Phạn tạng (Sanskrit Canon)sukhvylu.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh A-di-đà (Sukhāvatīvyūha)
Kinh A-di-đà (Sukhāvatīvyūha) mô tả cõi Tịnh độ Cực Lạc của đức Phật A-di-đà, là kinh căn bản của Tịnh độ tông. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 1 / 2 (50.000 ký tự/trang)
P1 oṃ namo daśadiganantāparyantalokadhātupratiṣṭhitebhyaḥ sarvabuddhabodhisattvāryaśrāvakapratyekabuddhebhyo 'tītānāgata- pratyutpannebhyaḥ. namo 'mitābhāya. namo 'mitāyuṣe. namo 'cintyaguṇāka- rātmane. namo 'mitābhāya jināya, te mune. sukhāvatīṃ yāmi te cānukampayā. sukhāvatīṃ kanakavicitrakānanāṃ manoramāṃ sugatasutair alaṃkṛtāṃ. tathāśrayāṃ prathitayaśasya dhīmataḥ, prayāmi tāṃ bahuguṇaratnasaṃcayām. evaṃ mayā śrutam : ekasmin samaye bhagavān rājagṛhe viharati sma, gṛdhrakūṭe parvate mahatā bhikṣusaṃghena sārdhaṃ dvātriṃśatā bhikṣusahasraiḥ, sarvair arhadbhiḥ kṣīṇāsravair niḥkleśair uṣitavadbhiḥ samyagājñāsuvimuktacittaiḥ parikṣīṇabhavasaṃyojanasahasrair anuprāptasvakārthair vijitavadbhir, uttamadamane śamathaprāptaiḥ, suvimuktacittaiḥ suvimuktaprajñair mahānāgaiḥ, ṣaḍabhijñair vaśībhūtair aṣṭavimokṣadhyāyibhir balaprāptair abhijñānābhijñātaiḥ, sthavirair, mahāśrāvakaiḥ. tad yathā : ājñātakauṇḍinyena ca, aśvajitā ca, bāṣpeṇa ca, mahānāmnā ca, bhadrajitā P2 ca, yaśodevena ca, vimalena ca, subāhunā ca, pūrṇena ca maitrāyaṇīputreṇa, gavāṃpatinā ca, uruvilvākāśyapena ca, nadīkāśyapena ca, bhadrakāśyapena ca, kumārakāśyapena ca, mahākāśyapena ca, śāriputreṇa ca, mahāmaudgalyāyanena ca, mahākapphinena ca, mahācundena ca, aniruddhena ca, rādhena ca, nandikena ca, kimpilena ca, subhūtinā ca, revatena ca, khadiravanikena ca, vakkulena ca, svāgatena ca, amogharājena ca, pārāyaṇikena ca, panthena ca, cūlapanthena ca, nandena ca, rāhulena ca, āyuṣmatā cānandena. ebhiś cānyaiś cābhijñānābhijñātaiḥ sthavirair mahāśrāvakair, ekapudgalaṃ sthāpayitvā śaikṣapratipady uttarikaraṇīyaṃ, yad idam : āyuṣmantam ānandaṃ, maitreyapūrvaṃgamaiś ca saṃbahulaiś ca bodhisattvair mahāsattvaiḥ. atha khalv āyuṣmān ānanda utthāyāsanād ekāṃśam uttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃs tenāñjaliṃ praṇamya bhagavantam etad avocat : viprasannāni ca tava bhagavata indriyāṇi, pariśuddhaś chavivarṇaḥ, paryavadāto mukhavarṇaḥ pītanirbhāsaḥ, tad yathā śāradaṃ vanadaṃ pāṇḍu pariśuddhaṃ paryavadātaṃ pītanirbhāsaṃ. evam eva bhagavato viprasannānīndriyāṇi, pariśuddho mukhavarṇaḥ, paryavadātaś chavivarṇaḥ pītanirbhāsaḥ. tad yathāpi nāma bhagavañ jāṃbūnadasuvarṇaniṣko, dakṣeṇa karmāreṇa karmāraputreṇa volkāmukhe saṃpraveśya supariniṣṭhitaḥ pāṇḍukambalair P3 upari kṣipto, 'tīvapariśuddho bhavati ; paryavadātaḥ pītanirbhāsaḥ. evam eva bhagavato viprasannānīndriyāṇi, pariśuddho mukhavarṇaḥ, paryavadātaś chavivarṇaḥ pītanirbhāsaḥ. na khalu punar ahaṃ bhagavann abhijānāmi : iti pūrvaṃ purvataram, evaṃ viprasannāni tathāgatasyendriyāṇy, evaṃ pariśuddhaṃ mukhavarṇaṃ, paryavadātaṃ chavivarṇaṃ pītanirbhāsam. tasya me bhagavann evaṃ bhavati : buddhavihāreṇa vatādya tathāgato viharati ; jinavihāreṇa, sarvajñatāvihāreṇa, mahānāgavihāreṇa vatādya tathāgato viharati. atītānāgatapratyutpannān tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān samanupaśyatīti. evam ukte, bhagavān āyuṣmantam ānandam etad avocat : sādhu sādhv ānanda, kiṃ punas te devatā etam artham ārocayanty, utāho buddhā bhagavantaḥ. atha svena pratyutpanna- mīmāṃsājñānenaivaṃ prajānāsīti. evam ukte, āyuṣmān ānando bhagavantam etad avocat : na me bhagavan devatā etam artham ārocayanti, nāpi buddhā bhagavantaḥ. atha tarhi me bhagavan svenaiva pratyātmamīmāṃsājñānenaivaṃ bhavati : buddhavihāreṇādya tathāgato viharati ; jinavihāreṇa, sarvajñatāvihāreṇa, mahānāgavihāreṇa vatādya tathāgato viharati ; atītānāgatapratyutpannān sarvān buddhān bhagavataḥ P4 samanupaśyatīti. evam ukte, bhagavān āyuṣmantam ānandam etad avocat : sādhu sādhv ānanda ; udāraḥ khalu ta unmiñjiḥ, bhadrikā mīmāṃsā, kalyānaṃ pratibhānaṃ, bahujanahitāya yas tvam ānanda pratipanno, bahujanasukhāya, lokānukampāyai, mahato janakāyasyārthāya, hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyānāṃ ca, yas tvaṃ tathāgatam etam arthaṃ paripraṣṭavyaṃ manyase. evam etad bhavaty ānanda, tathāgateṣv arhatsu samyaksaṃbuddheṣv aprameyeṣv asaṃkhyeyeṣu jñānadarśanam upasaṃharataḥ, na ca tathāgatasya jñānam upahanyate. tat kasya hetoḥ. apratihatahetujñānadarśano hy ānanda tathāgataḥ. ākāṅkṣan ānanda tathāgata ekapiṇḍapātena kalpaṃ vā tiṣṭhet, kalpaśataṃ vā, kalpasahasraṃ vā, kalpaśatasahasraṃ vā, yāvat kalpakoṭīnayutaśatasahasraṃ vā, tato vottari, na ca tathāgatasyendriyāṇy upanaśyeyuḥ ; na mukha- varṇasyānyathātvaṃ bhavet ; nāpi chavivarṇa upahanyate. tat kasya hetoḥ. tathā hy ānanda tathāgataḥ samādhimukha- pāramitāprāptaḥ. samyaksaṃbuddhānām ānanda loke sudurlabhaḥ prādurbhāvaḥ ; tad yathodumbarapuṣpāṇāṃ loke prādurbhāvaḥ sudurlabho bhavati, evam eva tathāgatānām arthakāmānāṃ hitaiṣiṇām anukampakānāṃ mahākaruṇāpratipannānāṃ sudurlabhaḥ prādurbhāvaḥ. api tu khalv āryānanda P5 tathāgatasyaivaiṣo 'nubhāvo, yas tvaṃ sarvalokācāryāṇām sattvānāṃ loke prādurbhāvāya bodhisattvānāṃ mahāsattvānām arthāya tathāgatam etam arthaṃ paripraṣṭavyaṃ manyase. tena hy ānanda śṛṇu sādhu ca suṣṭḥu ca, manasi kuru, bhāṣiṣye 'haṃ te. evaṃ bhagavann ity āyuṣmān ānando bhagavataḥ pratyaśrauṣīt. bhagavāṃs tasyaitad avocat : bhūtapūrvam ānandātīte 'dhvanīto 'saṃkhyeye kalpe 'saṃkhyeyatare vipule 'prameye 'cintye, yadāsīt tena kālena tena samayena dīpaṃkaro nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi. dīpaṃkarasyānanda pareṇa parataraṃ pratāpavān nāma tathāgato 'bhūt. tasya pareṇa parataraṃ prabhākaro nāma tathāgato 'bhūt. tasya pareṇa parataraṃ candanagandho nāma tathāgato 'bhūt. tasya pareṇa parataraṃ sumerukalpo nāma tathāgato 'bhūt. evaṃ candrānano nāma, vimalānano nāma, anupalipto nāma, vimalaprabho nāma, nāgābhibhūr nāma, sūryānano nāma, girirājaghoṣo nāma, sumerukūṭo nāma, suvarṇaprabhāso nāma, jyotiṣprabho nāma, vaiḍūryanirbhāso nāma, brahmaghoṣo nāma, candrābhibhūr nāma, sūryaghoṣo nāma, muktakusumapratimaṇḍitaprabho nāma, śrīkūto nāma, sāgaravarabuddhivikrīḍitābhijño nāma, varaprabho nāma, mahāgandharājanirbhāso nāma, vyapagatakhilamalapratigho nāma, śūrakūṭo nāma, ratnajaho nāma, mahāguṇadharabuddhiprāptābhijño nāma, candrasūryajihmīkaraṇo nāma, uttaptavaiḍūryanirbhāso nāma, cittadhārābuddhisaṃkusumitābhyudgato P6 nāma puṣpāvatīvanarājasaṃkusumitābhijño nāma, puṣpākaro nāma, udakacandropamo nāma, avidyāndhakāravidhvaṃsanakaro