakena śabdo visṛtaḥ / āryakā upānahāny evaṃrūpāṇi haranti / ekāyuvatyā jāmātā āgataḥ / tasya tayopānahā (MSV IV 207) dattā / uktaś cāryā upānahāṃ haranti / apramatto bhaviṣyasi yathā na harāpayasīti / piṇḍapātikaḥ piṇḍapātaṃ praviśati / tena dṛṣṭaḥ sa ekasmin gṛhe praviṣṭaḥ / asāv api tatraiva praviṣṭaḥ / sa tasmād gṛhān nirgatyāparaṃ gṛhaṃ praviṣṭaḥ / piṇḍapātiko 'pi tatraiva praviṣṭaḥ / sa kathayati / ārya kasyārthe tvaṃ māṃ pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ samanubaddhaḥ / kim icchasy upānahām apahartum* / bhadramukha nāhaṃ tavopānahām apaharāmi tv ahaṃ piṇḍapātaṃ praviśāmi / sa kathayati / ārya hara vā mā vāpi tu yuṣmākaṃ sāmantakena śabdo visṛtaḥ - āryakā upanāhā harantīti / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / atha bhagavata etad abhavat* / yaḥ kaścid ādīnava iha bhikṣava evaṃrūpām upānahāṃ dhārayanti hinihinikā iti vistaraḥ /
(91r = GBM 6.764) tasmān na bhikṣuṇā evaṃrūpā upānahā dhārayitavyā hinihinikā iti vistaraḥ / bhikṣur imām evaṃrūpām upānahāṃ dhārayati sātisāro bhavati /
śrāvastyāṃ nidānam* / tena khalu samayena bhikṣūṇām upānahābhiḥ pādapṛṣṭhe vraṇāni kṛtāni / brāhmaṇagṛhapatibhir dṛṣṭāni / kena yuṣmākaṃ vraṇāni kṛtāni / upānahābhiḥ / kiṃ na yūyaṃ tiryagbaddhā dhārayata / bhagavatā nānujñātam* / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / bhagavān āha / tiryagbaddhikā dhārayitavyā / gṛdhrakūṭa eva parvato rājagṛhe / parvatam abhiruhatāṃ pādāṅguṣṭheṣu kṣatāni (MSV IV 208) bhavanti / te brāhmaṇagṛhapatibhir dṛṣṭāḥ / kena yuṣmākaṃ pādāṅguṣṭheṣu kṣatāni / gṛdhrakūṭaparvatam abhiruhatām* / na yūyaṃ puṭāpuṭīṃ dhārayata / nānujñātaṃ bhagavatā / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / bhagavān āha / dhārayitavyā / tatraivāvataratāṃ pārṣṇyā kṣatā bhavanti / pūrvavad yāvad dhārayitavyā /
uddānam* /
nālāmbujā muṇḍapūlā pūlā haimavateṣu ca /
ṛkṣacarmam anujñātam ārā śastrī ca baddhikā //
śravastyāṃ nidānam* / bhikṣūṇāṃ navena tṛṇena pādāḥ śūlitāḥ / brāhmaṇagṛhapatayaḥ kathayanti / kena yuṣmākaṃ pādāḥ śūlitāḥ / navena tṛṇena / yūyaṃ nālāmbujaṃ kiṃ na dhārayata / nānujñātaṃ bhagavatā / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / bhagavān āha / nālāmbujā (MSV IV 209) dhārayitavyāḥ / evaṃ vṛddhe tṛṇe muṇḍapūlā dhārayitavyāḥ / pūlā haimavateṣu ca iti /
yadā virūḍhakena mohapuruṣeṇa kāpilavāstavaḥ śākyāḥ praghātitāḥ tatra kecid uttarāpathaṃ gatāḥ kecid yāvan naivālaṃ praviṣṭāḥ / śrāvastīyā vaṇijo naivālaṃ gatāḥ / tair vaṇijaḥ pṛṣṭāḥ / āryānando jñātivatsalo nāsmākam avalokayatīti / yāvat tais tasyārocitam* / sa naivālaṃ praviṣṭaḥ / tasya himena pādau sphuṭitau / sa bhikṣubhir ucyate / tava pādau kimartham idānīm īdṛśau / himena / te tava jñātayaḥ kiṃ kurvanti / pūlāṃ dhārayanti / tvaṃ kimarthaṃ na dhārayasi / bhagavatā nānujñātam* / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / bhagavān āha / haimavateṣu janapadeṣu pūlā dhārayitavyāḥ /
āyuṣmān upālī buddhaṃ bhagavantaṃ pṛcchati / yad uktaṃ bhadanta bhagavatā haimavateṣu janapadeṣu pūlā dhārayitavyā iti / katame haimavatā janapadāḥ / yatrodakasthālakaṃ śyāyati /
bhikṣor lubdhako 'bhiprasannaḥ / tasya ṛkṣacarma saṃpannam* / sa bhikṣor anuprayacchati / sa na gṛhṇāti / bhagavāṃś ca taṃ pradeśam anuprāptaḥ / jānakā pṛcchakā buddhā bhagavantaḥ / pṛcchati buddho bhagavān āyuṣmantam ānandam* / kim eṣa ānanda bhikṣor lubdhakaḥ pṛṣṭhataḥ (MSV IV 210) pṛṣṭhataḥ samanubaddhaḥ / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / bhagavān āha / durlabhā ānanda lubdhakasya śraddhā / yadi śatasahasram api labhati sarvaṃ praghātayati / tasmād yadi lubdhako rikṣacarmānuprayacchati (91v = GBM 6.765) grahītavyam* / gṛhītvā gandhakuṭidvāre prajñapayitavyaṃ pādānte vā / sarvaṃ rikṣacarma cākṣuṣyaṃ svasti /
bhikṣor upānahāś chinnāḥ / sa carmakārasakāśaṃ gacchati / yāvad dīrghakālaṃ gatvā svabuddher vārayiṣyatīti / so 'nyatamena bhikṣuṇā dṛṣṭaḥ / yāvad asti mama kauśalaṃ yadi bhagavān anujānīyād granthayeyam* / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / bhagavān āha / yasya kauśalaṃ vidyate tena pratigupte pradeśe sthitvā granthayitavyam* / sa kathayati / bhagavatānujñātaḥ / granthaye / tatrārayā śastrakeṇa baddhikayā ca prayojanam* / etat prakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavata ārocayanti / bhagavān āha / tasmād anujānāmi bhikṣuṇā ārā śastrakaṃ baddhikā ca dhārayitavyāḥ /
carmavastu samāptam* /