Phạn tạng (Sanskrit Canon)nidansyu.htmNguyên tác: Sanskrit
Kinh Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyukta)
Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).
Văn bản gốc(Sanskrit)
Trang 2 / 2 (50.000 ký tự/trang)
o duḥkhaskandhasya nirodho bhavati | NidSa 15.12 ayam ucyate mahāśūnyatānāma dharmaparyāyaḥ | NidSa 15.13 dharmaṃ vo deśayiṣye ādau kalyāṇaṃ madhye pūrvavad iti me yad uktam idaṃ tat pratyuktam // Sūtra 16: ādisūtra NidSa 16.1 pratītyasamutpādasya vo bhikṣava ādiñ ca deśayiṣye vibhaṅgañ ca | tac chṛṇuta sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuruta bhāṣiṣye | NidSa 16.2 pratītyasamutpādasyādiḥ katamaḥ | yad utāsmin satīdaṃ bhavaty asyotpādād idam utpadyate | yad utāvidyāpratyayāḥ saṃskārāḥ pūrvavad yāvat samudayo bhavati | ayam ucyate pratītyasamutpādasyādiḥ | NidSa 16.3 vibhaṅgaḥ katamaḥ | NidSa 16.4 avidyāpratyayāḥ saṃskārā ity avidyā katamā | yat tat pūrvānte ajñānam aparānte ajñānaṃ pūrvāntāparānte ajñānam adhyātme ajñānaṃ bahirdhā ajñānam adhyātmabahirdhā ajñānaṃ karmaṇy ajñānaṃ vipāke ajñānaṃ buddhe ajñānaṃ dharme ajñānaṃ saṃghe ajñānaṃ duḥkhe ajñānaṃ samudaye nirodhe mārge ajñānaṃ hetāv ajñānaṃ hetusamutpanneṣu dharmeṣv ajñānaṃ kuśalākuśaleṣu sāvadyānavadyeṣu sevitavyāsevitavyeṣu hīnapraṇīteṣu kṛṣṇaśukleṣu pratibhāgapratītyasamutpanneṣu dharmeṣv ajñānam | ṣaṭsu vā punaḥ sparśāyataneṣu yathābhūtam asaṃprativedha iti | yatra tatrājñānam adarśanam anabhisamayas tamaḥ saṃmoho avidyānuśayaḥ | ayam ucyate avidyā | NidSa 16.5 avidyāpratyayāḥ saṃskārā iti saṃskārāḥ katame | trayaḥ saṃskārāḥ | kāyasaṃskāro vāksaṃskāro manaḥsaṃskāraḥ | NidSa 16.6 saṃskārapratyayaṃ vijñānam iti vijñānaṃ katarat | ṣaḍ vijñānakāyāḥ | cakṣur vijñānaṃ śrotraghrāṇajihvākāyamano vijñānam | NidSa 16.7 vijñānapratyayaṃ nāmarūpam iti nāmarūpaṃ katarat | catvāro 'rūpiṇaḥ skandhāḥ / vedanāskandhaḥ saṃjñāskandhaḥ saṃskāraskandho vijñānaskandhaḥ | rūpaskandhaḥ katarat | yat kiñcid rūpaṃ sarvaṃ tac catvāri mahābhūtāni | catvāri ca mahābhūtāny upādāya itīdaṃ ca rūpaṃ | pūrvakaṃ ca nāma | tad ubhayaṃ nāmarūpam | ity ucyate nāmarūpam | NidSa 16.8 nāmarūpapratyayaṃ ṣaḍāyatanam iti ṣaḍāyatanaṃ katarat | ṣaḍ ādhyātmikāny āyatanāni | cakṣur ādhyātmikam āyatanaṃ śrotraghrāṇajihvākāyamana ādhyātmikam āyatanam | NidSa 16.9 ṣaḍāyatanapratyayaḥ sparśa iti sparśaḥ katamaḥ | ṣaṭ sparśakāyāḥ | cakṣuḥ saṃsparśaḥ | śrotraghrāṇajihvākāyamanaḥsaṃsparśaḥ | NidSa 16.10 sparśapratyayā vedaneti vedanā katamā | tisro vedanāḥ | sukhā vedanā duḥkhā aduḥkhāsukhā ca | NidSa 16.11 vedanāpratyayā tṛṣṇeti tṛṣṇā katamā | tisras tṛṣṇāḥ | kāmatṛṣṇā rūpatṛṣṇā ārūpyatṛṣṇā | NidSa 16.12 tṛṣṇāpratyayam upādānam iti upādānaṃ katarat | catvāry upādānāni | kāmopādānaṃ dṛṣṭyupādānaṃ śīlavratopādānam ātmopādānaṃ ca | NidSa 16.13 upādānapratyayo bhava iti bhavaḥ katamaḥ | trayo bhavāḥ | kāmabhavo rūpabhava ārūpyabhavaḥ | NidSa 16.14 bhavapratyayā jātir iti jātiḥ katamā | yā teṣāṃ teṣāṃ satvānāṃ tasmin tasmin satvanikāye jātiḥ sañjātir avakrāntir abhinirvṛttiḥ prādurbhāvaḥ skandhapratilābho dhātupratilābha āyatanapratilābho jīvitendriyasya prādurbhāvaḥ | iyam ucyate jātiḥ | NidSa 16.15 jātipratyayaṃ jarāmaraṇam iti jarā katamā | yat tat khālityaṃ pālityaṃ valipracuratā jīrṇatā bhagnatā kubjagopānasīvaṅkatā khurukhurupraśvāsakāyatā purataḥ prāgbhārakāyatā daṇḍaviṣṭaṃbhanatā tilakāḍaracitagātratā dhandhatvaṃ hāniḥ parihāṇir indriyāṇāṃ paripākaḥ paribhedaḥ saṃskārāṇāṃ purāṇībhāvo jarjarībhāvaḥ | iyam ucyate jarā | NidSa 16.16 maraṇaṃ katarat | yat teṣāṃ teṣāṃ satvānāṃ tasmāt tasmāt satvanikāyāc cyutiś cyavanaṃ bhedo 'ntarhāṇir āyuṣo hānir uṣmaṇo hānir jīvitasya nirodhaḥ skandhānāṃ nikṣepaṇaṃ maraṇaṃ kālakriyā | idam ucyate maraṇam | itīdañ ca maraṇam | pūrvikā ca jarā | tad ubhayaṃ jarāmaraṇam ity ucyate | NidSa 16.17 ayam ucyate pratītyasamutpādavibhaṅgaḥ | NidSa 16.18 pratītyasamutpādasya vo ādiñ ca deśayiṣye vibhaṅgañ ca iti me yad uktam idaṃ tat pratyuktam // Sūtra 17: bhikṣu (Mönch) NidSa 17.1 anyataro bhikṣur yena bhagavāṃs tenopajagāma | upetya bhagavatpādau śirasā vanditvaikānte 'sthāt | ekāntasthitaḥ sa bhikṣur bhagavantam idam avocat | NidSa 17.2 kin nu bhagavatā pratītyasamutpādaḥ kṛta aho svid anyaiḥ | NidSa 17.3 na bhikṣo mayā pratītyasamutpādaḥ kṛto nāpy anyaiḥ | NidSa 17.4 api tūtpādād vā tathāgatānām anutpādād vā sthitā eveyaṃ dharmatā dharmasthitaye dhātuḥ | taṃ tathāgataḥ svayam abhijñāyābhisaṃbuddhyākhyāti prajñapayati prasthāpayati vibhajati vivaraty uttānīkaroti deśayati saṃprakāśayati | NidSa 17.5 yadutāsmin satīdaṃ bhavaty asyotpādād idam utpadyate | yadutāvidyāpratyayāḥ saṃskārā yāvat samudayo nirodhaś ca bhavati // Sūtra 18: brāhmaṇa NidSa 18.1 anyataro brāhmaṇo yena bhagavāṃs tenopajagāma | upetya bhagavatā sārdhaṃ sammodanīṃ saṃrañjanīṃ kathāṃ vividhāṃ upasaṃhṛtyaikānte nyaṣīdat | ekāntaniṣaṇṇaḥ sa brāhmaṇo bhagavantam idam avocat | NidSa 18.2 kin nu bho gautama sa karoti sa pratisaṃvedayati | avyākṛtam idaṃ brāhmaṇa mayā sa karoti sa pratisaṃvedayati | NidSa 18.3 kin nu bho gautama anyaḥ karoty anyaḥ pratisaṃvedayati | etad api brāhmaṇa avyākṛtaṃ mayā anyaḥ karoty anyaḥ pratisaṃvedayati | NidSa 18.4 kin nu bho gautama sa karoti sa pratisaṃvedayatīti pṛṣṭo avyākṛtam iti vadasi | anyaḥ karoty anyaḥ pratisaṃvedayatīti pṛṣṭo avyākṛtam iti vadasi | ko nu bho gautama asya bhāṣitasyārtho draṣṭavyaḥ | NidSa 18.5 sa karoti sa pratisaṃvedayatīti brāhmaṇa śāśvatatve paraiti | anyaḥ karoty anyaḥ pratisaṃvedayatīty ucchede paraiti | NidSa 18.6 ity etāv ubhāv antāv anupagamya madhyamayā pratipadā tathāgato dharmaṃ deśayati | NidSa 18.7 yadutāsmin satīdaṃ bhavaty asyotpādād idam utpadyate | yadutāvidyāpratyayāḥ saṃskārā iti yāvat samudayo nirodhaś ca bhavati | Sūtra 19: Kātyāyanaḥ NidSa 19.1 bhagavān nādikāyāṃ viharati guñjakāvasathe | NidSa 19.2 athāyuṣmān sandhākātyāyano yena bhagavāṃs tenopajagāma | upetya bhagavatpādau śirasā vanditvaikānte 'sthāt | ekāntasthita āyuṣmān sandhākātyāyano bhagavantam idam avocat | NidSa 19.3 samyagdṛṣṭiḥ samyagdṛṣṭir iti bhadanta ucyate | kiyatā samyagdṛṣṭir bhavati | kiyatā tathāgataḥ samyagdṛṣtiṃ prajñapayamānaḥ prajñapayati | NidSa 19.4 evam ukto bhagavān āyuṣmantaṃ sandhākātyāyanam idam avocat | NidSa 19.5a dvayaṃ niśrito 'yaṃ kātyāyana loko yad bhūyasāstitāñ ca niśrito nāstitāñ ca | upadhyupādānavinibaddho 'yaṃ kātyāyana loko yad utāstitāñ ca niśrito nāstitāñ ca | etāni ced upadhyupādānāni cetaso 'dhiṣṭhānābhiniveśānuśayān nopaiti nopādatte nādhitiṣṭhati nābhiniviśaty ātmā meti | NidSa 19.5b duḥkham idam utpadyamānam utpadyate | duḥkhaṃ nirudhyamānaṃ nirudhyate | atra cen na kāṅkṣati na vicikitsati | aparapratyayaṃ jñānam evāsya bhavati | NidSa 19.6 iyatā kātyāyana samyagdṛṣṭir bhavati | iyatā tathāgataḥ samyagdṛṣṭiṃ prajñapaymānaḥ prajñapayati | NidSa 19.7 tat kasmād dhetoḥ | lokasamudayaṃ kātyāyana yathābhūtaṃ samyakprajñayā paśyato yā loke nāstitā sā na bhavati | lokanirodhaṃ yathābhūtaṃ samyakprajñayā paśyato yā loke 'stitā sā na bhavati | NidSa 19.8 ity etāv ubhāv antāv anupagamya madhyamayā pratipadā tathāgato dharmaṃ deśayati | NidSa 19.9 yad utāsmin satīdaṃ bhavaty asyotpādād idam utpadyate | yad utāvidyāpratyayāḥ saṃskārā iti pūrvavad yāvat samudayo nirodhaś ca bhavati | NidSa 19.10 asmin khalu dharmaparyāye bhāṣyamāṇa āyuṣmataḥ sandhākātyāyanasyānupādāyāsravebhyaś cittaṃ vimuktam | Sūtra 20: acela (Nacktgänger) NidSa 20.1 bhagavān rājagṛhe viharati gṛdhrakūṭe parvate | NidSa 20.2 atha bhagavān pūrvāhṇe nivasya pātracīvaram ādāya gṛdhrakūṭaparvatād avatīrṇo rājagṛhaṃ piṇḍāya prāviśat | NidSa 20.3 tena khalu samayenācelakāśyapo rājagṛhaṃ gocarāya prasṛto 'bhūt kenacid eva karaṇīyena | adrākṣīd acelakāśyapo bhagavantaṃ dūrata eva | dṛṣṭvā ca punar yena bhagavāṃs tenopajagāma | upetya bhagavantam idam avocat | NidSa 20.4 pṛcchāma bho gautama kañcid eva pradeśam | saced avakāśaṃ kuryāt praśnasya vyākaraṇāya | NidSa 20.5 akālas tāvat tava kāśyapa praśnasya vyākaraṇāya | rājagṛhaṃ tāvat piṇḍāya caritavyam | bahir ārāmaṃ gaccha | tatra te kālo bhaviṣyati praśnasya vyākaraṇāya | NidSa 20.6 dvir apy evam eva vācyam | NidSa 20.7 trir apy acelakāśyapo bhagavantam idam avocat | syād bho gautamāsmākaṃ vāntarāyo bhavati gautamasyānyathātvam | ihaiva vayaṃ bhavantaṃ gautamaṃ pṛcchāmaḥ | saced avakāśaṃ kuryāḥ praśnasya vyākaraṇāya | NidSa 20.8 pṛccha kāśyapa yad yad evākāṅkṣase | NidSa 20.9a kin nu bho gautama svayaṃkṛtaṃ duḥkham | avyākṛtam idaṃ mayā kāśyapa svayaṃkṛtaṃ duḥkham | NidSa 20.9b kin nu bho gautama parakṛtaṃ duḥkham | etad api kāśyapa avyākṛtaṃ mayā parakṛtaṃ duḥkham | NidSa 20.9c kin nu bho gautama svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca duḥkham | etad api kāśyapa avyākṛtaṃ mayā svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca duḥkham | NidSa 20.9d kin nu bho gautama asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ duḥkham | etad api kāśyapa avyākṛtaṃ mayā asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ duḥkham | NidSa 20.10 kin nu bho gautama svayaṃkṛtaṃ duḥkham iti pṛṣṭo 'vyākṛtam iti vadasi parakṛtaṃ svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ duḥkham iti pṛṣṭo 'vyākṛtam iti vadasi | kin nu bho gautama nāsty eva duḥkham | NidSa 20.11 na kāśyapa nāsty eva duḥkham iti tv asty eva duḥkham | NidSa 20.12 sādhu me bhavān gautamas tathā dharmaṃ deśayatu yathāhaṃ duḥkhaṃ jāneyaṃ duḥkhaṃ paśyeyam | NidSa 20.13a sā eva kāśyapa vedanā sa vettīti yasyaivaṃ syāt svayaṃkṛtaṃ duḥkham evam ahaṃ na vadāmi | NidSa 20.13b anyā vedanā anyo vettīti yasyaivaṃ syāt parakṛtaṃ duḥkham evam ahaṃ na vadāmi | NidSa 20.13c vedanābhibhūtasyaivā sataḥ pare duḥkhaṃ samavadadhatīti yasyaivaṃ syāt svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca duḥkham evam apy ahaṃ na vadāmi | NidSa 20.13d dasatsu ca pratyayeṣu duḥkhāni santīti yasyaivaṃ syād asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ duḥkham evam ahaṃ na vadāmi | NidSa 20.14 ity etāv ubhāv antāv anupagamya madhyamayā pratipadā tathāgato dharmaṃ deśayati | yad utāsmin satīdaṃ bhavaty asyotpādād idam utpadyate pūrvavad yāvat samudayo nirodhaś ca bhavati | NidSa 20.15 asmin khalu dharmaparyāye bhāṣyamāṇe 'celakāśyapasya virajo vigatamalaṃ dharmeṣu dharmacakṣur utpannam | NidSa 20.16 athācelakāśyapo dṛṣṭadharmā prāptadharmā viditadharmā paryavagāḍhadharmā tīrṇakāṅkṣas tīrṇavicikitso 'parapratyayo 'nanyaneyaḥ śāstuḥ śāsane dharmeṣu vaiśāradyaprāpto yena bhagavāṃs tenāñjaliṃ praṇamya bhagavantam idam avocat | NidSa 20.17 abhikkrānto 'haṃ bhadanta abhikkrāntaḥ | eṣo 'haṃ bhagavantaṃ śaraṇaṃ gacchāmi dharmaṃ ca bhikṣusaṃghaṃ ca | upāsākaṃ ca māṃ dhārayādyāgreṇa yāvajjīvaṃ prāṇopetaṃ śaraṇagatam abhiprasannam | NidSa 20.18 athācelakāśyapo bhagavato bhāṣitam abhinandyānumodya bhagavatpādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ | NidSa 20.19 athācelakāśyapo 'ciraprakrānto bhagavato 'ntikād gavā taruṇavatsayā jīvitād vyaparopitaḥ | tasya maraṇasamaye viprasannānīndriyāṇi pariśuddho mukhavarṇaḥ paryavadātas tvagvarṇaḥ | NidSa 20.20 atha saṃbahulā bhikṣavaḥ pūrvāhṇe nivasya pātracīvaram ādāya rājagṛhaṃ piṇḍāya prāviśan | aśrauṣuḥ saṃbahulā bhikṣavo rājagṛhaṃ piṇḍāya carantaḥ | yo 'sāv acelakāśyapo bhagavantaṃ rājagṛhe praśnaṃ pṛṣṭavān so 'ciraprakrānto bhagavato 'ntikād gavā taruṇavatsayā jīvitād vyaparopitaḥ | tasya maraṇasamaye viprasannānīndriyāṇi pariśuddho mukhavarṇaḥ paryavadātas tvagvarṇaḥ | NidSa 20.21 śrutvā ca punā rājagṛhaṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyāḥ paścādbhaktapiṇḍapātaṃ pratikrāntāḥ | pātracīvaraṃ pratiśamya pādau prakṣālya yena bhagavāṃs tenopajagmuḥ | upetya bhagavatpādau śirasā vanditvaikānte nyaṣīdan | ekāntaniṣaṇṇāḥ saṃbahulā bhikṣavo bhagavantam idam avocan | NidSa 20.22 iha vayaṃ bhadanta saṃbahulā bhikṣavaḥ pūrvāhṇe nivasya pātracīvaram ādāya rājagṛhaṃ piṇḍāya prāviśāma | aśrauṣma vayaṃ saṃbahulā bhikṣavo rājagṛhaṃ piṇḍāya carantaḥ pūrvavad yāvat paryavadātas tvagvarṇaḥ | tasya bhadanta kā gatiḥ kopapattiḥ ko 'bhisaṃparāyaḥ | NidSa 20.23 dravyajātīyaḥ sa bhikṣavaḥ kulaputraḥ | pratyabhijñāsīc ca me dharmeṣv anudharmam | na ca me viheṭhitavān dharmādhikārikīṃ kathāṃ vyākṛtāṃ sa kulaputraḥ | kuruta tasya śarīre śarīrapūjām iti | NidSa 20.24 tatra bhagavān acelakāśyapaṃ paramaṃ vyākaraṇam akārṣīt // Sūtra 21: Timburuka NidSa 21.1 etad eva sūtraṃ timburukaparivrājakam | NidSa 21.2 sukhaduḥkhaṃ pṛcchatīti viśeṣaṇam | Sūtra 22: Bhūmika NidSa 22.1 bhagavān rājagṛhe viharati veṇuvane kalandakanivāpe | NidSa 22.2 tena khalu samayenāyuṣmān bhūmiko rājagṛhe viharati gṛdhrakūṭe parvate | NidSa 22.3 atha saṃbahulā anyatīrthikaparivrājakā yenāyuṣmān bhūmikas tenopajagmuḥ | upetyāyuṣmatā bhūmikena sārdhaṃ saṃmukhaṃ saṃmodanīṃ saṃrañjanīṃ kathāṃ vividhām upasaṃhṛtyaikānte nyaṣīdan | ekāntanisaṇṇāḥ saṃbahulā anyatīrthikaparivrājakā āyuṣmantaṃ bhūmikam idam avocan | NidSa 22.4 pṛcchāma bho bhūmika kañcid eva pradeśam | saced avakāśaṃ kuryāḥ praśnasya vyākaraṇāya | NidSa 22.5 pṛcchata bhavantaḥ | śrutvā te vedayiṣyāmi | NidSa 22.6a kin nu bho bhūmika svayaṃkṛtaṃ sukhaduḥkham | avyākṛtam idaṃ bhadanta bhagavatā svayaṃkṛtaṃ sukhaduḥkham | NidSa 22.6b kin nu bho bhūmika parakṛtaṃ svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ sukhaduḥkham | etad api bhadanta avyākṛtaṃ bhagavatā parakṛtaṃ svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ sukhaduḥkham | NidSa 22.7 kin nu bho bhūmika svayaṃkṛtaṃ sukhaduḥkham iti pṛṣṭo 'vyākṛtam iti vadasi | parakṛtaṃ svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ sukhaduḥkham iti pṛṣṭo 'vyākṛtam iti vadasi | kathaṃ samutpannaṃ bhagavatā gautamena sukhaduḥkhaṃ prajñaptam | NidSa 22.8 pratītyasamutpannaṃ bhavanto bhagavatā sukhaduḥkhaṃ prajñaptam | NidSa 22.9 atha saṃbahulā anyatīrthikaparivrājakā āyuṣmato bhūmikasya bhāṣitaṃ nābhinandanti na pratikrośanti | anabhinandyāprakrośāś cotthāyāsanāt prakrāntāḥ | NidSa 22.10 tena khalu samayenāyuṣmāñ chāriputra āyuṣmato bhūmikasya nātidūre niṣaṇṇo 'bhūd anyataraṃ vṛkṣamūlaṃ niśritya | NidSa 22.11 athāyuṣmān bhūmiko 'ciraprakrāntān saṃbahulān anyatīrthikaparivrājakān viditvā yenāyuṣmāñ chāriputras tenopajagāma | upetya yāvad evāsyābhūt saṃbahulair anyatīrthikaparivrājakaiḥ sārdham antarākathāsamudāhāras tat sarvam āyuṣmataḥ śāriputrasya vistareṇārocayati | evaṃ cāha | NidSa 22.12 kaścid aham evam āyuṣmañ chāriputra vyākurvāṇo no ca bhagavantam abhyācakṣe | nātisarāmi | uktavādī cāhaṃ bhagavato dharmavādī ca | dharmasya cānudharmaṃ vyākaromi | na ca me kaścid āgacchet parataḥ sahadharmeṇa vādānuvādaṃ garhasthānīyo dharmaḥ | NidSa 22.13 tatthyaṃ tvam āyuṣman bhūmīka vyākurvāṇo no ca bhagavantam abhyākhyāsīḥ | nātisarasi | uktavādī ca tvaṃ bhagavato dharmavādī ca | dharmasya cānudharmaṃ vyākaroṣi | na ca te kaścid āgacchet parataḥ sahadharmeṇa vādānuvādaṃ garhasthānīyo dharmaḥ | NidSa 22.14 tat kasmād dhetoḥ | pratītyasamutpannam āyuṣman bhūmika bhagavatā sukhaduḥkhaṃ prajñaptam | NidSa 22.15a tatrāyuṣman bhūmika ye te śramaṇabrāhmaṇāḥ svayaṃkṛtaṃ sukhaduḥkhaṃ prajñapayanti tad api pratītyasamutpannam | tad bata pratītyasamutpannaṃ bhaviṣyati | nedaṃ sthānaṃ vidyate | NidSa 22.15b parakṛtaṃ svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ sukhaduḥkhaṃ prajñapayanti tad api pratītyasamutpannam | tad bata pratītyasamutpannaṃ bhaviṣyeti | nedaṃ sthānaṃ vidyate | NidSa 22.16a tatrāyuṣman bhūmika ye te śramaṇabrāhmaṇāḥ svayaṃkṛtaṃ sukhaduḥkhaṃ prajñapayanti tad api sparśapratyayam | tad bata anyatrasparśāt pratisaṃvedayiṣyanti | nedaṃ sthānaṃ vidyate | NidSa 22.16b parakṛtaṃ svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ sukhaduḥkhaṃ prajñāpayanti tad api sparśapratyayam | tad bata anyatrasparśāt pratisaṃvedayiṣyanti | nedaṃ sthānaṃ vidyate | NidSa 22.17 tena khalu samayenāyuṣmān ānanda āyuṣmataḥ śāriputrasya nātidūre niṣaṇṇo 'bhūd anyataraṃ vṛkṣamūlaṃ niśritya | NidSa 22.18 athāyuṣmān ānando yāvad evābhūd āyuṣmato bhūmikasyāyuṣmatā śāriputreṇa sārdham antarākathāsamudāhāras tat sarvam udgṛhya paryavāpya yena bhagavāṃs tenopajagāma | upetya bhagavatpādau śirasā vanditvaikānte 'sthāt | ekāntasthita āyuṣmān ānando yāvad evābhūd āyuṣmato bhūmikasyāyuṣmatā śāriputreṇā sārdham antarākathāsamudāhāras tat sarvaṃ bhagavato vistareṇārocayati | NidSa 22.19 evam ukto bhagavān āyuṣmantam ānandam idam avocat | sādhu sādhv ānanda paṇḍitaḥ śāriputro bhikṣuḥ | kālagatena praśnaḥ samyakprajñayā pṛṣṭena vyākṛtaḥ | icchāmi kaś ca śrāvakaḥ kālagatena praśnaṃ pṛṣṭo vyākuryāt tadyathā śāriputreṇa bhikṣuṇā vyākṛtaḥ | NidSa 22.20 eko 'yaṃ samayaḥ | rājagṛhe viharāmi girivraje | tatra mamānyatīrthikāḥ parivrājakā etad evārtham ebhiḥ padair ebhir vyañjanaiḥ praśnaṃ pṛṣṭavantaḥ | teṣāṃ mayā eṣa evārtho ebhiḥ padair ebhir vyañjanaiḥ praśnaḥ pṛṣṭena vyākṛtas tadyathā śāriputreṇa bhikṣuṇā | NidSa 22.21 tatra ye kecic chramaṇabrāhmaṇāḥ svayaṃkṛtaṃ sukhaduḥkhaṃ prajñapayanti tān aham upasaṃkramāmi | upasaṃkramyaivaṃ vadāmi | satyaṃ kila bhavantaḥ svayaṃkṛtaṃ sukhaduḥkhaṃ prajñapayanti | te mayā pṛṣṭā evam iti pratijānanti | tān aham evaṃ vadāmi | asty etad bhadanta evam ucyate | yat punar atra bhavantaḥ sthāmaśaḥ parāmṛśyābhiniviśyānuvyavaharanti | idam eva satyaṃ moham anyat | idam atrāhaṃ nānujānāmi | NidSa 22.22 tat kasmād dhetoḥ | anyathāsamutpannaṃ mayā bhavantaḥ sukhaduḥkhaṃ prajñaptam | te mama pṛcchanti | kathaṃ samutpannaṃ bhagavatā gautamena sukhaduḥkham prajñaptam | tān aham evaṃ vadāmi | pratītyasamutpannaṃ mayā sukhaduḥaṃ prajñaptam | NidSa 22.23 evaṃ parakṛtaṃ svayaṃkṛtañ ca parakṛtañ ca asvayaṃkāraparakārahetusamutpannaṃ sukhadukhaṃ prajñapayanti