Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)dhppat_u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Pháp Cú, Bản Pāṭaliputra (Patna Dharmapada)

Kinh (Sūtra) ghi lại lời dạy của đức Phật, thuộc tạng Kinh trong Tam tạng Phật giáo Sanskrit. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 1 / 2 (50.000 ký tự/trang)
siddhaṃ namaḥ sarvvabuddhadhammāryyasaṃghebhyaḥ
1 Dhp 1
manopūrvvaṃgamā dhammā  manośreṣṭhā manojavā  |
manasā ca praduṣṭena  bhāṣate vā karoti vā  |
tato naṃ dukham anneti  cakram vā vahato padaṃ  ||
Uv31:23
manaḥpūrvaṅgamā dharmā  manaḥśreṣṭhā manojavāḥ  |
manasā hi praduṣṭena  bhāṣate vā karoti vā  |
tatas taṃ duḥkham anveti  cakraṃ vā vahato padam  ||
2 Dhp2
ma[nopūrvvaṃ]gamā dhammā  manośreṣṭhā manojavā  |
manasā ca prasannena  bhāṣate vā karoti vā  |
tato naṃ sukham anneti  cchāyā vā anapāyinī  ||
Uv31:24
manaḥpūrvaṅgamā dhrmā  manaḥśreṣṭhā manojavā  |
manasā ca prasannena  bhāṣate vā karoti vā  |
tatas taṃ sukham anveti  cchāyā vā anugaminī  ||
3 Dhp15
iha śocati precca śocati  pāpakam[mo ubhaya]ttha śocati  |
so śocati so vihaṃnyati  dṛṣṭā kammakileśam āttano  ||
Uv28:34
iha śocati pretya śocati  pāpakammā hi ubhayatra śocati  |
sa hi śocati sa praśocati  dṛṣṭvā karma hi kliṣṭam ātmanaḥ  ||
4 Dhp16
iha nandati precca nandati  katapuṃño ubhayattha nandati  |
so nandati [  ]dati  dṛṣṭā kammaviśuddhim āttano  ||
Uv28:35
iha nandati pretya nandati  kṛtapuṇyo hy ubhayatra nandati  |
sa hi nandati sa pramodate  dṛṣṭvā karma viśuddham ātmanaḥ  ||
5 Dhp3
ākrośi maṃ avadhi maṃ  ajini maṃ ahāsi me  |
ye tāni upanahyanti  veraṃ tesaṃ na śāmyati  ||
Uv14:9
ākrośan mām avocan mām  ajayan mām ajāpayet  |
atra ye hy upanahyanti  vairaṃ teṣāṃ na śāmyati  ||
6 Dhp4
ākro[ṣi maṃ] avadhi maṃ  ajini maṃ ahāsi me  |
ye tāni nopanahyanti  veraṃ tesaṃ upaśamyati  ||
Uv14:10
ākrośan mām avocan mām  ajayan mām ajāpayet  |
atra ye nopanahyanti  vairaṃ teṣāṃ praśāmyati  ||
7 Dhp7
śubhā 'nupaśśiṃ viharantaṃ  indriyesu asaṃvṛtaṃ  |
[bhojana]mhi amāttaṃñū  kuśīdaṃ hīnavīriyaṃ  ||
taṃ ve prasahate māro  vāto rukkhaṃ va dubbalaṃ  |
Uv29:15
śubhānudarśinaṃ nityam  idriyaiś cāpy asaṃvṛtaṃ  |
bhojane cāpy amātrajñaṃ  hīnaṃ jāgarikāsu ca  |
taṃ vai prasahate rāgo  vāto vṛkṣam ivābalaṃ  |
8 Dhp8
aśubhānupaśśiṃ viharantaṃ  indriyeṣu susaṃvṛtaṃ  ||
bhojanamhi ca mā[           ]ddhaṃ āraddhavīriyaṃ  |
taṃ ve na prasahate māro  vāto śelaṃ va parvvataṃ  ||
Uv29:16
aśubhānudarśinaṃ nityam  indriyaiś ca susaṃvṛtaṃ  |
bhojane cāpi mātrajñaṃ  yuktaṃ jāgarikāsu ca  |
taṃ na prasahate rāgo  vātaḥ śailam iva sthiraṃ  ||
9 Dhp328
sace labheyā nipakaṃ sapraṃñaṃ  sāddhiṃcaraṃ sādhuvihāradhīraṃ  |
adhibhūya sabbāṇi pariśrav[  ]  careyā tenāttamano satīmā  ||
Uv14:13
sa cel labhed vai nipakaṃ sahāyaṃ  loke caraṃ sādhu hi nityam eva  |
adhibhūya sarvāṇi parisravāṇi  careta tenāptamanā smṛtātmā  ||
10 Dhp329
na ce labheyā nipakaṃ sapraṃñaṃ  sāddhiṃcaraṃ sādhuvihāradhīraṃ  |
rājā va rāṣṭaṃ vijitaṃ prahāya  eko ccare mātaṃgāranne va nāgo  ||
Uv14:14
na cel labhet vai nipakaṃ sahāyaṃ  loke ca raṃ sādhu hi nityam eva  |
rājeva rāṣṭraṃ vipulaṃ prahāya  ekaś caren na ca pāpāni kuryāt  ||
11 Dhp330
ekassa caritaṃ śreyo  nāsti bāle bitīyatā  |
eko ccare na ca pāpāni kayirā  appussuko mātaṃgāranne va nāgo  ||
Uv14:16
ekasya caritaṃ śreyo  na tu bālaḥ sahāyatā  |
ekaś caren na ca pāpāni kuryād  alpotsuko 'raṇyagatai va nāgaḥ  ||
12
chandadoṣabhayā mohā  yo dhammaṃ ativattati  |
nīhīrate tassa yaśo  kālapakkhe va candramā  ||
13
chandadoṣabhayā mohā  yo dhammaṃ nātivattati  |
āpūrate tassa yaśo  śuklapakkhe va candaramā  ||
14 Dhp21
apramādo amatapadaṃ  pramādo maccuno padaṃ  |
apramattā na mrīyanti  ye pramattā yathā matā  ||
Uv4:1
apramādo hy amṛtapadaṃ  pramādo matyunaḥ padam  |
apramattā na mriyante  ye pramattāḥ sadā mṛtāḥ  ||
15 Dhp22
etaṃ viśeṣataṃ nyāttā  apramādamhi paṇḍitā  |
apramāde pramodanti  ayirāṇāṃ gocare ratā  ||
Uv4:2
etaṃ viśeṣatāṃ jñātvā  hy apramādasya paṇḍitaḥ  |
apramādaṃ pramudyeta  nityam āryaḥ svagocaram  ||
16 Dhp23
te jhāyino sātatikā  niccaṃ dṛḍhaparākramā  |
phusanti dhīrā nibbāṇaṃ  yogacchemaṃ anuttaraṃ  ||
Uv4:3
apramattāḥ sātatikā  niccaṃ dṛḍhaparākramāḥ  |
spṛśanti dhīrā nirvāṇaṃ  yogakṣemam anuttaram  ||
17 Dhp26
pramādaṃ anuyuñjanti  bālā dummedhino janā  |
apramādan tu medhāvī  dhanaṃ śreṣṭhaṃ va rakkhati  ||
Uv4:10
pramādam anuvartante  bālā durmedhaso janāḥ  |
apramādaṃ tu medhāvī  dhanaṃ śreṣṭhīva rakṣati  ||
18 Dhp29
apramatto pramattesu  suttesu bahujāgaro  |
abalāṣṣam va śīghrāśśo  hettā yāti sumedhaso  ||
Uv19:4
apramattaḥ pramatteṣu  supteṣu bahujāgaraḥ  |
abalāśva iva bhadrāśvaṃ  hitvā yāti sumedhasam  ||
19 Dhp28
pramādam apramādena  yadā nudati paṇḍito  |
praṃñāprāsādam āruhya  aśoko śokiniṃ prajāṃ  |
parvvataṭṭho va bhoma 'ṭṭhe  dhīro bāle avecchati  ||
Uv4:4
pramādam apramādena  yadā nudati paṇḍitaḥ  |
prajñāprāsādam āruhya  tv aśokaḥ śokinīṃ prajām  |
parvatasthaiva bhūmisthāṃ  dhīro bālān avekṣate  ||
20 Dhp172
pūrvve cāpi pramajjittā  yo pacchā na pramajjati  |
so imaṃ lokaṃ prabhāseti  abhramutto va candramā  ||
Uv16:5
yas tu pūrvaṃ pramādyeha  paścād vai na pramādyate  |
sa imaṃ bhāsate lokam  abhramuktaiva candramāḥ  ||
21
pūrvve cāpi pramajjittā  yo pacchā na pramajjati  |
so imāṃ visattikāṃ loke  sato samativattati  ||
Uv16:6
yas tu pūrvaṃ pramādyeha  paścād vai na pramādyate  |
sa imāṃ viṣaktikāṃ loke  smṛtaḥ samativartate  ||
22 Dhp32
apramādagaru bhikkhū  pramāde bhayadaṃśino  |
abhavvo parihāṇāya  nibbāṇasseva santike  ||
Uv4:32
apramādarato bhikṣuḥ  pramāde bhayadarśakaḥ  |
abhavyaḥ parihāṇāya  nirvāṇasyaiva so 'ntike  ||
23 Dhp31
apramādagaru bhikkhū  pramāde bhayadaṃśino
saṃyojanam aṇutthūlaṃ  daham aggīva gacchati  |
Uv4:29
apramādarato bhikṣuḥ  pramāde bhayadarśakaḥ  |
saṃyojanam aṇusthūlaṃ  dahann agnir iva gacchati  |
24 Dhp327
apramādaratā hotha  saṃ cittam anurakkhatha  ||
duggā uddharathāttānaṃ  pake sanno va kuñjaro  |
Uv4:36/4:27
apramādaratā bhavata  svacittam anurakṣata  ||
durgād uddharate tmānaṃ  paṅkasan naiva kuñjaraḥ  |
25
pramāde pramudino  nipakā śīlasaṃvṛtā  ||
te ve kāle prācchanti  yattha prātto na śocati  |
26
pramāde pramodetha  na kāmaratisandhave  ||
evaṃ viharan ātāpī  śāntacitto 'nuddhato  |
cetośamatham anuyutto  dukkhassantakaro siyā  ||
27 Dhp24
uṭṭheyā na pramajjeyā  dhammaṃ sucaritaṃ care  |
dhammacārī [  ] śeti  aśśiṃ loke paramhi ca  ||
