Kinh Hộ Quốc Sở Vấn (Rāṣṭrapālaparipṛcchā)

yena gandhodakaṃ praviśati tasyāḥ khalu punaḥ puṣkariṇyāḥ / aṣṭaśatameva siṃhamukhānāṃ yena punareva tadvāri nirvahati / utpalapadmakumudapuṇḍarīkaiḥ satatasamitaṃ saṃpuṣpitā samantataśca ratnavṛkṣaparivāritā sarvakālikaiśca puṣpaphalavṛkṣaiḥ parisphuṭā / tasyāḥ puṣkariṇyāḥ tīre aṣṭaśataṃ ratnavṛkṣāṇāṃ māpitamabhūt / sarvasmin ratnavṛkṣe ṣaṣṭiṣaṣṭi ratnasūtrāṇi nibaddhāni / sarvatra ca tālapaṅktikoṭyo nibaddhāḥ / tāsāṃ ca vāteneritānāṃ vātasaṃghaṭṭitānāṃ śabdo niścarati tadyathāpi nāma tūryaśatasahasrasya saṃpravāditasya / sā ca puṣkariṇi upariratnajālasaṃchāditābhūt, mā kumārasya rajo pāṃśurvā śarīre nipatiṣyatīti //
tena ca samayena tasmin prāsāde catasra āsanakoṭyaḥ prajñaptā abhūvan saptaratnamayyaḥ / sarvasmiṃścāsane pañca pañca dūṣyaśatāni prajñptānyabhūvan / tatra ca madhye āsanaṃ prajñaptaṃ saptaratnamayaṃ saptapauruṣamuccatvena aśītidūṣyakoṭibhiḥ prajñaptam, yatra puṇyaraśmī rājakumāro (Vaidya, RP 145) niṣetsyata iti / sarvatra cāsanamūle agarugandhaghaṭikā dhūpyate / triṣkṛtvo divasasya triṣkṛtvo rātreḥ puṣpasaṃstaraḥ kriyate / suvarṇachadanācchāditaṃ suvarṇapadmapralambitaṃ muktājālavitataṃ maṇiratnaprabhāvabhāsitamaśītisahasrapralambitam / sarvatra ca ratnavṛkṣe patākāśatāni pralambitānyabhūvan / sarvatra codyāne navatirmaṇiratnaśatasahasrāṇi yojanaprabhāṇi sthāpitānyabhūvan, teṣāṃ ca prabhayā sarvaloko 'vabhāsito 'bhūt / tasmin punā rāṣṭrapāla udyāne śukasārikakroñcakokilamayūrahaṃsacakravākakunālakalaviṅkajīvaṃjīvakā manuṣyapralāpinaḥ pakṣiṇo 'bhūvan / yeṣāṃ nikūjitāni nadatāṃ nandane devānāmiva madanīyaḥ śabdo niścarati / kumārasya ca paribhogārthaṃ pañcarasaśataprakārāṇi bhojanāni satatasamitamabhisaṃskṛtānyabhūvan sarvākārasaṃpannāni //
tena ca punaḥ samayena viṃśavarṣāḥ samānāḥ ṣoḍaśavarṣātikrāntāḥ kumārakāḥ sarvanagarebhyaḥ samudānīya tatra ca nagare praveśitā abhūvan sarvaśilpasthānakarmasthānavidhijñāḥ / sarvaloikikaratyupakaraṇavidhijñānāmaśītikoṭyaḥ tasminnagare praveśitā abhūvan / tasya mātāpitṛbhyāṃ koṭiḥ kanyānāṃ dattā, jñātisaṃghena koṭiḥ, naigamajñānapadaiḥ koṭiḥ, sarvarājena koṭiḥ kanyānāṃ dattā abhūvan / tāśca sarvā abhurūpāḥ prāsādikā darśanīyāḥ sarvāḥ ṣoḍaśavarṣapramāṇā jātyā gītakuśalā vādyakuśalā nṛttakuśalā hasitakuśalāḥ puruṣopasaṃkramaṇakuśalā ārjavāḥ śiśavā madhurā vṛddhayaḥ pūrvābhilāpinyaḥ smitamukhāśopacārakuśalāḥ sarvakalāsu vidhijñā nātidīrghā nātihrasvā nātisthūlā nātigauryo nātiśyāmāḥ / yāsāmutpalagandho mudhāt pravāti, candanagandho gātrebhyaḥ pravāti / vyaktāṃ iva devakanyakāḥ, ekāntamanāmayacāroṇyaḥ / tāsāṃ madhyagataḥ puṇyaraśmī rājakumāraḥ saṃgītisaṃprabhāṇitena tatra ca saṃgītiśabde caivaṃ cittamutpādayati - mahānamitrasaṃgho batāyaṃ mama prādurbhutaḥ kuśaladharmaparimoṣakaḥ / hanta anapekṣo bhaviṣyāmi / sa tasmin samaye syādyathāpi nāma vadhyaḥ puruṣo dṛṣṭvā na vismayacitta mutpādayati, evameva puṇyaraśmī rājakumāraḥ tāṃ pramadāṃ dṛṣṭvā na viṣmayati, nāpi tatra nagare, na ca sakhībhiṃrvismayati sma / taiśca daśabhirvarṣairna jātu rūpanimittamudgṛhītavān / na śabdanimittaṃ na gandha nimittaṃ na rasanimittaṃ na sparśanimittamudgṛhītavān / anyatraivaṃrūpaṃ cittaṃ pravartayate sma - kadā tāvadevaṃrūpādamitrasaṃghamadhyānmama mokṣo bhaviṣyati ? kadāhamapramādacaryāṃ cariṣyāmi yena me mokṣo bhaviṣyati ? atha khalu tāḥ kanyakāḥ rājño 'rciṣmata ārocayanti sma - na deva kumāraḥ krīḍati, na ramate, na paricārayati ? atha khalu rāṣṭrapāla rājā arciṣmānaśītibhī rājasahasraiḥ sārdhaṃ yena puṇyaraśmī rājakumārastenopasaṃkrāmat / upasaṃkramyāśrumukhaḥ pravepamānena kāyena śocamāno dharaṇitale prapatitaḥ / sa utthāya dharaṇitalātpuṇyaraśmiṃ rājakumāraṃ gāthābhidhyabhāṣata -
prakṣasva putravararatna mama pralāpaṃ śokārdito nipatito 'smi bhuvi kṣapānte /
kenāpriyaṃ tava kṛtaṃ mam tadbravīhi jyeṣṭhaṃ dadāmi yadihāsya kṣaṇena daṇḍam // 244 //
(Vaidya, RP 146)
prekṣasva me 'dya nagaraṃ surasaṃgharamyaṃ manasā mayābhiracittaṃ yadidaṃ tvadarthe /
kimihāṅgamadya vikalaṃ mama tadvadāśu śakrasya vādya vibhavaṃ tava darśayāmi // 245 //