nāma, lokendro nāma, muktacchatrāpravāḍasadṛśo nāma, tiṣyo nāma, dharmamativinanditarājo nāma, siṃha- sāgarakūṭavinanditarājo nāma, sāgaramerucandro nāma, brahma- svaranādābhinandino nāma, kusumasaṃbhavo nāma, prāptaseno nāma, candrabhānur nāma, merukūṭo nāma, candraprabho nāma, vimalanetro nāma, girirājaghoṣeśvaro nāma, kusumaprabho nāma, kusumavṛṣṭyābhiprakīrṇo nāma, ratnacchatro nāma, padmavīthyupaśobhito nāma, tagaragandho nāma, ratnanirbhāso nāma, nirmito nāma, mahāvyūho nāma, vyapagatakhiladoṣo nāma, brahmaghoṣo nāma, saptaratnābhivṛṣṭo nāma, mahāguṇadharo nāma, tamālapatracandanakardamo nāma, kusumābhijño nāma, ajñānavidhvaṃsano nāma, keśarī nāma, muktacchatro nāma, suvarṇagarbho nāma, vaiḍūryagarbho nāma, mahāketur nāma, dharmaketur nāma, ratnaśrīr nāma, narendro nāma, lokendro nāma, kāruṇiko nāma, lokasundaro nāma, brahmaketur nāma, dharmamatir nāma, siṃho nāma, siṃhamatir nāma, siṃhamater ānanda pareṇa parataraṃ lokeśvararājo nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi, vidyācaraṇa- saṃpannaḥ, sugato, lokavidanuttaraḥ, puruṣadamyasārathiḥ, śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca, buddho, bhagavān. tasya khalu punar ānanda lokeśvararājasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pravacane dharmākaro nāma bhikṣur abhūd, adhimātraṃ smṛtimān, gativān, prajñāvān, adhimātraṃ vīryavān, udārādhimuktiḥ. atha khalu ānanda sa dharmākaro bhikṣur utthāyāsanād P7 ekāṃsam uttarāsaṅgaṃ kṛtvā, dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya, yenāsau bhagavān lokeśvararājas tathāgatas tenāñjaliṃ praṇamya, bhagavantaṃ namaskṛtya, tasmin samaye saṃmukham ābhir gāthābhir abhyaṣṭāvīt : amitaprabha, anantatulyabuddhe, na ca iha anyaprabhā vibhāti kācit. sūryamaṇisirīṇa candra-ābhā, na tapi na bhāsiṣu ebhi sarvaloke. (1) rūpam api anantu sattvasāre, tatha api buddhasvaro anantaghoṣaḥ. śīlam api samādhiprajñavīryaiḥ sadṛśu na te 'stiha loki kaścid anyaḥ. (2) gabhiru vipulu sūkṣma prāptu dharmo, acintatu buddhavaro yathā samudraḥ. tenonnamanā na cāsti śāstuḥ, khiladoṣaṃ jahiyā atārṣi pāram. (3) yatha buddhavaro anantatejā pratapati sarvadiśā narendrarājā, tatha ahu buddha bhavitva dharmasvāmī, jaramaraṇān prajāṃ pramocayeyam. (4) dānadamathaśīlakṣāntivīrya- dhyānasamādhi tathaiva agraśreṣṭhāṃ, ebhi ahu vratāṃ samādadāmi, buddha bhaviṣyāmi sarvasattvatrātā. (5) buddhaśatasahasrakoṭy anekā P8 yathariva vālika gaṅgayā anantā, sarva ta ahu pūjayiṣya nāthān śivavarabodhigaveṣako atulyāṃ. (6) gaṅgarajasamāna lokadhātūṃ tatra bhūyottari ye ananta kṣetrā, sarvata prabha muñcayiṣye tatrā iti etādṛśi vīryam ārabhiṣye. (7) kṣetra mama udāru agraśreṣṭho, varam iha maṇḍa pi saṃskṛtesmin. asadṛśa nirvāṇalokadhātusaukhyaṃ, tac ca asattvatayā viśodhayiṣye. (8) daśadiśata samāgatāni sattvā tatra gatāḥ sukham edhiṣyanti kṣipram. buddha mama pramāṇa atra sākṣī, avitathavīryabalaṃ janemi cchandaṃ. (9) daśadiśe lokavidū asaṅgajñānī sada mama cittu prajānayantu te pi. avicigatu ahaṃ sadā vaseyaṃ, praṇidhibalaṃ na punar nivartayiṣye. (10) atha khalu ānanda sa dharmākaro bhikṣus taṃ bhagavantaṃ lokeśvararājaṃ tathāgatam saṃmukham ābhir gātābhir abhiṣṭutyaitad avocat : aham asmi bhagavann anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbodhukāmaḥ, punaḥ punar anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittam utpādayāmi, pariṇāmayāmi. tasya me bhagavān sādhu tathā dharmaṃ deśayatu, yathāhaṃ kṣipram anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudheyaṃ ; P9 asamasamas tathāgato loke bhaveyaṃ ; tāṃś ca me bhagavān ākārān parikīrtayatu, yair ahaṃ buddhakṣetrasya guṇavyūhasaṃpadaṃ parigṛhnīyām. evam uktaś cānanda sa bhagavāṃl lokeṣvararājas tathāgatas taṃ bhikṣum etad avocat : tena hi tvaṃ bhikṣo svayam eva buddhakṣetra- guṇālaṃkāravyūhasaṃpadaṃ parigṛhṇīṣe. so 'vocat : nāhaṃ bhagavann utsahe. api tu bhagavān eva bhāṣatv anyeṣāṃ tathāgatānāṃ buddhakṣetraguṇavyūhālaṃkārasaṃpadaṃ, yāṃ śrutvā vayaṃ sarvākārāṃ paripūrayiṣyāma iti. athānanda sa lokeśvararājas tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhas tasya bhikṣor āśayaṃ jñātvā, paripūrṇāṃ varṣakoṭīm ekāśītibuddhakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ buddhakṣetraguṇālaṃkāra- vyūhasaṃpadaṃ sākārāṃ soddeśāṃ sanirdeśāṃ saṃprakāśitavān ; arthakāmo, hitaiṣy, anukampako, 'nukampām upādāya, buddhanetryānupacchedāya, sattveṣu mahākaruṇāṃ saṃjanayitvā. paripūrṇāṃś ca dvācatvārimśatkalpāṃs tasya bhagavata āyuṣpramāṇam abhūt. atha khalv ānanda sa dharmākaro bhikṣur yās teṣām ekāśīti- buddhakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ buddhakṣetraguṇālaṃkāra- vyūhasaṃpadas tāś ca sarvā ekabuddhakṣetre parigṛhya, bhagavato lokeśvarasya tathāgatasya pādau śirasā vanditvā, pradakṣiṇīkṛtya, tasya bhagavato 'ntikāt prākrāmat. uttari ca pañcakalpān buddhakṣetraguṇālaṃkāravyūhasaṃpadam, P10 udāratarāṃś ca praṇītatarāṃś ca, sarvaloke daśasu dikṣv apracaritapūrvāṃ parigṛhītavān ; udāraṃ ca praṇidhānam akārṣīt. iti hy ānanda yā tena bhagavatā lokeśvararājena tathāgatena teṣām ekāśītibuddhakṣetrakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ saṃpattiḥ kathitā, tato 'tirekāny udārapraṇītāprameyatarāṃ buddhakṣetrasaṃpattiṃ parigṛhya, yena sa tathāgatas tenopasaṃkramya, tasya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaitad avocat : parigṛhītā me bhagavan buddhakṣetraguṇālaṃkāra- vyūhasaṃpad iti. evam ukte, ānanda, sa lokeśvararājas tathāgatas taṃ bhikṣum etad avocat : tena hi bhikṣo bhāṣasva. anumodate tathāgataḥ. ayaṃ kālo bhikṣo, pramodaya parṣadaṃ, harṣaṃ janaya, siṃhanādaṃ nada, yaṃ śrutvā bodhisattvā mahāsattvā etarhy anāgate cādhvany evaṃrūpāṇi buddhakṣetrasaṃpattipraṇidhānāni parigṛhīṣyanti. athānanda sa dharmākaro bhikṣus tasyāṃ velāyāṃ taṃ bhagavantam etad avocat : tena hi śṛṇotu me bhagavān, ye mama praṇidhānaviśeṣāḥ, yathā me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasye. acintyaguṇālaṃkāravyūhasamanvāgataṃ tad buddhakṣetraṃ bhaviṣyati : 1. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre nirayo vā, tiryagyonir vā, pretaviṣayo vāsuro vā kāyo bhavet, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 2. sacen me bhagavaṃs tatra buddhakṣetre ye sattvāḥ P11 pratyājātā bhaveyus, te punas tataś cyutvā, nirayaṃ vā, tiryagyoniṃ vā, pretaviṣayaṃ vāsuraṃ vā kāyaṃ prapateyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhye- yam. 3. sacen me bhagavaṃs tatra buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājātās, te ca sarve naikavarṇāḥ syur, yad idaṃ : suvarṇavarṇāḥ, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisambudhyeyam. 4. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre devānāṃ ca manuṣyānāṃ ca nānātvaṃ prajñayetānyatra nāmasaṃketa- saṃvṛtivyavahāramātrā devā manuṣyā iti saṃkhyāgaṇanāto, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhye- yam. 5. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājātās te cet sarve na rddhivaśitā paramapāramitāprāptā bhaveyur, antaśa ekacittakṣaṇalavena buddhakṣetrakoṭīniyuta- śatasahasrātikramaṇatayāpi, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 6. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājātā bhaveyus, te cet sarve na jātismarā syur, antaśaḥ kalpakoṭīniyutaśatasahasrānusmaraṇatayāpi, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 7. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājāyeraṃs, te sarve na divyasya cakṣuṣo lābhino bhaveyur, antaśo lokadhātukoṭīnayutaśatasahasrādarśanatayāpi, mā P12 tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 8. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājāyeraṃs, te sarve na divyasya śrotrasya lābhino bhaveyur, antaśo buddhakṣetrakoṭīnayutaśatasahasrād api yugapat saddharmaśravaṇatayā, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 9. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājāyeraṃs, te sarve na paracittajñānakovidā bhaveyur, antaśo buddhakṣetrakoṭīnayutaśatasahasraparyāpannānāṃ sattvānāṃ cittacaritraparijñānatayā, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 10. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājāyeraṃs, teṣāṃ kācit parigrahasaṃjñotpadyetāntaśaḥ svaśarīre 'pi, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 11. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājāyeraṃs, te sarve na niyatāḥ syur, yad idaṃ : samyaktve yāvan mahāparinirvāṇād, mā tāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 12. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasya, kaścid eva sattvaḥ śrāvakānāṃ gaṇānām adhigacched, antaśas trisāhasra- mahāsāhasraparyāpannā api sarvasattvāḥ pratyekabuddhabhūtāḥ kalpakoṭīniyutaśatasahasram api gaṇayanto, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 13. sacen me bhagavann anuttarāṃ samyaksaṃbodhim P13 abhisaṃbuddhasya, tasmin buddhakṣetre prāmāṇikī me prabhā bhaved, antaśo buddhakṣetrakoṭīnayutaśatasahasrapramāṇenāpi, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi- saṃbudhyeyam. 14. sacen me bhagavaṃs tasmin buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksambodhim abhisaṃbuddhasya bodhiprāptasya, sattvānāṃ pramāṇīkṛtyam āyuṣpramānaṃ bhaved, anyatra praṇidhānavaśena, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 15. sacen me bhagavan bodhiprāptasyāyuṣpramāṇaṃ paryantīkṛtyaṃ bhaved, antaśaḥ kalpakoṭīnayutaśatasahasragaṇanayāpi, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi- saṃbudhyeyam. 16. sacen me bhagavan bodhiprāptasya tasmin buddhakṣetre sattvānām akuśalasya nāmadheyam api bhaven, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 17. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, nāprameyeṣu buddhakṣetreṣv aprameyāsaṃkhyeyā buddhā bhagavato nāmadheyaṃ parikīrtayeyur, na varṇaṃ bhāṣeran, na praśaṃsām abhyudīrayeyur, na samudīrayeyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 18. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, ye sattvā anyeṣu lokadhātuṣv anuttarāyāḥ samyaksaṃbodheś cittam utpādya, mama nāmadheyaṃ śrutvā, prasannacittā mām anusmareyus, teṣāṃ ced ahaṃ maraṇakālasamaye pratyupasthite bhikṣusaṃgha- parivṛtaḥ puraskṛto na puratas tiṣṭheyam, yad idaṃ : cittāvikṣepatāyai, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim P14 abhisaṃbudhyeyam. 19. sacen me bhagavan bodhiprāptasyāprameyāsaṃkhyeyeṣu buddhakṣetreṣu ye sattvāḥ mama nāmadheyaṃ śrutvā, tatra buddhakṣetre cittaṃ preṣayeyur, upapattaye kuśalamūlāni ca pariṇāmayeyus, te ca tatra buddhakṣetre nopapadyeran, antaśo daśabhiś cittotpādaparivartaiḥ, sthāpayitvānantaryakāriṇaḥ saddharmapratikṣepāvaraṇāvṛtāṃś ca sattvān, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 20. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre bodhisattvāḥ pratyājāyeran, te sarve na dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvāgatā bhaveyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 21. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājātā bhaveyus, te sarve naikajātibaddhāḥ syur anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, sthāpayitvā praṇidhānaviśeṣāṃs teṣām eva bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ, mahā- saṃnāhasaṃnaddhānāṃ, sarvalokārthasaṃnaddhānāṃ, sarva- lokārthābhiyuktānāṃ, sarvalokaparinirvāpitābhiyuktānāṃ, sarvalokadhātuṣu bodhisattvacaryāṃ caritukāmānāṃ, sarva- buddhān satkartukāmānāṃ, gaṅgānadīvālukasamān sattvān anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpakānāṃ, bhūyaś cottari- caryābhimukhānāṃ samantabhadracaryāniyatānāṃ, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 22. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tad-buddhakṣetre P15 ye bodhisattvāḥ pratyājātā bhaveyus, te sarva ekapurobhaktenānyāni buddhakṣetrāṇi gatvā, bahūni buddhaśatāni, bahūni buddhasahasrāṇi, bahūni buddhaśatasahasrāṇi, bahvīr buddhakoṭīr, yāvad bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi, nopatiṣṭheran sarvasukhopadhānair, yad idaṃ : buddhānubhāvena, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃ- budhyeyam. 23. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre ye bodhisattvā yathārūpair ākārair ākāṃkṣeyuḥ kuṣalamūlāny avalopituṃ, yad idaṃ : suvarṇena vā, rajatena vā, maṇimuktāvaiḍūryaśaṅkhaśilāpravāḍasphaṭikamusālagalvālohita- muktāśmagarbhādibhir vānyatamānyatamaiḥ sarvaratnair vā, sarvapuṣpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatra- dhvajapatākāpradīpair vā, sarvanṛtyagītavādyair vā, teṣāṃ cet tathārūpā ākārāḥ sahacittotpādān na prādur bhaveyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhye- yam. 24. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre ye sattvāḥ pratyājātā bhaveyus, te sarve na sarvajñatāsahagatāṃ dharmāṃ kathām kathayeyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 25. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre bodhisattvānām evaṃ cittam utpādyeta, yan nv ihaiva vayaṃ lokadhātau sthitvāprameyāsaṃkhyeyeṣu buddhakṣetreṣu buddhān bhagavataḥ satkuryāmo gurukuryāmo mānayemaḥ P16 pūjayemaḥ, yad idaṃ : cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglāna- pratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ puṣpadhūpagandhamālyavilepana- cūrṇacīvaracchatradhvajapatākābhir nānāvidhanṛttagītavādita- ratnavarṣair iti, teṣāṃ cet te buddhā bhagavantaḥ sahacittotpādān tan na pratigṛhṇīyur, yad idam : anukampām upādāya, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃ- budhyeyam. 26. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tad-buddhakṣetre ye bodhisattvāḥ pratyājātā bhaveyus, te sarve na nārāyaṇa- vajrasaṃhananātmabhāvasthāmapratilabdhā bhaveyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhye- yam. 27. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre kaścit sattvo 'laṃkārasya varṇaparyantam anugṛhṇīyād, antaśo na divyenāpi cakṣuṣaivaṃvarṇam evaṃvibhūtir iti buddhakṣetram iti nānāvarṇatāṃ saṃjānīyān, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 28. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre yaḥ sarvaparīttakuśalamūlo bodhisattvaḥ sa ṣoḍaśayojana- śatocchritam udāravarṇabodhivṛkṣaṃ na saṃjānīyān, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhye- yam. 29. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre P17 kasyacit sattvasyoddeśo vā svādhyāyo vā kartavyaḥ syān, na te sarve pratisaṃvitprāptā bhaveyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 30. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, naivaṃprabhāsvaraṃ tad buddhakṣetraṃ bhaved, yatra samantād aprame- yāsaṃkhyeyācintyātulyāparimāṇāni buddhakṣetrāṇi saṃdṛśyeran, tad yathāpi nāma suparimṛṣṭa ādarśamaṇḍale mukhamaṇḍalaṃ, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 31. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre dharaṇitalam upādāya, yāvad antarīkṣād, devamanṣyavi- ṣayātikrāntasyābhijātasya dhūpasya tathāgatasya bodhisattvasya pūjā pratyahaṃ sarvaratnamayāni nānāsurabhigandhaghaṭikāśata- sahasrāṇi sadā nirdhūpitāny eva na syur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 32. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre na sadābhipraviṣṭāny eva sugandhinānāratnapuṣpavarṣāṇi, sadā pravāditāś ca manojñasvarā vādyameghā na syur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhye- yam. 33. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, ye sattvā apra- meyāsaṃkhyeyācintyātulyeṣu lokadhātuṣv ābhayā sphuṭā bhaveyus, te sarve na devamanuṣyasamatikrāntena sukhena samanvāgatā P18 bhaveyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 34. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, samantāc cāpra- meyāsaṃkhyeyācintyātulyāparimāṇeṣu buddhakṣetreṣu bodhisattvā mama nāmādheyaṃ śrutvā, tac-chravaṇasahagatena kuśalamūlena jātivyavṛttāḥ santo, na dhāraṇīpratilabdhā bhaveyur, yāvad bodhimaṇḍaparyantam iti, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 35. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, samantād aprame- yāsaṃkhyeyācintyātulyāparimāneṣu buddhakṣetreṣu yāḥ striyo mama nāmadheyaṃ śrutvā, prasādaṃ saṃjanayeyur, bodhicittaṃ cotpādayeyuḥ, strībhāvaṃ ca vijugupsyeran, jātivyativṛttāḥ samānāḥ saced dvitīyaṃ strībhāvaṃ pratilabheran, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃ- budhyeyam. 36. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, samantād daśasu dikṣv aprameyāsaṃkhyeyācintyātulyāparimāṇeṣu buddhakṣetreṣu ye bodhisattvā mama nāmadheyaṃ śrutvā, praṇipatya pañcamaṇḍalanamaskāreṇa vandiṣyante, te bodhisattvacaryāṃ caranto, na sadevakena lokena namasā satkṛtyeran, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 37. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, kasyacid bodhisattvasya cīvaradhāvanaśoṣaṇasīvanarajanakarma kartavyaṃ bhaven, P19 na navanavābhijātacīvararatnaiḥ prāvṛtam evātmānaṃ saṃjānīyuḥ, sahacittotpādāt tathāgatasyājñānujñātair, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 38. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre sahotpannāḥ sattvā naivaṃvidhaṃ sukhaṃ pratilabheraṃs, tad yathāpi nāma niṣparidāhasyārhato bhikṣos tṛtīyadhyāna- samāpannasya, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 39. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre ye bodhisattvāḥ pratyajātās, te yathārūpaṃ buddhakṣetra- guṇālaṃkāravyūham ākāṃkṣeyus, tathārūpaṃ nānā- ratnavṛkṣebhyo na saṃjānīyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 40. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, taṃ mama nāmadheyaṃ śrutvānyabuddhakṣetropapannā bodhisattvā indriyabalavaikalpaṃ nirgaccheyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 41. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tad-anyabuddhakṣetra- sthā bodhisattvā mama nāmadheyaṃ śrutvā, sahaśravaṇān na suvibhaktavatīṃ nāma samādhiṃ pratilabheran, yatra samādhau sthitvā bodhisattvā ekakṣaṇavyatihāreṇāprameyā- saṃkhyeyācintyātulyāparimāṇān buddhān bhagavataḥ paśyanti, sa caiṣāṃ samādhir antarā vipranaśyen, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. P20 42. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, mama nāmadheyaṃ śrutvā, tac-chravaṇasahagatena kuśalamūlena sattvā nābhijātakulopapattiṃ pratilabheran, yāvad bodhimaṇḍa- paryantaṃ, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 43. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tad-anyeṣu buddhakṣetreṣu ye sattvā mama nāmadheyaṃ śrutvā, tac-chravaṇa- sahagatena kuśalamūlena yāvad bodhiparyantaṃ na sarve bodhisattvacaryāyāṃ prītiprāmodyakuśalamūlasamavadhāna- gatā bhaveyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 44. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, sahanāmadheya- śravaṇāt tad-anyeṣu lokadhātuṣu bodhisattvā na samantānugataṃ nāma samādhiṃ pratilabheran, yatra sthitvā bodhisattvā ekakṣaṇavyatihāreṇāprameyāsaṃkhyeyācintyāparimāṇān buddhān bhagavataḥ satkurvanti, sa caiṣāṃ samādhir antarād vipranaśyed, yāvad bodhimaṇḍaparyantaṃ, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 45. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre ye bodhisattvāḥ pratyājātā bhaveyus, te yathārūpāṃ dharmadeśanām ākāṃkṣeyuḥ, śrotum tathārupāṃ sahacittotpādān P21 na śṛṇuyur, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam 46. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre tad-anyeṣu buddhakṣetreṣu ye bodhisattvā mama nāmadheyaṃ śṛṇuyur, yas te sahanāmadheyaśravaṇān nāvaivarttikā bhaveyur anuttarāyāḥ samyaksaṃbodher, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. 