Uv4:35
uttiṣṭhen na pramādyeta  dharmaṃ sucaritaṃ caret  |
dharmacārī sukhaṃ śete  hy asmiṃ loke paratra ca  ||
28 Dhp24
uṭṭhāṇavato satīmato  śucikammassa niśāmmakāṇo  |
saṃyyatassa ca dhammajīvino  apramattassa yaśo 'ssa vaddhati  ||
Uv4:6
utthānavataḥ smṛtātmanaḥ  śubhacittasya niśāmyacāriṇaḥ  |
saṃyatasya hi dharmajīvino  hy apramattasya yaśo 'bhivardhate  ||
29 Dhp25
uṭṭhāṇenā 'pramādena  saṃyyamena damena ca  |
dīpaṃ kayirātha medhāvī  yam ogho nādhipūrati  ||
Uv4:5
utthānenāpramādena  saṃyamena damena ca  |
dvīpaṃ karoti medhāvī  tam ogho nābhimardati  ||
30 Dhp280
uṭṭhāṇakālamhi anuṭṭhihāno  yuvā balī ālasiko upako  |
saṃsannasaṃkappamano kusīdo  praṃñāya māggaṃ alaso na yeti  ||
Uv31:32
utthānakāleṣu nihīnavīryo  vācā balī tv ālasiko nirāśaḥ  |
sadaiva saṃkalpahataḥ kusīdo  jñānasya mārgaṃ satataṃ na vetti  ||
31 Dhp167
hīnaṃ dhammaṃ na seveyā  pramādena na samvase  |
micchadṛṣṭiṃ na seveyā  na siyā lokavaddhano  ||
Uv4:8
hīnāṃ dharmaṃ na seveta  pramādena na saṃvaset  |
mityādṛṣṭiṃ na roceta  na bhavel lokavardhanaḥ  ||
32 Dhp259
na tāvatā dhammadharo  yāvatā bahu bhāṣati  |
yo tu appam pi sottāna  dhammaṃ kāyena phassaye  |
sa ve dhammadharo hoti  yo dhamme na pramajjati  ||
Uv4:21
na tāvatā dharmadharo  yāvatā bahu bhāṣate  |
yas tv ihālpam api śrutvā  dharmaṃ kāyena vai spṛśet  |
sa vai dharmadharo bhavati  yo dharme na pramādyate  ||
33 Dhp371
dhammaṃ vicinātha apramattā  mā vo kāmaguṇā bhrameṃsu cittaṃ  |
mā lohaguḍe gilaṃ pramatto  kraṇḍe dukkham idan ti dahyamāno  ||
Uv31:31
ātāpi vihara tvam apramatto  mā te kāmaguṇo matheta cittam  |
mā lohaguḍāṃ gileḥ pramattaḥ  krandaṃ vai narakeṣu pacyamānaḥ  ||
apramādavaggaḥ
***** Brāhmaṇa *****
34 Dhp383
chinna sūtraṃ parākrāmma  bhavaṃ praṇuda brāhmaṇa  |
saṃkhārāṇāṃ khayaṃ ñāttā  akathaso si brāhmaṇa  ||
Uv33:60
chindhi srotaḥ parākramya  kāmāṃ praṇuda brāhmaṇa  |
saṃkārāṇāṃ kṣayaṃ jñātvā  hy akṛtajño bhaviṣyasi  ||
35
yamhi dhammaṃ vijāneyā  vṛddhamhi daharamhi  |
sakkacca naṃ namasseyā  aggihotraṃ va brāhmaṇo  ||
Uv33:64
yasya dharmaṃ vijānīyād  vṛddhasya daharasya vā  |
satṛatyanaṃ namasyeta  hy agnihotram iva dvijaḥ  ||
36 Dhp392
yamhi dhammaṃ vijāneyā  sammasaṃbuddhadeśitaṃ  |
tam eva apacāyeyā  aggihotraṃ va brāhmaṇo  ||
Uv33:66
yasya dharmaṃ vijānīyāt  samyaksaṃbuddhadeśitam  |
satkṛtyainaṃ namasyeta  hy agnihotram iva dvijaḥ  ||
37
na jaṭāhi na gotreṇa  na jāccā hoti brāhmaṇo  |
yo tu bāhati pāpāni  aṇutthūlāni sabbaśo  ||
bāhanā eva pāpānāṃ  brāhmaṇo ti pravuccati  |
Uv33:8
na jaṭābhir na gotreṇa  na jātyā brāhmaṇaḥ smṛtaḥ  |
yas tu vāhayate pāpāny  aṇusthūlāni sarvaśaḥ  |
vāhitatvāt tu pāpānāṃ  brāhmaṇo vai nirucyate  ||
38 Dhp401
vārī pukkharapatte vā  ārāgre-r-iva sāsavo  ||
yo na lippati kāmesu  tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ  |
Uv33:30
vārī puṣkarapatreṇev  ārāgreṇeva sarṣapaḥ  |
na lipyate yo hi kāmair  bravīmi brāhmaṇaṃ hi tam  ||
39 Dhp387
udayaṃ tapati ādicco  rātrim ābhāti candramā  ||
sannaddho khattiyo tapati  jhāyiṃ tapati brāhmaṇo  ||
atha sabbe ahorātte  buddho tapati tejasā  ||
Uv33:74
divā tapati hādityo  rātrāv ābhāti candramāḥ  |
saṃnaddhaḥ kṣatriyas tapati  dhyāyī tapati brāhmaṇaḥ  |
atha nityam ahorātraṃ  buddhas tapati tejasā  ||
40 Dhp385
yassa pāram apāram vā  pārāpāraṃ na vijjati  |
vītajjaraṃ visaṃyuttaṃ  tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ  ||
41 Dhp384
yadā dayesu dhammesu  pāragū hoti brāhmaṇo  |
athassa sabbe saṃyogā  atthaṃ gacchanti jānato  ||
Uv33:72
yadā hi sveṣu dharmeṣu  brāhmaṇaḥ pārago bhavet  |
athāsya sarvasaṃyogā  astaṃ gacchanti paśyataḥ  ||
42
sa khu so khiṇasaṃyogo  khīṇamānapunabbhavo  |
saṃghāvasevī dhammaṭṭho  saṃghaṃ na upeti vedagū  ||
Uv6:10
sa tu vikṣīṇa saṃyogaḥ  kṣīṇamāno niraupadhiḥ  |
kāyasya bhedāt saprajñaḥ  saṃkhyān nopaiti nirvṛtaḥ  ||
43 Dhp408
akakkaśiṃ vinnapaṇiṃ  girāṃ saccam udīraye  |
tāya nābhiṣape kaṃci  tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ  ||
Uv33:17
yo 'karkaśāṃ vijñapanīṃ  giraṃ nityaṃ prabhāṣate  |
yayā nābhiṣajet kaś cid  bravīmi brāhmaṇaṃ hi tam  ||
44 Dhp404
asaṃsaṭṭhaṃ gṛhaṭṭhehi  anagārehi cūbhayaṃ  |
anokasāriṃ appicchaṃ  tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ  ||
Uv33:20
asaṃsṛṣṭaṃ gṛhasthebhir  anagārais tathobhayaṃ  |
anokasāriṇaṃ tuṣṭaṃ  bravīmi brāhmaṇaṃ hi taṃ  ||
45 Dhp391
yassa kāyena vācāya  manasā nāsti dukkataṃ  |
saṃvṛtaṃ trisu ṭṭhāesu  tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ  ||
Uv33:16
yasya kāyena vācā ca  manasā ca na duṣkṛtam  |
susaṃvṛtaṃ tṛbhiḥ sthānair  bravīmi brāhmaṇaṃ hi tam  ||
46 Dhp389
mā brāhmaṇassa prahare  nāssa mucceya brāhmaṇo  |
dhi brāhmaṇassa hantāraṃ  ya ssa vā su na muccati  ||
Uv33:63
na brāhmaṇasya praharen  na ca muñceta brāhmaṇaḥ  |
dhig brāhmaṇasya hantāraṃ  dhik taṃ yaṣ ca pramuñcati  ||
47 Dhp294,295
mātaraṃ paṭhanaṃ hantā  rājānaṃ do ca khattiye  |
rāṣṭaṃ sānucaraṃ hantā  anigho carati brāhmaṇo  ||
Uv33:61,62
mātaraṃ pitaraṃ hatvā  rājānaṃ dvau ca śrotriyau  |
rāṣṭraṃ sānucaraṃ hatvā  anigho yāti brāhmaṇaḥ  ||
48 Dhp403
gambhīrapraṃñaṃ medhāviṃ  māggā 'māggassa kovidaṃ  |
uttamāttham anuprāttaṃ  tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ  ||
Uv33:33
gambhīrabuddhiṃ medhāḍhyaṃ  mārgāmārgeṣu kovidam  |
uttamārtham anuprāptaṃ  bravīmi brāhmaṇaṃ hi tam  ||
49 Dhp386
jhāyiṃ virajam āsīnaṃ  katakiccaṃ anāsavaṃ  |
uttamāttham anuprāttaṃ  tam ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ  ||
Uv33:32
dhyāyinaṃ vītarajasaṃ  kṛtakṛtyaṃ anāsavam  |
kṣīṇāsravaṃ visaṃyuktaṃ  bravīmi brāhmaṇaṃ hi tam  ||
brāhmaṇavarggaḥ
***** Bhikṣu *****
50
sabbattha saṃvaro sādhu  sādhu sabbattha saṃvaro  |
sabbattha saṃvṛto bhikkhū  sabbadukkhā pramuccati  ||
51 Dhp361
kāyena samvaro sādhu  sādhu vācāya saṃvaro  |
manasā pi saṃvaro sādhu  sādhu sabbattha saṃvaro  |
sabbattha saṃvṛto bhikṣū  sabbadukkhā pramuccati  ||
Uv7:11
kāyena saṃvaraḥ sādhu  sādhu vācā ca saṃvaraḥ  |
manasā saṃvaraḥ sādhu  sādhu sarvatra saṃvaraḥ  |
sarvatra saṃvṛto bhikṣuḥ  sarvaduḥkhāt pramucyate  ||
52 Dhp362
hastasaṃyyato pādasaṃyyato  vācāsaṃyyato saṃvṛtendriyo  ||
ajjhattarato samāhito  eko saṃtuṣito tam āhu bhikkhuṃ  |
Uv32:7
hastasaṃyataḥ pādasaṃyato  vācāsaṃyataḥ sarvasaṃyataḥ  |
ādhyātmarataḥ samāhito  hy ekaḥ saṃtuṣito hi yaḥ sa bhikṣuḥ  ||
53 Dhp378
śāntakāyo śāntacitto  śāntavā susamāhito  ||
vāntalokāmiṣo bhikkhū  upaśānto ti vuccati  |