śokārditaṃ kamalalocanacārunetraṃ strīsaṃghamapsarasamaṃ vilapantamīkṣa /
etābhiranyaiśca ramasva vinīya śokaṃ kiṃ śalyaviddha iva dhyāyasi dīnavakraḥ // 246 //
etāḥ svaraṅgarucirāḥ suratervidhijñāḥ saṃgītitālasamaye ca viniścayajñāḥ /
kālastavādya suratasya na śocitasya mlānaṃ saroruhamivāsi kimadya dīnaḥ // 247 // udyānapuṣpaphalapatravikīrṇaśākhā udviddhacitramiva citrarathaṃ surāṇām /
saṃcintayasva prathamaṃ hi vayastavedaṃ kālo rate rama ihādya suta prasīda // 248 //
tulyā taveyamapi puṣkariṇī surāṇāṃ snānārthamutpalasarojavanābhikīrṇā /
padmāni mattavaraṣaṭpadabhūṣitāni saṃcintya tāṃ ka iha nābhirameta putra // 249 //
haṃsā mayūraśukasārikakokilāśca koṇālajīvakalaviṅka manojñaghoṣāḥ /
gandharvamādana ivā himavatsamīpe śrutvā naraḥ ka iha nātra ratiṃ labheta // 250 //
etā vimānamaṇicūḍasamuktajālā vaiḍūryakāñcanacitā iva vaijayante /
ratnāsanāni ca varāṇi varāstṛtāni cārusvarā kanakakaṅkaṇatālapaṅktyaḥ // 251 // gambhīradhīravaratūryaninādaghuṣṭā vīthīṣu dānavisarāstava cāpi hetoḥ /
kanyāḥ sahasrabahugītarutāḥ kriyante śrūyanti nandanavane 'psarasāṃ yathaiva /
(Vaidya, RP 147)
kasmān triviṣṭapasame bhavane manojñe vikṣiptacitta iha kiṃ na ratiṃ karoṣi //
252 //
ete kumāra tava devasamānagarbhāḥ krīḍāsakhāya saha putra ramasva caibhiḥ /
mātā pitā ca tava saṃsthita sāśrukaṇṭhāḥ kiṃ duḥkha nāsti karuṇā ca jane tavāsmin // 253 //
so 'thābravīdguṇacito bhavadoṣadarśī nirviṇṇa saṃskṛtamanarthika kāmabhogaiḥ /
saṃsārapañcaragataṃ jagadīkṣyaṃ cedaṃ mokṣārthikaḥ pitaramāha śṛṇuṣva deva // 254 //
devāpriyaṃ mam kṛtaṃ na hi kenacinme kiṃ tvasti me 'dya na hi kāmaguṇeṣu chandaḥ /
sarve priyāṃ ripusamā hi nirānuraktā ye kleśadurgatiprapāta prapātayanti //
255 //
etāḥ striyo hyabudhabālajanābhirāmā mārasya pāśaguṇabaddha mahāprapātāḥ /
nityaṃ tathā vigarhita āryajanena caitāḥ sevāmi kiṃ narakadurgatiśokamūlāḥ //
256 //
etāḥ striyo hi chavimātrakarūparabhyāḥ snāyvasthiyantramaśucībhi nirarthako 'ham /
prasrāviṇī rudhiramūtraśakṛnmalānāṃ vyaktaṃ śmaśānasadṛśīṣu kathaṃ rameyam // 257 //
gītaṃ na śroṣyamapi vādyarutaṃ na grāhyaṃ svapnāya mābhiratayo 'budhamohanāśca /
saṃkalpalālasa gatā abudhā tu nāśaṃ kiṃ kleśadāsa iva bālajano bhaviṣye // 258 //
sarve ime drumalatā śiśire pravṛtte kāntāravṛkṣasadṛśā hi bhavantyaramyāḥ /
sarvaśriyo vidhamanī hi anityateyaṃ mohātpramādamupayāmi cale tu jīve // 259 //
cittaṃ samudra iva tarpayituṃ na śakyaṃ tṛṣṇāpravṛttinirataḥ punareva kāṅkṣa /
(Vaidya, RP 148)
anyonyaghāti jagadīkṣya hi kāmahetoḥ meruryathaiva pavanairahamaprampyaḥ // 260 //
na tvaṃ pitā na sahajā mama nāpi bhāryāḥ trātā na bāndhavajanā nṛpate hmapāyāt /
sarve vayaṃ tṛṇagatā iva bindulekhā mā tāta cittavaśagā bhavatāṃ pramattāḥ // 261 //
dhigyauvanena manujeśvara yanna nityaṃ dhigjīvitasya gamanaṃ giritoyaśīghram /
dhiksaṃskṛtaṃ kṣayamidaṃ taḍidabhralolaṃ dhikkaṇḍitasya tribhave nṛpa kāmarāgaḥ // 262 //
saṃcodito 'smi vibudhairbhava apramatto no bodhisattva bhavate viṣayābhilagnaḥ /
buddho bhaveyamiha lokahitānukampī nāsti pramādacaritasya narendra bodhiḥ // 263 //
kāmāturo bhavati yo nṛpa cittadāsaḥ sa hi puṇyanāśanirato vinivṛttasvargaḥ /
hiṃsāsamiddhamapi nābhicareta jātu pakṣīva pañjaragataḥ kathamāśvaseta // 264 //
dhātūśca sarpasadṛśā vadhakāśca skandhāḥ cittaṃ ca sāsravamanarthaka śūnya grāmaḥ /
viṣastambapuṣpita iveha narendra kāyaḥ oghe 'tiruhyati kathaṃ nu ratirmamātra // 265 //
saṃprekṣase jagadidaṃ kugatiprapannaṃ vyaktaṃ padaṃ gaganatulyamapi jvalantam /
teṣāṃ pramokṣaṇanimittamihādya rājan śivadharmanāva samudānayitāsmi śīghram // 266 //
suptān vibodhayitumātura jīvitārthaṃ śalya nimūlayitumutpathagān vinetum /
prod ghuṣya bandhanabimokṣa mahāsahasre saṃtarpayaṃściradaridra subhāṣitena // 267 //
sīdanta durgatipathādapi coddhariṣye andhe cakṣurapi tṛṣṇalatāviśoṣī /
(Vaidya, RP 149)
prajñārciruttamavimuktikṛtapradīpo drakṣanti yena tribhavaṃ naṭaraṅgakalpam // 268 //
meghaṃ kṛpākaruṇapāramitābhrakūṭaṃ sattvārthagarjita vipaśyanavidyumālī /
bodhyaṅgadhārasukhaśītalavṛṣṭijālaiḥ śītīkaromi ca jagaccirakālataptam // 269 //
