Kinh Bảo Tinh Đà-la-ni (Ratnaketuparivarta)

bhṛtabhaṭo vinītaprasādaḥ idaṃ praṇidhānaṃ cakāra / yadā tvaṃ mahākāruṇika anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddho bhavestadā bodhiprāpto māṃ vyākuryā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau /
syāt khalu punarbhadramukhā yuṣmākaṃ kāṃkṣā vā vimatirvānyaḥ sa tena kālena tena samayenāsīdutpalavaktro nāma yena tasya jyotisomyagandhāvabhāsaśriyastathāgatasya saparivārasyānekavidhaṃ pūjopasthānaṃ kṛtamanekaiśca prāṇakoṭīnayutaśatasahasraiḥ sārdhaṃ niṣkramya pravrajitaḥ apramāṇāni ca prāṇakoṭīnayutaśasahasrāṇi (Dutt 49) tataḥ [pāpakadṛṣṭi]gatānnivārayitvā triṣu yāneṣu niveśitāni / aprameyaḥ sattvaḥ phalaṣu pratiṣṭhāpitaḥ / apramāṇaśca strīkoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ puruṣapratilābhaḥ kṛta iti / na khalu yuṣmābhirevaṃ draṣṭavyam / ahaṃ sa tena kālena tena samayena rājābhūt cāturdvīpeśvaraścakravartī utpalavaktro nāma / mayā sa evaṃrūpaḥ manasikāraḥ kṛtaḥ / yat khalu punaryuṣmākaṃ bhadramukhāḥ kāṅkṣā [vā] vimatirvā anyā sā tena kālena tena samayenābhūt surasundarī nāmāgramahiṣī yayā śrāmaṇyamavāptam / maitreyaḥ sa bodhisattvo mahāsattvastena kālena tena samayenābhūt / syāt khalu bhadramukhāḥ yuṣmākaṃ kāṅkṣā vā vimatirvānyaḥ sa tena kālena tena samayena kumārabhṛto nāma bhaṭo 'bhūt sārdhaṃ prāṇakoṭībhiḥ / na khalu punaryuṣmābhirevaṃ draṣṭavyam / ayaṃ sa māraḥ pāpīmāṃstena kālena tena samayena kumārabhṛto nāma bhaṭo 'bhūt / yanmayā tatkālaṃ [tasya pārṣadaḥ] pravrājitaḥ tena mayi pradoṣamutpādyaivaṃ praṇidhānaṃ kṛtam / yadā tvamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaḥ syāstadā tvaṃ māṃ vyākuryā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / tasyaiva yū[yaṃ kula]putrā jyotisomyagandhāvabhāsaśriyastathāgatasyāntike[']prasādaṃ kṛtvāsaṃvṛtavāgbhāṣitaṃ pāpakaṃ dṛṣṭigataṃ parigṛhya mayaiva yūyaṃ tataḥ pāpadṛṣṭigatāt parimocya pravrājitāḥ / tataḥ anu[pū]rveṇa (Dutt 50) yuṣmābhirbahūni buddhasahasrāṇi paryupāsitāni / teṣāṃ ca pūjopasthānaṃ kṛtam / tebhyaśca dharmaṃ śrutvā praṇidhānaṃ kṛtam / ṣaṭsu pāramitāsu [caryā kṛtā] iti / tena yūyaṃ kāyavāṅmanoduścarikarmaṇā pūrvaṃ triṣvapāyeṣu anekakalpaduḥkhānyanubhūtavantaḥ / tenaiva karmāvaraṇena etarhi mārasya pāpīmato bhavane upapanna iti / asmin khalu punā ratnaketudhāraṇī-pūrvayoge bhāṣyamāṇe bhagavatā śākyamuninā tathāgatena teṣāṃ pañcānāṃ mārakanyāśatānāṃ strībhāvamantardhāya puruṣabhāvaḥ saṃvṛtto 'nupattikadharmakṣāntipratilambhaścābhūt / apramāṇānām asaṃkhyeyānāṃ sattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ sadevamānuṣāyāḥ prajāyāśca anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpannāni / [te] avaivartyāścābhūvan anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / evamaprameyāsaṃkhyeyāni sattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇi śrāvakapratyekabuddhayāne [']vaivartyāni abhūvan / aprameyāsaṃkhyeyānāṃ devamānuṣakanyānāṃ mātṛgrāmabhāvo 'bhinivṛttaḥ puruṣabhāvāśrayapratilabhaścābhūt /
mahāyānasūtrādratnaketu-pūrvayogaparivarto nāma dvitīyaḥ // 2 //
______________________________________________________________
START Rkp 3
(Dutt 51)
tṛtīyaḥ parivartaḥ
atha khalu asyāṃ ratnaketudhāraṇyāṃ bhāṣyamāṇāyāṃ śākyamuninā tathāgatenārhatā sarvāvatīyaṃ sahālokadhāturudāreṇāvabhāsena sphuṭābhūt / ye ceha buddhakṣetre koṭīśataṃ cāturdvīpikānāṃ teṣu koṭīśataṃ kāmeśvarāṇāṃ māratvaṃ kārayanti te buddhānubhāvena saṃvignā imāṃ cāturdvīpikāṃ vyavalokayanti sma / kuto 'yamavabhāsaḥ utpannaḥ / nūnaṃ pāpīmān nāma māro yastatra cāturdvīpikāyāṃ prativasati tasyaiṣa prabhāvaḥ yo 'smatto balavantaḥ īśvarataro mahaujaskaśca / atha khalu te mārā vyavalokayanto 'drākṣuḥ taṃ māraṃ pāpīmantaṃ koṣāgāre niṣaṇṇaṃ paramadurmanastham / atha tat koṭīśataṃ mārāṇāṃ yeneyaṃ cāturdvīpikā yena mārasya pāpīmato bhavanaṃ tenopajagāma / upetya māraṃ pāpīmantamevamāha / kiṃ bhoḥ kāmeśvara ! sarvāvatīyaṃ lokadhāturavabhāsitā tvaṃ ca śokāgāraṃ praviśya niṣaṇṇaḥ / atha kāmeśvaro māraḥ teṣāṃ mārakoṭīśatānāṃ vistareṇārocayati sma / yat khalu mārṣāḥ jānīyu[ri]haikaḥ śramaṇa utpannaḥ śākyavaṃśāt paramaśaṭho māyāvī / tenotpannamātreṇa sarvāvatīyamiha lokadhāturavabhāsitā prakampitā kṣobhitā / ye kecidiha kṛtsnalokadhātau vidvāṃso mahendrā vā nāgendrā vā yakṣendrā vā surendrā vā mahoragendrā vā garuḍendrā vā (Dutt 52) kinnarendrā vā yāvadanye 'pi kecinma[nu]ṣyā vidvāṃsaste sarve tamupāgatāḥ pūjākarmaṇe yāvat ṣaḍvarṣāṇi ekākyadvitīyaṃ niṣadyā lakṣaṇāṃ māyāṃ sādhitavān / ahamapi svabaladarśanaṃ cikīrṣuḥ evaṃ ṣaṭtriṃśatkoṭīsainyaparivāraḥ upasaṃkramya samantato 'nuparivārya sarvamārabalavikurvaṇa-ṛddhibalaparākramaṃ saṃdarśita[vān / paśyaikaṃ romakū]pamapyaham aśakto 'smi saṃtrāsayituṃ vā bhīṣayituṃ vā kimaṅga punastasmādāsanāt kampayituṃ kiṃvā punaranyaṃ vighātaṃ kartumiti / atha caitena vṛṣalena tādṛśī māyā pradarśitā [prakaṃ]paśca kṛtaḥ yat sasainyo 'haṃ parājitaśchinnavṛkṣa iva dharaṇītale nipatitaḥ / tena ca tatraiva niṣaṇṇena tādṛśī alakṣaṇā māyā sā[dhitā yayāsau sarvamāraviṣaya]mevā[bhi]bhūtaṃ sādhitavidyāṃ tasmādutthāya sattvebhyaḥ saṃprakāśayāmāsa / ye ca kecidiha cāturdvīpikāyāṃ lokadhātau paṇḍitā vijñāstathā mā[yāyāṃ chandakṛtasteṣāṃ cittaṃ] prajānāmi gatyupapattiṃ vā ṣaṭsu gatiṣu / ye ca taccharaṇagatāsteṣām ekaromakūpamapi na śaknomi saṃtrāsayituṃ vā saṃkṣobhayituṃ (Dutt 53) vā [kampayituṃ vā] loke punastasmād visaṃvādayituṃ vā kampayituṃ vā śaknuyām / adyaiva ca me pañca paricārikāśatāni viṃśatiśca putrasahasrāṇi sagaṇaparṣadyāni vṛṣalaṃ gautamaṃ [śra]maṇaṃ śaraṇaṃ gatāstasya purato niṣaṇṇāḥ / na cāhaṃ bhūyastāni śaktastasmād vivecayitum / tena hi yūyaṃ balavantaḥ puṇyavanto jñānavantaḥ aiśvaryavantaḥ [suhṛdo bha]vata / taṃ śākyaputraṃ vṛṣalaṃ jīvitād vyaparopayiṣyāmaḥ / ye ca sattvāstaccharaṇagatāstān sarvān vidhvaṃsayiṣyāmaḥ / kṛṣṇaṃ māyāśāṭhyaṃ śramaṇapakṣaṃ parājeṣyāmaḥ / [śuklaṃ mārapa]kṣam uddyotayiṣyāmaḥ / tataḥ paścāt sukhasparśaṃ vihariṣyāmaḥ /
atha jyotiṣprabho māraḥ imaṃ jambudvīpaṃ vyavalokayāmāsa yatra tathāgataḥ [saṃniṣaṇṇo] dharmaṃ deśayati / atha jyotiṣprabho māro bhagavataḥ kāyamadrākṣīt svaraghoṣayukta[stasya dharmade]śanāmaśrauṣīt / atha tāvadeva tasya roma[harṣaṇaḥ] saṃtrā[saḥ] utpannaḥ / atha sa māraṃ pāpīmantamevamāha /
kṛtsne kṣetre hyeṣa viśiṣṭo vararūpaḥ
puṇyajñānī [cirasthitikaśca] śuddhaḥ /
cirakālaṃ kleśānmukto mārgasuyuktaḥ
sarve tasya bhava[kṣaya] śokavimuktaḥ // Rkp_3.1 //
(Dutt 54)
mā tvaṃ bhūyaḥ krodhavaśaṃ gacchānayayuktam
agro hyeṣa śreṣṭhaḥ śaraṇyastribhave 'smin /
yasyāsminna dveṣalavo 'pi pratibhāti
vyāmūḍho 'sau saukhyavinaṣṭo bhavatīha // Rkp_3.2 //
athāparo māraḥ sannimiko nāma taṃ māraṃ pāpīmantamevamāha /
mahardhiko 'sau varapuṇyalakṣaṇo hyanāśritaḥ sarvagatipramuktaḥ /
aśeṣa[duḥkha]kṣayamārgadeśako vihiṃsituṃ māraśatairna śakyam // Rkp_3.3 //
pāpīmānāha /
vaśaṃ madīyāṃ janatāṃ kṛtāhi yuṣmajjanastasya vaśānugo 'yam /
na cirāt sa śūnyaṃ viṣayaṃ kariṣyati asmadgatiḥ kutra punarbhaviṣyati // Rkp_3.4 //
atha vanarājo nāma māraḥ sa māraṃ pāpīmantamevamāha /
yadā tavāsīt parama samṛddhistadā tvayā darśitamātmasauryam /
balapranaṣṭo 'syadhunā nirāśaḥ kiṃ spardhase sarvavidā sahādya // Rkp_3.5 //
(Dutt 55)
khaḍgasomo māraḥ prāha /
kvacinna tasyāsti manaḥpradoṣa vā na viśuddha [tiṣṭhati cittā]śayena /
traidhātukānmuktagatipracāro nāsau [parai]rghātayituṃ hi śakyam // Rkp_3.6 //
pāpīmānāha /
ye sanniṣaṇṇā iha lokadhātau kāmaprasaktā madamānamūrcchitāḥ /
[sadā]nuvṛttā mama kiṃkarāste kathaṃ na śakyaṃ tairvighātayituṃ samagraiḥ // Rkp_3.7 //
kṣititoyo nāma māraḥ sa evamāha /
māyāmarīcipratimānasārān bhāvān parijñāya vinītatṛṣṇaḥ /
bhaveṣvasakto gaganasvabhāvaḥ śakyaṃ vighataḥ kathamasya kartum // Rkp_3.8 //
pāpīmānāha /
ihaiva tasyāsti vaśo triloke miṣṭānnapānāsanavastrasevinaḥ /
(Dutt 56)
trivedanā cāsya matau pratiṣṭhitā kṣayaṃ praṇetuṃ na kathaṃ hi śakyam // Rkp_3.9 //
tṛṣṇañjaho nāma māraḥ sa evamāha /
yā ṛddhirasmin viṣaye 'sti kācit pāpīmatāṃ caiva mahoragāṇām /
siddhārtha-ṛddherna kalāṃ spṛśanti kṣayaṃ praṇetuṃ ca kathaṃ hi śakyam // Rkp_3.10 //
pāpīmānāha /
bhaktacchedo mayāsya hi kāritastacchilā punaḥ kṣiptā /
uktāstathā krośā āśramāt kampito 'pi saḥ // Rkp_3.11 //
bodhākṣo nāma māraḥ sa evamāha /
yadā tvayā tasya kṛto vighātaḥ kaścit pradoṣaḥ kupitena tena /
saṃdarśitaste bhṛkuṭīmukhe vā kiṃ tasya sākṣāt [ku]vacaḥ śrutaṃ te // Rkp_3.12 //
(Dutt 57)
pāpīmānāha /
pratisaṃkhyayā so kramate ca nityaṃ prahīṇarāgo gatadoṣamohaḥ /
sarveṣu sattveṣu sa maitracittaḥ saṃsargacaryā punarasya nityam // Rkp_3.13 //
durdhaṣo nāma māraḥ sa evamāha /
ye ca trisaṃyojanapāśabaddhāsteṣāṃ vighātāya vayaṃ yatema /
sa tu prahīṇāmayamohapāśaḥ kṣayaṃ praṇetuṃ ca kathaṃ hi śakyam // Rkp_3.14 //
pāpīmānāha /
yūyaṃ mama prāptabalāḥ sahāyāḥ sadyo bhavanto bhavatāpramattāḥ /
apo 'dhitiṣṭhāmi mahīmaśeṣāṃ sarvā diśaḥ parvatamālinī ca // Rkp_3.15 //
gaganāt pracaṇḍaṃ ghanaśailavarṣaṃ samutsṛjāmyāyasacūrṇarāśim /
(Dutt 58)
nārācaśaktikṣuratomarāṃśca kṣipāmi kāye 'sya vicūrṇanārtham /
ebhiḥ prayogairabhighātadīptaistaṃ sthākyasiṃhaṃ prakaromi bhasma // Rkp_3.16 //
peyālam / yāvanmārakoṭībhirgāthākoṭī bhāṣiṃtā iti /
atha sarve mārāḥ ekakaṇṭhenaivamāhuḥ / evamastu / gamiṣyāmaḥ svakasvakebhyo bhavanebhyaḥ / sannāhaṃ baddhvā sasainyasaparivārāḥ āgamiṣyāmo yadasmākam ṛddhibalaviṣayaṃ tatsarvamādarśayiṣyāmaḥ / atha tvaṃ svayameva jñāsyase yādṛśaṃ śauryaṃ sa śramaṇo gautamastatkṣaṇe pradarśayati /
atha tā mārakoṭyaḥ svabhavanāni gatvā sannāhabandhaṃ kṛtvā ekaiko mārakoṭīsahasraparivāro vividhāni varmāṇi prāvṛtya nānāpraharaṇayukto vividhasannāhasaṃnaddhastasyāmeva rātrayā[ma]tyayenemaṃ jambudvipamanuprāptaḥ / aṅgamagadhasandhau gaganasthā yāvadevāsmiṃścāturdvīpike devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnara-mahoraga-preta-piśāca-kumbhāṇḍā bhagavato 'ntike aprasannacittā alabdhagauravamanaskārā dharme saṃghe cāprasannacittāste sarve māreṇa pāpīmatā bhagavato 'ntike vadhāya udyojitāḥ / te 'pi nānāpraharaṇavarmaprāvṛtāstatraiva tasthuḥ / māro 'pi pāpimān anuhimavataḥ pārśvaṃ gatvā yatra jyotīrasa (Dutt 59) ṛṣiḥ prativasati maheśvarabhaktikaḥ aṣṭādaśasu vidyāsthāneṣu ṛddhiviṣayapāramiprāptaḥ pañcaśataparivārastasya maheśvararūpeṇa purataḥ sthitvaivamāha /
niyataṃ gautamagotrajo ṛṣivaro vijñāto 'bhijñāśrito
magadhe saṃvasatīha so 'dya caratī piṇḍāya rājñorgṛham /
tena tvaṃ saha saṃlapasva viśadaṃ nānākathābhiḥ sthiraḥ
tatraiva tvamapyeva pañca niyataṃ prāpsyasyabhijñāvaśim // Rkp_3.17 //
atha māraḥ pāpīmānimāṃ gāthāṃ bhāṣitvā tatraivāntarhitaḥ / svabhavanañca gatvā svapārṣadyānāṃ mārāṇāmārocayati sma /
matto bhoḥ śṛṇutādya yādṛgatulā buddhirmayā cintitā
svairaṃ śākyasutaṃ samālapayata ṛddhiprabhāvānvitam /
tāṃ māyāṃ na vidarśayet svaviṣayāṃ mārorudarpo mahān
nityaṃ snigdhavacaḥ sa śiṣyaniyato māteva putreṣu ca // Rkp_3.18 //
śiṣyāstasya hi ye prahīṇa[pra]madāścaryāṃ caranti dhruvaṃ
pūrvāṇhe nagaraṃ krameṇa nibhṛtaṃ svaireṇa tāvadvayam /
(Dutt 60)
gṛṇhīmo druta nṛtyagītamadhuraprādhānyabhāvairyathā
śrutvaitāṃ prakṛtiṃ manovirasatāṃ yāyāt sa śākyarṣabhaḥ // Rkp_3.19 //
aparo māra evamāha /
siṃhavyāghragajoṣṭracaṇḍamahiṣāḥ kṣipraṃ purasyāsya hi
prāvṛṇmeghaninādinaḥ khararavānnirmīya naikān bahiḥ /
tiṣṭhemo vayamāyudhapraharaṇāḥ sākṣāt sa dṛṣṭvādbhutān
bhrānto ṛddhimapāsya yāsyati tato nānādiśo vismṛtaḥ // Rkp_3.20 //
aparo māraḥ prāha /
vīthīcatvaratoraṇeṣu bahuśaḥ sthitvā virūpairmukhair
nānādyāyudhatīkṣṇatomaraśaraprāsāsikhaḍgāśritaiḥ /
ākāśād ghanarāvasupraharaṇairmeghāśaniṃ muñcataḥ
kṣipraṃ sa sabhayaṃ prayāsyati tato bhūkampahetorvaśam // Rkp_3.21 //
vistareṇa yathāsau mārāṇāṃ mārabalaviṣayavikurvatāṃ sarve tathaivācakṣuḥ /
bhagavāṃśca punaḥ sarvāvatīmimāṃ trisāhasramahāsāhasrīṃ lokadhātuṃ vajramayīmadhyatiṣṭhat / na ca punarbhūyo mārā rāvāṃścakrurna cāturdiśamagniparvatāstasthuḥ / na kṛ[ṣṇā]bhrā nākālavāyavo na ca kaścinnāgo 'bhipravarṣati sma antaśaḥ ekabindurapi buddhabalādhiṣṭhānena /
(Dutt 61)