Uv32:24
śāntakāyaḥ (śāntacittaḥ)  śāntavāk susamāhitaḥ  |
vāntalokāmiṣo bhikṣur  upaśānto nirucyate  ||
54 Dhp363
yo mukhe saṃyyato bhikkhū  mantābhāṣī anuddhato  ||
atthaṃ dhammañ ca deśeti  madhuraṃ tassa bhāṣitaṃ  |
Uv8:10
mukhena saṃyato bhikṣur  mandābhāṣī hy anuddhataḥ  |
arthaṃ dharmaṃ ca deśayati  madhuraṃ tasya bhāṣitam  ||
55 Dhp365
saṃ lābhaṃ nātimaṃñeyā  nā 'ṃñesaṃ prihayaṃ care  ||
aṃñesaṃ prihayaṃ bhikkhū  samādhin nādhigacchati  |
Uv13:8
svalābhaṃ nāvamanyeta  nānyeṣāṃ spṛhako bhavet  |
anyeṣāṃ spṛhako bhikṣuḥ  samādhiṃ nādhigacchati  ||
56 Dhp366
appalābho pi ce bhikkhū  saṃ lābhaṃ nātimaṃñati  ||
taṃ ve devā praśaṃsanti  śuddhājīviṃ atandritaṃ  ||
Uv13:12
alpajñāto 'pi ced bhavati  śīleṣu susamāhitaḥ  |
vidvāṃsas taṃ praśaṃsanti  śuddhājīvim atandritam  ||
57 Dhp369
siñca bhikkhu imaṃ nāvāṃ  sittā te laghu hehiti  |
hettā rāgañ ca doṣaṃ ca  tato nibbāṇam ehisi  ||
Uv26:12
siñca bhikṣor imāṃ nāvaṃ  siktā laghvī bhaviṣyati  |
hitvā rāgaṃ ca doṣaṃ ca  tato nirvāṇam eṣyasi  ||
58
udāggracitto sumano  adhibhūya priyā 'priyaṃ  ||
tato prāmojjabahulo  sato bhikkhū parivraje  |
Uv32:23
udagracittaḥ sumanā  hy adhibhūya priyāpriyam  ||
prāmodyabahulo bhikṣur  duḥkhakṣayam avāpnuyāt  |
59 Dhp368
mettāvihārī bhikkhū  prasanno buddhaśāsane  ||
paṭivijjhi padaṃ śāntaṃ  saṃkhāropaśamaṃ sukhaṃ  |
dṛṣṭe va dhamme nibbāṇaṃ  yogacchemaṃ anuttaraṃ  ||
Uv32:21
maitrāvihārī yo bhikṣuḥ  prasanno buddhaśāsane  |
adhigacchet padaṃ śāntaṃ  saṃskāropaśamaṃ sukham  ||
(dṛṣṭe va dhamme nibbāṇaṃ  yogacchemaṃ anuttaraṃ  ||)
60 Dhp373
śuṃña 'gāraṃ praviṣṭassa  śāntacittassa bhikkhuṇo  |
amānuṣā ratī hoti  sammaṃ dhammaṃ vipaśśato  ||
Uv32:9
śunyāgāraṃ praviṣṭasya  prahitātmasya bhikṣuṇaḥ  |
amānuṣā ratir bhavati  samyag dharmāṃ vipaśyataḥ  ||
61 Dhp374
yathā yathā sammassati  khandhānām udayavyayaṃ  |
labhate cittassa prāmojjaṃ  amatā hetaṃ vijānato  ||
Uv32:10
yatho yathaḥ saṃapṛśati  skandhānām udayavyayam  |
prāmodyaṃ labhate tatra  prīyā sukham analpakam  |
tataḥ prāmodyabahulaḥ  smṛto bhikṣuḥ parivrajet  ||
62 Dhp372
nāsti jhānam apraṃñassa  praṃñā nāsti ajhāyato  |
yamhi jhānaṃ ca praṃñā ca  sa ve nibbāṇasantike  ||
Uv32:25
nāsty aprajñasya vai dhyānam  prajñā nādhyāyato 'sti ca  |
yasya dhyānaṃ tathā prajñā  sa vai nirvāṇasāntike  ||
63 Dhp375
tatthāyam ādī bhavati  iha praṃñassa bhikkhuṇo  |
indriyagottī sāntoṣṭī  prātimokkhe ca saṃvaro  ||
Uv32:26cd,27ab
tasyāyam ādir bhavati  tathā prajñasya bhikṣuṇaḥ  |
saṃtuṣṭir indriyair guptiḥ  prātimokṣe ca saṃvaraḥ  ||
64 Dhp375ef,376
mitte bhajetha kallāṇe  śuddhājīvī atandrito  |
paṭisandharavaṭṭi ssa  ācarakuśalo siyā  |
tato prāmojjabahulo  sato bhikkhū parivraje  ||
Uv32:6
mātraṃ bhajeta pratirūpaṃ  śuddhājīvo bhavet sadā  |
pratisaṃstāravṛttiḥ syād  ācārakuśalo bhavet  |
tataḥ prāmodyabahulaḥ  smṛto bhikṣuḥ parivrajet  ||
65 Dhp331
atthesu jātesu sukhā sakhāyā  puṃñaṃ sukhaṃ jīvitasaṃkhayamhi  |
toṣṭī sukhā yā itarī[  ]  sabbassa pāpassa sukhaṃ prahāṇaṃ  ||
Uv30:34
artheṣu jāteṣu sukhaṃ sahāyāḥ  puṇyaṃ sukhaṃ jīvitasaṃkṣayeṣu  |
tuṣṭiḥ sukhā yā tv itaretareṇa  sarvasya duḥkhasya sukho nirodhaḥ  ||
66 Dhp332
sukhā mātretā loke  tato pettetā sukhā  |
śāmannatā sukhā loke  tato brāhmannatā sukhā  ||
Uv30:21
sukhaṃ mātṛvyatā loke  sukhaṃ caiva pittṛvyatā  |
sukhaṃ śrāmaṇyatā loke  tathā brāhmaṇyatā sukham  ||
67 Dhp333
sukhaṃ yāvaj jarā śīlaṃ  sukhā śraddhā pratiṣṭhitā  |
sukhā attharasā vācā  assiṃ mānakkhayo sukho  ||
Uv30:20
sukhaṃ yāvaj jarā śīlaṃ  sukhaṃ śraddhā pratiṣṭhitā  |
sukhaṃ cārtharatā vācā  pāpasyākaraṇaṃ sukhaṃ  ||
68 Dhp194
sukho buddhāna uppādo  sukhā dhammassa deśanā  |
sukhā saṃghassa sāmaggrī  samaggrāṇāṃ tapo sukho  ||
Uv30:22
sukhaṃ buddhasya cotpādaḥ  sukhaṃ dharmasya deśanā  |
sukhaṃ saṃghasya sāmagrī  samagrāṇāṃ tapaḥ sukhaṃ  ||
69 Dhp206
sukhaṃ daṃśanam ayirāṇāṃ  saṃvāso pi satāṃ sukho  |
addaṃśanena bālānāṃ  niccam eva sukhī siyā  ||
Uv30:25
sukhaṃ darśanam āryāṇāṃ  saṃvāso 'pi sadā sukhaṃ  |
adarśanena bālānāṃ  nityam eva sukhī bhavet  ||
70 Dhp207
bālāsaṅgatacārī hi  drīgham addhāna śocati  |
dukkho bālehi saṃvāso  amittehi-r-iva sabbadā  |
dhīrā tu sukhasaṃvāsā  ñātīnaṃ vā samāgamo  ||
Uv30:26
bālāsaṃsargacārī hi  dīrghādhvānaṃ praśocati  |
duḥkho bālair hi saṃvāso  hy amitrair iva sarvaśāḥ  |
dhīrais tu sukhasaṃvāso  jñātīnām ivā saṃgamaḥ  ||
71 Dhp208
tassā hi dhīraṃ ca bahuśśutañ ca  dhoreyaśīlavratamantam ayiraṃ  |
taṃ tārisaṃ sappuruṣaṃ sumedhaṃ  sevetha nakkhattapathe va candramā  ||
Uv25:25
dhīraṃ prājñaṃ niṣeveta  śīlavantaṃ bahuśrutam  |
dhaureyaṃ javasaṃpannaṃ  candraṃ tārāgaṇā iva  ||
72 Dhp212
priyāto jāyate dukkhaṃ  priyā śokā priyā bhayaṃ  |
priyāto vipramuttassa  nāsti śokā kato bhayaṃ  ||
Uv5:1
priyebhyo jāyate śokaḥ  priyebhyo jāyate bhayam  |
priyebhyo vipramuktānāṃ  nāsti śokaḥ kuto bhayam  ||
73 Dhp210
mā priyehi samāgaṃma  apriyehi kadācanaṃ  |
priyassa addaṃśanaṃ dukkhaṃ  apriyassa ca daṃśanaṃ  ||
Uv5:5
mā priyaiḥ saṃgamo jātu  mā ca syād apriyaiḥ sadā  |
priyāṇām adarśanaṃ duḥkhaṃ  apriyāṇāṃ ca darśanam  ||
74 Dhp211
tassā priyaṃ na kayirātha  priyāvādo hi pāpako  |
ggraṃthā tesaṃ na vijjanti  yesaṃ nāsti priyāpriyaṃ  ||
Uv5:8
tasmāt priyaṃ na karvīta  priyabhāvo hi pāpakaḥ  |
granthās teṣāṃ na vidyante  yeṣāṃ nāsti priyāpriyam  ||
75 Dhp213
chudhā parama rogāṇaṃ  saṃkhāraparamaṃ dukhaṃ  |
etaṃ ñāttā yathābhūtaṃ  nibbāṇaparamaṃ sukhaṃ  ||
Uv26:7
kṣudhā parama rogāṇāṃ  saṃskārā duḥkham eva tu  |
etaj jñātvā yathābhūtaṃ  nirvāṇaparamo bhavet  ||
76 Dhp204
āroggaparamā lābhā  sāṃtoṣṭīparamaṃ dhanaṃ  |
viśśāsaparamā ñātī  nibbāṇaparamaṃ sukhaṃ  ||
Uv26:6
ārogyaparamā lābhā  sāṃtuṣṭiparamaṃ dhanam  |
viśvāsaparamaṃ mitraṃ  nirvāṇaparamaṃ sukham  ||
77 Dhp290
māttāsukhapariccāgā  paśśe ce vipulaṃ sukhaṃ  |
caje māttāsukhaṃ dhīro  saṃpaśśaṃ vipulaṃ sukham  ||
Uv30:30
mātrāsukhaparityāgād  yaḥ paśyed vipulaṃ sukham  |
tyajen mātrāsukhaṃ dhīraḥ  saṃpaśyaṃ vipulaṃ sukham  ||
78
manujassa sadā satīmato  māttaṃ jāniya laddhibhojane  |
tanukā 'ssa bhavanti vedanā  śanikaṃ jīrati āyu pālayaṃ  ||
Uv29:14
manujasya sadā smṛtīmato  labdhvā bhojanamātrajānataḥ  |
tanukāsya bhavanti vedanāḥ  śanakair jīryati āyuḥ pālayam  ||
79 Dhp193
dullabho puruṣājaṃño  na so sabbattha jāyati  |
yattha so jāyate vīro  taṃ kulaṃ sukham edhati  ||
Uv30:27
durlabhaḥ puruṣo jātyo  nāsau sarvatra jāyati  |
yatrāsau jāyate vīras  tat kulaṃ sukham edhate  ||