etatsmarannahamiha kṣitiśopaviṣṭo nāstīha me praṇidhi saṃskṛtasarvakāmaiḥ /
bodhyarthiko hi vicarāmiha sattvahetoḥ ekāṃśiko na hi bhavābhiratau mamecchā // 270 //
jānan vasetka iha pārthiva śatrumadhye ko buddhimān sabhayamārgapathaṃ vrajeta /
ko vā sacakṣuriha tāta patetprapāte ko bodhimārgamadhigamya bhavetpramattaḥ // 271 //
anusrota sarvajagatī pratisrotā so 'haṃ vācā na śakyamiha pārthiva bodhi prāptum /
meruprayātamapi sāgaramutsaheyaṃ na tveva me mana ihābhirameta kāmaiḥ // 272 //
gacchāśu pārthiva varasvajanena sārdhaṃ sarvāṃ hi rāṣṭraratimutsṛja sarvaloke /
ādāya gacchatu yathābhimataṃ hi yasya gṛhyāpramāda mama tāta na rājyakoṭyā // 273 //
śakyā na nārigaṇamadhyagatena bodhiḥ prāptuṃ śivaṃ padamanuttarayogakṣemam /
gacchāmyahaṃ girivanāntaramāśrayāmi prāptā hyaraṇyaniratena jinena bodhiḥ // 274 //
atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumāraḥ prāsādatalagata eva tābhiḥ pramadābhiḥ sārdhaṃ caṃkramannudvignamanāḥ saṃstribhirīryāpathairviharati / katamaistribhiḥ ? sthānena caṃkrameṇa niṣadyayā / styānamiddhaparivarjitaḥ upariprāsādatalagato 'ṣṭamyāṃ bhūmau sthitaḥ / so 'rdharātrakālasamaye aśroṣīt - antarīkṣācchuddhāvāsakāyikā devatā buddhasya varṇaṃ bhāṣamāṇā gacchanti, vistareṇa dharmasya saṃghasya varṇaṃ bhāṣamāṇā gacchanti / śrutvā ca rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumāraḥ saṃhṛṣṭaromakūpajātaḥ aśru nipātayati / sa saṃvegajāto 'ñjaliṃ kṛtvā tāṃ devatāṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
(Vaidya, RP 150)
mayi karuṇa janitvā devatā duḥkhite 'smin yadi na kuruta manyuṃ kiṃcidevābhipṛcche / kasya guṇa vadanto gacchetātrāntarīkṣe sukhitamiha mano me vākyametaṃ niśāmya // 275
//
atha khalu rāṣṭrapāla tā devatāḥ puṇyaraśmirājakumāraṃ gāthābhiradhyabhāṣanta -
śravaṇamupagataste kiṃ na buddhaḥ kumāra śaraṇamaśaraṇānāṃ nāma siddhārthabuddhiḥ /
paracarikuśalo 'sau puṇyaprajñāguṇaḍhyo daśaniyutasahasrādhyāyināṃ tasya saṃghaḥ // 276 //
puṇyarasmirāha -
ahamapi jina dṛkṣye kīdṛśaṃ tasya rūpaṃ vadata api ca sarve kīdṛśo cāsya varṇaḥ /
ahamapi paripṛcche kīdṛśī bodhicaryā bhavati yatha caran vai sarvasattvaikanāthaḥ // 277 //
atha khalu tā devatāḥ puṇyaraśmiṃ rājakumāraṃ gāthābhiradhyabhāṣanta -
snugdharucikeśā dakṣiṇāvartajātā giritatamiva haima śobhate cāsya coṣṇi /
gagana iva ca śūnyo bhāsate cāsya ūrṇā sphaṭikamaṇiviśuddhā dakṣiṇā nābhi jātā // 278 //
bhramaragaṇaviśuddhā netra nīlotpalābhā siṃhahanu narendrao bimba oṣṭhaḥ svayaṃbhūḥ /
sṛjati ca sahasraṃ vai raśmikoṭīranantān sphurati ca trisahasrān durgatīḥ śoṣayaṃśca // 279 //
samasahitasuvṛttā danta citra suśuklā himarajataviśuddhā viṃśati dveguṇāsya /
jinavarapravarasya tasya daṃṣṭrāścatasraḥ svakamukhapraticchādā tasya jihvā prabhūtā // 280 //
giri varasahitārthā tasya pralhādanīyā sahita akuṭilā ca bramhaghoṣā suyuktā /
tūryaśatasahasrairvāgjinasyārhatulyā vimatiśamakarī sā toṣaṇī arthikānām // 281 //
(Vaidya, RP 151)
avikalaguṇacitrā bodhi aṅgānukūlā hāraśatasahasrā gumphitā dharmamālā /
tūryarativighuṣṭā devatāgītaramyā amararucisvarā vai hlādanī vāgjinasya // 282 //
kīnnarakalaviṅkākokilācakravākā barhiṇakalahaṃsāghoṣa konālakānām /
bramharutanirghoṣā kinnarāṇāṃ svarāṅgā akhalitamanavadyā sarvārthānubodhā // 283 //
citrasphaṭikaślakṣṇā paṇḍitānāṃ manāpā codanī vinayanīyā bodhanī premaṇīyā /
paracarimanakūlā toṣaṇī pṛcchamānā imaguṇa vacanā caitasya dharmeśvarasya // 284 //
kamburucira grīvā śāntasaṃvṛttaskandhaḥ / dīrghaparigha bāhū tasya saptotsadāṅgam /
kara rucirasuvṛttā dirghavṛttāṅgulīkāḥ tapitakanakavarṇaṃ tasya gātraṃ jinasya // 285 //
roma pariṇatāśca dakṣiṇo caikajātā nābhi nikhila durgā guhyakośo hayo vā /
ūru gajakaro vā eṇajaṅghaḥ svayaṃbhūḥ karatala suvicitrā svastikāścakracitrāḥ // 286 //
gajapatigatigāmī siṃhavikrāntagāmī vṛṣabhalalitagāmī indrayaṣṭipravṛddhaḥ /
gaganakusumavṛṣṭiḥ puṣpachatrā bhavanti vrajatimanuvrajanti dharma ete 'dbhutasya // 287 //
lābha atha alābhe saukhyaduḥkhe jinasya ayaśasi yaśa evaṃ nindaśaṃsāsu caivam /