tena khalu punaḥ samayena catvāro mahāśrāvakāḥ pūrvāṇhe nivāsya pātracīvaramādāya rājagṛhaṃ mahānagaraṃ piṇḍāya praviviśuḥ / āyuṣmān śāriputro dakṣiṇena nagaradvāreṇa rājagṛhaṃ mahānagaraṃ piṇḍāya praviveśa / tatra ca nagare pañcāśanmārakumārakāḥ paramayauvanasurūpā mahatmaveṣasadṛśā nṛtyanto gāyantaḥ saṃceruḥ / te āyuṣmantaṃ śāriputramubhābhyāṃ pāṇibhyāṃ gṛhītvā vīthyāṃ dhāvanti sma nṛtyanto gāyantaḥ śāriputramevamāhuḥ / nartasva śramaṇa gāyasva śramaṇa / śāriputra āha / śṛṇuta yūyaṃ mārṣāḥ svayam / aśrutapūrvāṃ gītikāṃ śrāvayiṣyāmi / te ca sava mārakumārakā dhāvanto gītasvareṇa saha śāriputreṇaivamāhuḥ /
alameva hi āyatanehi vañcitā vayamāyatanehi /
āghatanāni hi āyatanāni antu karomyahu āyatanānām // Rkp_3.22 //
(Dutt 62)
alameva hi skandhakṛtehi vañcitā vayaṃ skandhakṛtehi /
āghatanāni hi skandhakṛtāni antu karomyahu skandhakṛtānām // Rkp_3.23 //
tadyathā / vahara vahara / bhāravaha marīcivaha / sadyavaha amavaha / svāhā //
sthaviraḥ śāriputro dhāvan gītasvareṇa imā gāthā imāni ca mantrapadāni bhāṣate sma / atha te pañcāśanmārakumārakāḥ paramahṛṣṭāḥ suprasannamanasa evamāhuḥ /
kṣamāpayāmo vayamadya nāthaṃ tvāmeva bandhuṃ jagataḥ sudeśikam /
skandhā yathā te sabhayāḥ pradiṣṭāḥ tava vayaṃ sākṣiṇa eṣu nityam // Rkp_3.24 //
sarve ca te śāriputrasya vīthīmadhye pādau śirasābhivandya purato niṣedurdharmaśravaṇāya /
atha khalvāyuṣmān mahāmaudgalyāyanaḥ pūrveṇa nagaradvāreṇa rājagṛhe mahānagare piṇḍāya prāviśat / tathāpi pañcāśanmārakumārakā yāvad gītasvareṇaivāhuḥ /
alameva hi dhātumayehi vāñcitā vayaṃ dhātumayehi /
āghatanāni hi dhātumayāni antu karomyahu dhātumayānām // Rkp_3.25 //
alameva hi vedayitehi vañcitā vayaṃ vedayitehi /
āghatanāni hi vedayitāni antu karomyahu vedayitānām // Rkp_3.26 //
(Dutt 63)
alameva hi cetayitehi vañcitā vayaṃ cetayitehi /
āghatanāni hi cetayitānām antu karomyahu cetayitānām // Rkp_3.27 //
alameva hi saṃjñākṛtehi vañcitā vayaṃ saṃjñākṛtehi /
āghatanāni hi saṃjñākṛtāni antu karomyahu saṃjñākṛtānām // Rkp_3.28 //
alameva hi saṃsaritehi vañcitā vayaṃ saṃsaritehi /
āghatanāni hi saṃsaritāni antu karomyahu saṃsaritānām // Rkp_3.29 //
tad yathā / āmava āmava āmava / āraja raṇajaha / śamyatha śamyatha śamyatha / gaganapama svāhā //
dhāvan gītasvareṇa āyuṣmān mahāmaudgalyāyano māraputrebhyaḥ imā gāthā imāni ca mantrapadāni bhāṣate sma / atha te pañcāśanmārakumārakāḥ paramahṛṣṭāḥ suprasannamanasaḥ evamāhuḥ /
ṛddhyānviteryāpathaguptamunīndrasūnuḥ saṃsāradoṣasamadarśaka-dharmadīpaḥ /
pāpaṃ prahāya vayamādarabhaktijātā buddhaṃ gatādya śaraṇaṃ varadharmasaṃgham // Rkp_3.30 //
sarve te pañcāśānmārakumārakā vīthīmadhye āyuṣmato mahāmaudgalyāyanasya pādau śirasābhivandya tasyaiva purato niṣedurdharmaśravaṇāya /
athāyuṣmān pūrṇo maitrāyaṇīputraḥ uttareṇa nagaradvāreṇa piṇḍāya prāviśat / yāvad vīthyāṃ dhāvamāno gītasvareṇaivamāha /
(Dutt 64)
alameva hi sparśakṛtehi vañcitā vayaṃ sparśakṛtehi
āghatanāni hi sparśakṛtāni antu karomyahu sparśakṛtānām // Rkp_3.31 //
alameva hi āghipatehi vañcitā vayam ādhipatehi
āghatanāni hi ādhipatīni antu karomyahu ādhipatonām // Rkp_3.32 //
alameva hi saṃsaritehi vañcitā vayaṃ saṃsaritehi /
āghatanāni hi saṃsaritāni antu karomyahu saṃsaritānām // Rkp_3.33 //
alameva hi sarvabhavehi vañcitā vayaṃ sarvabhavehi /
āghatanāni hi sarvabhavāni antu karomyahu sarvabhavānām // Rkp_3.34 //
laghu gacchati āyu mārṣā salilā śīghrajavena veginī /
na ca jānati bāliśo jano abudho rūpamadena mattakaḥ // Rkp_3.35 //
peyālām /
abudhaḥ śabdamadena mattakaḥ // Rkp_3.36 //
abudho gandhamadena mattakaḥ // Rkp_3.37 //
abudho rasamadena mattakaḥ // Rkp_3.38 //
abudhaḥ sparśamadena mattakaḥ // Rkp_3.39 //
laghu gacchati āyu mārṣāḥ salilā śīghrajavena veginī /
(Dutt 65)
na ca paśyati bāliśo jano abudho dharmamadena mattakaḥ // Rkp_3.40 //
abudhaḥ skandhamadena mattakaḥ // Rkp_3.41 //
abudho dhātumadena mattakaḥ // Rkp_3.42 //
abudho bhogamadena mattakaḥ // Rkp_3.43 //
abudhaḥ saukhyamadena mattakaḥ // Rkp_3.44 //
abudho jātimadena mattakaḥ // Rkp_3.45 //
abudhaḥ kāmamadena mattakaḥ // Rkp_3.46 //
laghu gacchati āyu mārṣāḥ salilā śīghrajavena veginī /
na ca jānati bāliśo jano abudhaḥ sarvamadena mattakaḥ // Rkp_3.47 //
tadyathā / khargava khargava khargava / muna vijñāni / āvarta vivarta khabarta / brahmārtha jyotivarta svāhā //
athāyuṣmān pūrṇo dhāvan gītasvareṇa māraputrebhya imā gāthā imāni ca mantrapadāni bhāṣate sma / atha te pañcāśanmārakumārakāḥ paramahṛṣṭāḥ suprasannamanasaḥ evamāhuḥ /
(Dutt 66)
tvayopadiṣṭaḥ khalu śāntimārgo māyāmarīcipratimāśca dhātavaḥ /
saṃkalpamātra-janito vata jivaloko ratnatrayaṃ hi śaraṇaṃ varadaṃ vrajāmaḥ // Rkp_3.48 //
sarve te pañcāśanmārakumārakā āyuṣmataḥ pūrṇasya pādau śirasābhivandya vīthīmadhye tasya purato niṣaṇṇā dharmaśravaṇāya /
tena ca samayena āyuṣmān subhūtiḥ paścimena nagaradvāreṇa rājagṛhaṃ mahānagaraṃ piṇḍāya prāviśat / tatra ca nagaradvāre pañcāśanmārakumārakāḥ paramayauvanasurūpā mahātmaputraveṣadhāriṇo nṛtyanto gāyanto viceruḥ / te āyuṣmantaṃ subhūtimubhābhyāṃ pāṇibhyāṃ gṛhya vīthyāṃ dhāvantaḥ āyuṣmantaṃ subhūtimevamāhuḥ / nartasva śramaṇa gāyasva śramaṇa / subhūtirāha / śṛṇuta mārṣā yūyam / aśrutapūrvāṃ gītikāṃ śrāvayiṣyāmi / sarve cālpaśabdā abhūvan / dhāvan gītasvareṇa āyuṣmān subhūtirevamāha /
anitya sarvabhāva māya-budbudopamā
na nityamasti saṃskṛte kvaciccalātmake yathā /
marīci dṛṣṭameva yathā nāsti tatra śāśvataṃ
laghu vyayo hi sarva dharma buddhimān prajānate // Rkp_3.49 //
(Dutt 67)
sarve sparśaduḥkhabhāravedanā nirātmikā
yatra prasakta sarve bāla duḥkhadharmapiḍitāḥ /
mitraṃ na kaścidasti sarvaduḥkhamocakā
yathā hi śraddhā bodhimārga bhāvanā ca sevitā // Rkp_3.50 //
ekapakṣa sarvadharma saṃjñā varjitā śubhā
nirātmayoga sarvacarya dravyalakṣaṇātmikā /
na jīvapoṣapudgalo 'pi kārako na vidyate
vijñātva māyāśāṭhya bodhicitta nāmaya // Rkp_3.51 //
vijñāna vartatendriyeṣu vidyutā yathā nabhe
anātmakāśca sarve sparśavedanāpi cetanā /
yoniśo nirīkṣya kiṃcidasti naiva dravyatā