47. sacen me bhagavan bodhiprāptasya, tatra buddhakṣetre ye bodhisattvā mama nāmadheyaṃ śṛṇuyus, te sahanāmadheya- śravaṇān na prathamadvitīyatṛtīyāḥ kṣāntīḥ pratilabheran, nāvaivarttiko bhaved buddhadharmebhyo, mā tāvad aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam. atha khalv ānanda sa dharmākaro bhikṣur imān evaṃrūpān praṇidhānaviśeṣān nirdiśya, tasyāṃ velāyāṃ buddhānubhāvenemā gāthā abhāṣata : saci mi imi viśiṣṭa naikarūpā varapraṇidhāna siyā khu bodhiprāpte, ma ahu siya narendra sattvasāro, daśabaladhāri atulyadakṣiṇīyaḥ (1) saci mi siya na kṣetra evarūpaṃ bahu adhanāna prabhūta divyacitraṃ, sukhi na narakamaya duḥkhaprāpto, ma ahu siyā ratano narāṇa rājā. (2) saci mi upagatasya bodhimaṇḍaṃ, daśadiśi pravraji nāmadheyu kṣipraṃ P22 pṛthu bahava anantabuddhakṣetrāṃ, ma ahu siyā balaprāptu lokanātha. (3) saci khu ahu rameya kāmabhogāṃ, smṛtimatigatiyā vihīnu santaḥ, atulaśiva sameyamāṇa bodhi, ma ahu siyā balaprāptu śāstu loke. (4) vipulaprabha atulyananta nāthā diśi vidiśi sphuri sarvabuddhakṣetrāṃ, rāga praśami praśamiya sarvadoṣamohāṃ, narakagatismi praśāmi dhūmaketuṃ. (5) jāniya suruciraṃ viśālanetraṃ, vidhuniya sarvanarāṇa andhakāram, apaniya suna akṣaṇān aśeṣān, upaniya svargapathān anantatejā. (6) na tapati nabha candrasūrya-ābhā maṇigaṇa agniprabhā va devatānāṃ, abhibhavati narendra-ābha sarvān purimacariṃ pariśuddha ācaritvā. (7) puruṣavaru nidhāna duḥkhitānāṃ, diśi vidiśāsu na asti evarūpā. kuśalaśatasahasra sarva pūrṇā, parṣagato nadi buddhasiṃhanadaṃ. (8) purimajina svayaṃbhu satkaritvā, vratatapakoṭi caritva aprameyāṃ, pravara vara samesti jñānaskandhaṃ, praṇidhibalaṃ paripūrṇa sattvasāro. (9) P23 yathā bhagavan asaṅgajñānadarśī, trividha prajānati saṃskṛtaṃ narendraḥ. aham api siya tulyadakṣiṇīyo, viduḥ pravaro naranāyako narāṇāṃ. (10) saci mi ayu narendra evarūpā praṇidhi samṛdhyati bodhi prāpuṇitvā, calatu ayu sahasralokadhātūṃ kusumu pravarṣa nabhātu devasaṃghān. (11) pracalita vasudhā pravarṣi puṣpāḥ, tūryaśatā gagane tha saṃpraṇeduḥ. divyaruciracandanasya cūrṇā, abhikiri caiva bhaviṣyi loki buddha, iti. (12) evaṃrūpayānanda praṇidhisaṃpadā sa dharmākaro bhikṣur bodhisattvo mahāsattvaḥ samanvāgato 'bhūt. evaṃrūpayā cānanda praṇidhisaṃpadā alpakā bodhisattvāḥ samanvāgatāḥ. alpakānāṃ caivaṃrūpāṇāṃ praṇidhīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, parīttānāṃ na punaḥ sarvaśo nāsti. sa khalu punar ānanda dharmākaro bhikṣus tasya bhagavato lokeśvararājasya tathāgatasya purataḥ, sadevakasya lokasya samārakasya sabrahmakasya saśramaṇabrāhmaṇikāyāḥ prajāyāḥ sadevamānuṣāsurāyāḥ purata, imān evaṃrūpān praṇidhiviśeṣān nirdiśya, yathābhūtaṃ pratijñāpratipattisthito 'bhūt. sa imām evaṃrūpāṃ buddhakṣetrapariśuddhiṃ buddhakṣetra- māhātmyaṃ buddhakṣetrodāratāṃ samudānayan, bodhisattvacaryāṃ caran, aprameyāsaṃkhyeyācintyātulyāmāpyāparimāṇānabhilāpyāni P24 varṣakoṭīnayutāśatasahasrāṇi na jātu kāmavyāpādavihiṃsāvitarkā vitarkitavān, na jātu kāmavyāpāda- vihiṃsāsaṃjñā utpāditavān, na jātu rūpaśabdagandharasa- spraṣṭavyasaṃjñā utpāditavān. sa daharo manohara eva surato 'bhūt ; sukhasaṃvāso, 'dhivāsanajātīyaḥ, subharaḥ, supoṣo, 'lpecchasaṃtuṣṭaḥ, pravivikto, 'duṣṭo, 'mūḍho, 'vaṅko, 'jihmo, 'śatho, 'māyāvī, sukhilo, madhuraḥ, priyālāpo, nityābhiyuktaḥ śukladharmaparyeṣṭau ; anikṣiptadhuraḥ, sarvasattvānām arthāya mahāpraṇidhānaṃ samudānītavān ; buddhadharma- saṃghācāryopādhyāyakalyāṇamitrasagauravo ; nityasaṃnaddho bodhisattvacaryāyām ; ārjavo, mārdavo, 'kuhako, nilapako, guṇavān, pūrvaṃgamaḥ sarvasattvakuśaladharmasamādāpanatāyai ; śūnyatānimittāpraṇihitānabhisaṃskārānutpādavihāravihārī ; nirmāṇaḥ svārakṣitavākyaś cābhūt. bodhisattvacaryāṃ caran, sa yad vākkarmotsṛṣṭam, ātmaparobhayaṃ vyāvādhāya saṃvartate ; tathāvidhaṃ tyaktvā yad vākkarma svaparobhaye hitasukhasaṃvartakaṃ, tad evābhiprayuktavān. evaṃ ca saṃprajāno 'bhūt. yad grāmanagara- nigamajanapadarāṣṭrarājadhānīṣv avataran, na jātu rūpaśabda- gandharasaspraṣṭavyadharmeṇa nīto 'bhūt. apratihataḥ sa bodhisattvacaryāṃ caran, svayaṃ ca dānapāramitāyām acarat ; parāṃś ca tatraiva samādāpitavān. svayaṃ ca śīlakṣāntivīrya- dhyānaprajñāpāramitāsv acarat ; parāṃś ca tatraiva samādāpitavān. tathārūpāṇi ca kuśalamūlāni samudānītavān. yaiḥ samanvāgato yatra yatropapadyate, tatra tatrāsyānekāni nidhana- P25 koṭīnayutaśatasahasrāṇi dharaṇyāḥ prādurbhavanti. tena bodhisattvacaryāṃ caratā, tāvad aprameyāsaṃkhyeyāni sattvakoṭīniyutaśatasahasrāṇy anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpitāni, yeṣāṃ na sukaro vākkarmaṇā paryanto 'dhigantum ; tāvad aprameyāsaṃkhyeyā buddhā bhagavantaḥ satkṛtā gurukṛtā mānitāḥ pūjitāś, cīvarapiṇḍapāta- śayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ sarvasukhopadhānaiḥ sparśavihāraiś ca pratipāditāḥ ; yāvantaḥ sattvāḥ śreṣṭhigṛhapatyāmātyakṣatriyabrāhmaṇamahāśālakuleṣu pratiṣṭhāpitās, teṣāṃ na sukaro vākkarmanirdeśena paryanto 'dhigantum ; evaṃ jāmbūdvīpeśvaratve pratiṣṭhāpitāś, cakravartitve lokapālatve śakratve suyāmatve saṃtuṣitatve sunirmitatve vaśavartitve devarājatve mahābrāhmatve ca pratiṣṭhāpitāḥ ; tāvad aprameyāsaṃkhyeyā buddhā bhagavantaḥ satkṛtā gurukṛtā mānitāḥ pūjitā, dharmacakrapravartanārthaṃ cādhiṣṭhās, teṣāṃ na sukaro vākkarmanirdeśena paryanto 'dhi- gantum. sa evaṃrūpaṃ kuśalaṃ samudānīyaṃ, yad asya bodhisattvacaryāś carato, 'prameyāsaṃkhyeyācintyātulyāmāpyāparimāṇānabhilāpyāni kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇi surabhidivyātikrānta- candanagandho mukhāt pravāti sma ; sarvaromakūpebhya utpalagandho vāti sma ; sarvalokābhirūpaś cābhūt, prāsādiko, darśanīyaḥ, paramaśubhavarṇapuṣkalatayā samanvāgataḥ. lakṣaṇānuvyañjanasamalaṃkṛtenātmabhāvena tasya sarvaratnālaṃkārāḥ, sarvavastracīvarābhinirhārāḥ, sarvapuṣpa- dhūpagandhamālyavilepanacchatradhvajapatākābhinirhārāḥ, P26 sarvavādyasaṃgītyabhinirhārāś ca sarvaromakūpebhyaḥ pāṇitalābhyāṃ ca niścaranti sma. sarvānnapānakhādyabhojyalehya- rasābhinirhārāḥ sarvopabhogaparibhogābhinirhārāś ca pāṇitalābhyāṃ prasyandantaḥ prādurbhavanti. iti hi sarva- pariṣkāravaśitāpāramiprāptaḥ sa ānanda dharmākaro bhikṣur abhūt, pūrvaṃ bodhicaryāś caran. evam ukte, āyuṣmān ānando bhagavantam etad avocat : kiṃ punar bhagavan sa dharmākaro bodhisattvo mahāsattvo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyātītaḥ parinirvṛta, utāho 'nabhisaṃbuddho, 'tha pratyutpanno 'bhisaṃbuddha, etarhi tiṣṭhati dhriyate yāpayati, dharmaṃ ca deśayati. bhagavān āha : na khalu punar ānanda sa tathāgato 'tīto, nānāgataḥ. api tv eṣa sa tathāgato 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddha, etarhi tiṣṭhati dhriyate yāpayati, dharmaṃ ca deśayati. paścimāyāṃ diśītaḥ koṭīnayutaśatasahasratame buddhakṣetre sukhāvatyāṃ lokadhātāv amitābho nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho, 'parimāṇair bodhisattvaiḥ parivṛtaḥ puraskṛto, 'nantaiḥ śrāvakair anantyā buddhakṣetra- saṃpadā samanvāgataḥ. amitā cāsya prabhā, yasyā na sukaraṃ prāmāṇaṃ paryanto vādhigantum ; iyanti buddhakṣetrāṇi, iyanti buddhakṣetraśatāni, iyanti buddhakṣetrasahasrāṇi, iyanti buddhakṣetraśatasahasrāṇi, iyanti buddhakṣetrakoṭī, iyanti buddhakṣetrakoṭīśatāni, iyanti buddhakṣetra- koṭīsahasrāṇi, iyanti buddhakṣetrakoṭīśatasahasrāṇi, iyanti buddhakṣetra- koṭīnayutaśatasahasrāni sphuritvā tiṣṭhantīti. api tv P27 khalv ānanda saṃkṣiptena pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālikāsamāni buddhakṣetrakoṭīnayutaśatasahasrāṇi tayā tasya bhagavato 'mitābhasya tathāgatasya prabhayā sadā sphuṭāni. evaṃ dakṣiṇapaścimottarāsu dikṣv adha ūrdhvam anuvidikṣv ekaikasyāṃ diśi samantād gaṅgānadīvālikāsamāni buddhakṣetra- koṭīnayutaśatasahasrāṇi tasya bhagavato 'mitābhasya tathāgatasya tayā prabhayā sadā sphuṭāni, sthāpayitvā buddhān bhagavataḥ pūrvapraṇidhānādhiṣṭhānena ye vyoma- prabhayaikadvitricatuḥpañcadaśaviṃśatitriṃśaccatvāriṃśadyojana- prabhayā, yojanaśataprabhayā, yojanasahasraprabhayā, yojana- śatasahasraprabhayā, yāvad anekayojanakoṭīnayutaśatasahasra- prabhayā, yāval lokaṃ spharitvā tiṣṭhanti. nāsty ānandopamopanyāso, yena śakyaṃ tasyāmitābhasya tathāgatasya prabhayāḥ pramāṇam udgṛhitum. tad anenānanda paryāyeṇa sa tathāgato 'mitābha ity ucyate ; amitaprabho, 'mitaprabhāso, 'samāptaprabho, 'saṇgaprabho, 'pratihataprabho, nityotsṛṣṭaprabho, divyamaṇiprabho, 'pratihata- raśmirājaprabho, rañjanīyaprabhaḥ, premaṇīyaprabhaḥ, prāmodanīya- prabhaḥ, prahlādanīyaprabha, ullokanīyaprabho, nibandhanīya- prabho, 'cintyaprabho, 'tulyaprabho, 'bhibhūyanarendrāsurendra- prabho, 'bhibhūyacandrasūryajihmīkaraṇaprabho, 'bhibhūyalokapālaśakrabrahmaśuddhāvāsamaheśvarasarvadeva- jihmīkaraṇaprabhaḥ, sarvaprabhāpāragata ity ucyate. sā cāsya prabhā vimalā, vipulā, kāyasukhasaṃjananī, cittaudbilyakaraṇī, devāsuranāgayakṣagandharvagaruḍamahoraga- kinnaramanuṣyāmanuṣyāṇāṃ prītiprāmodyasukhakaraṇī, kuśalāśayānāṃ kalyalaghugativicakṣaṇabuddhiprāmodyakaraṇy P28 anyeṣv api anantāparyanteṣu buddhakṣetreṣu. anena cānanda paryāyeṇa tathāgataḥ paripūrṇaṃ kalpaṃ bhāṣeta, tasyāmitābhasya tathāgatasya nāmakarmopādāya prabhām ārabhya, na ca śakto guṇaparyanto 'dhigantuṃ tasyāḥ prabhāyāḥ. na ca tathāgatasya vaiśāradyopacchedo bhavet. tat kasya hetoḥ. ubhayam apy etad ānandāprameyam asaṃkhyeyam acintyāparyantam, yad idaṃ tasya bhagavato prabhāguṇavibhūtis tathāgatasya cānuttaraṃ prajñāpratibhānam. tasya khalu punar ānandāmitābhasya tathāgatasyāprameyaḥ śrāvakasaṃgho, yasya na sukaraṃ pramāṇam udgṛhītum ; iyatyaḥ śrāvakakoṭya, iyanti śrāvakakoṭīśatāni, iyanti śrāvaka- koṭīsahasrāṇi, iyanti śrāvakakoṭīśatasahasrāṇi, iyanti kaṅkarāṇi, iyanti biṃbarāṇi, iyanti nayutāni, iyanty ayutāni, iyanti akṣobhyāṇi, iyantyo vivāhā, iyanti śrotāṃsi, iyantyo jāyā, iyanty aprameṇeyāṇi, iyanty asaṃkhyeyāni, iyanty agaṇyāni, iyanty atulyāṇi, iyanty acintyānīti. tad yathānanda maudgalyāyano bhikṣur ṛddhivaśitāprāptaḥ sa ākāṃkṣan trisāhasramahāsāhasralokadhātau yāvanti tārārūpāṇi tāni sarvāṇy ekarātriṃ divena gaṇayed, evaṃrūpānāṃ ca rddhimatāṃ koṭīnayutaśatasahasraṃ bhavet, te varṣakoṭī- nayutaśatasahasram ananyakarmaṇo 'mitābhasya tathāgatasya prathamaṃ śrāvakasannipātaṃ gaṇayeyus, tair gaṇayadbhiḥ śatatamo 'pi bhāgo na gaṇito bhavet ; sahasratamo 'pi, śatasahasratamo 'pi, yāvat kalām apy, upamām apy, upaniśām api, na gaṇito bhavet. tad yathānanda mahāsamudrāc caturaśītiyojanasahasrāṇy āvedhena tiryag aprameyāt, kaścid eva puruṣaḥ śatadhābhinnayā P29 vālāgrakoṭyaikam udakabindum abhyutkṣipet, tat kiṃ manyase, ānanda, katamo bahutaro, yo vā śatadhābhinnayā vālāgrakoṭyābhyutkṣipta eka udakabindur, yo vā mahāsamudre 'pskandho 'vaśiṣṭa iti. āha : yojanasahasram api tāvad bhagavan mahāsamudrasya parīttaṃ bhavet. kim aṅga punar, yaḥ śatadhābhinnayā vālāgrakoṭyābhyutkṣipta eka udakabinduḥ. bhagavān āha : tad yathā sa eka udakabindur ; iyantaḥ sa prathamasannipāto 'bhūt, tair maudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhir gaṇayadbhis tena varṣakoṭīnayutaśatasahasreṇa gaṇitaṃ bhaved, yathā mahāsamudre 'pskandho 'vaśiṣṭa, evam agaṇitaṃ draṣṭavyam. kaḥ punar vādo dvitīyatṛtīyādīnāṃ śrāvakasannipātādīnām. evam anantāparyantas tasya bhagavataḥ śrāvakasaṃgho, yo 'prameyāsaṃkhyeya ity eva saṃkhyāṃ gacchanti. aparimitaṃ cānanda tasya bhagavato 'mitābhasya tathāgatasyāyuṣpramāṇaṃ, yasya na sukaraṃ pramāṇam adhigantum ; iyanti vā kalpā, iyanti vā kalpaśatāni, iyanti vā kalpasahasrāṇi, iyanti vā kalpaśatasahasrāṇi, iyatyo vā kalpakoṭya, iyanti vā kalpakoṭīśatāni, iyanti vā kalpakoṭīsahasrāṇi, iyanti vā kalpakoṭī- śatasahasrāṇi, iyanti vā kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇīti. atha tarhy ānandāparimitam eva tasya bhagavata āyuṣpramāṇam aparyantam. tena sa tathāgato 'mitāyur ity ucyate. yathā cānandeha lokadhātau kalpasaṃkhyā kalpagaṇanā prajñaptikasaṃketas, tathā sāṃprataṃ daśakalpās tasya bhagavato 'mitāyuṣas tathāgatasyotpannasyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim P30 abhisaṃbuddhasya. tasya khalu punar ānanda bhagavato 'mitābhasya sukhāvatī nāma lokadhātur, ṛddhā ca, sphītā ca, kṣemā ca, subhikṣā ca, ramaṇīyā ca, bahudevamanuṣyākīrṇā ca. tatra khalv apy ānanda lokadhātau na nirayāḥ santi, na tiryagyonir, na pretaviṣayo, nāsurāḥ kāyā, nākṣaṇopapattayaḥ ; na ca tāni ratnāni loke pracaranti, yāni sukhāvatyāṃ lokadhātau saṃvidyante. sā khalv ānanda sukhāvatī lokadhātuḥ surabhinānāgandhasamīritā, nānāpuṣpaphalasamṛddhā, ratnavṛkṣasamalaṃkṛtā, tathāgatābhinirmitamanojñasvaranānādvijasaṃghaniṣevitā. te cānanda ratnavṛkṣā nānāvarṇā, anekavarṇā, anekaśata- sahasravarṇāḥ : santi tatra ratnavṛkṣāḥ suvarṇavarṇāḥ suvarṇa- mayāḥ ; santi rūpyavarṇā rūpyamayāḥ ; santi vaiḍūryavarṇā vaiḍūryamayāḥ ; santi sphaṭikavarṇāḥ sphaṭikamayāḥ ; santi musāragalvavarṇā musāragalvamayāḥ ; santi lohitamuktāvarṇā lohitamuktāmayāḥ ; santy aśmagarbhavarṇā aśmagarbhamayāḥ. santi kecid dvayo ratnavṛkṣayoḥ suvarṇasya rūpyasya ca. santi trayāṇāṃ ratnānāṃ suvarṇasya rūpyasya vaiḍūryasya ca. santi caturṇāṃ suvarṇasya rūpyasya vaiḍūryasya sphaṭikasya ca. santi pañcānāṃ suvarṇasya rūpyasya vaiḍūryasya sphaṭikasya musāragalvasya ca. santi ṣaṇṇāṃ suvarṇasya rūpyasya vaiḍūryasya sphaṭikasya musāragalvasya lohitamuktāyāś ca. santi saptānāṃ ratnānāṃ suvarṇasya rūpyasya vaiḍūryasya sphaṭikasya musālagalvasya lohitamuktāyā, aśmagarbhasya ca saptamasya. P31 tatrānanda sauvarṇāṇāṃ vṛkṣāṇāṃ suvarṇamayāni mūla- skandhaviṭapaśākhāpattrapuṣpāni phalāni raupyamayāni ; raupyamayānāṃ vṛkṣāṇāṃ rūpyamayāny eva mūlaskandhaviṭapa- śākhāpattrapuṣpāni phalāni vaiḍūryamayāni ; vaiḍūryamayānāṃ vṛkṣānāṃ vaiḍūryamayāni mūlaskandhaviṭapaśākhāpattra- puṣpāṇi phalāni sphaṭikamayāni ; sphaṭikamayānāṃ vṛkṣāṇāṃ sphaṭikamayāny eva mūlaskandhaviṭapaśākhāpattra- puṣpāṇi phalāni musāragalvamayāni ; musāragalvamayānāṃ vṛkṣāṇāṃ musāragalvamayāny eva mūlaskandhaviṭapaśākhā- pattrapuṣpāṇi phalāni lohitamuktāmayāni ; lohitamuktāmayānāṃ vṛkṣāṇāṃ lohitamuktāmayāny eva mūlaskandhaviṭapaśākhā- pattrapuṣpāṇi phalāny aśmagarbhamayāṇi ; aśmagarbha- mayāṇāṃ vṛkṣānām aśmagarbhamayāṇy eva mūlaskandhaviṭapa- śākhāpattrapuṣpāṇi phalāni suvarṇamayāni. keṣāṃcid ānanda vṛkṣāṇāṃ suvarṇamayāni mūlāni, raupyamayāḥ skandhā, vaiḍūryamayā viṭapāḥ, sphaṭikamayāḥ śākhā, musāragalvamayāni pattrāṇi, lohitamuktāmayāni puṣpāṇy, aśmagarbhamayāṇi phalāni ; keṣāṃcid ānanda vṛkṣāṇāṃ rūpyamayāni mūlāni, vaiḍūryamayāḥ skandhāḥ, sphaṭikamayā viṭapā, musāragalvamayāḥ śākhā, lohitamuktāmayāni pattrāṇy, aśmagarbhamayāṇi puṣpāṇi, suvarṇamayāni phalāni ; keṣāṃcid ānanda vṛkṣāṇāṃ vaiḍūryamayāni mūlāni, sphaṭikamayāḥ skandhā, musāragalvamayā viṭapā, lohitamuktāmayāḥ śākhā, aśmagarbhamayāṇi pattrāṇi, suvarṇamayāni puṣpāṇi, raupyamayāni phalāni ; keṣāṃcid ānanda vṛkṣāṇāṃ P32 sphaṭikamayāni mūlāni, musāragalvamayāḥ skandhā, lohitamuktāmayā viṭapā, aśmagarbhamayāḥ śākhāḥ, suvarṇamayāni pattrāṇi, raupyamayāni puṣpāṇi, vaiḍūryamayāni phalāni ; keṣāṃcid ānanda vṛkṣānāṃ musāragalvamayāni mūlāni, lohita- muktāmayāḥ skandhā, aśmagarbhamayā viṭapāḥ, suvarṇa- mayāḥ śākhā, raupyamayāni pattrāṇi, vaiḍūryamayāni puṣpāṇi, sphaṭikamayāni phalāni ; keṣāṃcid ānanda vṛkṣāṇāṃ lohitamuktāmayāni mūlāny, aśmagarbhamayāḥ skandhāḥ, suvarṇamayā viṭapā, raupyamayā śākhā, vaiḍūryamayāṇi pattrāṇi, sphaṭikamayāni puṣpāṇi, musāragalvamayāni phalāni ; keṣāṃcid ānanda vṛkṣāṇām aśmagarbhamayāni mūlāni, suvarṇamayāḥ skandhā, raupyamayā viṭapā, vaiḍūryamayāḥ śākhāḥ, sphaṭikamayāni pattrāni, musāragalvamayāni puṣpāṇi, lohitamuktāmayāni phalāni ; keṣāṃcid ānanda vṛkṣāṇāṃ saptaratnamayāni mūlāni, saptaratnamayāḥ skandhāḥ, saptaratnamayā viṭapāḥ, saptaratnamayāḥ śākhāḥ, saptaratnamayāni pattrāṇi, saptaratnamayāni puṣpāni, saptaratnamayāni phalāni. sarveṣāṃ cānanda teṣāṃ vṛkṣāṇāṃ mūlaskandhaviṭapaśākhā- pattrapuṣpaphalāni mṛdūni sukhasaṃsparśāni sugandhīni ; vātena preritānāṃ ca teṣāṃ valgumanojñanirghoṣo niścaraty, asecanako 'pratikūlaḥ śravaṇāya. evaṃrūpair ānanda saptaratnamayair vṛkṣaiḥ saṃtataṃ tad buddhakṣetraṃ samantāc ca kadalīstambhaiḥ saptaratnamayai ratnatālapaṇktibhiś cānuparikṣiptaṃ, sarvataś ca hemajālapraticchannaṃ, P33 samantataś ca saptaratnamayaiḥ padmaiḥ saṃcchannaṃ. santi tatra padmāny ardhayojanapramāṇāni, santi yojanapramāṇāni, santi dvitricatuḥpañcayojanapramāṇāni, santi yāvad daśayojanapramāṇāni. sarvataś ca ratnapadmāt ṣaṭtriṃśadraśmikoṭīsahasrāṇi niścaranti. sarvataś ca raśmimukhāt ṣaṭtriṃśadbuddhakoṭīsahasrāṇi niścaranti ; suvarṇa- varṇaiḥ kāyair dvātriṃśan mahāpuruṣalakṣaṇadharair, yāni pūrvasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāsu lokadhātuṣu gatvā, sattvebhyo dharmaṃ deśayanti. evaṃ dakṣiṇapaścimottarāsu dikṣv adha ūrdhvam anuvidikṣu cānāvaraṇe loke 'prameyāsaṃkhyeyāṃl lokadhātūn gatvā, sattvebhyo dharmaṃ deśayanti. tasmin khalu punar ānanda buddhakṣetre sarvaśaḥ kālaparvatā na santi, sarvato ratnaparvatāḥ. sarvaśaḥ sumeravaḥ parvatarājānaḥ, sarvaśaś cakravāḍamahācakravāḍāḥ parvata- rājāno, mahāsamudrāś ca na santi. samantāc ca tad buddhakṣetraṃ samaṃ ramaṇīyaṃ pāṇitalajātaṃ nānāvidha- ratnasaṃnicitabhūmibhāgam. evam ukta āyuṣmān ānando bhagavantam etad avocat : ye punas te bhagavaṃś cāturmahārājakāyikā devāḥ sumerupārśva- nivāsinas trāyastriṃśā vā sumerumūrdhni nivāsinas, te kutra pratiṣṭhitāḥ. bhagavān āha : tat kiṃ manyase, ānanda, ye ta iha sumeroḥ parvatarājasyopari yāmā devās, tuṣitā devā, nirmāṇaratayo devāḥ, paranirmitavaśavartino devā, brahmakāyikā devā, brahmapurohitā devā, mahābrahmaṇo P34 devā, yāvad akaniṣṭhā devāḥ, kutra te pratiṣṭhitā iti. āha : acintyo bhagavan karmāṇāṃ vipākaḥ, karmābhisaṃskāraḥ. bhagavān āha : labdhas tvayānandehācintyaḥ karmāṇāṃ vipākaḥ, karmābhisaṃskāro ; na punar buddhānāṃ bhagavatām acintyaṃ buddhādhiṣṭhānam. kṛtapuṇyānāṃ ca sattvānām avaropitakuśalamūlānāṃ tatrācintyā puṇyā vibhūtiḥ. āha : na me 'tra bhagavan kācit kāṃkṣā vā, vimatir vā, vicikitsā vā. api tu khalv aham anāgatānāṃ sattvānāṃ kāṃkṣāvimativicikitsāṃ nirghātāya tathāgatam etam arthaṃ paripṛcchāmi. bhagavān āha : sādhu sādhv ānandaivaṃ te karaṇīyam. tasyāṃ khalv ānanda sukhāvatyāṃ lokadhātau nānāprakārā nadyaḥ pravahanti. santi tatra mahānadyo yojanavistārāḥ. santi yāvad viṃśatitriṃśaticatvāriṃśatpañcāśad, yāvad yojana- śatasahasravistārāḥ, dvādaśayojanāvedhāḥ ; sarvāś ca nadyaḥ sukhavāhinyo, nānāsurabhigandhavārivāhinyo, nānāratnaluḍitapuṣpasaṃghātavāhinyo, nānāmadhurasvaranirghoṣāḥ. tāsāṃ cānanda koṭīśatasahasrāṅgasaṃprayuktasya divyasaṅgītisaṃmūrcchitasya tūryasya kuśalaiḥ saṃpravāditasya, tāvan manojñanirghoṣo niścarati. yathārūpas tāsāṃ mahā- nadīnāṃ nirghoṣo niścarati, gambhīra, ājñeyo, vijñeyo, 'nelaḥ karṇasukho hṛdayaṃgamaḥ, premaṇīyo, valgumanojño, 'secanako 'pratikūlaḥ, śravaṇīyo, 'cintyaśāntam anātmeti sukhaśravaṇīyo, P35 yas teṣāṃ sattvānāṃ śrotrendriyānāṃ bhāsam āgacchanti. tāsāṃ khalu punar ānanda mahānadīnām ubhayatas tīrāṇi nānāgandhavṛkṣaiḥ saṃtatāni, yebhyo nānāśākhāpattra- puṣpamañjaryo 'valaṃbante. tatra ye sattvās tesu nadītīreṣv ākāṃkṣanti, divyāṃ nirāmiṣāṃ ratikrīḍāṃ cānubhavituṃ, teṣāṃ tatra nadīṣv avatīrṇānāṃ ākāṃkṣatāṃ gulphamātraṃ vāri saṃtiṣṭhante ; ākāṃkṣatāṃ jānumātraṃ kaṭīmātraṃ kakṣamātram, ākāṃkṣatāṃ kaṇṭhamātraṃ vāri saṃtiṣṭhante ; divyāś ca ratayaḥ prādurbhavanti. tatra ye sattvā ākāṃkṣanti : śītaṃ vāri bhavatv iti, teṣāṃ śītaṃ bhavati ; ye ākāṃkṣanty : uṣṇaṃ bhavatv iti, teṣām uṣṇaṃ bhavati ; ye ākāṃkṣanti : śītoṣṇaṃ bhavatv iti, teṣāṃ śītoṣṇam eva tad vāri bhavaty anusukham. tāś ca mahānadyo divyatamālapattrāgarukālānusāritagaroraga- sāracandanavaragandhavāsitavāriparipūrṇāḥ pravahanti ; divyotpalapadmakumudapuṇḍarīkasaugandhikādipuṣpasaṃcchannā, haṃsasārasacakravākakāraṇḍavaśukasārikākokilakuṇāla- kalaviṅkamayūrādimanojñasvaratathāgatābhinirmitapakṣi- saṃghaniṣevitapulinā, dhāturāṣṭropaśobhitāḥ, sūpatīrthā, vikardamāḥ, suvarṇavālikāsaṃstīrṇāḥ. tatra