jalaruhamiva toyaiḥ sarvato nopaliptaḥ evamiha nṛsiṃho nāsti sattvaḥ samo 'sya // 288 //
atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumāraḥ buddhasya varṇaṃ śrutvā, vistareṇa dharmasya saṃghasya varṇaṃ śrutvā, tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto 'bhūt /
atha khalu rāṣṭrapāla puṣparaśme rājakumārasyaitadabhavat - yādṛśaḥ saṃbudho bhagavān, yādṛśī cāsya saṃghasaṃpat, yādṛśaśca tena dharmaḥ sākṣātkṛtaḥ, yādṛśī cāsya śiṣyasaṃpat, yathā viṣayasamavadhānaśca (Vaidya, RP 152) saṃsāraḥ, yathākṛtajñaśca saṃsāraḥ, yathākṝtajñāśca bālapṛthagjanāḥ, yathā viṣamā ca satkāyadṛṣṭiḥ, yathā bahvādīnavaśca gṛhāvāsaḥ, yathā bahudoṣāśca kāmāḥ, yathā garhitaśca paṇḍitaiḥ pramādaḥ, yathā saṃmohaṃ cāvidyāndhakāram, yathā duḥprativedhāśca saṃskārāḥ, yathā durdamaṃ citram, yathā gambhīraṃ nāmarūpam, yathānāsvādaṃ ṣaḍāyatanam, yathā duḥkhavipākaścāparijñātaḥ sparśaḥ, yathā bahvādīnavā vedanāḥ, yathā gāḍhabandhanā tṛṣṇā, yathā duḥpratiniḥsaraṇaṃ copādānam, yathānāryā bhavatṛṣṇā, bhave sati yathā duḥkhasamucchedyā ca jātiḥ, yathā vikārakarī ca jarā, yathā vilopakārakaśca vyādhiḥ, yathā niruvuraktaṃ ca maraṇam, yathālpāsvādā ca pravṛttiḥ, yathā bahvādīnavā ca bhavābhinirvṛttiḥ, yathā ramaṇīyaṃ ca tathāgataśāsanam, nedaṃ śakyaṃ kāmadāsena kleśasaṃmohitena cittakhilena pramādābhiratena bālamadhyagatenāyoniśaścittena saṃsāraraktacittena durjanamadhyagatena na śakyaṃ sugatipanthānamapi viśodhayituṃ kutaḥ punaranuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃboddhum / tasyaitadabhūt - yannvahamita eva prāsādātprāṅbhukhaḥ prapateyam, mā me dvāreṇa niṣkramato jñātisaṃgho 'ntarāyaṃ kuryāt //
atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumāro yena bhagavān siddhārthabuddhisthathāgatastanmukhastataḥ prāsādādātmānamutsṛṣṭavān, evaṃ ca bhāṣate sma - sacetsa tathāgataḥ sarvaṃ jānāti sarvaṃ paśyati, samanvāharatu māṃ tathāgataḥ / atha khalu rāṣṭrapāla siddhārthabuddhistathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho dakṣiṇapāṇiṃ prasārya prabhāṃ prāmuñcat, yayā puṇyaraśmi rājakumāraḥ spṛṣṭo 'bhūt / tasyāśca prabhāyāḥ śatasahasrapatraṃ padmaṃ śakaṭacakrapramāṇamātraṃ prādurbhūtam / tasmācca padmāt raśmiśatasahasrāṇi niścaranti sma, mahāṃścāvabhāso 'bhūt, yenāvabhāsena puṇyaraśmī rājakumāraḥ sphuṭo 'bhūt / aht khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumārastasmin padme sthitvā yena sa bhagavān siddhārdhabuddhistathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ, tenāñjaliṃ praṇamya namo buddhāyetyudānamudānayati sma //
atha khalu rāṣṭrapāla tena siddhārthabuddhinā tathāgatena sā prabhā pratisaṃhṛtā / sa ca kumārastasya bhagavataḥ pādamūle chinnāpādapa iva prapatitaḥ śatasahasrakṛtvastathāgataṃ vandate sma //
atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumārastaṃ bhagavantaṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
mayā cirādadya hi vaidyarājaḥ kṛcchrādavāpto 'dya cirātureṇa /
ācakṣva me nātha kathaṃ sthito 'haṃ lābhī bhaveyaṃ sugatasya śāsane // 289 //
śruto mayā nāyaka apramādo niśāmya rātrau divi devatābhyaḥ /
śrutvā ca saṃvigna hi āgato 'haṃ kathaṃ narāṇāṃ bhavate pramādaḥ // 290 //
pranaṣṭamārgasya bhavādya deśiko jātyandhabhūtasya bhavādya cakṣuḥ /
mahāprapātādiha māṃ samuddhara śraddhākarā kāruṇikā cikitsakā // 291 //
daridrabhūtasya kuruṣva saṃgrahaṃ baddhasya mokṣaṃ kuru me 'dya nātha /
sasaṃśayebhyo vimatiṃ ca chinda caryāṃ ca me vyākuru bodhimārge // 292 //
(Vaidya, RP 153)
tīrthaṃ ca saṃdarśaya uhyato me dīpaṃ kuruṣvāpi mamāndhakāre /
vraṇīkṛtaṃ māṃ hi kuruṣva nirvraṇaṃ śalyaṃ ca me uddhara vaidyarāja // 293 //
vimocya māṃ durgatisaṃkaṭāttvaṃ bhavopalambhagrahaṇaṃ nikṛnta /
saṃtāra māṃ śokamahaughapāram aṣṭāṅgamārgeṇa mahāpathena // 294 //
parīttamāyuḥ kṣayadharmi jīvitaṃ bahvantarāyaṃ kuśalaṃ bhavatyapi /
puṇyasya sidhyatyacirādvipākaḥ labdhakṣaṇo me 'dya vadaikaniścayam // 295 //
etaddhi me vyākuru lokanātha syādbodhisattvo hi yathāpramattaḥ /
yathā carannuttamabodhicārikāṃ pramocayeyaṃ bhavabandhanājjagat // 296 //