saṃmohito hi bālavargo yantravat pravartate // Rkp_3.52 //
skandha sarve yoniśo vibhāvya kārako na labhyate
bhūtakoṭi śānta śūnya sarva antavarjitā /
amohadharmataiṣa ukta bodhimārgacārikā-
nayehi nāyakena bodhiprāptatāyinā // Rkp_3.53 //
(Dutt 68)
tadyathā / sumunde vimunde sundajahi / sili sili / sili sili / avahasili [avaha]sili / tathātvasili bhūtakoṭisili svāhā //
athāyuṣmān subhūtirdhāvan gītasvareṇa imā gāthā imāni ca mantrapadāni bhāṣate sma / atha te pañcāśanmārakumārakāḥ paramahṛṣṭāḥ suprasannasanasaḥ evamāhuḥ /
aśrutvā hīdṛśān dharmān pāpamitravaśānugaiḥ /
yat kṛtaṃ pāpakaṃ karma [mohenājñānatastathā] // Rkp_3.54 //
pratideśaya taccaiva vayaṃ sākṣāj jinātmajāḥ
praṇidhānaṃ śubhaṃ kurmo buddhatvāya jagaddhite // Rkp_3.55 //
sarva te pañcāśanmārakumārakā āyuṣmataḥ subhūteḥ pādau śirasā vanditvā tasyaiva purato vīthīmadhye niṣedurdharmaśravaṇāya /
tena khalu punaḥ samayena sā vīthī buddhānubhāvena yojanaśatavistīrṇāvakāśaṃ saṃdṛśyate sma / tatra ca vīthīmadhye sthavira śāriputraḥ uttarāmukho niṣaṇṇaḥ / mahāmaudgalyāyanaḥ pañcimāmukho niṣaṇṇaḥ / pūrṇo dakṣiṇāmukhaḥ / subhūtiḥ pūrvāmukhaḥ / parasparamardhayojanapramāṇena tasthuḥ / teṣāṃ ca caturṇāṃ mahāśrāvakāṇāṃ madhye pṛthivīpradeśe padmaṃ prādurabhūt pañcāśaddhastavistāraṃ (Dutt 69) jāmbūnadamayena daṇḍena nīlavaiḍūryamayaiḥ patraiḥ śrīgarbhamayena kesareṇa mukhāmayayā karṇīkayā / tataśca padmānmahānavabhāso 'bhavat / tasyāṃ ca vīthyāṃ tatpadmaṃ tripauruṣam uccatvena saṃdṛśyate sma yāvaccāturmahārājakāyikeṣu deveṣu tatpadmaṃ divyāni pañcāśad yojanāni uccatvena saṃdṛśyate sma / trāyastriṃśatsu tatpadmaṃ yojanaśatamuccatvena saṃdṛśyate sma yāvadakaniṣṭheṣu deveṣu tatpadmam ardhayojanamuccatvena saṃdṛśyate sma / tasya ca padmasya patrebhyo nānārthapadāḥ ślokā niśceruḥ / ye sattvā iha bhūmisthitāste imān ślokān śuśruvaḥ /
ekaḥ pudgala utpanno buddhakṣetre ihānaghaḥ /
nihato māra ekena sasainyabalavāhanaḥ // Rkp_3.56 //
ekena buddhavīryeṇa dharmacakraṃ pravartitam /
ekākīha jagaddhetorāyā[to hi] na saṃśayaḥ // Rkp_3.57 //
vidvāṃsau bahunītiśastrakuśalau dharmārthamokṣārthikau
nītijñau upatiṣyakaulitavarau śāstre vinītāviha /
vidvān sarvajagaddhitārthakuśalaḥ saddharmavādī mahān
neṣyatyadya sa sarvalokamahito vādipradhāno muniḥ // Rkp_3.58 //
trayadhvajñānasudeśakaḥ śramaṇarāṭ śikṣātrayodbhāvaka-
strātā vai sanarāmarasya jagato dharmāprameyārthavit /
(Dutt 70)
lokasyātha hitapracārakuśalo jñānapradīpo mahān
sadvādī trimalaprahīṇa iha so adyaiva saṃgāsyati // Rkp_3.59 //
lokārthamabhrāntamatiścacāra duḥkhārditaṃ sarva jagad vimocayan /
avidyayā nīvṛtalocanānāṃ saddharmacakṣuḥ pradadau yathāvat // Rkp_3.60 //
sarvāvatīyaṃ pariṣat samāgatā na cirādihāyāsyati vādisiṃhaḥ /
paramārthadarśī paramaṃ surūpo balairupeto hi parāparajñaḥ // Rkp_3.61 //
dṛṣṭvā jagadduḥkhamahārṇavastham āhantumāyāsyati dharma[bherīm] / ṣaḍiṇdriyairuttamasaṃvarasthaḥ [ṣaḍāśrayaśca ṣaḍa]bhijñakovidaḥ // Rkp_3.62 //
ṣaṭpāradharmottamadeśanāyai ṣaḍbīja āyāsyati vādisiṃhaḥ /
ṣaḍindriyagrā[maviheṭhanāya] ṣaḍuttamārtha smṛti sārathendraḥ // Rkp_3.63 //
(Dutt 71)
yāvat ṣaṭsu kāmāvacareṣu deveṣu tataḥ padmādimā gāthā niśceruḥ /
yūyaṃ samagrā ratimadya bhuṃjatha pramattacittā madatṛṣṇa[saṃ]ratāḥ /
sadā vimūḍhā ratipānamattā na pūjayadhvaṃ sugataṃ pramādāt // Rkp_3.64(="63") //
kāmānanityo dakacandrasannibhaḥ saṃsārapāśo 'tidṛḍhaḥ prajāyāḥ /
aniḥsṛtānāṃ ratiṣu pramādināṃ na nirvṛto vā tu punarbhaviṣyati // Rkp_3.65(="64") //
sadā pramattā na śamāya yuktā na paśyata prāksukṛtaṃ śubhāśubham /
jarā-rujā-mṛtyubhayaiḥ parītā apāyabhūmiprasṛtāśca yūyama // Rkp_3.66(="65") //
dānaṃ damaṃ saṃyamamapramādaṃ niṣevata prāksukṛtaṃ ca rakṣata /
utsṛjya kāmānaśūcinanantā- nupasaṃkramadhvaṃ sugataṃ śaraṇyam // Rkp_3.67(="66") //
(Dutt 72)
gatvā ca tasmād vacanaṃ śṛṇudhvaṃ subhāṣitaṃ taddhi mahārthikaṃ vacaḥ /
prajñā-vimuktiḥ praśamāya hetuḥ saddharmayuktaṃ śravaṇaṃ mahārtham // Rkp_3.68(="67") //
yāvat ṣoḍaśasu devanikāyeṣu tasya padmasya patrebhyaḥ imā evaṃrūpā gāthā niśceruḥ /
dharmaṃ prayatnena vibhāvayadhvaṃ samāhita-dhyānaratā anaṅganāḥ /
abhrāntacittāśca vimokṣakāṅkṣiṇo dveṣaprahāṇāya matiṃ kurudhvam // Rkp_3.69(="68") //
trayodaśākāra-nimitta-dīpikāṃ vibhāvayadhvaṃ paramāṃ hi kṣāntim /
athaiva cāpyatra vimokṣamāśu saṃprāpsyatha vyādhijarāviyuktam // Rkp_3.70(="69") //
śāśvata ye rūpavikalpasaṃjñake nityaṃ dhruvātmasthirabhāvadṛṣṭayaḥ /
(Dutt 73)
teṣāṃ ca janma[jarayora]hāni- rapāyabhūmipravaṇā hi te vai // Rkp_3.71(="70") //
traidhātukaṃ vīkṣya sadā nirātma- madravyamasvaṃvaśakaṃ nirīham /
kṣāntiṃ vibhāventi ya ānulomikīṃ bhavanti te sarvi gatipramuktāḥ // Rkp_3.72(="71") //
teṣāṃ na mṛtyurna jarā na rogo na durgatirnāpriyasaṃprayogaḥ /
ākāśatulyāniha sarvadharmān ye bhāvayante vyayabhāvayuktān // Rkp_3.73(="72") //
atyantaśuddho hi varaḥ sa mārgo yeṣāmasaṅgaṃ mana-indriyeṣu /
mārān vidhunvanti catuṣprakārān yathāhyayaṃ saṃprati śākyasiṃhaḥ // Rkp_3.74(="73") //
ekaṃ nayaṃ ye tu vibhāvayanti niṣkiñcanaṃ sarvanimittavarjitam /
dvayaprahāṇāya vinītaceṣṭā teṣāmayaṃ mārgavaraḥ praṇītaḥ // Rkp_3.75(="74") //
(Dutt 74)
vibhāvya śūnyāniha sarvadharmān asvāmikānakārakajātivṛttān /
spṛśanti bodhiṃ gaganasvabhāvāṃ niruttamāṃ prārthanayā vivarjitām // Rkp_3.76(="75") //
ebhirevaṃrūpairarthapadadharmaśabdairniścaradbhirya iha lokadhātau manuṣyāmanuṣyāste samāgamya vīthīmadhye samantāstasya padmasya niṣeduḥ / yāvadaprameyāsaṃkhyeyā akaniṣṭhā devā akaniṣṭhābhavanādavatīrya te padmasya samantato nyaṣīdan dharmaśravaṇāya / aśrauṣīnmāraḥ pāpīmānetān ślokān / samantataśca vyavalokya adrākṣīt rājagṛhe mahānagare vīthimadhye padmam / tataśceme ślokāḥ niśceruḥ / tadā padmaṃ paricārya aprameyāsaṃkhyeyāni manuṣyakoṭīnayutaśatasahasrāṇi sanniṣaṇṇāni dharmaśravaṇāya /
atha khalu māraḥ pāpīmān ūrddhvaṃ vyavalokitavān / adrākṣīt ṣaṭsu kāmāvacareṣu deveṣu sarvatra devabhavane tatpadmam / tadeva cānuparivārya aprameyāsaṃkhyeyāni devakoṭīnayutaśatasahasrāṇi [sanniṣaṇṇāni] dharmaśravaṇāya /