80 Dhp83
sabbattha ve sappuruṣā bhavanti  na kāmakāmā lapayanti santo  |
sukhena puṭṭhā uttavā dukhena  noccāvacaṃ sappuruṣā karonti  ||
Uv30:52
sāpatrapāḥ satpuruṣā bhavanti  na kāmahetor lapayanti santaḥ  |
spṛṣṭā hi dukhena tathā sukhena  noccāvacāḥ satpuruṣā bhavanti  ||
81 Dhp201
jayaṃ veraṃ prasavati  dukhaṃ śeti parājito  |
upaśānto sukhaṃ śeti  hettā jayaparājayaṃ  ||
Uv30:1
jayād vairaṃ prasavate  duḥkhaṃ śete parājitaḥ  |
upaśāntaḥ sukhaṃ śete  hitvā jayaparājayau  ||
82 Dhp333cd
sukhā najjo sūpatitthā  sukho dhammajito jano  |
sukho śraddhapaṭīlābho  pāpassa akaraṇaṃ sukhaṃ  ||
Uv30:24a-c,30:20d
sukhā nadī sūpatīrthā  sukhaṃ dharmajino jinaḥ  |
prajñālābhaḥ sukho nityam  pāpasyākaraṇaṃ sukham  ||
83
sukhaṃ draṣṭuṃ śīlavanto  sukhaṃ draṣṭuṃ bahuśśutā  |
arahanto pi sukhaṃ draṣṭuṃ  vipramuttā niropadhī  ||
Uv30:23
śīlavantaḥ sukhaṃ dṛṣṭuṃ  sukhaṃ dṛṣṭuṃ bahuśrutāḥ  |
arahantaś ca sukhaṃ dṛṣṭuṃ  vipramuktapunarbhavāḥ  ||
84
ye keci śokā paridevitaṃ vā  dukkhaṃ va lokamhi anekarūpaṃ  |
priyaṃ paṭicca prabhavati ete  priye asante na bhavanti ete  ||
Uv5:3
śokā hi vai paridevitaṃ ca  duḥkhaṃ ca lokasya hi naikarūpam  |
priyaṃ pratītyeha tad asti sarvaṃ  priye 'sati syān na kathaṃ cid etat  ||
85
tassā hi te sukhino vītaśokā  yesaṃ priyaṃ nāsti like  |
tassā aśokaṃ virajaṃ prātthayānā  priyaṃ na kayirātha kahiṃci loke  ||
Uv5:4
tasmād dhi te sukhitā vītaśokā  yeṣāṃ priyaṃ nāsti kathaṃ cid eva  |
tasmād aśokaṃ padam eṣamāṇaḥ  priyaṃ na kurvīta hi jīvaloke  ||
86 Dhp90
gataddhuno viśokassa  vipramuttassa sabbahiṃ  |
sabbaggrantaprahīṇassa  paridāhā na vijjati  ||
Uv29:35
gatādhvano viśokasya  vipramuktasya tāyinaḥ  |
sarvagranthaprahīṇasya  paridāgho na vidyate  ||
87 Dhp90
yesāṃ sannicayo nāsti  ye pariñātabhojanā  |
ākāśe va śakuntānāṃ  padaṃ tesāṃ durannayaṃ  ||
Uv29:25abef
yeṣāṃ saṃnicayo nāsti  ye parijñātabhojanāḥ  |
ākāśaiva śakuntānāṃ  padaṃ teṣāṃ duranvayam  ||
88 Dhp96
śānto tassa mano hoti  śāntā vācā ca kaṃmu ca  |
saṃmadaṃñāvimuttassa  upaśāntassa tāyino  ||
Uv31:45
śāntam asya mano bhavati  śāntā vāk kāyakarma ca  |
samyagājñāvimuktasya  hy upaśāntasya bhikṣuṇaḥ  ||
89 Dhp94
yassendriyāṇi samataṃ gatāni  aśśā yathā sārathinā sudāntā  |
prahīṇamānassa anāsavassa  devā pi tassa prihayanti tāyino  ||
Uv19:3
yasyendriyāṇi samatāṃ gatāni  aśvo yathā sārathinā sudāntaḥ  |
prahīṇadoṣāya nirāsravāya  devāpi tasmai spṛhayanti nityam  ||
90 Dhp321
dāntaṃ nayanti samitiṃ  dāntaṃ rājābhirūhati  |
dānto śreṣṭho manuṣyesu  yo 'tivāde titikkhati  ||
Uv19:6
dānto vai samitiṃ yāti  dāntaṃ rājādhirohati  |
dāntaḥ śreṣṭho manuṣyāṇāṃ  yo 'tivākyaṃ titīkṣati  ||
91 Dhp322
varam assatarā dāntā  ājāneyā va sendhavā  |
kuñjarā va mahānāgā  āttā dānto tato varaṃ  ||
Uv19:7
yo hy aśvaṃ damayej jānyam  ājāneyaṃ ca saindhavam  |
kuñjaraṃ vā mahānāgam  ātmā dāntas tato varam  ||
92 Dhp323
na hi tehi jānajātehi  tāṃ bhūmim abhisaṃbhave  |
yathā 'ttanā sudāntena  dānto dāntena gacchati  ||
Uv19:8
na hi tena sa yānena  tāṃ bhūmim abhisaṃbhavet  |
yām ātmanā sudāntena  dānto dāntena gacchati  ||
93 Dhp81
śelo yathā ekaghano  vātena na samīrati  |
evaṃ nindāpraśaṃsāsu  na samīranti paṇḍitā  ||
Uv29:49
śailo yathāpy ekaghano  vāyunā na prakampyate  |
evaṃ nindāpraśaṃsābhir  na kampyante paṇḍitāḥ  ||
94 Dhp9
anikkaṣāyo kāṣāyaṃ  yo vastaṃ paridhehiti  |
apeto damasaccena  na so kāṣāyam arihati  ||
Uv29:7
aniṣkaṣāyaḥ kāṣāyaṃ  yo vastaṃ paridhāsyati  |
apetadamasauratyo  nāsau kāṣāyam arhati  ||
95 Dhp10
yo tu vāntakaṣāyassa  śīlehi susamāhito  |
upeto damasaccena  sa ve kāṣāyam arihati  ||
Uv29:8
yas tu vāntakaṣāyaḥ syāc  chīleṣu susamāhitaḥ  |
upetadamasauratyaḥ  sa vai kāṣāyam arhati  ||
śokavarggaḥ
***** Kalyāṇī *****
96 Dhp116
abhittaretha kallāṇe  pāpā cittaṃ nivāraye  |
dhaṃdhaṃ hi karato puṃñaṃ  pāpamhi ramate mano  ||
Uv28:23
abhitvareta kalyāṇe  pāpāc cittaṃ nivārayet  |
dhandhaṃ hi kurvataḥ puṇyaṃ  pāpeṣu ramate manaḥ  ||
97 Dhp117
kayira ce puruṣo pāpaṃ  na naṃ kayirā punappuno  |
na tamhi chanda[ṃ] kayirātha  dukkho pāpassa sa[ṃ]cayo  ||
Uv28:21
karyāc cet puruṣaḥ pāpaṃ  nainaṃ kuryāt punaḥ punaḥ  |
na tatra cchandaṃ kurvīta  duḥkhaṃ pāpasya saṃcayaḥ  ||
98 Dhp118
kayira ce puruṣo pu[ṃ]ña[ṃ]  kay[i]ra cena[ṃ] punappuno  |
tamh[i] eva chanda[ṃ] kayirātha  sukho puṃñassa saṃcayo  ||
Uv28:22
kuryāt tu puruṣaḥ puṇyaṃ  kuryāc cainaṃ punaḥ punaḥ  |
tatra cchandaṃ ca kurvīta  sukhaṃ puṇyasya saṃcayaḥ  ||
99
śuddhasseva sadā phaggū  śuddasso 'poṣadho sadā  |
śuddhassa śucikammassa  sadā saṃpajjate vrataṃ  ||
Uv16:15
śuddhasya hi sadā phalguḥ  śuddasya poṣathaḥ sadā  |
śuddhasya śucikarmaṇaḥ  sadā saṃpadyate vratam  ||
100 Dhp314ab
akataṃ dukkataṃ śreyo  pacchā tapati dukkataṃ  |
dukkataṃ me kataṃ ti śocati  bhūyo śocati doggatiṃ gato  ||
Uv29:41
akṛtaṃ kukṛtāc chreyaḥ  paścāt tapati duṣkṛtaṃ  |
śocate duṣkṛtaṃ kṛtvā  śocate durgatiṃ gataḥ  ||
101 Dhp314cd
katañ ca sukataṃ sādhu  yaṃ kattā nānutappati  |
sukataṃ me kataṃ ti nandati  bhūyo nandati soggatiṅ gato  ||
Uv29:42
kṛtaṃ tu sukṛtaṃ śreyo  yat kṛtvā nānutapyate  |
nandate sukṛtaṃ kṛtvā  nandate sogatiṃ gataḥ  ||
102 Dhp119
pāpo pi paśśate bhadraṃ  yāva pāpaṃ na paccati  |
yadā tu paccate pāpaṃ  atha pāpo pāpāni paśśati  ||
Uv28:19
pāpo 'pi paśyate bhadraṃ  yāvat pāpaṃ na pacyate  |
yadā tu pacyate pāpam  atha pāpāni paśyati  ||
103 Dhp120
bhadro pi paśśate pāpaṃ  yāva bhadraṃ na paccati  |
yadā tu paccate bhadraṃ  atha bhadro bhadrāṇi paśśati  ||
Uv28:20
bhadro 'pi paśyate pāpaṃ  yāvad bhadraṃ na pacyate  |
yadā tu pacyate bhadram  atha bhadrāṇi paśyati  ||
104
pāpaṃ pi karato bhadraṃ  yāva pāpaṃ na paccati  |
atha payirāgate kāle  pāpo pāpāni paśśati  ||
105
bhadraṃ pi karato pāpaṃ  yāva bhadraṃ na paccati  |
atha payirāgate kāle  bhadro bhadrāṇi paśśati  ||
106 Dhp124
pāṇimhi ce vraṇo nā 'ssa  dhāreyā pāṇinā viṣaṃ  |
nāvraṇe viṣam anneti  nāsti pāpam akurvvato  ||
Uv28:15
pāṇau cāsya vraṇo na syād  dhārayet pāṇinā viṣam  |
nāvraṇe krāmati viṣam  nāsti pāpam akurvataḥ  ||
107 Dhp71
na hi pāpakaṃ kataṃ kammaṃ  sajjaṃ chīram va mucchati  |
dahantaṃ bālam anneti  bhassachanno va pāpako  ||
Uv9:17
na hi pāpakṛtaṃ karma  sadyaḥ kṣīram iva mūrchati  |
dahantad bālam anveti  bhasmāchanna ivānalaḥ  ||
108
na hi pāpakaṃ kataṃ kammaṃ  sajjaṃ śastam va kantati  |
maraṇo 'peto hi jānāti  yā gatī pāpakaṃmuno  ||
Uv9:18
na hi pāpakṛtaṃ karma  sadyaṃ śastram iva kṛntati  |