atha khalu rāṣṭrapāla siddhārthabuddhistathāgataḥ puṇyaraśme rājakumārasyādhyāśayaṃ viditvā vistareṇa bodhicaryāṃ saṃprakāśayati, yaṃ śrutvā puṇyaraśminā rājakumāreṇa vimokṣā nāma dhāraṇī praolabdhā, pañcābhijñāḥ pratilabdhāḥ / sa vaihāyase sthitvā puṣpāṇyabhinirmāya taṃ tathāgatamabhyavakirati sma, abhiprakirati sma //
atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmi rājakumārastasmādantarīkṣādavatīrya taṃ bhagavantaṃ siddhārthabuddhiṃ tathāgataṃ gāthābhirabhyaṣṭāvīt -
vandāmi te kanakavarṇanibhā varalakṣaṇā vimalacandramukhā /
vandāmi te asamajñānadharā sadṛśo na te 'sti tribhave virajaḥ // 297 //
mṛdu cāru snigdha śubha keśa jinā girirājatulya tava coṣṇiriha /
noṣṇīṣamīkṣitu tavāsti samo vibhrājate bhruvi vare 'pi tavorṇa mune // 298 //
kundenduśaṅkhahimaśubhranibhā nīlotpalābhaśubhanetravarā /
kṛpayekṣase jagadidaṃ hi yayā vandāmi te vimalanetra jinā // 299 //
jihvā prabhūta tanu tāmrani(bhā) vadanaṃ ca chādayasi yenasvakam /
dharmaṃ vadan vinayase ca jagat vandāmi te madhurasnugdhagiram // 300 //
daśanā śubhāḥ sudṛḍha vajranibhāḥ triṃśaddaśāpyaviralāḥ sahitāḥ /
kurvan smitaṃ vinayase ca jagat vandāmi te madhurasatyakathā // 301 //
rūpeṇa cāpratisamo 'si jinā prabhayā ca bhāsayasi kṣetraśatān /
bramhendrapāla jagato bhagavan jimhībhavanti tava te prabhayā // 302 //
eṇeyajaṅgha bhagavanna samā gajarājabarhimṛgarājagateḥ /
īkṣan vrajasyati yugaṃ bhagavan saṃkampayan dharaṇiśailataṭam // 303 //
kāyaśca lakṣaṇacito bhagavan ślakṣṇa cchavī kanakavarṇaṃ tava /
nekṣan jagad vrajati tṛptimidaṃ rūpaṃ tavāpratimarūpadhara // 304 //
tvaṃ pūrva kalpaśatacīrṇatapā tvaṃ sarvatyāgadamadānarataḥ /
tvaṃ sarvasattvakṛpamaitramanā vandāmi te paramakāruṇika // 305 //
(Vaidya, RP 154)
tvaṃ dānaśīlanirataḥ satataṃ tvaṃ kṣāntivīryanirataḥ sudṛḍham /
tvaṃ dhyānaprajñaprabhatejadharo vandāmi te asamajñānadhara // 306 //
tva vādiśūra kugaṇipramathi tvaṃ siṃhavannadasi parṣadi ca /
tvaṃ vaidyarāja trimalāntakaro vandāmi te paramaprītikara // 307 //
vākkāyamānasaviśuddha mune tribhaveṣvalipta jalapadmamiva /
tvaṃ bramhaghoṣa kalaviṅkaravā vandāmi te tribhavapāragatam // 308 //
māyopamaṃ jagadidaṃ bhavatā naṭaraṅgasvapnasadṛśaṃ viditam /
nātmā na sattva na ca jīvagati dharmā marīcidakacandrasamāḥ // 309 //
śūnyāśca śānta anutpādanaya avijānadeva jagadudbhramati /
teṣāmupāyanayayuktiśatairavatāratyasyapi kṛpālutayā // 310 //
rāgādibhiśca bahurogaśataiḥ saṃtāpitaṃ satatamīkṣya jagad /
vaidyottamo vicarase 'pratimaḥ parimocaya sugata sattvaśatān // 311 // jātījarāmaraṇaśokahataṃ priyaviprayogaparidevaśataiḥ /
satatāturaṃ ca jagadīkṣya mune parimocayan vicarase kṛpayā // 312 //
rathacakravadbhramati sarvajagat tiryakṣu pretaniraye sugatau /
mūḍhā adeśika anāthagatāḥ teṣāṃ pradarśayasi mārgam // 313 //
ye te babhūva purimāśca jinā dharmeśvarā jagati cārthakarāḥ /
ayameva taiḥ prakathito 'ryapatho yaṃ deśayasyapi vibho 'pratimaḥ // 314 //
snigdhaṃ hyakarṣaya manojña varaṃ bramhādhikaṃ paramaprītikaram /
gandharvakinnaravarāpsarasāmabhibhūya tāṃ giramudāharase // 315 // satyārjavakṣayamupāyanayaiḥ pariśodhitāṃ giramanantaguṇām /
śrutvā hi yāṃ niyutasattvaśatā yānatrayeṇa jina yānti śamam // 316 //
tava pūjayā sukhamanekavidhaṃ divyaṃ labhanti manujeṣu tathā /
āḍhyo mahādhana mahāvibhavo bhavate jagaddhitakaro nṛpatiḥ // 317 //
valacakravartyapi ca dvīpapatiḥ jagadāvṛṇoti daśabhiḥ kuśalaiḥ /
ratnāni sapta labhate suśubhāṃ tvayi saṃprasādajanako 'pratima // 318 //
bramhāpi śakra api lokapatiḥ bhavate ca saṃtuṣitadevapatiḥ /
parinirmito 'pi ca suyāmapatiḥ tvatpūjayā bhavati cāpi jinaḥ // 319 //
evaṃ hyamogha tava pūja kṛtā saṃdarśanaṃ śravaṇamapyasamam /
bhavate jagadvividhaduḥkhaharaḥ spṛśate paraṃ padavaraṃ hyajaram // 320 //
mārgajña mārgakuśalā bhagavan kupathānnivārayasi lokamimam /
kṣeme śive viraja āryapathe pratiṣṭhāpapyasyapi jagadbhagavan //321 //
(Vaidya, RP 155)
puṇyādhikasya tava puṇyanidheḥ satatākṣayā bhavati puṇyakriyā /
bahukalpakoṭīṣu na yāti kṣayaṃ yāvanna saṃspṛśati bodhicarām // 322 //
pariśuddha kṣetra labhate ruciraṃ paranirmitābha sada prītikaram /