atha bhūyasyā mātrayā māraḥ pāpīmān duḥkhito durmanā vipratisārī saṃhṛṣṭaromakūpaḥ prakhinnagātraḥ saṃprakampitaśarīro gagane pradhāvan mahatā svareṇa parān mārān prakrośannevamāha /
(Dutt 75)
śṛṇu giri mama imā samavahitamanā na me vaśo svaviṣaye na ca balamiha me /
idamiha munibalamatiguṇaviśadaṃ prasarati jagati sthirajanakaraṇam // Rkp_3.77(="76") //
kamalamihodayati naramaru lhādayitumupagata nikhiulato sujananiyatā /
paritṛṣita sugatasuvacananiratā vrajati hi śamathapathamatiguṇaparamā // Rkp_3.78(="77") //
māyeyaṃ śramaṇa pravartata iha trailokyasaṃmohane
sarve 'nanyamanā narāmaragaṇāḥ padmaṃ vitatya sthitāḥ /
kṣipraṃ muñcata śailavṛṣṭimadhunā bhīṣmasvaraṃ rāviṇo
gacchennāśamayaṃ yathādya nihato māro 'grasinyāyudhaiḥ // Rkp_3.79(="78") //
athāparo māraḥ pāpīmantamevamāha /
śṛṇvasmākamidaṃ vaco hitakaraṃ vijñātadharmo 'si kiṃ
yat paśyanniha marasainyavilayaṃ nāyāsi śānti tataḥ /
bhrāntāḥ sma asamīkṣya saugatamidaṃ tejovapuḥ śrīghanaṃ
rūpaṃ nānyadihottamaṃ suśaraṇaṃ buddhādṛte nāyakam // Rkp_3.80(="79") //
(Dutt 76)
athāparo māraḥ prarudan paramakrodhāviṣṭavacano māraṃ pāpīmantamevamāha /
kumārgasaṃprasthita mārgahīna prajānase na svabalaṃ na śaktim /
na lajjase 'patrapase na caiva yastvaṃ saha spardhasi nāyakena // Rkp_3.81(="80") //
asmabdalairyadvilayaṃ prayātaṃ buddhasya śaktyā tu jagat samagram /
upāgamat padmasamīpamāśu dharmaśravāpyāyitaśuddhadehaḥ // Rkp_3.82(="81") //
vayaṃ tu vībhatsatarāḥ prayātā durgandhakāyā balavīryanaṣṭāḥ /
yāvanna yātā vilayaṃ kṣaṇena tāvad vrajāmaḥ śaraṇaṃ munīndram // Rkp_3.83(="82") //
athāpare mārāḥ kṛtāñjalaya evamāhuḥ /
pāpīmaṃstvamapetadharmacaraṇaḥ pāpakriyāyāṃ rato
nātho hyeṣa jagaddhitārthakuśalo buddhaḥ satāmagraṇīḥ /
āyāmo nagaraṃ drutaṃ vayamiha prītiprasannekṣaṇāḥ
gacchāmaḥ śaraṇaṃ trilokamahitaṃ sarvauṣadhaṃ prāṇinām // Rkp_3.84(="83") //
(Dutt 77)
atha tatraiva gaganaghoṣavatirnāma māraḥ sa uccasvareṇaivamāha /
sava yūyaṃ samagrāḥ śṛṇuta mama vaco bhaktitaḥ prītiyuktāḥ
pāpād dṛṣṭiṃ nivārya praṇatatanumanovāksamācāraceṣṭāḥ /
tyaktakrodhāḥ prahṛṣṭamunivaravacanāḥ sphītabhaktiprasādā
gatvā buddhaṃ samakṣaṃ śaraṇamasulabhaṃ pūjayāmo 'dya bhaktayā // Rkp_3.85(="84") //
atha tatkṣaṇameva sarve mārā gaganatalādavatīrya rājagṛhanagaradvārāṇi saptaratnamayāni cakruḥ / kecinmāracakravartirājaveṣamātmānamabhinirmīya bhagavataḥ pūjāparāstasthuḥ / kecid brahmaveṣaṃ kecidvaśavartiveṣaṃ kecinmaheśvaraveṣaṃ kecinnārāyaṇaveṣaṃ kecittuṣitaveṣaṃ kecid yamaveṣaṃ kecicchakraveṣaṃ kecittrayastriṃśadveṣaṃ kecit kumāraveṣaṃ kecid vaiśravaṇaveṣaṃ kecid virūḍhakaveṣaṃ kecid virūpākṣaveṣaṃ kecid dhṛtarāṣṭraveṣaṃ kecit prākṛtacaturmahārājaveṣaṃ kecit sūryaveṣaṃ keciccandraveṣaṃ kecittārakaveṣaṃ kecidasuraveṣaṃ kecid garuḍaveṣaṃ kecit kinnaraveṣaṃ kecinmahoragaveṣaṃ kecid ratnaparvataveṣaṃ kecit niṣkaveṣaṃ kecinnānāratnaveṣaṃ kecid ratnavṛkṣaveṣaṃ kecit kṣatriyaveṣaṃ kecidanyatīrthikaveṣaṃ keciccakraratnaveṣaṃ kecinmaṇiratnaveṣaṃ kecidairāvaṇaveṣaṃ kecidvalāhakarājaveṣaṃ (Dutt 78) kecit strīratnaveṣaṃ kecit śreṣṭhimahāratnaveṣam ātmānamabhinirmīya tasthurbhagavataḥ pūjākarmaṇe / kecinnīlā nīlavarṇāḥ śvetavarṇālaṅkārālaṃkṛtamātmānamabhinirmīya bhagavataḥ pūjākarmaṇe lohitān chatradhvajapatākāmuktāhārān dhārayantastālapramāṇāmātramuccatvena gaganatale tasthuḥ / kecidavadātā avadātavarṇā mañjiṣṭhavarṇābharaṇavibhūṣaṇāḥ pītān chatradhvajapatākāna dhārayantastasthuḥ / kecinmañjiṣṭhā mañjiṣṭhavarṇāḥ suvarṇābharaṇavibhūṣaṇā nīlān chatradhvajapatākān dhārayantastasthuḥ / kecillohitā lohitavarṇāḥ śvetamuktavarṣaṃ vavarṣuḥ / kecit śvetāḥ śvetavarṇāḥ lohitamuktavarṣaṃ vavarṣuḥ / keciddevarṣivarṇamātmānamabhinirmīya gaganāt puṣpavarṣam abhipravarṣuḥ / kecid bhagavataḥ śrāvakaveṣamātmānamabhinirmīya nānādivyagandhavarṣaṃ gaganādvavarṣuḥ / kecid gandharvavarṇā nānādivyatūryāṇi parājaghnuḥ / kecit amarakanyāvarṇā nānāratnabhājaneṣu gandhodakaṃ dhārayantaḥ pṛthivīṃ siṣiñcuḥ / kecit kālakṛṣṇavarṇāḥ gandhān pradhūpayāmāsuḥ / keciddevaputrarūpeṇa nṛtyagītasvarān mumucuḥ / kecinnānāvarṇā yena bhagavāṃstena prāñjalayo bhagavantaṃ tuṣṭuvuḥ / kecinmārāḥ mārapārṣadyā api yasyāṃ diśi bhagavāṃstadabhimukhā nānāvidhāni maṇiratnāni dadhire bhagavataḥ pūjākarmaṇe / kecid vīthīgṛhaśaraṇagavākṣoraṇaharmya-catvaraśṛṅgāṭakakūṭāgāra-dvāra-vṛkṣavimāneṣu (Dutt 79) sthitvā prāñjalayo niṣeduḥ bhagavata pūjākarmaṇe /
atha sa māro yadā adrākṣīt sarvāṃstān mārān saparivārān śramaṇagautamaṃ śaraṇaṃ gatān tadā bhūyasyā mātrayā kṣūbdhastrasto bhrāntaḥ prarudannevamāha /
na bhūyo me sahāyo 'sti naṣṭā śrīrme 'dya sarvataḥ /
bhraṣṭo 'smi māraviṣayāt kuryāṃ vīryaṃ hi paścimam // Rkp_3.86(="85") //
mūlaṃ chindyāmahaṃ padmaṃ sattvā yena diśo 'vrajan /
chedāt padmasya saṃbhrāntā etat syāt paścimaṃ balam // Rkp_3.87(="86") //
iti saṃcintya māraḥ pāpīmān vāyuvadavatīrya gaganād yena tatpadmaṃ vīthīgataṃ tena prasṛtya tatpadmamādaṇḍādicchati ūddhartuṃ spraṣṭumapi na śaśāka / patrāṇi chettumicchati na ca tāni dadarśuḥ / padmakarṇikāmapi pāṇinā parāhantumicchati tāmapi naiva lebhe / tad yathā vidyud dṛśyate na copalabhyate / tad yathā vā chāyā dṛśyate na copalabhyate / evameva tat padmaṃ dṛśyate na copalabhyate /
yadā ca māraḥ pāpīmān tat padmaṃ dadarśa na copalebhe na pasparśa atha punaḥ sarvaparṣat saṃtrāsanārtham uccaiḥ mahābhairavaṃ svaraṃ moktumicchati tadapi na śaśāka / na punarmahābalavegena ubhābhyāṃ pāṇibhyāmicchati mahāpṛthivīṃ parāhantuṃ kampayituṃ tadapi spraṣṭuṃ na śaśāka naivopalebhe / tad yathāpi nāma kaścit (Dutt 80) ākāśamicchet parāmarṣṭuṃ na ca upalabhate / evameva māraḥ pāpīmān dadarśa pṛthivīṃ na ca pasparśa nopalebhe / tasyaitadabhavat / yattvahaṃ yathā saṃnipatitānāṃ sattvānāṃ prahāraṃ dadyāṃ cittavikṣepaṃ vā kuryām iti / dadarśa tān sattvān na caikasattvamapi upalebhe na ca pasparśa /
atha bhūyasyā mātrayā māraḥ pāpīmān ruroda / buddhanubhāvena cāsya sarvaṃ śarīraṃ vṛkṣavat cakampe / sāśrumukhaścaturdiśaṃ ca vyavalokayannevamāha /
māyaiṣā śramaṇena sarvajagato 'dyāvarjanārthaṃ kṛtā
yenāhaṃ purato vimohita ida bhrāntiṃ gato 'smi kṣaṇāt /
bhraṣṭo 'haṃ viṣayāt svapuṇyabalataḥ kṣīṇaṃ ca me jīvitaṃ
śīghraṃ yāmi nirākṛtaḥ svabhavanaṃ yāvanna yāmi kṣayam // Rkp_3.88(="87") //
svabhavanamapi gantumicchati na tatrāpi śaśāka gantum / sa bhūyasyā mātrayā trasto ruroda / evaṃ cāsyodapādi / parikṣīṇo 'ham ṛddhibalāt māhyaivāhaṃ śramaṇasya vaśamāgaccheyam / mā vā me 'sya śatrorvā agrato jīvitakṣayaḥ syāt yat tvahamato 'ntardhāyeyaṃ sahābuddhakṣetrasya bahirdhā kālaṃ kruyāṃ yathaikasattvo (Dutt 81) 'pi me sahābuddhakṣetre vā kālaṃ kurvantaṃ na paśyet / tathāpi na śaknoti antardhātuṃ na digvidikṣu palāyituṃ vā tatraiva kaṇṭhe paṃcabandhanabaddhamātmānaṃ dadarśa / bhūyasyā mātrayā kupitastrastaḥ uccai rudannevamāha / hā priyaputrabāndhavajanā na bhūyo drakṣyāma iti /
atha ghoṣavatirnāma māraścakravartiveṣeṇa niṣaṇṇabhūto māraṃ pāpīmantamevamāha /
kiṃ bhoḥ śokamanāstvamadya rudiṣi vyākoṣavaktrasvaraḥ
kṣipraṃ sarvajagadvaraṃ munivaraṃ nirbhīḥ śaraṇyaṃ vraja /
trāṇaṃ lokagatiśca dīpaśaraṇaṃ nāthastriduḥkhāpaho
na tvetaṃ samupāsyasi sukhaśamaṃ saukhyaṃ na saṃprāpsyasi // Rkp_3.89(="88") //
atha mārasya pāpīmata etadabhavat / yattvahaṃ santoṣavacanena śramaṇagautamaṃ śaraṇaṃ vrajeyaṃ yadahamebhyo bandhanebhyaḥ parimucyeyam /
ath māraḥ pāpīmān yasyāṃ diśi bhagavān vijahāra tenāñjaliṃ praṇamyaivamāha / namastasmai varapudgalāya jarāvyādhiparimocakāya / evamahaṃ tsaṃ buddhaṃ bhagavantaṃ śaraṇaṃ gacchāmi / evaṃ cāha /
asmānnātha mahābhayāt suviṣamāt kṣipraṃ munerbandhanāt
mucyeyaṃ śaraṇāgato 'smi sugatasyādyaprabhṛtyagraṇīḥ /
(Dutt 82)
mohāndhena mayā tvayi prakupitenoccaiḥ pradoṣaḥ kṛtaḥ
tat sarvaṃ pratideśayāmi puratastvāṃ sākṣiṇaṃ sthāpya tu // Rkp_3.90(="89") //
yadā ca māraḥ pāpīmān santoṣavacanena buddhaṃ bhagavantaṃ śaraṇaṃ gatastadā muktamātmānaṃ saṃjānīte / yadā punarasyaivaṃ bhavati prakrameyamiti parṣada iti punareva kaṇṭhe pañcabandhanabaddhamātmānaṃ saṃjānīte / yadā punarna kvacid gantuṃ śaśāka tadā bhagavato 'ntike trāṇaśaraṇacittamutpādayāmāsa / punarmuktamatmānaṃ saṃjānīte yavat saptakṛtvo baddhamuktamātmānaṃ saṃjānīte sma tatraiva niṣaṇṇaḥ /
iti mahāsannipātaratnaketusūtre tṛtīyo māradamana-parivartaḥ samāptaḥ // 3 //
______________________________________________________________
START Rkp 4
(Dutt 83)
caturthaḥ parivartaḥ
yāvat pūrvoktam / te catvāro mahāśrāvakastadrājagṛhaṃ mahānagaraṃ piṇḍāya praviśantastairmārakumārakairanācāreṇādhyatiṣṭhan nartasva śramaṇa gāyasva śramaṇeti / taiśca mahāśrāvakairvīthimadhye pradhāvadbhirnirvāṇamārgapadapratisaṃyuktena gītasvareṇa yadā cemā gāthā bhāṣitā tadā mahāpṛthivī pracakampe / tatkṣaṇaṃ bahūni devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragaśatasahasrāṇi bhagavacchāsanābhiprasannāni sāśrumukhānyevamāhuḥ /
tiṣṭhatvaśoko varadharmasārathir eṣā hyavasthā jinavaraśāsanasya /
tacchrāvakāṇāṃ janatāmadya dṛṣṭvā vijṛmbhitaṃ kena manaḥ prasādayet // Rkp_4.1 //
atha tāni bahūni devanāgayakṣarākṣakoṭīnayutaśatasahasrāṇi sāśrumukhāni yena bhagavāstena upajagmuḥ / upetya bhagavataḥ purataḥ sthitvā evamāhuḥ /
(Dutt 84)
avasthāṃ śāsanasyāsya bhagavan prekṣya sāṃpratam /
mo[pekṣāṃ]kuru sarvajña śāsanācāraguptaye // Rkp_4.2 //
bhagavānāha /
eṣa gatvā svayaṃ tatra māraṃ jitvā savāhanam /
karomi janatāṃ sarvāṃ nirvāṇapuragāminīm // Rkp_4.3 //
atha te sarva evaikakaṇṭhenaivamāhuḥ / mā bhagavan gaccha / nanūktaṃ bhagavatā acintyo buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhaviṣayo 'cintyo māraviṣayaḥ acintyo nāgaviṣayaḥ acintyaḥ karmaṇāṃ karmaviṣaya iti sarvaviṣayāṇāṃ buddhaviṣaya eva viśiṣṭataraḥ / śakto bhagavānihaivāsane niṣaṇṇo mārakoṭīnayutāni parājetuṃ dharmaskandhakoṭīnayutāni prakāśayituṃ kleśasāgaramucchoṣayituṃ dṛṣṭijālaṃ samuddharttuṃ sattvakoṭīnayutāni jñānasāgare 'vatārayitum / nādya bhagavato gamanakālo yuktaḥ / bhagavānāha / yāvantaḥ sattvadhātau sattvāste sarve mārā bhaveyuḥ yāvanti ca pṛthivīparamāṇurajāṃsi tāvantyekaikasya mārabalādhiṣṭhānāni bhaveyuḥ / te sarve mama vadhāya parākrameyuḥ / romakūpamapi me na śaktā vighātayitum / śaktaśca ahamihaiva niṣaṇṇo mārakoṭīnayutāni parājetuṃ sthāpyainaṃ saparivāraṃ māram / gamiṣyāmi punarahaṃ yanmama pūjākarmaṇe [e]bhirmāraiḥ sarvarājagṛhaṃ mahānagaraṃ mārabalardhi[vi]kurvaṇādhiṣṭhānavyūhairalaṃkṛtaṃ tadanukampāyai parimokṣāya yatte mārāḥ paramaprītiprasādajātāḥ kuśalamūlabījamavaropayiṣyanti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau /
(Dutt 85)
yadā ca bhagavān āsanādutthātukāmaḥ atha tāvadeva prabhāvaśobhanā nāma veṇuvana-paripālikā devatā sā bhagavataḥ purato 'śrumukhī sthitvaivamāha /
naivādya kālo bhagavan praveṣṭuṃ puraṃ samantādiha māra-pūrṇam /
ekaika evaṃ paramapracaṇḍaḥ koṭīvṛtastiṣṭhati vādisiṃhaḥ // Rkp_4.4 //
dveṣapradīptā niśitāstradhāriṇo vadhāya te 'dyākulacetasaḥ sthitāḥ /
mā sarvathādya praviśasva nātha mā saṃkṣayaṃ yāsyasi lokabandho // Rkp_4.5 //
yadā ca bhagavānāsanādabhyutthitastadā dyutimatirnāma vihāradevatā sā bhagavataḥ pādau śirasābhivandyaivamāha /
pāpīmatāṃ sahasrāṇi pañca tiṣṭhanti sāyudhāḥ /
tvāṃ pratīkṣanti nistriṃśā vraja mādya mahāmune // Rkp_4.6 //
yadā bhagavān vihārād viniścakrame tadā siddhamatirnāmauṣadhi] devatā sā bhagavatāḥ pādau śirasābhivandyaivamāha /
hā kaṣṭaṃ naśyate mārgo dharmanetrī pralujyate /
dharmanauryāti saṃbhedaṃ lokadīpe kṣayaṃ gate // Rkp_4.7 //
(Dutt 86)
dharmarasa udāro hīyate sarvaloke
jagadidamatipūrṇaṃ kleśadhūrtaiḥ pracaṇḍaiḥ /
nanu mama bhuvi śaktiḥ kācidasti pralopaṃ
sugatamunivarāṇāṃ saṃpradhartuṃ kathaṃcit // Rkp_4.8 //
atibahava ihāsmin tvadvināśāya raudrā
niśitaparuṣakhaḍgāḥ saṃsthitāḥ pāpadharmāḥ /
kuru sugata mamājñāṃ lokasaṃrakṣaṇārthaṃ
praviśa daśabalādya mā puraṃ siddhyātra // Rkp_4.9 //
atha bhagavān vihārāṅganādabhipratasthe / dyutindharā ca nāma tatra vṛkṣadevatā sā karuṇakaruṇaṃ rudantī bhagavataḥ pādau śirasābhivandyaivamāha /
sarvaṃ nātha bhaviṣyati tribhuvanaṃ naṣṭekṣaṇaṃ sāmprataṃ
nāśaṃ pūrṇamanorathe tvayi gate sarvārthasiddhe munau /
etasmin gagane bhujaṅgarasanāstīkṣṇāsibāṇāyudhās
tvannāśāya caranti vanhivadanā mā gaccha tatrādhunā // Rkp_4.10 //
yadā ca bhagavān dvārakoṣṭhake avatatāra atha jyotivaraṇā (Dutt 87) nāma dvārakoṣṭhakadevatā sā uccaiḥsvareṇa rudantī bhagavataḥ pādau śirasābhivandyaivamāha /
ete brāhmaṇasaṃjñināṃ puravare viṃśatsahasrāṇyatho
diptāsyakṣurasāyakapraharaṇāḥ prekṣanti te nirdayāḥ /
anyonyāmatiraudranirdayavatāṃ viṃśatsahasrāṇyatas
tiṣṭhantyeha vināśanāya tava he mā gaccha śuddhānana // Rkp_4.11 //
atha bhagavān dvāraśālāṃ praviveśa / tatra ca tamālasārā nāma rājagṛhanagaraparipālikā devatā / sā ca tasyoccasvareṇa rudantī bhagavataḥ sakāśaṃ tvarayopajagāma / upetya pādau śirasābhivandya evamāha /
mārgo 'yaṃ bhagavan punaḥ parivṛtaḥ siṃhoṣṭramattadvipair
bhikṣūṇāṃ ca viheṭhanāya bahudhā mārairvighātaḥ kṛtaḥ /
udyuktāstava cānyatīrthacaraṇāḥ śāsturvadhārthaṃ bhuvi
tva meghasvana devanāgakṛpayā mā gaccha dīptaprabha // Rkp_4.12 //
dṛṣṭvā narāmarabhujaṅgamakinnarendrās
tvacchāśanasya vilayaṃ vihitaṃ sametya /
bhītā dravanti bhagavan jitamāra mārān
māyāvṛtānativikūlamukhāṃśca bhūyaḥ // Rkp_4.13 //
saddharmasya vilopanāṃ ca mahatīṃ lokasya copaplavaṃ
nakṣatradyutināśitaṃ ca gaganaṃ candrārkayorvibhramam /
(Dutt 88)
saṃpaśyan vata sajjano 'dya virasaḥ proccaiḥ śirastāḍito
hā kaṣṭaṃ kathayatyatīva svagatabhraṃśaṃ samāśaṅkayan // Rkp_4.14 //
naśyate dṛṣṭasūryo 'yaṃ dharmolkā yāti saṃkṣayam /
mṛgdāti mṛtyu saṃbuddhaṃ dharmatoyaṃ viśuṣyate // Rkp_4.15 //
saddharmacāriṇāṃ loke vināśe pratyupasthite /
prādurbhāvo 'satāmeva mārāṇāṃ bhavati hyataḥ // Rkp_4.16 //
atha sā devatā bhagavataḥ pratinivartanamadṛṣṭvā sāśrumukhībhūya evamāha /
lokaṃ nirīkṣasva muneḥ samagraṃ na gaccha vādipravarādya saṃkṣayam /
ma matpure nāśamupāgate tvayi trilokanindyā satataṃ bhaveyam // Rkp_4.17 //
śṛṇu me vaco nāyaka sattvasāra mā matpure gaccha vināśamadya /
sattvānukampārthamiha pratīkṣya sattvāṃśca janmartibhayadvimokṣaya // Rkp_4.18 //
smara pratijñāṃ hi purā tathāgatā prāpyottamaṃ tārayitā bhaveyam /
sattvānanekān bahuduḥkhataptān āśvāsaya prāṇabhṛtāṃ variṣṭha // Rkp_4.19 //
tiṣṭhāgramūrte bahukalpakoṭyaḥ kāmeṣu sakto vata bālavargaḥ /
tacchāntaye deśaya dharmamārgaṃ svabhāvaśūnyāyatanendriyārtham // Rkp_4.20 //
tato bhagavān dvāraśālāyāmavatatāra / atha tāvadeva dṛḍhā nāma pṛthivī devatā daśabhirmahaujaskamahaujaskābhirdevatāsahasraiḥ sārdham aśrumukhī prakīrṇakeśī bhagavataḥ purataḥ prāñjaliḥ sthitvaivamāha /
(Dutt 89)
smara pradhānaṃ rudhiraprapūrṇā yatte pradattāścaturāḥ samudrāḥ /
śirāṃsi cāsthīni ca cakravāḍavaṃ netrāṇi gaṅgāsikatāsamāni // Rkp_4.21 //
ratnāni caivaṃ vividhāni pūrvaṃ putrāśca dārāśca dviradāstathāśvāḥ / āvāsavastraśayanānnapānaṃ bhaiṣajyamiṣṭaṃ ca tathāturāṇām // Rkp_4.22 //
kṛtā ca pūjā pravarā svayambhuvāṃ śīlaṃ tvayā rakṣitamapramādinā /
kṣāntiśrutaṃ sevitameva nityaṃ mātṛjñatā caiva pitṛjñatā ca // Rkp_4.23 //
jīrṇānyanantāni ca duṣkarāṇi sattvā hyanekavyasanāt pramocitāḥ /
yatpūrvamādau praṇidhiḥ kṛttaste buddho bhaveyaṃ paramārthadeśakaḥ // Rkp_4.24 //
uttārayeyaṃ janatāṃ mahaughāt lokāya dharmaṃ vata deśayeyam /
tṛṣṇādhimūlāni mahābhayāni duḥkhānyaśeṣāṇi ca śoṣayeyam // Rkp_4.25 //
abhaye pure sattvagaṇaṃ praveśaye niveśya tān vai varabodhimārge /
vimocayeyaṃ bahuduḥkhapīḍitān tāṃ sattvadhātuṃ paripūrṇa kuryām // Rkp_4.26 //
mārgandhurāṇāmiha pāpacāriṇāṃ kṣamasva nātha śrutaśīlanāśinām /
(Dutt 90)
nistārayaitāṃ samayapratijñāṃ vadasva dharmaṃ bahu kalpakoṭyaḥ // Rkp_4.27 //
oghāt samuttāraya nātha lokaṃ saṃsnāpayāṣṭāṅgajalena cainam /
nehāsti sattvāḥ sadṛśāstriloke tvayā hi nātha pravaro na kaścit // Rkp_4.28 //
muktaḥ svayaṃ lokamimaṃ ca mocaya uttāraya [tvaṃ] tribhavārṇavājjagat /
tvamekabandho jagadekabāndhava- stiṣṭhasva nityaṃ vibhajasva dharmam // Rkp_4.29 //
atha bhagavān dvāraśālāyāmavatatāra / tatkṣaṇādeva ca bahūni devanāgayakṣarākṣasakoṭīnayutaśatasahasrāṇi gagane vicaramāṇāni sāśrumukhānyevamāhuḥ /
asmābhirādau sugatā hi dṛṣṭā praśāntakāle suvinītaśiṣyāḥ /
dharmopadeśaṃ vipulaṃ ca kurvatāṃ teṣāṃ vighāto na sa īdṛśo 'bhūt // Rkp_4.30 //
eṣo hi śāstātinihīnakāle prāptaḥ svayambhūtvamudārabuddhiḥ /
(Dutt 91)
kleśādi dharmaṃ samuvāca loke paripācanārthaṃ jagatāṃ munīndraḥ // Rkp_4.31 //
asmin punastiṣṭha hi vādisiṃha pāpīmatāṃ naikasahasrakoṭyaḥ /
kurvanti dharmasya vināśamevaṃ mā buddhavīrādya pure viśvasva // Rkp_4.32 //
athāparā devatā evamāha /
cakraṃ jinairvartitamekadeśe taiḥ pūrvakairlokahitaprayuktaiḥ /
ayaṃ punargacchatu yatra tatra mā khalvavasthāṃ samavāpsyate 'dya // Rkp_4.33 //
athāparāpi devatā evamāha /
kāruṇyahetoriha sārthavāha cacāra sattvārthamatīva kurvan
sa kevalaṃ tvadya pure 'tra mā vai nāśaṃ prayāyāditi me vitarkaḥ // Rkp_4.34 //
tena khalu punaḥ samayena tāni bahūni devanāgayakṣarākṣasāsuragaruḍakinnaramahoragakoṭīnayutaśatasahasrāṇi sāśrudinavadanāni (Dutt 92) gaganatalapathādavatirya bhagavataḥ purataḥ sthitvā anekaprakārān ātmano viprakārāṃścakruḥ / kecit keśān vilumpanti sma / kecidābharaṇāni mumucuḥ / kecicchatradhvajapatākāḥ prapātayāmāsuḥ / kecit svaśarīreṇa bhūmau nipetuḥ / kecid bhagavataścaraṇau jagṛhuḥ / kecidatikaṣṭaṃ ruruduḥ / kecidurasi pāṇibhiḥ parājaghnuḥ / kecid bhagavataḥ padamūle sthitva madguvat parāvartante sma / kecid bhagavataḥ purataḥ prāñjalayo bhūtvā stutinamaskārān cakruḥ / kecid bhagavantaṃ puṣpadhūgandhamālyavilepanavastrābharaṇasuvarṇasūtramuktāhārapuṣpairavakiranti sma /
athāparā bavhayo devakoṭyaḥ uccairekakaṇṭhenaivamāhuḥ /
tvayā pracīrṇāni hi duṣkarāṇi atīva lokārthamito bahūni /
kṣīṇe tvamutpanna ihādya kāle upekṣakastiṣṭha ca mā tyajasva // Rkp_4.35 //
alpaṃ kṛtaṃ te 'nagha buddhakāryaṃ sākṣīkṛtāścālpatarāstriadevāḥ /
tvaṃ tiṣṭha dharmān suciraṃ prakāśayan uttārayāsmāt tribhavārṇavāj jagat // Rkp_4.36 //
sattvā hyaneke śubhakarmacāriṇaḥ paripakvabījā amṛtasya bhājanāḥ /
(Dutt 93)
karuṇāṃ janasya pratidarśayātha oghebhya uttāraya lokanātha // Rkp_4.37 //