yadā te sattvā ākāṃkṣanti : īdṛśā asmākam abhiprāyāḥ paripūryantām iti, tadā teṣāṃ tādṛśā evābhiprāyā dharmyāḥ paripūryante. yaś P36 cāsāv ānanda tasya vāriṇo nirghoṣas tāvad manojño niścarati, yena sarvāvat tad buddhakṣetram abhijñāpyate. tatra ye sattvā nadītīreṣu sthitā ākāṃkṣanti : māsmākam ayaṃ śabdaḥ śrotrendriyābhāsam āgacchann iti, teṣāṃ sa divyasyāpi śrotrendriyasyābhāsaṃ nāgacchati. yaś ca yaś ca yathārūpaṃ śabdam ākāṃkṣanti śrotuṃ, sa tathārūpam evaṃ manojñaṃ śabdaṃ śṛṇoti ; tad yathā ; buddhaśabdaṃ, dharmaśabdam, saṃghaśabdaṃ, pāramitāśabdaṃ, bhūmiśabdaṃ, balaśabdaṃ, vaiśāradyaśabdam, āveṇikabuddhadharmaśabdam, abhijñāśabdam, pratisaṃvicchabdaṃ śūnyatānimittāpraṇihitānabhisaṃskāra- ajātānutpādābhāvanirodhaśabdaṃ, śāntapraśāntopaśānta- śabdaṃ, mahāmaitrīmahākaruṇāmahāmuditāmahopekṣāśabdam, anutpattikadharmakṣāntyabhiṣekabhūmipratilambhaśabdaṃ ca śṛṇoti. ta evaṃrūpāṃś chabdāṃś chrutvodāraprītiprāmodyaṃ pratilabhante, vivekasahagataṃ, virāgasahagataṃ, śāntasahagataṃ, nirodhasahagataṃ, dharmasahagataṃ, bodhi- pariniṣpattikuśalamūlasahagataṃ ca. sarvaśaś cānanda sukhāvatyāṃ lokadhātāv akuśalaśabdo nāsti ; sarvaśo nīvaraṇaśabdo nāsti ; sarvaśo 'pāyadurgativinipāta- śabdo nāsti ; sarvaśo duḥkhaśabdo nāsti ; aduḥkhāsukha- vedanāśabdo 'pi tāvad ānanda tatra nāsti ; kutaḥ punar duḥkhaṃ duḥkhaśabdo vā bhaviṣyati. P37 tad anenānanda paryāyeṇa sā lokadhātuḥ sukhāvaty ucyate saṃkṣiptena, na punar vistareṇa. kalpo 'pi parikṣayaṃ gacchet, sukhāvatyāṃ lokadhātau sukhakāraṇeṣu parikīrtayamāneṣu ; na tv eva śakyaṃ teṣāṃ sukhakāraṇānāṃ paryanto 'dhigantum. tasyāṃ khalu punar ānanda sukhāvatyāṃ lokadhātau ye sattvāḥ pratyājātāḥ pratyājaniṣyante vā, sarve ta evaṃrūpeṇa varṇena, balena, sthāmnārohapariṇāhenādhipatyena, puṇya- saṃcayenābhijñābhir vastrābharaṇodyānavimānakūṭāgāra- paribhogair, evaṃrūpaśabdagandharasasparśāparibhogair, evaṃrūpaiś ca sarvopabhogaparibhogaiḥ samanvāgatāḥ ; tad yathāpi nāma devāḥ paranirmitavaśavartinaḥ. na khalu punar ānanda sukhāvatyāṃ lokadhātau sattvā audārikaṃ kavaḍīkārāhāram āharanti. api tu khalu punar yathārūpam evāhāram ākāṃkṣanti, tathārūpam āhṛtam eva saṃjānanti. prīṇitakāyāś ca bhavanti, prīṇitagātrāḥ. na teṣāṃ bhūyaḥ kāye prakṣepaḥ karaṇīyaḥ. te prīṇitakāyās tathārūpāni gandhajātāny ākāṃkṣanti, tādṛśair eva gandhajātair divyais tad-buddhakṣetraṃ sarvam eva nirdhūpitaṃ bhavati. tatra yas taṃ gandhaṃ nāghrātukāmo bhavati, tasya sarvaśo gandhasaṃjñāvāsanāpi na samudācarati. evaṃ ye yathārūpāṇi gandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvaja- patākātūryāṇy ākāṃkṣanti, teṣāṃ tathārūpair evaṃ taiḥ sarvaṃ tad-buddhakṣetraṃ parisphuṭaṃ bhavati. te yādṛśāni cīvarāṇy ākāṃkṣanti nānāvarṇāny anekaśata- P38 sahasravarṇāni, teṣāṃ tādṛśair eva cīvararatnaiḥ samaṃ tad- buddhakṣetraṃ parisphuṭaṃ bhavati ; prāvṛtam eva cātmānaṃ saṃjānanti. te yathārūpāṇy ābharaṇāny ākāṃkṣanti, tad yathā : śīrṣābharaṇāni vā, karṇābharaṇāni vā, grīvahastapādābharaṇāni vā, yad idaṃ : makuṭāni, kuṇḍalāni, kaṭakāṃ, keyūrāṃ, vatsahārāṃ, rūcakahārāṃ, karṇikā, mudrikāḥ, suvarṇasūtrāṇi mekhalāḥ, suvarṇajālāni, sarvaratnakaṃkaṇījālāni, te tathārūpair ābharaṇair anekaratnaśatasahasrapratyuptaiḥ sphuṭaṃ tad-buddhakṣetraṃ paśyanti sma. yad idam : ābharaṇavṛkṣa- vastrais taiś cābharaṇair alaṃkṛtam ātmānaṃ saṃjānanti. te yādṛśaṃ vimānam ākāṃkṣanti, yad varṇaliṅgasaṃsthānaṃ, yāvad ārohapariṇāho, nānāratnamayaniryūhaśata- sahasrasamalaṃkṛtaṃ, nānādivyadūṣyasaṃstīrṇaṃ, vicitropadhāna- vinyastaratnaparyaṅkaṃ, tādṛśam eva vimānaṃ teṣāṃ purataḥ prādurbhavati. te teṣu manobhinirvṛteṣu vimāneṣu saptāpsaraḥsahasraparivṛtāḥ puraskṛtā viharanti, krīḍanti ramante paricārayanti. na ca tatra lokadhātau devānāṃ manuṣyāṇāṃ vā nānātvam asti, anyatra saṃvṛtivyavahāreṇa devā manuṣyā veti saṃkhyāṃ gacchati. tad yathānanda, rājñaś cakravartinaḥ purato manuṣyahīno manuṣyaṣaṇḍako na bhāsate, na tapati, na virocate, na bhavati viśārado, na prabhāsvara, evam eva devānāṃ paranirmitavaśavartināṃ purataḥ śakro devendro na bhāsate, P39 na tapati, na virocate, yad idam : udyānavimānavastrābharaṇair, ādhipatyena vā, rddhyā vā, prātihāryeṇa vaiśvaryeṇa vā ; na tu khalu punar dharmābhisamayena dharmaparibhogena vā. tatrānanda yathā devāḥ paranirmitavaśavartina evaṃ sukhāvatyāṃ lokadhātau manuṣyā draṣṭavyāḥ. tasyāṃ khalu punar ānanda sukhāvatyāṃ lokadhātau pūrvāhna- kālasamaye pratyupasthite, samantāc caturdiśam ākula- samākulā vāyavo vānti, yenātra ratnavṛkṣāṃś citrān, darśanīyān, nānāvarṇān, anekavarṇān, nānāsurabhidivyagandhaparivāsitān kṣobhayanti, saṃkṣobhayanti, īrayanti, samīrayanti ; yato bahūni puṣpaśatāni tasyāṃ ratnamayyāṃ pṛthivyāṃ prapatanti manojñagandhāni darśanīyāni. taiś ca puṣpais tadbuddhakṣetraṃ samantāt saptapauruṣaṃ saṃskṛtaṃ rūpaṃ bhavati. tad yathāpi nāma kaścid eva puruṣaḥ kuśalaḥ pṛthivyāṃ puṣpasaṃstaraṃ saṃstṛṇuyād, ubhābhyāṃ pāṇibhāṃ samaṃ racayet sucitraṃ darśanīyam, evam etad buddhakṣetraṃ taiḥ puṣpair nānāgandhavarṇaiḥ samantāt saptapauruṣaṃ sphuṭaṃ bhavati. tāni ca puṣpajātāni mṛdūni kācalindikasukhasaṃsparśāny ; aupamyamātreṇa yāni nikṣipte pāde caturaṅgulam eva namanty, utkṣipte pāde caturaṅgulam evānamanti. nirgate punaḥ pūrvāhnakālasamaye, tāni puṣpāni niravaseṣam antardhīyante. atha tad-buddhakṣetraṃ viviktaṃ, ramyaṃ, śubhaṃ bhavaty, aparikliṣṭais taiḥ pūrvapuṣpaiḥ. tataḥ punar api samantāc caturdiśaṃ vāyavo vānti, ye pūrvavad abhinavāni puṣpāṇy abhiprakiranti. yathā pūrvāhna eva madhyāhne, P40 'parāhne kālasamaye, saṃdhyāyāṃ, rātryāḥ prathame yāme, madhyame paścime ca yāme. taiś ca vātair vāyadbhir nānāgandhaparivāsitais te sattvāḥ spṛṣṭāḥ santa, evaṃ sukhasamarpitā bhavanti sma, tad yathāpi nāma nirodhasamāpanno bhikṣuḥ. tasmiṃś cānanda buddhakṣetre sarvaśo 'gnicandrasūrya- grahanakṣatratārārūpānāṃ tamo'ndhakārasya ca nāmadheya- prajñaptir api nāsti. sarvaśo rātridivaprajñaptir api nāsty, anyatra tathāgatavyavahārāt. sarvaśaś cāgāraparigraha- saṃjñā nāsti. tasyāṃ khalu punar ānanda sukhāvatyāṃ lokadhātau kāle divyagandhodakameghā abhipravarṣanti. divyāni sarva- varṇikāni kusumāni, divyāni saptaratnāni, divyaṃ candana- cūrṇaṃ, divyāś cchatradhvajapatākā abhipravarṣanti. divyāni vimānāni, divyāni vitānāni dhriyante, divyāni ratnacchatrāṇi sacāmarāṇy ākāśe dhriyante. divyāni vādyāni pravādyante. divyāś cāpsaraso nṛtyanti sma. tasmin khalu punar ānanda buddhakṣetre ye sattvā upapannā utpadyanta upapatsyante, sarve te n