śuddhāśca kāyavacasā manasā sattvā bhavantyapi ca kṣetravare // 323 //
ityevamādiguṇa naikavidhān labhate jinārcanakṛtān manujaḥ /
svargāpavarga manujeṣu sukhaṃ bhavate ca puṇyanidhi sarvajage // 324 //
kīrtiryaśaśca prasṛtaṃ vipulaṃ tava sarvadikṣu bahukṣetraśatān /
saṃkīrtayanti sugatāḥ satataṃ tava varṇamāla parṣatsu jinā // 325 //
vigatajvarā jagati mokṣakarā priyadarśanā paramakāruṇikā /
śāntendriyā śamaratā bhagavan vandāmi te naravarapravarā // 326 //
labdhā abhijña jina pañca mayā gagane sthitastava niśāmya giram /
bhavitāsmi vīra sugatau pratimaḥ vibhajiṣya dharmamamalaṃ jagataḥ // 327 //
stutvādya sarvaguṇapāragataṃ naradevanāgamahitaṃ sugatam /
puṇyaṃ yadarjitamidaṃ vipulaṃ jagadāpnuyādapi ca buddhapadam // 328 //
atha khalu rāṣṭrapāla rājā arciṣmāṃstasyā rātryā atyayenāśroṣītkumārasyāntaḥpure ruditaśabdam / śrutvā ca śīghraṃ tvaramāṇarūpo yena ratipradhānaṃ nagaraṃ tenopasaṃkrāmat / upasaṃkramyaitadavocat - kiṃ bhavantyo rudanti ? tā avocān - puṇyaraśmī rājakumāro na dṛśyate / atha khalu rāṣṭrapāla rājā arciṣmān kumārasyārthe chinnapādapa ina dharaṇītale prapatitaḥ / sa utthāya dharaṇitalāt sahasraśaśca tannagaraṃ paricarati rudamānaḥ / atha khalu rāṣṭrapāla yā tasminnagare nagaradevatā sā rājānamarciṣmantametadavocat - gato mahārāja kumāraḥ pūrvasmin digbhāge siddhārthabuddhiṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya //
atha khalu rāṣṭrapāla rājā arciṣmān kumārasyāntaḥpureṇa sārdhaṃ caturaśītibhiḥ prāṇakoṭiniyutaśatasahasrairyena pūrvo digbhāgastenopajagāma / yena siddhārthabuddhistathāgato 'rhan samyassaṃbuddhastenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādau śirasābhivanditvā ekānte 'tiṣṭhat / ekāntasthitaśca rājā arciṣmān bhagavantamābhirgāthābhirabhyaṣṭāvīt -
vandāmi guṇajñānasāgaraṃ naravīraṃ yasya nāsti samaḥ kuto 'dhikastribhave 'smin /
devendrāsurarājasatkṛtaṃ varasattvaṃ tṛptiṃ naiti jano nirīkṣatastava rūpam // 329 //
dvātriṃśattava kāyalakṣaṇā suviśuddhā merurvā vararatnacitritaḥ pariśuddhaḥ /
ślakṣṇaṃ kāñcanavarṇasaṃnibhaṃ jinakāntaṃ vandāmi priyarūpadarśanaṃ munikāyam // 330 //
(Vaidya, RP 156)
kalpānacintya śatāśca koṭiyo vrata cīrṇā buddhakoṭiśatāśca satkṛtā bahukalpān /
yaṣṭā yajñaśatā acintiyāparimāṇā kāyastena tavābhirājate abhirūpaḥ // 331 //
dānaśīlasamādhiprajñayāpi ca kṣāntyā vīryadhyānamupāyaśodhitaṃ tava rūpam /
candrārkamaṇidyutiprabhā na virāji śakrabramhaprabhā na bhāsate purataste // 332 //
rūpaṃ darśayate manoramaṃ jagadarthe pratibhāsodakacandrasaṃnibhaṃ yatha māyā /
sarvāsveva ca dikṣu dṛśyate jinakāyo no cā rūpapramāṇu dṛśyate sugatānām // 333 //
tuṣiteṣu kvacideva dṛśyase nivasaṃstvaṃ vyūḍhamānaśca punaḥ supāṇḍaragajabhūtaḥ /
mātu kukṣigataśca dṛśyase 'pi ca vīraḥ sarvatrānugato mahāmune nabhatulyaḥ // 334 //
jātiṃ saṃdarśayase kvacidbhavān diśatāsu gacchan sapta padāni dṛśyase kvacidurvyām /
hyeṣṭho 'haṃ sanarāmare jage atidevo mociṣye jaga duḥkhasāgarādgira muñcan // 335 //
dharmasaṃśayu nāsti te mune kvacideva śikṣāṃ cāpi ca loka dṛśyate lipijñāne śāntaṃ dhyānasamādhigocaramanuprāptaṃ strīṇāṃ madhyagataśca dṛśyate kvacideva // 336 //
tyaktvā mātāpitā mahītale pramadāśca jñātīn śokahatān vimūrcchitān viruvantaḥ /
niṣkrānto vanavāsamīkṣyase padamekaṃ devākoṭiśataiḥ parivṛto varasattvaḥ // 337 //
mārāste caturo 'pi nirjitāścirakālaṃ mārān dharṣayamāṇa dṛśyate 'pi ca kṣetre /
cakraṃ vartayase 'pyacintiyaṃ purimeṇa cakraṃ vartayamāna dṛśyase kṛpayā tvam // 338 //
(Vaidya, RP 157)
nityaṃ śāśvatadṛṣṭisaṃjñitaṃ jagadīkṣya nirvāsya iti vāca bhāṣase pariṣatsu /
saṃsārābhirataṃ jagatsatatamīkṣya śāntāṃ śītagatiṃ ca nirvṛtiṃ vadasi tvam // 339 //
puṇyajñānamupāyaprajñato na samaste sphurase kāyaprabhāya tvaṃ mune bahukṣetrān /
bhāṣante tava varṇa nāyakā diśatāsu vande tvāmasamantagocaraṃ munirājam // 340 //
vandāmo 'pi ca dharmatāmakhilaprāptaṃ sarvasattvakriyāsu dṛśyase yatha māyā /
na ca te 'styāgamanaṃ kvacidgamanaṃ vā māyādharma sati pratiṣṭhitamabhivande // 341 //
sādhu tvaṃ naravīra bhāṣase varamārgaṃ bodhiryena varā hyavāpyate jagadarthe /