tān aham upasaṃkramāmi pūrvavad yāvat | NidSa 22.24 yathā khalv ahaṃ bhadanta bhagavato bhāṣitasyārtham ājānāmi jātyāṃ satyāṃ jarāmaraṇaṃ bhavati | nānyatrajātipratyayaṃ jarāmaraṇam | yāvad avidyāyāṃ satyāṃ saṃskārā bhavanti | nānyatrāvidyāpratyayāḥ saṃskārāḥ | NidSa 22.25 evaṃ nirodho vācyaḥ | NidSa 22.26 etad eva bhagavān āyuṣmata ānandasya pratyācārayati | Sūtra 23: dṛṣṭisampanna (der rechten Ansicht teilhaft) NidSa 23.1 rājagṛhe nidānam | NidSa 23.2 tena khalu samayenāyuṣmāñ chāriputra āyuṣmāṃś ca mahākoṣṭhilo rājagṛhe viharato gṛdhrakūṭe parvate | NidSa 23.3 athāyuṣmān mahākoṣṭhilaḥ sāyāhne pratisaṃlayanād vyutthāya yenāyuṣmāñ chāriputras tenopajagāma | upetyāyuṣmatā śāriputreṇa sārdhaṃ saṃmukhaṃ sammodanīṃ saṃraṃjanīṃ kathāṃ vividhām upasaṃhṛtyaikānte nyaṣīdat | ekāntaniṣaṇṇa āyuṣmān mahākoṣṭhila āyuṣmantaṃ śāriputram idam avocat | NidSa 23.4 pṛcchāma āyuṣmañ chāriputra kañcid eva pradeśam | saced avakāśaṃ kuryāḥ praśnasya vyākaraṇāya | NidSa 23.5 pṛcchāyuṣman mahākosṭhila | śrutvā te vedayiṣyāmi | NidSa 23.6 kiyatāyuṣmañ chāriputra āryaśrāvako 'smin dharmavinaye dṛṣṭisaṃpannaś ca bhavati | ṛjvyā ca dṛṣṭyā samanvāgato bhavati | buddhe cāvetyaprasādena samanvāgato bhavati | āgata imaṃ saddharmam upagata imaṃ saddharmam avaiti saddharmam ity ucyate | NidSa 23.7a yataś cāyaṃ mahākoṣṭhila āryaśrāvako 'kuśalaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | akuśalamūlaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | kuśalaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | kuśalamūlaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.7b kim akuśalaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | akuśalaṃ kāyakarma vākkarma manaḥkarma | idam akuśalam | evam akuśalaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.7c kim akuśalamūlaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | trīṇy akuśalamūlāni | lobho 'kuśalamūlam | dveṣo moho 'kuśalamūlam | idam akuśalamūlam | evam akuśalamūlaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.7d kuśalaṃ kāyakarma vākkarma manaḥkarma | idaṃ kuśalam | evaṃ kuśalaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.7e kiṃ kuśalamūlaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | trīṇi kuśalamūlāni | alobhaḥ kuśalamūlam | adveṣo 'mohaḥ kuśalamūlam | idaṃ kuśalamūlam | evaṃ kuśalamūlaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.7f yataś cāyuṣman mahākoṣṭhila āryāśrāvaka evam akuśalaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | akuśalamūlaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | kuśalaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | kuśalamūlaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.7g iyatāryaśrāvako 'smin dharmavinaye dṛṣṭisaṃpannaś ca bhavati | ṛjvyā ca dṛṣṭyā samanvāgato bhavati | buddhe cāvetyaprasādena samanvāgato bhavati | āgata imaṃ saddharmam upagata imaṃ saddharmam avaiti saddharmam ity ucyate | NidSa 23.8 kin nv āyuṣmañ chāriputra eṣa eva paryāyaḥ | aho svid anyo 'pi | syād āyuṣman mahākoṣṭhila anyo 'pi | NidSa 23.9a yataś cāryaśrāvaka āhārān yathābhūtaṃ prajānāti | āhārasamudayam āhāranirodham āhāranirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.9b kim āhārān yathābhūtaṃ prajānāti | catvāra āhārāḥ | kabaḍiṃkāra āhāra audārikaḥ sūkṣmaś ca | sparśo dvitīyaḥ | manaḥsañcetanā tṛtīyaḥ | vijñānaṃ caturthaḥ | ima āhārāḥ | evam āhārān yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.9c kim āhārasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | tṛṣṇā paunarbhavikī nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī | ayam āhārasamudayaḥ | evam āhārasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.9d kim āhāranirodhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | yad asyā eva tṛṣṇāyāḥ paunarbhavikyā nandirāgasahagatāyās tatratatrābhinandinyā yad aśeṣaṃ prāhāṇaṃ pratiniḥsargo vyantibhāvaḥ kṣayo virāgo nirodho vyupaśamo 'staṃgamaḥ | ayam āhāranirodhaḥ | evam āhāranirodhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.9e kim āhāranirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | yadutāryāṣṭāṅgo mārgaḥ | tadyathā samyagdṛṣṭiḥ samyaksaṃkalpaḥ samyagvāk samyakkarmāntaḥ samyagājīvaḥ samyagvyāyāmaḥ samyaksmṛtiḥ samyaksamādhiḥ | eṣa mārgaḥ | iyam āhāranirodhagāminī pratipat | evam āhāranirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.9f yataś cāryaśrāvaka evam āhārān