sāmparāye tu jānāti  yā gatiḥ pāpakarmaṇām  ||
109
anāgataṃ paṭikayirātha kiccaṃ  mā vo kiccaṃ kiccakāle vyadheyā  |
taṃ tārisaṃ paṭikatakiccakāriṃ  na naṃ kiccaṃ kiccakāle vyadhehi  ||
Uv16:1
pūrvaṃ hi kṛtyaṃ pratijāgareta  mā me kṛtyaṃ kṛtyakāle vihanyāt  |
taṃ nityakāle pratiyatyakāriṇaṃ  naiva kṛtyaṃ kṛtyakāle vihanti  ||
110
paṭikacceva taṃ kayirā  yaṃ ñāyyā hitam āttano  |
na śākaṭikamanti ssa  mantaṃ dhīro parākrame  ||
Uv4:16
pratiyatyeva tat kuryād  yaj jānrd dhitam ātmanaḥ  |
na śākaṭikacintābhir  mandaṃ dhīraḥ parākramet  ||
111
yathā śākaṭiko māggaṃ  samaṃ hettā mahāpathaṃ  |
viṣamaṃ māggam āsājja  akkhachinno tha jhāyati  ||
Uv4:17
yathā śākaṭiko mārgaṃ  samaṃ hitvā mahāpatham  |
viṣamaṃ mārgam āgamya  cchinnākṣaḥ śocate bhṛśam  ||
112
evaṃ dhammā apakrāṃma  adhaṃmam anuvattiya  |
bālo maccumukhaṃ prātto  akkhachinno va jhāyati  ||
Uv4:18
evaṃ dharmād apakramya  hy adharmam anuvartya ca  |
bālo mṛtyuvaśaṃ prātac  chinnākṣa iva śocate  ||
113 Dhp307
kāṣāyakaṃṭhā bahavo  pāpadhaṃmā asaṃyyatā  |
pāpā pāpehi kaṃmehi  nirayaṃ te upapajjatha  ||
Uv11:9
kāṣāyakaṇṭhā bahavaḥ  pāpadharmā hy asaṃyatāḥ  |
pāpā hi karmabhiḥ pāpair  ito gacchanti durgatim  ||
114 Dhp306
abhūtavādī nirayaṃ upeti  yo cāpi kattā na karomī ti āha  |
ubho pi te precca samā bhavanti  nihīnakaṃmā manujā paratra  ||
Uv8:1
abhūtavādī narakān upaiti  yaś cānyad apy ācaratīha karma  |
ubhau hi tau pretya samau niruktau  nihīnadharmau manujau paratra  ||
115 Dhp125
yo apraduṣṭassa naro praduṣyati  śuddhassa poṣassa anaṃganassa  |
tam eva bālaṃ pracceti pāpaṃ  sukhumo rajo paṭivātaṃ va khito  ||
Uv28:9
yo hy apraduṣṭasya narasya duṣyate  śuddhasya nityaṃ vigatāṅgaṇasya  |
tam eva bālaṃ pratyāti pāpaṃ  kṣiptaṃ rajaḥ prativātaṃ yathaiva  ||
116 Dhp123
vāṇijo va bhayaṃ va māggaṃ  appasāttho mahaddhano  |
viṣaṃ jīvitukāmo va  pāpāni parivajjaye  ||
Uv28:14
vaṇig vā sabhayaṃ mārgaṃ  alpaśāstro mahādhano  |
viṣaṃ jīvitakāmo vā  pāpāni parivarjayet  ||
117 Dhp291
paradukkhopadhānena  yo icche sukham āttano  |
verasaṃsaggasaṃsaṭṭho  dukkhā na parimuccati  ||
Uv30:2
paraduḥkhopadhānena  ya icchet sukham ātmanaḥ  |
vairasaṃsargasaṃsakto  duḥkhān na parimucyate  ||
118
kuṇapassa pi gaṃdhucchijjati u 'ddhukitassa (-chitassa) pi rāti accayā  |
puruṣassa adhammacāriṇo  annāhaṃ gandho na chijjati  ||
119
yatha ggrahapatayo prabhūtaratanā  āḍitte nagaramhi dahyamāne  |
muttāmaṇiphaṭikarajataheto  vyāyamanti api nīharema kiṃci  ||
120
tatha-r-iva śamaṇā prabhūtapraṃñā  ayirā ayirapathesu sicchamānā  |
jātijarāmaraṇabhayāddittā dukkhāṭṭā  vyāyamanti api prāpuṇema śāntiṃ  ||
kalyāṇivaggaḥ
***** Puṣpa *****
121 Dhp54
na puṣpagandho paṭivātam eti  na candanaṃ tagaraṃ vāhlikaṃ vā  |
satān tu gandho paṭivātam eti  sabbā diśā sappuruṣo pravāti  ||
Uv6:16
na puṣpagandhaḥ prativātam eti  na vāhnijāt tagarāc candanād vā  |
satāṃ tu gandhaḥ prativātam eti  sarvā diśaḥ satpuruṣaḥ pravāti  ||
122 Dhp55
candanaṃ tagaraṃ cāpi  uppalaṃ atha vāśśikiṃ  |
etesāṃ gandhajātānāṃ  śīlagandadho anuttaro  ||
Uv6:17
tagarāc candanāc cāpi  vārśikāyās tathotpalāt  |
etebhyo gandhajātebhyaḥ  śīlagandas tv anuttaraḥ  ||
123 Dhp56
appāmātro ayaṃ gaṃdho  yoyaṃ tagaracandane  |
yo tu śīlavatāṃ gandho  vāti devesu uttamo  ||
Uv6:18
alpamātro hy ayaṃ gaṃdho  yo 'yaṃ tagaracandanāt  |
yas tu śīlavatāṃ gandho  vāti deveṣv apīha saḥ  ||
124 Dhp57
tesāṃ sampannaśīlānāṃ  apramādavihāriṇāṃ  |
sammadaṃñāvimuttānāṃ  māro māggaṃ na viṇḍati  ||
Uv6:19
teṣāṃ viśuddhaśīlānām  apramādavihāriṇām  |
samyagājñāvimuktānāṃ  māro mārgaṃ na vindati  ||
125 Dhp57
yathā pi ruciraṃ puṣpaṃ  vannavantaṃ agandhakaṃ  |
evaṃ subhāṣitā vācā  aphalā hoti akurvvato  ||
Uv18:6
yathāpi ruciraṃ puṣpaṃ  varṇavat syād agandhavat  |
evaṃ subhāṣitā vācā  niṣphalā sāv akurvataḥ  ||
126 Dhp52
yathā pi ruciraṃ puṣpaṃ  vannavantaṃ sagaṃdhakaṃ  |
evaṃ subhāṣitā vācā  saphalā hoti kurvvato  ||
Uv18:7
yathāpi ruciraṃ puṣpaṃ  varṇavat syāt sugaṃdhavat  |
evaṃ subhāṣitā vācā  saphalā bhavati kurvataḥ  ||
127 Dhp49
yathā pi bhramaro puṣpā  vannagandham aheḍayaṃ  |
praḍeti rasam ādāya  evaṃ ggrāme munī care  ||
Uv18:8
yathāpi bhramaraḥ puṣpād  varṇagandhāv aheṭayan  |
paraiti rasam ādāya  tathā grāmaṃ muniś caret  ||
128 Dhp47
puṣpāṇi heva pracinantaṃ vyāsattamanasaṃ naraṃ  |
suttaṃ ggrāmaṃ mahogho vā  maccu-r-ādāya gacchati  ||
Uv18:14
puṣpāṇy eva pracinvantaṃ vyāsaktamanasaṃ naram  |
suptam grāmaṃ mahaughaiva  mṛtyur ādāya gacchati  ||
129 Dhp48
puṣpāṇi heva pracinantaṃ  vyāsattamanasaṃ naraṃ  |
asaṃpur̥̄nnesu kāmesu  antako kurute vaśe  ||
Uv18:15
puṣpāṇy eva pracinvantaṃ  vyāsaktamanasaṃ naram  |
atṛptam eva kāmeṣu  tv antakaḥ kurute vaśam  ||
130 Dhp53
yathā pi puṣparāśimhā  kayirā mālāguṇe bahū  |
evaṃ jātena māccena  kātavvaṃ kuśalaṃ bahuṃ  |
Uv18:10
yathāpi puṣparāśibhyaḥ  kuryān mālāguṇāṃ bahūn  |
evaṃ jātena martyena  kartavyaṃ kuśalaṃ bahu  |
131 Dhp44
ko imaṃ paṭhaviṃ vijehiti  yamalokaṃ va imaṃ sadevakaṃ  |
ko dhammapade sudeśite  kuśalo puṣpam iva prajehiti  ||
Uv18:1
ko imāṃ pṛthivīṃ vijeṣyte  yamalokaṃ ca tathā sadevakam  |
ko dharmapadaṃ sudeśitaṃ  kuśalaḥ puṣpam iva praceṣyate  ||
132 Dhp45
śer̥̄kho paṭhaviṃ vijehiti  yamalokaṃ va imaṃ sadevakaṃ  |
so dhammapade sudeśite  kuśalo puṣpam iva prajehiti  ||
Uv18:2
śaikṣaḥ pṛthivīṃ vijeṣyate  yamalokaṃ va tathā sadevakam  |
sa hi dharmapadaṃ sudeśitaṃ  kuśalo puṣpam iva prajehiti  ||
133 Dhp377
vāśśikī-r-iva puṣpāṇi  mañcakāni pramuñcati  |
evaṃ rāgañ ca doṣañ ca  vipramuñcatha bhikkhavo  ||
Uv18:11
varṣāsu hi yathā puṣpaṃ  vaguro vipramuñcati  |
evaṃ rāgaṃ ca doṣaṃ ca  vipramuñcata bhikṣavaḥ  ||
134 Dhp46
phenopamaṃ lokam imaṃ vidittā  marīcidhammaṃ abhisaṃbudhānāṃ  |
chettāna mārassa prapuṣpakāni  addaṃśanaṃ maccurājassa gacche  ||
Uv18:18
phenopamaṃ kāyam imaṃ viditvā  marīcidharmaṃ paribudhya caiva  |
chitveha mārasya tu puṣpakāni  tv adarśanaṃ mṛtyurājasya gacchet  ||
135 Dhp58
yathā saṃkārakūṭamhi  ujjhitamhi mahāpathe  |
padumaṃ ubbhidaṃ assa  śucigandhaṃ manoramaṃ  ||
Uv18:12
yathā saṃkārakūṭe  vyujjhite hi mahāpathe  |
padmaṃ tatra tu jāyeta  śucigandhi manoramam  ||
136 Dhp59
evaṃ saṃkārabhūtesu  andhabhūte pṛthujjane  |
atirocanti praṃñāya  saṃmasabuddhasāvakā  ||
Uv18:13
evaṃ saṃkārabhūte 'sminn  andhabhūte pṛthagjane  |
prajñayā vyatirocante  samyaksaṃbuddhaśrāvakāḥ  ||
puṣpavarggaḥ
***** Tahna *****
137 Dhp334
manujassa pramattacāriṇo  tahnā vaddhati mālutā iva  |