etāmapyahamāśu dharmatāmanubuddhā deśeyaṃ naravīraṃ dhamatāṃ jagadarthe // 342 //
sarvajñaṃ vigatajvaraṃ naravīraṃ yasya nāsti samaḥ kuto 'dhikastribhave 'smin /
stutvā puṇyamupārjitaṃ mayā yadiha tena śāntāṃ bodhivarāmanuttarāṃ spṛśatu lokaḥ // 343 //
atha khalu rāṣṭrapāla sa tathāgataḥ siddhārthabuddhiḥ rājño 'rciṣmato 'dhyāśayaṃ viditvā tathā dharmaṃ deśayāmāsa yathā sarve avaivartikā abhūvannanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau //
atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumārastaṃ bhagavantaṃ siddhārthabuddhiṃ tathāgatametadavocat - adhivāsayatu bhagavānasmākāṃ nagare śvobhaktena / adhivāsayati ca bhagavān puṇyaraśme rājakumārasya tūṣṇībhāvenānukampāmupādāya //
atha khalu puṇyaraśmī rājakumārastau mātāpitarau tāśva pramadā āmantrayati sma - anumodayantu bhavantaḥ sarve sahitāḥ sarve samagrāḥ / yathālaṃkṛtaṃ ratipradhānaṃ nagaraṃ tathāgatasya niryātayāmuanapekṣaḥ / tairekasvareṇānumoditam //
atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumāro yathālaṃkṛtaṃ ratipradhānaṃ nagaraṃ tathāgatāya niryātayati sma anapekṣaḥ / pañcarasaśatavyūhena ca bhojanena taṃ tathāgataṃ pratipādayati sma sārdhaṃ bhikṣusaṃghena / sarveṣāṃ teṣāṃ bhikṣūṇāṃ saptaratnacitān vihārān kārayāmāsa maṇicaṃkramān prajñaptānupari ca ratnajālavitānavitatān vāmadakṣiṇena puṣpavṛkṣasupariniṣṭhitān / puṇḍarīkapuṣkariṇyupaśibhitānyubhayato mukhanirmaladūṣyaśatasahasraprajñaptāni (Vaidya, RP 158) śayyāsanāni / ekaikasya ca bhikṣorabhivandya cīvaro dīyate sma ekaikaḥ / anyonyāni cīvarāṇyanipradīyante divase divase / sa tribhirvarṣakoṭibhiḥ styānamiddhaṃ nāvakrāmitavān, nātmaprema kṛtavān, buddhapūjāṃ prati nānyamanasikāraḥ / etasminnantare na kāmavitarkaṃ vitarkitavān, na vyāpādavitarkaṃ na vihiṃsāvitarkaṃ na rājyatṛṣṇām / sarvathānapekṣo 'bhūtkāye jīvite ca, prāgevānyatarasmin bāhyavastuni / etasminnantare yadbhagavatā bhāṣitaṃ tatsarvamavadhāritam, na ca dvirapi sa tathāgataḥ pṛṣṭaḥ / etasminnantare na snāto na sarpitailena vā gātraṃ mrakṣitam, na pādadhāvanaṃ kṛtam, na klāntasaṃjñotpāditā, na jātu niṣaṇṇo 'nyatra bhaktaparibhogārthamuccāraprasrāvaṇārthaṃ ca / yasmiṃśca samaye sa tathāgataḥ parinirvṛtastasmin samaye lohitacandranasya citā kāritā / yatra sa tathāgato dhmāpitastasminneva ca pṛthivipradeśe varṣaśatasahasraṃ dhātūnāṃ pūjāṃ kṛtavān / sarvaṃ jambūdvīpaṃ sarvapuṣpaiḥ sarvamālyaiḥ sarvagandhaiḥ sarvavādyairyāvat sarvapūjāsatkārān kṛtvā pañcāccaturnavatiḥ stūpakoṭyaḥ pratiṣṭhāpitavān / te ca stūpāḥ saptaratnamayā ratnajālasaṃchannā muktājālavitānavitatāḥ / saptānāṃ ratnānāṃ pañca pañca chatraśatānyekaikasmin stūpe āropitavān / sarvatra ca stūpe tūryaśatasahasrāṇi niścāritavān / samantataśca jambūdvīpe puṣpavṛkṣān ropitavān / ekaikatra dīpyate sarvagandhatailasya / sarvagandhamālyavilepanaiśca pūjāmakarot / anenopāyena varṣakoṭiṃ pūjāṃ kṝtvāḥ tataḥ pravrajitaḥ / sa pravrajitā traicīvariko 'bhavat / nityaṃ piṇḍapātacāriko 'naiṣadyikaḥ / na jātu pārśvaṃ dattavān, na styānamiddhamavakrāmitavān / tena nirāmiṣacittena catako varṣakoṭyo dharmadānaṃ dattam / na cānenāntaśaḥ / sādhukāro 'pi parasyāntikātpratikāṅkṣitaḥ, kutaḥ punarlābhasatkāraḥ / nāpi klānto 'bhūddharmaśravaṇena dharmadeśanayā ca / tasya devatāḥ paricaryāṃ kurvanti sma / tasya cānuśikṣitvā sarvajanapado 'ntaḥpuraṃ sarvapādamūlaṃ sarvasahāyāśca pravrajitāḥ //
atha khalu rāṣṭrapāla śūddhāvāsakāyikānāṃ devaputrāṇāmetadabhavat - puṇyaraśmeranuśikṣamāṇaḥ sarvarājyajanakadaḥ pravrajitaḥ / asmābhistasyopasthānaparicaryā kartavyā / trayāṇāṃ ratnānāmupasthāna kṛtaṃ bhaviṣyati / tasya punastathāgatasya parinirvṛtasya catuḥṣaṣṭivarṣakoṭyaḥ saddharmastasthau / sarvasya puṇyaraśminā bhikṣuṇā buddhasahasrasya caivaṃrūpā pūjā kṛtābhūt //
syātkhalu punaste rāṣṭrapāla etarhi kāṅkṣā vā vimatirvā vicikitsā vā - anyaḥ sa tena kālena tena samayenārciṣmān nāma rājābhūt / na khalu punastvayaivaṃ draṣṭavyam / tatkasya hetoḥ ? amitāyuḥ sa tathāgatastena kālena tena samayenārciṣmānnāma rājābhūt / syātkhalu punaste rāṣṭrapāla - anyaḥ sa tena kālena tena samayena puṇyaraśmirnāma rājakumāro 'bhūt / na khalu punastvayaivaṃ draṣṭavyam / tatkasya hetoḥ ? ahaṃ sa tena kālena tena samayena puṇyaraśmirnāma rājakumāro 'bhūt / yāpi sā nagaradevatā, akṣobhyastathāgato 'bhūt /