yathābhūtaṃ prajānāti | āhārasamudayam āhāranirodham āhāranirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.9g iyatāryaśrāvako 'smin dharmavinaye dṛṣṭisampannaś ca bhavati pūrvavat | NidSa 23.10 kin nv āyuṣmañ chāriputra eṣa eva paryāyaḥ | aho svid anyo'pi | syād āyuṣman mahākoṣṭhila anyo'pi | NidSa 23.11a yataś cāryaśrāvaka āsravān yathābhūtaṃ prajānāti | āsravasamudayam āsravanirodham āsravanirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.11b kim āsravān yathābhūtaṃ prajānāti | traya āsravāḥ | kāmāsravo bhavāsravo 'vidyāsravaḥ | ima āsravāḥ | evam āsravān yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.11c kim āsravasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | avidyāsamudayād āsravasamudayaḥ | ayam āsravasamudayaḥ | evam āsravasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.11d kim āsravanirodhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | avidyānirodhād āsravanirodhaḥ | evam āsravanirodhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.11e kim āsravanirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | āryāṣṭāṅgo mārgaḥ pūrvavat | NidSa 23.11f yataś cāryaśrāvaka evam āsravān yathābhūtaṃ prajānāti | āsravasamudayam āsravanirodham āsravanirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.11g iyatāryaśrāvako 'smin dharmavinaye dṛṣṭisampannaś ca bhavati pūrvavat | NidSa 23.12 kin nv āyuṣmañ chāriputra eṣa eva paryāyaḥ | aho svid anyo'pi | syād āyuṣman mahākoṣṭhila anyo'pi | NidSa 23.13a yataś cāryaśrāvako duḥkhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | duḥkhasamudayaṃ duḥkhanirodhaṃ duḥkhanirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.13b kiṃ duḥkhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | jātir duḥkham | jarā duḥkham | vyādhir duḥkham | maraṇaṃ duḥkham | priyaviprayogo duḥkham | apriyasaṃprayogo duḥkham | yad apīcchate paryeṣamāṇo na labhate tad api duḥkham | saṃkṣiptena pañcopādānaskandhā duḥkham | idaṃ duḥkham | evaṃ duḥkhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.13c kiṃ duḥkhasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | tṛṣṇā paunarbhavikī pūrvavat | ayaṃ duḥkhasamudayaḥ | evaṃ duḥkhasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.13d kiṃ duḥkhanirodhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | yad asyā eva tṛṣṇāyāḥ paunarbhavikyāḥ pūrvavat | ayaṃ duḥkhanirodhaḥ | evaṃ duḥkhanirodhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.13e kiṃ duḥkhanirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | āryāṣṭāṅgomārgaḥ pūrvavat | iyaṃ duḥkhanirodhagāminī pratipat | evaṃ duḥkhanirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.13f NidSa 23.13g iyatāryaśrāvako 'smin dharmavinaye dṛṣṭisampannaś ca bhavati pūrvavat | NidSa 23.14 kin nv āyuṣmañ chāriputra eṣa eva paryāyaḥ | aho svid anyo 'pi | syād āyuṣman mahākoṣṭhila anyo 'pi | NidSa 23.15a yataś cāryaśrāvako jarāmaraṇaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | jarāmaraṇasamudayaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ jarāmaraṇanirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.15b kiṃ jarāmaraṇaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | pūrvavad yathā ādisūtre | NidSa 23.15c kiṃ jarāmaraṇasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | jātisamudayāj jarāmaraṇasamudayaḥ | NidSa 23.15d evaṃ jātinirodhāj jarāmaraṇanirodhaḥ | NidSa 23.15e āryāṣṭāṅgo mārgaḥ pūrvavat | NidSa 23.15f yataś cāryaśrāvaka evaṃ jarāmaraṇaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | jarāmaraṇasamudayaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ jarāmaraṇanirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.15g iyatāryaśrāvako 'smin dharmavinaye dṛṣṭisampannaś ca bhavati pūrvavat | NidSa 23.16 evaṃ jātir bhava upādānaṃ tṛṣṇā vedanā sparśaḥ ṣadāyatanaṃ nāmarūpaṃ vijñānaṃ saṃskārāḥ | NidSa 23.17a yataś cāryaśrāvakaḥ saṃskārān yathābhūtaṃ prajānāti | saṃskārasamudayaṃ saṃskāranirodhaṃ saṃskāranirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.17b kiṃ saṃskārān yathābhūtaṃ prajānāti | trayaḥ saṃskārāḥ | kāyasaṃskāro vāksaṃskāro manaḥsaṃskāraḥ | NidSa 23.17c kiṃ saṃskārasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | avidyāyāḥ samudayāt saṃskārasamudayaḥ | ayaṃ saṃskārasamudayaḥ | evaṃ saṃskārasamudayaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.17d kiṃ saṃskāranirodhaṃ yathābhūtaṃ prajānāti / avidyāyā nirodhāt saṃskāranirodhaḥ | ayaṃ saṃskāranirodhaḥ | NidSa 23.17e kiṃ saṃskāranirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | āryāṣṭāṅgo mārgaḥ pūrvavat | NidSa 23.17f yataś cāyuṣman mahākoṣṭhila āryaśrāvaka evaṃ saṃskārān yathābhūtaṃ prajānāti saṃskārasamudayaṃ saṃskāranirodhaṃ saṃskāranirodhagāminīṃ pratipadaṃ yathābhūtaṃ prajānāti | NidSa 23.17g iyatāryaśrāvako 'smin dharmavinaye dṛṣṭisaṃpannaś ca bhavati | ṛjvyā ca dṛṣṭyā samanvāgato bhavati | buddhe cāvetyaprasādena samanvāgato bhavati | āgata imaṃ saddharmam upagata imaṃ saddharmam avaiti saddharmam ity ucyate | NidSa 23.18 kin nv āyuṣmañ chāriputra eṣa eva paryāyaḥ | aho svid anyo 'pi | NidSa 23.19 atisarasy atisarasy āyuṣman mahākoṣṭhila | na śakṣyase praśnān āparyantam udgṛhītuṃ yataś caryaśrāvakasyāvidyā viraktā bhavati vidyotpannā | NidSa 23.20 atha kin nv asyottare karaṇīyam iti tau satpuruṣāv anyonyabhāṣitam abhinandyānumodya utthāyāsanāt prakrāntau |/ Sūtra 24: bhūtam idam NidSa 24.1 tatra bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram āmantrayati | NidSa 24.2a uktam idaṃ śāriputra mayā parāyaṇeṣv ajitapraśneṣu | ye ca saṅkhyātadharmāṇi ye ca śaikṣāḥ pṛthagvidhāḥ | teṣāṃ me nipakasyeryāṃ pṛṣṭaḥ prabrūhi māriṣa // // NidSa 24.2b ke śāriputra śaikṣāḥ ke ca saṅkhyātadharmāṇi | NidSa 24.3 evam ukta āyuṣmāñ chāriputras tūṣṇī | NidSa 24.4 dvir api trir api bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram idam avocat | NidSa 24.5 uktam idaṃ śāriputra mayā parāyaṇesv ajitapraśneṣu | ye ca saṅkhyātadharmāḥ pūrvavat | NidSa 24.6 dvir api trir apy āyuṣmāñ chāriputras tūṣṇīm abhūt | NidSa 24.7 tatra bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram āmantrayati | NidSa 24.8 bhūtam idaṃ śāriputra | NidSa 24.9 evam etad bhūtaṃ bhadanta | bhūtasya bhadanta bhikṣur nirvide virāgāya nirodhāya pratipanno bhavati | NidSa 24.10 tadāhārasaṃbhavaḥ | tadāhārasaṃbhavasya bhikṣur nirvide virāgāya nirodhāya pratipanno bhavati | NidSa 24.11 tadāhāranirodha iti | yad bhūtaṃ tan nirodhadharmam iti viditvā nirodhadharmasya bhikṣur nirvide virāgāya nirodhāya pratipanno bhavati | NidSa 24.12 ima ucyante śaikṣāḥ | NidSa 24.13 bhūtam idaṃ śāriputra | NidSa 24.14 evam etad bhūtaṃ bhadanta | bhūtasya bhadanta bhikṣur nirvide virāgāya nirodhāyānupādāyāsravebhyaḥ samyaksuvimuktacitto bhavati | NidSa 24.15 tadāhārasaṃbhavaḥ | tadāhārasaṃbhavasya bhikṣur nirvide virāgāya nirodhāyānupādāyāsravebhyaḥ samyaksuvimuktacitto bhavati | NidSa 24.16 tadāhāranirodha iti | yad bhūtaṃ tan nirodhadharmam iti viditvā nirodhadharmasya bhikṣur nirvide virāgāya nirodhāyānupādāyāsravebhyaḥ samyaksuvimuktacitto bhavati | NidSa 24.17 ima ucyante saṅkhyātadharmāṇaḥ | NidSa 24.18 evam etac cchāriputra bhūtam | evam etac cchāriputra bhūtasya bhikṣur nirvide virāgāya pūrvavad yāvat saṅkhyātadharmāṇaḥ | NidSa 24.19 atha bhagavān utthāyāsanād vihāraṃ prāviśat pratisaṃlayanāya | NidSa 24.20 athāyuṣmāñ chāriputro 'ciraprakrāntaṃ bhagavantaṃ viditvā bhikṣūn āmantrayati | NidSa 24.21 apratisaṃviditaṃ mām āyuṣmanto bhagavān etaṃ prathamaṃ praśnaṃ pṛṣṭavān | tasya me 'bhūd apūrvaṃ dhandhāyitatvam | NidSa 24.22 yataś ca me bhagavāṃs tat prathamaṃ praśnavyākaraṇam abhyanumoditavān tasya me etad abhavat | NidSa 24.23 sacet kevalikāṃ rātriṃ bhagavān etam evārtham anyaiḥ padair anyair vyañjanaiḥ praśnaṃ pṛcchet kevalikām apy ahaṃ rātriṃ bhagavata etam evārtham anyaiḥ padair anyair vyañjanaiḥ praśnaṃ pṛṣṭo vyākuryām | NidSa 24.24 saced ekam divasam | ekaṃ rātridivasam | saptāpi rātridivasāni bhagavān mām etam evārtham anyaiḥ padair anyair vyañjanaiḥ praśnaṃ pṛcchet | saptāpy ahaṃ rātridivasāni bhagavata etam evārtham anyaiḥ padair anyair vyañjanaiḥ praśnaṃ pṛṣṭo vyākuryām | NidSa 24.25 athānyataro bhikṣur yena bhagavāṃs tenopajagāma | upetya bhagavatpādau śirasā vanditvaikānte 'sthāt | ekāntasthitaḥ sa bhikṣur bhagavantam idam avocat | NidSa 24.26 āyuṣmatā bhadanta śāriputreṇa udārārṣahī vāg bhāṣitaikāṃśa udgṛhītaḥ pariṣadi samyaksiṃhanādo nāditaḥ | NidSa 24.27 apratisaṃviditaṃ mām āyuṣmanto bhagavān etaṃ pūrvavat | NidSa 24.28 sacet kevalikām apy ahaṃ rātrim āyuṣmantaṃ śāriputram etam evārtham anyaiḥ padair anyair vyañjanaiḥ praśnaṃ pṛccheyaṃ yāvat saptāpi rātridivasāni śāriputra etam evārtham anyaiḥ padair anyair vyañjanaiḥ praśnaṃ pṛṣṭo vyākuryāt | NidSa 24.29 tathā hi śāriputrasya bhikṣor dharmadhātuḥ supratividdhaḥ | Sūtra 25: abhavya (Unfähig) NidSa 25.1 magadheṣu nidānam | NidSa 25.2 traya ime bhikṣavo dharmāḥ saṃvidyante aniṣṭā akāntā amanāpā lokasya | katame trayaḥ / tadyathā vyādhir jarā maraṇam | ime cet trayo dharmā aniṣṭā akāntā amanāpā lokasya nābhaviṣyan tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā loke na utpatsyante + + + + supraveditasya dharmavinayasya prakāśanāya | NidSa 25.3 yasmāt tu vyādhir jarā maraṇam ime trayo dharmā aniṣṭā akāntā amanāpā lokasya bhavanti tasmāt tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā loke utpadyante supraveditasya dharmavinayasya prakāsanāya | NidSa 25.4 trīn dharmān aprahāya abhavyo vyādhiṃ jarāṃ maraṇaṃ prahātum | katamāṃs trīn | tadyathā rāgadveṣamoham | imāṃs trīn dharmān aprahāya abhavyovyādhiṃ jarāṃ maraṇaṃ prahātum | NidSa 25.5 trīn dharmān aprahāya abhavyo rāgadveṣamohaṃ prahātum | katamāṃs trīn | tadyathā satkāyadṛṣṭiṃ śīlavrataparāmarśaṃ vicikitsām | imāṃs trīn dharmān aprahāya abhavyo rāgadveṣamohaṃ prahātum | NidSa 25.6 trīn dharmān aprahāya abhavyo satkāyadṛṣṭiṃ śīlavrataparāmarśaṃ vicikitsāṃ ca prahātum | katamāṃs trīn | ayoniśo manasikāraṃ kumārgasevanāṃ līnacittatāṃ ca | imāṃs trīn dharmān aprahāya abhavyo satkāyadṛṣṭiṃ śilavrataparāmarśaṃ vicikitsāṃ ca prahātum | NidSa 25.7 trīn dharmān aprahāya abhavyo ayoniśo manasikāraṃ kumārgasevanāṃ līcacittatāṃ ca prahātum | katamāṃs trīn | muṣṭasmṛtitām asaṃprajanyaṃ vikṣepaṃ ca | imāṃs trīn dharmānaprahāya abhavyo ayoniśo manasikāraṃ kumārgasevanāṃ līnacittatāṃ ca prahātum | NidSa 25.8 trīn dharmān aprahāya abhavyo muṣṭasmṛtitām asaṃprajanyaṃ vikṣepaṃ ca prahātum | katamāṃs trīn | auddhatyam asaṃvaraṃ duḥśīlaṃ ca | imāṃs trīn dharmān aprahāya abhavyo muṣṭasmṛtitām asaṃprajanyaṃ vikṣepaṃ ca prahātum | NidSa 25.9 trīn dharmān aprahāya abhavyo auddhatyam asaṃvaraṃ duḥśīlaṃ ca prahātum | katamāṃs trīn | āśraddhyam avadānyatāṃ kausīdyam | imāṃs trīn dharmān aprahāya abhavyo auddhatyam asaṃvaraṃ duḥśīlaṃ ca prahātum | NidSa 25.10 trīn dharmān aprahāya abhavyo āśraddhyam avadānyatāṃ kausīdyaṃ prahātum | katamāṃs trīn | āryāṇām adarśanakāmatām āryasya dharmasya aśravaṇakāmatām upālaṃbhacittatāṃ ca | imāṃs trīn dharmān aprahāya abhavyo āśraddhyam avadānyatāṃ kausīdyaṃ prahātum | NidSa 25.11 trīn dharmān aprahāya abhavyo āryāṇām adarśanakāmatām āryasya dharmasya aśravaṇakāmatām upālaṃbhacittatāṃ ca prahātum | katamāṃs trīn | anādaryaṃ daurvacasyaṃ pāpamitratāṃ ca | imāṃs trīn dharmān aprahāya abhavyo āryāṇām adarśanakāmatām āryasya dharmasya aśravaṇakāmatām upālaṃbhacittatāṃ ca prahātum | NidSa 25.12 trīn dharmān aprahāya abhavyo anādaryaṃ daurvacasyaṃ pāpamitratāṃ ca prahātum | katamāṃs trīn | āhrīkyam anapatrāpyaṃ pramādam | imāṃs trīn dharmān aprahāya abhavyo anādaryaṃ daurvacasyaṃ pāpamitratāṃ ca prahātum | NidSa 25.13 tat kasmād dhetoḥ | ahrīmān anapatrāpī pramatto bhavati | sa pramattaḥ sann anādaro bhavati | sa anādaraḥ samānaḥ pāpamitro bhavati | sa pāpamitraḥ samānaḥ + + + + + + + + + + .o bhavaty upālaṃbhacitto bhavati | sa upālaṃbhacittaḥ samāno 'śraddho bhavati | so 'śraddhaḥ samāno + + + bhavati | sa + + + + samānaḥ + + + + + + + + + + duḥśīlo bhavati | sa auddhatyakāmaḥ | sa muṣṭasmṛtitām asaṃprajanyaṃ vikṣepaṃ + + + + + + + + + + + + + līnacitto bhavati | sa līnacittaḥ samāno vicikitsāṃ satkāyadṛṣṭiṃ ca niviśati | śīlavrataṃ parāmṛśati | atīrṇakāṅkṣaḥ samānaḥ sarāgadveṣamoho bhavati | avītarāgadveṣamoho abhavyo vyādhim jarāṃ maraṇam apakrāmitum | NidSa 25.14 trīṃs tu dharmān prahāya bhavyo vyādhiṃ jarāṃ maraṇaṃ prahātum | katamāṃs trīn | rāgadveṣamohān | imāṃs trīn dharmān prahāya bhavyo vyādhiṃ jarāṃ maraṇaṃ prahātum | NidSa 25.15 trīṃs tu dharmān prahāya bhavyo rāgadveṣamohān prahātum | katamāṃs trīn | satkāyadṛṣṭiṃ śīlavrataparāmarśaṃ vicikitsām | imāṃs trīn dharmān prahāya bhavyorāgadveṣamohān prahātum | NidSa 25.16 trīṃs tu dharmān prahāya bhavyaḥ satkāyadṛṣṭiṃ śīlavrataparāmarśaṃ vicikitsāṃ ca prahātum | katamāṃs trīn | ayoniśo manasikāraṃ kumārgasevanāṃ līnacittatāṃ ca | imāṃs trīn dharmān prahāya bhavyaḥ satkāyadṛṣṭiṃ śīlavrataparāmarśaṃ vicikitsāṃ ca prahātum | NidSa 25.17 trīṃs tu dharmān prahāya bhavyo ayoniśo manasikāraṃ kumārgasevanāṃ līnacittatāṃ ca prahātum | katamāṃs trīn | muṣṭasmṛtitām asaṃprajanyaṃ vikṣepaṃ ca | imāṃs trīn dharmān prahāya bhavyo ayoniśo manasikāraṃ kumārgasevanāṃ līnacittatāṃ ca prahātum |