sā prāplavate hurāhuraṃ  phalameṣī va vanamhi vānnaro  ||
Uv3:4
manujasya pramattacāriṇas  tṛṣṇā vardhati māluteva hi  |
sa hi saṃsarate punaḥ punaḥ  phalam icchann iva vānaro vane  ||
138 Dhp335
yaṃ cesā sahate jaṃmī  tahnā loke duraccayā  |
śokā tassa pravaddhaṃti  ovaṭṭhā beruṇā iva  ||
Uv3:9
ya etāṃ sahate grāmyāṃ  tṛṣṇāṃ loke sudustyajām  |
śokās tasya pravardhante  hy avavṛṣṭā bīraṇā yathā  ||
139 Dhp336
yo cetāṃ sahate jaṃmiṃ  tahnāṃ loke duraccayāṃ  |
śokā tassa vivaṭṭanti  udabindū va pukkhare  ||
Uv3:10
yas tv etāṃ tyajate grāmyāṃ  tṛṣṇāṃ loke sudustyajām  |
śokās tasya nivartante  udabindur iva puṣkarāt  ||
140 Dhp337
taṃ vo vademi bhadraṃ vo  yāvaṃt-ittha samāgatā  |
tahnāṃ samūlāṃ khaṇatha  uṣīrātthī va beruṇiṃ  |
tahnāya khatamūlāya  nāsti ṣokā kato bhayaṃ  ||
Uv3:11
tad vai vadāmi bhadraṃ vo  yāvantaḥ stha samāgatāḥ  |
tṛṣṇāṃ samūlāṃ khanatha  uśīrārthīva bīraṇām  |
tṛṣṇāyāḥ khātamūlāya  nāsti ṣokaḥ kuto bhayam  ||
141
tahnabitiyo puruṣo  drīgham addhāna saṃsari  |
etthabhāvaṃñathābhāvaṃ  tattha tattha punappuno  ||
Uv3:12
tṛṣṇādvitīyaḥ puruṣo  dīrgham adhvānam āśayā  |
itthaṃbhāvānyathībhāvaḥ  saṃsāre tv āgatiṃ gatim  ||
142
etam ādīnavaṃ nyāttā  tahnā dukkhassa saṃbhavaṃ  |
vītatahno anādāno  sato bhikkhū parivraje  ||
Uv3:18
etad ādīnavaṃ jñātvā  tṛṣṇā duḥkhasya saṃbhavaṃ  |
vītatṛṣṇo hy anādānaḥ  smṛto bhikṣuḥ parivrajet  ||
143 Dhp345
na taṃ dṛḍhaṃ bandhanam āhu dhīrā  yad āyasaṃ dārujaṃ babbajaṃ vā  |
sārttarattā maṇikuṇḍalesu  putresu dāresu ca yā apekhā  ||
Uv2:5
na tad dṛḍhaṃ bandhanam āhur āryā  yad āyasaṃ dāravaṃ balbajaṃ vā  |
saṃraktacittasya hi mandabuddheḥ  putreṣu dāreṣu ca yā apekṣā  ||
144 Dhp346
etaṃ dṛḍhaṃ bandhanam āhu dhīrā  ohārinaṃ sukhumaṃ dupramuñcaṃ  |
etappi chettāna vrajanti santo  anapekhino sabbadukhaṃ prahāya  ||
Uv2:6
etad dṛḍhaṃ bandhanam āhur āryāḥ  samantataḥ susthiraṃ duṣpramokṣam  |
etad api cchitvā tu parivrajanti  hy anapekṣinaḥ kāmasukhaṃ prahāya  ||
145 Dhp186
na kāhāpaṇavāsena  ttrettī kāmesu vijjati  |
Uv2:17
na karṣāpaṇavarṣeṇa  tṛptiḥ kāmair hi vidyate  |
146 Dhp187
api divvesu kāmesu  ratiṃ so nādhigacchati  ||
tahnakkhayarato hoti  saṃmasaṃbuddhsāvako  ||
Uv2:18
api divyeṣu kāmeṣu  sa ratiṃ nādhigacchati  ||
tṛṣṇākṣayarato bhavati  buddhānāṃ śrāvakaḥ sadā  ||
147 Dhp352
vītatahno anādāno  niruttīpadakovido  |
akkharāṇāṃ sannipātena  (ñ)ñāyyā pūrvvāparāṇi so  |
sa ve antimaśārīro  mahapraṃño ti vuccati  ||
148 Dhp341
saritāni sinehitāni ca  somanassāni bhavanti jantuno  |
ye sātasitā sukheṣiṇo  te ve jātijaropagā  ||
Uv3:5
saritāni vai snehitāni vai  saumanasyāni bhavanti jantunaḥ  |
ye sātasitāḥ sukhaiṣiṇas  te vai jātijaropagā narāḥ  ||
149 Dhp342
tahnāya purekkhaṭā prajā  parisappanti śaśo va bādhito  |
te saṃjotanasaṅgasaṅgasattā  gabbham upenti punappuno ciraṃ pi  ||
Uv3:6
tṛṣṇābhir upaskṛtāḥ prajāḥ  paridhāvanti śaśā va vāgurām  |
saṃyojanaiḥ saṅgasaktā  duḥkhaṃ yānti punaḥ punaś cirarātram  ||
150 Dhp348
muñca pure muñca pacchato  majjhe muñca bhavassa pāragū  |
sabbattha vimuttamānaso  na puno jātijarām upehisi  ||
Uv29:57
muñca purato muñca paścato  madhye muñca bhavasya pāragaḥ  |
sarvatra vimuktamānaso  na punar jātijarām upeṣyasi  ||
151 Dhp344
yo nivvanadho vanā tu mutto  vanamutto vanam eva dhāvati  |
taṃ puggalam etha paśśatha  mutto bandhanam eva dhāvati  ||
Uv27:29
yo nirvanagair vimokṣitaḥ  saṃvanamukto vanam eva dhāvati  |
taṃ paśyatha pudgalaṃ tv imaṃ  mukto bandhanam eva dhāvati  ||
152 Dhp356
ttriṇadoṣāṇi khettrāṇi  rāgadoṣā ayaṃ prajā  |
tassā hi vītarāgesu  dinnaṃ hoti mahapphalaṃ  ||
Uv16:16
kṣetrāṇi tṛṇadoṣāṇi  rāgadoṣā tv iyaṃ prajā  |
tasmād vigatarāgebhyo  dattaṃ bhavati mahāphalam  ||
153 Dhp357
ttriṇadoṣāṇi khettrāṇi  doṣadoṣā ayaṃ prajā  |
tassā hi vītadoṣesu  dinnaṃ hoti mahapphalaṃ  ||
Uv16:17
kṣetrāṇi tṛṇadoṣāṇi  dveṣadoṣā tv iyaṃ prajā  |
tasmād hi vigatadveṣebhyo  dattaṃ bhavati mahāphalam  ||
154 Dhp358
ttriṇadoṣāṇi khettrāṇi  mohadoṣā ayaṃ prajā  |
tassā hi vītamohesu  dinnaṃ hoti mahapphalaṃ  ||
Uv16:18
kṣetrāṇi tṛṇadoṣāṇi  mohadoṣā tv iyaṃ prajā  |
tasmād vigatamohebhyo  dattaṃ bhavati mahāphalam  ||
155 Dhp99
ramaṇīyaṃ vatā 'raṇṇaṃ  yamhiṃ na ramate jano  |
vītarāgāttha raṃsanti  nāṃñe kāmāgaveṣiṇo  ||
Uv29:17
ramaṇīyāny araṇyāni  na cātra ramate janaḥ  |
vītarāgātra raṃsyante  na tu kāmāgaveṣiṇaḥ  ||
156 Dhp99
yathā pi mūle anupadrute dṛḍhe  chinno pi rukkho puna-r-īva jāyati  |
em eva tahnānuśaye anūhate  nivvattate dukkham idaṃ punappuno  ||
Uv3:16
yathāpi mūlair anupadrutaiḥ sadā  chinno 'pi vṛkṣaḥ punar eva jāyate  |
evaṃ hi tṛṣṇānuśayair anuddhṛtair  nirvartate duḥkham idaṃ punaḥ punaḥ  ||
tahnavarggaḥ
***** Mala *****
157 Dhp241
asajjihāyamalā vedā  anuṭṭhāṇamalā gharā  |
malo vaṇṇassa kosajjaṃ  pramādo rakkhatāṃ malo  ||
158 Dhp242
malo istiye duccaritaṃ  maccheraṃ dadatāṃ malo  |
malo pāpāni kaṃmāṇi  assiṃ loke paramhi ca  ||
159 Dhp243
tato malataraṃ brūmi  avijjā maraṇaṃ malaṃ  |
ete male prahattāna  niṃmalā bhikkhavo  ||
160 Dhp240
ayasā tu malo samuṭṭhito  tato uṭṭhāya tam eva khādati  |
em eva vidhūnacāriyaṃ  sakāni kaṃmāṇi nayanti doggatiṃ  ||
Uv9:19
ayaso hi malaḥ samutthitaḥ  sa tadutthāya tam eva khādati  |
evam hy aniśāmyacāriṇaṃ  svāni karmāṇi nayanti durgatim  ||
161 Dhp235
pāṇḍupalāśo ca dāni si  yamapuruṣā pi ca te upaṭṭhitā  |
uyyogamukhe ca tiṣṭhasi  pātheyaṃ pi ca te na vijjati  ||
162 cf.  Dhp236
uyyamassa ghaṭassa āttanā  kaṃmāro rajataṃ va niddhame  ||
niddhāntamalo anaṅgano  bitiyaṃ (vitiyaṃ) ayirabhūmim esi  ||
163 Dhp239
anupūrvveṇa medhāvī  thokathokaṃ khaṇe khaṇe  |
kammāro rajatasseva  niddhame malam āttano  ||
Uv2:10
anupūrveṇa medhāvī  stokaṃ stokaṃ kṣaṇe kṣaṇe  |
karmāro rajatasyaiva  nirdhamen malam ātmanaḥ  ||
164 Dhp244
sujīvaṃ ahirīkena  saṃkiliṣṭan tu jīvati  |
prakkhaṇḍiṇā pragabbheṇa kākaśūreṇa dhansinā  ||
Uv27:3
ahrīkena sujīvaṃ syāt  kākaśūreṇa dhvāṅkṣiṇā  |
praskandiṇā pragalbhena saṃkliṣṭaṃ tv iha jīvate  ||
165 Dhp245
hirīmatā tu dujjīvaṃ  niccaṃ śucigaveṣiṇā  |
alīnenāpragabbheṇa  śuddhājīvena paśśatā  ||
Uv27:4
hrīmatā tv iha durjīvaṃ  nityaṃ śucigaveṣiṇā  |
sulīnenāpragalbhena  śuddhājīvena paśyatā  ||
166 Dhp252
supaśśaṃ vajjaṃ aṃñesaṃ  āttano puna duddaśaṃ  |
paresām iha vajjāni  uppunāti yathā busaṃ  |
āttano puna chādeti  kalim va kṛtavāṃ śaṭho  ||
Uv27:1
supaśyaṃ paravadyaṃ syād  ātmavadyaṃ tu durdṛśam  |