(Vaidya, RP 159) tasmāttarhi rāṣṭrapāla bodhisattvena mahāsattvenānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃboddhukāmena tasya puṇyaraśmirājakumārasyāniśikṣitavyamadhyāśayapratipattyā priyāpriyaparityāgitayā apramādacaryayā - evaṃ duḥkhābhisaṃskārapratilabdhā me 'nuttarā samyaksaṃbodhiriti / tatte 'nabhiyuktā lābhasatkāraślokagurukā jñātyadhyavasitā mānahatā lābhahatāstapasvino vihanyante, lābhahetoḥ śāsanāddūrībhavanti, nirarthakaṃ pravrajitāḥ śramaṇadūṣakā bodhisattvakhaṭukāḥ kāyavākcittavaṅkāḥ naimittikāḥ vitathapratijñāḥ svapratijñātaścyutāḥ cīvarapiṇḍapātaśayyāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāranimittamadhyavasitāḥ / ahrīkā anapatrapā acāritrā asaddharmaprasṛtā gocaravirahitā buddhagocarāddūrībhūtā buddhajñānavirahitāḥ mokṣacittavirahitāḥ bodhicittavirahitāḥ / tasmāttarhi rāṣṭrapāla imamevaṃrūpaṃ dharmaṃ śrutvā boddhavyam - pāpamitrānyudyuktāni na sevitavyāni lābhārthikānām //
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
aprameye daśabalacalite lābhe jñātau parigatahṛdayā /
hitvā bodhiṃ guṇaśatanicitāṃ lābhārthaṃ te parakulanicatāḥ // 344 //
dhvāṅkṣā duṣṭā hrīdhṛtirahitā kṣetrārthaṃ te namucivaśagatāḥ /
kleśādhīnā bhavagatipraṇatā bhāṣantyevaṃ vayamapi guṇinaḥ // 345 //
kāyo 'raṇye smṛtirapi nagare lābhārthaṃ te caritavikalpe /
dūre mokṣo nabha iva dharaṇi dūre jāhu bhujagavadetān // 346 //
buddho dharmo na ca priyavadatāṃ tadvatsaṃgho guṇaśatabharitaḥ /
hitvā svargaṃ kupathaprayātā aṣṭavighātairbhavaśatavihatāḥ // 347 //
śrutvaināṃ mama cārikāṃ samupadiṣṭāṃ bhūtādhyāśayato 'tra yujyathā pratipattyā /
duṣprāpyaṃ bahukalpakoṭibhiḥ kṣaṇaprāptā tasmādatra yathoktadharmatāmabhiyujyet // 348 //
yo hīcchedvarabodhi budhyituṃ varayāne smāryāstena mahīpate guṇāstasya /
saṃcintya yathābhūta yoniśaḥ sthātavyamevaṃ bodhi asaṅga ridhyate sugatānām // 349 //
āryaṃ vaṃśaṃ niṣevate guṇaprekṣī jñānaṃ tatra utpādayecchu ivātra /
mā evaṃ pravijahya śāsanaṃ guṇamaṇḍaṃ sarvāsvetagatīṣu pañcasū yatha bālāḥ // 350 //
(Vaidya, RP 160)
śailāraṇyaguhānijāsino bhavateha tatrasthāśca ma ātma manyathā paṭapaṃsī /
ātmānaṃ paribhāṣathā satatanitya - manusmaranto buddhakoṭi virāgitā purimā ye // 351 //
kāye jīvita tṛṣṇa utsṛha anapekṣā dharme yujyata tīvra gauravaṃ janayitvā /
pratipattiśca mayāpi bhāṣitā iha sūtre paścā bodhi na teṣu durlabhā iha sthitvā // 352 //
ye yuktāśca ihāpi harṣitā jinayāne śrutvā yukta sudurmanā bhavitāraḥ /
tasmādvai janayeta śāsane adhimuktiṃ mā paścādanutāpa bheṣyathā vicaramāṇāḥ // 353 //
yaśca punā rāṣṭrapāla bodhisattvaḥ pañcapāramitāsu caret, yaśceha dharmaparyāyapratipatyā saṃpādayet - ahamatra śikṣiṣye 'hamatra saṃvare sthāsyāmi / eṣa puṇyaskandho 'sya puṇyaskandhasya purataḥ śatatamāmapi kalāṃ nopaiti sahasratamāmapi śatasahasratamāmapi koṭiśatasahasratamāmapi, saṃkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi upanisāmapi dhṛtipadamapi nopaiti / asmin khalu punardharmaparyāye bhāsyamāṇe triṃśatāṃ niyutānāṃ sadevamānuṣāsurāyāśca prajāyā anutpadantapūrvāṇyanuttarasyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpannāni / avaivartyāścābhūvannanuttarasyāḥ samyaksambodheḥ / saptānāṃ ca bhikṣusahasrāṇāmanupādāyāsravebhyaścittāni vimuktāni //
atha khalu āyuṣmān rāṣṭrapālo bhagavantametadavocat - kiṃnāmāyaṃ bhagavan dharmaparyāyaḥ,kathaṃ cainaḥ dhārayāmi ? evamukte bhagavānāyuṣmantaṃ rāṣṭrapālametadavocat - amoghapratijñāviśuddhamiti nāma dhāraya / satpuruṣavikrīḍitaṃ bodhisattvacaryāviniścayaṃ nāma dhāraya / arthapāripūrī ca nāma dhāraya //
idamavocadbhagavān / āttamanā āyuṣmān rāṣṭrapālaḥ sadevamānuṣāsuragandharvaśca loko bhagavato bhāṣitamabhyanandan //
iti puṇyaraśmeḥ satpuruṣasya pūrvayogasūtraratnarājaṃ samāptam //
āryarāṣṭrapālaparipṛcchā nāma mahāyānasūtraṃ samāptam //
(Vaidya, RP 161-164): ślokasūcī