paraḥ parasya vadyāni  tūtpunāti busaṃ yathā  |
ātmanaś chādayaty eṣa  kṛtvā yadvat kaliṃ śaṭhaḥ  ||
167 Dhp163
sukarāṇi asādhūni  āttano ahitāni ca  |
yaṃ ve hitaṃ ca sādhūni ca  taṃ ve paramadukkharaṃ  ||
Uv28:16
sukarāṇi hy asādhūni  svātmano hy ahitāni ca  |
yad vai hitaṃ ca pathyaṃ ca  tad vai paramaduṣkaram  ||
168
sukarāṇi asādhūni  āttano ahitāni ca  |
yāni hitāni sādhūni  tāni kurvvanti paṇḍitā  ||
169 Dhp316,317
alajjitavve lajjanti  lajjitavve na lajjatha  |
abhaye bhayadaṃśāvī  bhaye cābhayadaṃśino  |
micchadṛṣṭisamādānā  sattā gacchanti doggatiṃ  ||
Uv16:4
alajjitavye lajjante  lajjitavye tv alajjanaḥ  |
abhaye bhayadarśīno  bhaye cābhayadarśinaḥ  |
mithyādṛṣṭisamādānāt  satvā gacchanti durgatim  ||
170 Dhp318
avajje vajjamatino  vajje cāvajjasaṃñino  |
micchadṛṣṭisamādānā  sattā gacchanti doggatiṃ  ||
171 Dhp11
asāre sāramatino  sāre cā 'sārasaṃñino  |
te sāran nādhigacchanti  micchasaṃkappagocarā  ||
Uv29:3
asāre sāramatayaḥ  sāre cāsārasaṃjñinaḥ  |
te sāraṃ nādhigacchanti  mithyāsaṃkalpagocarāḥ  ||
172 Dhp12
sārañ ca sārato ññāttā  asārañ ca asārato  |
te sāram adhigacchanti  saṃmasaṃkappagocarā  ||
Uv29:4
sāraṃ tu sārato jñātvā  hy asāraṃ cāpi asārataḥ  |
te sāram adhigacchanti  samyaksaṃkalpagocarāḥ  ||
173 Dhp209
avoge yuñjiyāttānaṃ  yogamhi ca ayuṃjiya  |
atthaṃ hettā priyaggrāhī  pṛhayantatthānuyogināṃ  ||
Uv5:9
avoge yujya cātmānaṃ  yoge cāyujya sarvadā  |
arthaṃ hitvā priyagrāhī  spṛhayaty arthayogine  ||
malavaggaḥ
***** Bāla *****
174 Dhp66
caranti bālā dummedhā  amitteṇa-r-iva āttanā  |
karontā pāpakaṃ kammaṃ  yaṃ hoti kaṭukapphalaṃ  ||
Uv9:13
caranti bālā duṣprajñā  hy amitrair iva cātmabhiḥ  |
kurvantaḥ pāpakaṃ karma  yad bhavati kaṭukaṃ phalam  ||
175 Dhp67
kathañ ca taṃ kare kaṃmaṃ  yaṃ kattā anutappati  |
yassa aṃśumukho rodaṃ  vipākaṃ paṭisevati  ||
Uv9:14
na tat karrma kṛtaṃ sādhu  yat kṛtvā hy anutapyate  |
rudann aśrumukho yasya  vipākaṃ pratiṣevate  ||
176 Dhp68
taṃ ca kaṃmaṃ kataṃ sādhu  yaṃ kattā nānutappati  |
yassa pratīto sumano  vipākaṃ paṭisevati  ||
Uv9:15
tat tu karma kṛtaṃ sādhu  yat kṛtvā nānutapyate  |
yasya pratītaḥ sumanā  vipākaṃ pratiṣevate  ||
177 Dhp72
yāvad eva anatthāya  ñāttaṃ bālassa jāyati  |
hanti bālassa śukrāṅggaṃ (?)  muddham assa nipātaye  ||
Uv13:2
yāvad eva hy anarthāya  jñāto bhavati bāliśaḥ  |
hanti bālasya śuklāṃśaṃ  mūrdhāṃ cāsya pātayet  ||
178 Dhp73
asatāṃ bhāvanam icchanti  purekkhāñ ca bhikkhusu  |
āvāsesu ca essariyaṃ  pūjaṃ parakulesu ca  ||
Uv13:3
asanto lābham icchanti  satkāraṃ caiva bhikṣuṣu  |
āvāseṣu ca mātsaryaṃ  pūjāṃ parakuleṣu ca  ||
179 Dhp74
mameva katamannentu  gṛhī pravrajitā ca ye  |
na me pratibalā assa  kiccā 'kiccesu kesuci  ||
Uv13:4
mām eva nityaṃ jānīyur  gṛhī pravrajitas tathā  |
mama prativaśāś ca syuḥ  kṛtyākṛtyeṣu keṣu cit  ||
180 Dhp74ef,75ab
iti bālassa saṃkappo  icchāmāno ca vaddhati  |
aṃñā hi lābhopaniśā  aṃñā nibbāṇagāminī  ||
Uv13:5
iti bālasya saṃkalpā  icchāmānābhivardhakāḥ  |
anyā hi lābhopaniṣad  anyā nirvāṇagāminī  ||
181 Dhp75c-f
evam etaṃ yathābhūtaṃ  paśśaṃ buddhassa sāvako  |
sakkāraṃ nābhinandeyā  vivekaṃ anubrūhaye  ||
Uv13:6
etaj jñātvā yathābhūtaṃ  buddhānāṃ śrāvakaḥ sadā  |
satkāraṃ nābhinandeta  vivekam anubṛṃhayet  ||
182
jayaṃ ve manyate bālo  vācāya paruṣaṃ bhaṇaṃ  |
satāṃ hesa jayo hoti  yā titikkhā vijānato  ||
Uv20:13
jayaṃ hi manyate bālo  vacobhiḥ paruṣair vadan  |
nityam iva jayas tasya  yo 'tivākhaṃ titīkṣati  ||
183
abalaṃ tassa balaṃ hoti  yassa bālabalaṃ balaṃ  |
balassa dhammaguttassa  paṭivattā na vijjati  ||
Uv20:6
abalaṃ hi balaṃ tasya  yasya krodhe balaṃ balam  |
kruddhasya dharmahīnasya  pratipattir na vidyate  ||
184 Dhp63
yo bālo bālamānī  paṇḍito cāpi tattha so  |
bālo tu paṇḍitamānī  sa ve bālo ti vuccati  ||
Uv25:22
yo jānīyād ahaṃ bāla  iti bālaḥ sa paṇḍitaḥ  |
bālaḥ paṇḍitamānī tu  bāla eva nirucyate  ||
185 Dhp60
drīghā assupato rātrī  drīghaṃ śāntassa yojanaṃ  |
drīgho bālāna saṃsāro  saddhaṃmaṃ avijānatāṃ  ||
Uv1:19
dīrghā jāgarato rātrir  dīrghaṃ śrāntasya yojanam  |
dīrgho bālasya saṃsāraḥ  saddharmam avijānataḥ  ||
186
pūtimacche kuśāggreṇa  yo naro upanahati  |
kuśā pi pūtiṃ vāyanti  evaṃ bālopasevanā  ||
Uv25:7
pūtimatsyāṃ kuśāgreṇa  yo naro hy upanahyate  |
kuśāpi pūtikā vānti  hy evaṃ pāpopasevanāḥ  ||
187
tagarañ ca palāśamhi  yo naro upanahyati  |
pattaṃ pi surabhiṃ vāti  evaṃ dhīropasevanā  ||
Uv25:8
tagaraṃ palāśapatreṇa  yo naro hy upanahyati  |
patrāṇy api sugandhīni  sad evaṃ saṃgamāt satām  ||
188
akaronto pi ce pāpaṃ  karonte upasevati  |
śaṅkiyo hoti pāpamhi  avaṇṇo cāssa rūhati  ||
Uv25:9
akurvann api pāpāni  kurvāṃam upasevate  |
śaṅkito bhavati pāpasya  avarṇaś cāsya vardhate  ||
189
sevamāno sevamāne  saṃpuṭṭho saṃphusaṃ pare  |
śaro litto kalāpe vā  alitte upaliṃpati  |
upalepabhayā dhīro  neva pāpasakhā siyā  ||
Uv25:10
saṃsevamānaḥ pāpo hi  saṃspṛṣṭaḥ saṃsphṛśet parān  |
śaro liptaḥ kalāpasthān  aliptān upaliṃpati  |
upalepabhayād dhīro  naiva pāpasakhā bhavet  ||
190
tassā phalapuṭasseva  ñāyyā saṃpākam āttano  |
asanto nopaseveyā  santo seveya paṇḍīto  ||
Uv25:12
tasmāt phalapuṭasyaiva  dṛṣṭvā saṃpākam ātmanaḥ  |
asanto nopaseveta  santaḥ seveta paṇḍītaḥ  ||
191 Dhp64
yāvaj jīvaṃ pi ce bālo  paṇḍite payirupāsati  |
neva dhammaṃ vijānāti  dravvī sūparasān iva  ||
Uv25:13
yāvajjīvaṃ pi ced bālaḥ  paṇḍitāṃ paryupāsate  |
na sa dharmaṃ vijānāti  darvī sūparasān iva  ||
192 Dhp65
muhuttam api ce praṃño  paṇḍite payirupāsati  |
khipraṃ dhammaṃ vijānāti  jihvā sūparasān iva  ||
Uv25:14
muhūrtam api saprajñaḥ  paṇḍitāṃ paryupāsate  |
sa vai dharmaṃ vijānāti  jihvā sūparasān iva  ||
193 Dhp121
nāppaṃ pāpassa maṃñeyā  na me taṃ āgamiṣyati  |
udabindunipātena  udakuṃbho pi pūrati  ||
pūrate bālo pāpassa  thokathokaṃ pi ācinaṃ  |
Uv17:5
nālpaṃ manyeta pāpasya  naitaṃ mām āgamiṣyati  |
udabindunipātena  mahākumbho 'pi pūryate  |
pūryanti bālaḥ pāpair hi  stokastokaṃ kṛtair api  ||
194 Dhp121
nāppaṃ pāpassa maṃñeyā  na me taṃ āgamiṣyati  ||
udabindunipātena  udakumbho pi pūrati  |
pūrate praṃño puṃñassa  thokathokaṃ pi ācinaṃ  ||
Uv17:5
nālpaṃ manyeta pāpasya  naitaṃ mām āgamiṣyati  ||
udabindunipātena  mahākumbho 'pi pūryate  |
pūryanti bālāḥ pāpair hi  stokastokaṃ kṛtair api  ||
bālavarggaḥ
***** Daṇḍa *****
195 Dhp141
na naggacariyā na jaṭā na paṃko  nānāśanaṃ tthaṇḍīlaśāyikā vā  |
rajocelaṃ ukkuṭukapradhānaṃ  śodhenti māccaṃ avitiṇṇakaṃchaṃ  ||
Uv33:1
na nagacaryā na jaṭā na paṅkā  no 'nāśanaṃ sthaṇḍīlaśāyikā vā  |
na rajomalaṃ notkuṭukaprahāṇaṃ  śodheta martyaṃ hy avitīrṇakāṅkṣaṃ  ||
196 Dhp142
alaṃkato cāpi samaṃ careyā  dānto śānto niyato dhammacārī  |
sabbesu prāṇesu nidhāya daṇḍaṃ  so brāhmaṇo so śamaṇo sa bhikkhū  ||
Uv33:2
alaṃkṛtaś cāpi careta dgarmaṃ  kṣānto dānto niyato brahmacārī  |
sarveṣu bhūteṣu nidhāya daṇḍaṃ  sa brāhmaṇaḥ sa śramaṇaḥ sa bhikṣuḥ  ||
197 Dhp133
mā vade paruṣaṃ kaṃci  vuttā paṭivadeyu taṃ  |
dukkhā hi sārambhakathā  paṭidaṇḍā phuseyu taṃ  ||
Uv26:3
mā kaṃ cit paruṣaṃ brūthaḥ  proktāḥ prativadanti tam  |
duḥkhā hi saṃrambhakathāḥ  pratidaṇḍaṃ spṛśanti hi  ||
198
sace iresi āttānaṃ  kaṃso upahato-r-iva  |
jātīmaraṇasaṃsāraṃ  ciraṃ praccanubhohisi  ||
Uv26:4
yadīrayasi hātmānaṃ  kaṃsīvopahatā sadā  |
jātīmaraṇasaṃsāraṃ  ciraṃ hy anubhaviṣyasi  ||
199 Dhp134
na ce iresi āttānaṃ  kaṃso anupahato-r-iva  |
esa prātto si nibbāṇaṃ  sārambhā te na vijjati  ||
Uv26:5
na tv īrayasi hātmānaṃ  kaṃsir nopahatā yathā  |
eṣa prāpto 'si nirvāṇaṃ  saṃrambhas te na vidyate  ||
200 Dhp135
yathā daṇḍena gopālo  gāvo p(r)ājeti gocaraṃ  |
evaṃ jarā ca maccū ca  prāṇināṃ adhivattati  ||
Uv1:17
yathā daṇḍena gopālo  gāḥ prāpayati gocaram  |
evaṃ rogair jarāmṛtyuḥ  āyuḥ prāpayate nṛṇām  ||
201 Dhp315c-f
yathā daṇḍena gopālo  gāvo rakṣati sāmināṃ  |
evaṃ rakkhatha āttānaṃ  khaṇo vo mā upaccagū  |
khaṇātītā hi śocanti  nirayamhi samappitā  ||
Uv5:17c-f
(yathā daṇḍena gopālo  gāvo rakṣati sāmināṃ  |)
evaṃ gopayatātmānaṃ  kṣaṇo vo mā upatyagāt  |
kṣaṇātītā hi śocante  narakeṣu samarpitāḥ  ||
202 Dhp130
sabbe trasanti daṇḍānāṃ  sabbesaṃ jīvitaṃ priyaṃ  |
āttānaṃ upamaṃ kattā  neva haṃyyā na ghātaye  ||
Uv5:19
sarve daṇḍasya bibhyanti  sarveṣāṃ jīvitaṃ priyam  |
ātmānam upamāṃ kṛtvā  naiva hanyān na ghātayet  ||
203 Dhp131
sukhakāmāni bhūtāni  yo daṇḍena vihiṃsati  |
āttano sukham eṣāṇo  precca so na labhate sukhaṃ  ||
Uv30:3
sukhakāmāni bhūtāni  yo daṇḍena vihiṃsati  |
ātmanaḥ sukham eṣāṇaḥ  sa vai na labhate sukham  ||
204 Dhp132
sukhakāmāni bhūtāni  yo daṇḍena na vihiṃsati  |
āttano sukham eṣāṇo  precca so labhate sukhaṃ  ||
Uv30:4
sukhakāmāni bhūtāni  yo daṇḍena na vihiṃsati  |
ātmanaḥ sukham eṣāṇaḥ  sa pretya labhate sukham  ||
205 Dhp78a-d,76ef
na bhajetha pāpake mitre  na bhajetha puruṣā 'dhame  |
bhajetha praṃñe (prāṃña-) medhāvī  bhajetha puruṣottame  |
tārise bhajemānassa  śreyo hoti na pāpiyo  ||
Uv25:3a-d,28:7ef
na bhajet pāpakaṃ mitraṃ  na bhajet puruṣādhamam  |
bhajeta mitraṃ kalyāṇaṃ  bhajed uttamapūruṣam  |
tādṛśaṃ bhajamānasya  śreyo bhavati na pāpakam  ||
206 Dhp76
nidhino va pravattāraṃ  yaṃ paśśe vajjadaṃśinaṃ  |
nigṛhyavādiṃ medhāvīṃ  tārisaṃ puruṣaṃ bhaje  |
tāriṣaṃ bhajamānassa  śreyo hoti na pāpiyo  ||
Uv28:7
niṣeddhāraṃ pravaktāraṃ  yaj jāned vadyadarśinam  |
nigṛhyavādinaṃ dhīraṃ  tādṛśaṃ satataṃ bhajent  |
tādṛśaṃ bhajamānasya  śreyo bhavati na pāpakam  ||
207 Dhp77
ovadeyā anuśāseyā  asabbhāto nivāraye  |
satāṃ hetaṃ priyaṃ hoti  asatāṃ hoti apriyaṃ  ||
Uv5:26
avavadetānuśāsīta  cāsabhyāc ca nivārayet  |
asatāṃ na priyo bhavati  satāṃ bhavati priyaṃ  ||
208
tassā satāñ ca asantāñ ca  nānā hoti gatī  |
asanto nirayaṃ yānti  santo saggaparāyaṇā  ||
Uv5:27
asantaś caiva santaś ca  nānā yānti tv itaś cyutāḥ  |
asanto narakaṃ yānti  santaḥ svargaparāyaṇāḥ  ||
209 Dhp152
appaśśuto ayaṃ puruṣo  balivaddo va (j)jīrati  |
māṃsāni tassa vaddhanti  praṃñā tassa na vaddhanti  ||
210 Dhp309
cattāri ṭṭhāṇāni naro pramatto  āpajjate paradāropasevī  |
apuṃñalābhaṃ anikāmaśeyaṃ  nindaṃ tritīyaṃ nirayaṃ catutthaṃ  ||
Uv4:14
sthānāni catvāri naraḥ pramatta  āpadyate yaḥ paradārasevī  |
apunyalābhaṃ hy anikāmaśayyaṃ  nindāṃ tṛtīyaṃ narakaṃ caturtham  ||
211 Dhp310
apuṃñalābho ca gatī ca pāpiko  bhītassa bhītāya ratī pi appikā  |
rājā pi daṇḍaṃ garukaṃ praṇeti  kāyassa bhedā nirayaṃ upeti  ||
Uv4:/15/
apuṇyalābhaṃ ca gatiṃ ca pāpikāṃ  bhītasya bhītābhir athālpikāṃ ratim  |
rājā ca daṇḍaṃ garukaṃ dadāti  kāyasya bhedād narakeṣu pacyate  ||
212
saṃyyatā sugatiṃ yānti  doggatiṃ yānti asaṃyyātā  |
mā ssu viśśāsam āpādi  iti vindu samaṃ care  ||
213
mākuñjara nāgam āsida  dukkho kuñjara nāgamaṃsado  |
na hi nāgahatassa kuñjara  sugatī ito paraaṃ yato  ||
214
giriduggavicāriṇaṃ yathā  sīhaṃ parvvatapaṭṭhigocaraṃ  |
naravīram apetabheravaṃ  mā hiṃsittha anomanikramaṃ  ||
215 Dhp320
ahaṃ nāgo va saṃggrāme  cāpātipatite śare  |
atīvāde titikkhāmi  duśśīlo hi bahujano  ||
Uv29:21
ahaṃ nāga iva saṃgrāme  cāpād utpatitāṃ śarān  |
atīvākyaṃ titīkṣāmi  duḥśīlo hi mahājanaḥ  ||
daṇḍavarggaḥ
***** śaraṇa *****
216 Dhp188
bahū ve śaraṇaṃ yānti  parvvate ca vanāni ca  |
vastūni rukkhacittāṇi  manuṣyā bhayatajjitā  ||
Uv27:31
bahavaḥ śaraṇaṃ yānti  parvatāṃś ca vanāni ca  |
ārāmāṃ vṛkṣacaityāṃś ca  manuṣyā bhayatarjitāḥ  ||
217 Dhp189
na etaṃ śaraṇaṃ khemmaṃ  na etaṃ śaraṇaṃ uttamaṃ  |
etaṃ śaraṇam āgaṃma  sabbadukkhā pramuccati  ||
Uv27:32
naitad dhi śaraṇaṃ kṣemaṃ  naitac charaṇaṃ uttamam  |
naitac charaṇam āgamya  sarvaduḥkhāt pramucyate  ||
218 Dhp190
yo tu buddhañ ca dhammañ ca  saghaṃ ca śaraṇaṃ gato  |
cattāri ca ayirasaccāni  yathābhūtāni paśśati  ||
Uv27:33
yas tu buddhaṃ ca dharmaṃ ca  saṃghaṃ ca śaraṇaṃ gataḥ  |
catvāri cāryasatyāni  prajñayā paśyati yadā  ||
219 Dhp192
etaṃ ve śaraṇaṃ khemmaṃ  etaṃ śaraṇam uttamaṃ  |
etaṃ śaraṇam āgamma  sabbadukkhā pramuccati  ||
Uv27:35
etad dhi śaraṇaṃ kṣemam  etac charaṇam uttamam  |
etac charaṇam āgamya  sarvaduḥkhāt pramucyate  ||
220
gavāṃ ce taramāṇānāṃ  jihmaṃ gacchati puṅgavo  |
sabbā tā jihmaṃ gacchaṃti  nette jihmagate sati  ||
221
evām eva manuṣyesu  yo hoti śreṣṭhasaṃmato  |
sa ce adhaṃmaṃ carati  prāg eva itarā prajā  ||
222
gavāṃ ce taramāṇānāṃ  ujjuṃ gacchati puṅgavo  |
sabbā tā ujjuṃ gacchaṃti  nette ujjugate sati  ||
223
evām eva manuṣyesu  yo hoti śreṣṭhasaṃmato  |
sa ce dhaṃmaṃ carati  prāg eva itarā prajā  ||
224 Dhp169
dhaṃmaṃ care sucaritaṃ  na naṃ duccaritaṃ care  |
dhammacārī sukhaṃ śeti  assiṃ loke paramhi ca  ||
Uv30:5
dharmaṃ caret sucaritaṃ  nainaṃ duścaritaṃ caret  |
dharmacārī sukhaṃ śete  hy asmiṃ loke paratra ca  ||
225
dhaṃmaṃ care sucaritaṃ  na naṃ duccaritaṃ care  |
brahmacārī sukhaṃ śeti  assiṃ loke paramhi ca  ||
226 Dhp364
dhaṃmārāmo dhaṃmarato  dhaṃmaṃ anuvicintayaṃ  |
dhammam anussaraṃ bhikkhū  dhammā na parihāyati  ||
Uv32:8
dharmārāmo dharmarato  dharmam evānucintayam  |