ye 'trā ṭavīmadhyagatā bhramanti saṃsārakāntāravinaṣṭamārgāḥ /
teṣāṃ svamārgaṃ pratidarśayasva pramokṣayāryottamadharmavāgbhiḥ // Rkp_4.38 //
etattavāścaryataraṃ kṛpādbhutaṃ pravartitaṃ yadvaradharmacakram /
ciraṃ hi tiṣṭha tvamudārabuddhe mā khalvanāthā janatā bhavet // Rkp_4.39 //
athāparāpi devatā evamāha /
nāśaṃ prayāsyatyatha yadvināyako lokastathāndho nikhilo bhaviṣyati / aṣṭāṅgamārgastrivimokṣahetoḥ sarveṇa sarvaṃ na bhaviṣyatīha // Rkp_4.40 //
asmābhirasmiñchubhabījamuptaṃ vaḥ kāyacetoddharamapramattaiḥ /
tato vayaṃ sarvasukhaiḥ samanvitāḥ puṇyākarasyāsya hi mā bhavet kṣayaḥ // Rkp_4.41 //
(Dutt 94)
tena ca samayena bahūni śuddhāvāsadevakoṭīnayutaśatasahasrāṇi tatraiva sannipatitānyabhūvan / tānyapyevamāhuḥ /
mā bhaiṣṭaṃ yūyaṃ na muneravasthā bhaviṣyati kācidudārabuddheḥ /
pratyakṣapūrvā vayamasya sādhorūpāgatā yadbhuvi mārakoṭyaḥ // Rkp_4.42 //
ṣaṭtriṃśadyojanāni plutarabhasaparā yat samantād vitatya
prāsāsisphītakhaḍgapracurakhararavā bhīṣaṇī mārasenā /
saṃprāptā bodhimaṇḍe vilayamupagatā tatkṣaṇādeva bhītā
prāptārthasyādya kiṃ tatprasṛtayaśaso vighnameva prakuryāt // Rkp_4.43 //
athāparā devatā prarudantī evamāha /
mārasyaikasya sā senā prāgāsinna mahābalā /
mārakoṭīsahasrāṇāmiyaṃ senā mahābalā // Rkp_4.44 //
niḥsaṃśayamiha prāpto nāśaṃ lokavināyakaḥ /
yadvināśadayaṃ loko nirāloko bhramiṣyati // Rkp_4.45 //
atha khalu te śakrabrahmalokapālā bhagavataḥ [pādau parivajyaiva]māhuḥ /
tiṣṭheha sādhu kuru mandadhīnāmasmadvacaḥ kāruṇikapradhāna /
bahudevakoṭyo mahāśoka taptāstāḥ sāṃprataṃ dharmarasena siñca // Rkp_4.46 //
(Dutt 95)
atha khalu bhagavāṃstāṃ sarvāvatīṃ parṣadaṃ maitryā viśālabhyāṃ nayanābhyām avalokya brāhmeṇa svareṇa tāṃ samāśvāsayannevamāha /
mā bhaiṣṭa yūyaṃ bhavatādya nirbhayāḥ sarve 'pi mārāḥ sagaṇāḥ savāhanāḥ /
śaktā na me bhīṣayituṃ samagrāḥ romāpyathaikaṃ kimu sarvadeham // Rkp_4.47 //
āśvāsayāmyadya tu sarvalokaṃ dharmaṃ sadāhaṃ bhuvi deśayiṣye /
mārgacyutānāmahameva samyag mārgopadeśaṃ viśadaṃ kariṣye // Rkp_4.48 //
kṛtāni pūrvaṃ bahu duṣkarāṇi mayānnapānaṃ vipulaṃ pradattam /
āvāsabhaiṣajyamanalpakaṃ ca kartuṃ vighātaṃ mama ko 'dya śakyate // Rkp_4.49 //
tyaktā maya hyaśvarathā gajāśca vibhūṣaṇānyābharaṇāni caiva /
dāsāśca dāsyo nigamāśca rāṣṭrāḥ kartuṃ vighātaṃ mama kaḥ samarthaḥ // Rkp_4.50 //
bhāryā sutā duhitṛ kalatravargamaiśvaryamiṣṭaṃ bhuvi rājavaṃśaḥ /
(Dutt 96)
datto mayā sattvahitāya kasmāccharīranāśo 'dya bhaviṣyati me // Rkp_4.51 //
śiraśca netre ubhe karṇanāse hastau ca pādau tanu carma lohitam /
svajīvitaṃ tyaktamapīha dehināṃ kartuṃ vihiṃsāṃ mama kaḥ samarthaḥ // Rkp_4.52 //
bavhayo mayātīva hi buddhakoṭyaḥ saṃpūjitā bhaktimatā sahastam /
śīlaśrutikṣāntiratena nityaṃ kartuṃ vilopaṃ mamaḥ samarthaḥ // Rkp_4.53 //
pūrvaṃ mayā vai bahu duṣkarāṇi kṛtāni me 'tīva samāhitena /
saṃchinnagātreṇa na roṣitaṃ manaḥ kartuṃ vihiṃsāṃ mama ko 'dya śaktaḥ // Rkp_4.54 //
kleśā jitā me nitayo 'smi buddhaḥ sarveṣu sattveṣu ca maitracittaḥ /
īrṣyā ca me nāsti khilaṃ na roṣo na me samarthaḥ purato 'dya kaścit // Rkp_4.55 //
jitaṃ mayā mārabalaṃ samagraṃ parājitā me bahu mārakoṭyaḥ /
(Dutt 97)
yuṣmadvimokṣa niyataṃ kariṣye mā bhaiṣṭa kasmānna puraṃ pravekṣepa // Rkp_4.56 //
ye keci diśāsu daśaśvapīha buddhā hi tiṣṭhanti tu sattvahetoḥ /
tān sarvabuddhānihaikikariṣye mahardhikāṃścāpyatha bodhisattvān // Rkp_4.57 //
kṣetraṃ prapūrṇaṃ sakalaṃ kariṣye jñānena puṇyena ca vāsayiṣye /
taireva buddhaiḥ saha netṛsaṃsthitaḥ kariṣye buddhānumataṃ ca kāryam // Rkp_4.58 //
tena khalu punaḥ samayenāprameyāsaṃkhyeyāni devanāgayakṣarākṣasāsura-garuḍa-kinnara-mahoraga-manuṣyāmanuṣya-koṭīnayuta-śatasahasrāṇi bhagavate sādhukāraṃ pradaduḥ / evaṃ cāhuḥ / nama āścaryādbhutāsaṃkhyeyavīryasamanvāgatāya / namo namo mahāścaryasamanvāgatāya buddhāya bhagavate / āśvāsito bhagavatā sadevako lokaḥ parājito bhagavatā mārapakṣaḥ vidhūtaṃ sattvānāṃ sandhikleśakāluṣyam / prahāṇaḥ sattvānāṃ mānaparvataḥ / chinno janmavṛkṣaḥ / vicūrṇito (Dutt 98) mṛtyusūryaḥ / vidhūto 'vidyāndhakāraḥ / prasāditā anyatīrthyāḥ / saṃśoṣitāścatvāra oghāḥ / prajvālitā[ni] dharmolkāni / darśito bodhimārgaḥ / niyojitaḥ kṣāntisauratye / krīḍāpito dhyānasaukhye / avabodhitāni cattvāryāryasatyāni / samuttārito bhagavatā mahākāruṇikena śāstrā janmasamudrāt sadevako lokaḥ / praveśitāḥ sattvā abhayapuram /
atha te devamanuṣyā nānāpuṣpadhūpagandhamālyālaṃkāravibhūṣaṇairbhagavantamabhyarcayitvā bhagavato 'rthāya te mārgaṃ śobhayāmāsuḥ / divyavastrapuṣpaduṣyaiśca bhagavantaṃ saṃcchādayanti sma / divyaiśca māndārava-māhāmāndārava-pārūṣaka-mahāpārūṣaka-mañjūṣaka-roca-mahārocotpalakumudapuṇḍarīkaiḥ saṃcchādayāmāsuḥ / yatra bhagavān tau caraṇau niścikṣepa tasmiṃśca mārge ubhayoḥ pārśvayoḥ divyān saptaratnamayān vṛkṣān abhinirmīya divyavastraduṣyahastakarṇaśīrṣābharaṇairalaṃcakruḥ / teṣu ca vṛkṣāntareṣu divyāṃ puṣkariṇīṃ māpayanti sma / śītasvādūdakaviprasannā anāvilā aṣṭāṅgopetavāriparipūrṇā samantāt saptaratnālaṃkārālaṃkṛtā / antarikṣe ca saptaratnamayāni cchatrāṇi dadhire / dhvajapatākāsuvarṇasūtramuktāhārāṃśca suvarṇacūrṇavarṣāśca vavarṣuḥ / rūpyavaiḍūryacūrṇāgarutagara-candana-kālānusāri-tamālapatravarṣāṇi samutsasarjuḥ / gośīrṣoragasāracandanacūrṇaṃ (Dutt 99) ca tasmin mārge vavarṣuḥ / suvarṇasūtramuktāhāramaṇimuktābhiśca sarvaṃ gaganatalaṃ nānādivyālaṃkārairalañcakruḥ / tatastasya nagarasya ca bahirdhā devamanuṣyā bhagavataḥ pūjākarmaṇe mārgaśobhāṃ cakrire / antarnagara ca mārā mārapārṣadaśca śobhāvyūhairvyūhamāyāsurbhagavataḥ pūjākarmaṇe /
atha khalu bhagavān tasmin samaye śūraṃgamaṃ nāma samādhiṃ samāpede / tena ca samādhinā yathā samāpanna eva mārgaṃ jagāma / tena khalu punaḥ samayena nānāvidhaiḥ kāyarūpaliṅgeryāpathairbhagavāṃstaṃ mārgamabhipratasthe / tatra ye sattvā brahmabhaktikā brahmavainayikāste brahmarūpeṇa bhagavantaṃ mārgaṃ vrajantamadrākṣuḥ / yāvad ye śakravainayikā ye nārāyaṇavainayikā ye maheśvaravainayikā ye cāturmahārājavainayikā ye cakravartivainayikā ye koṭṭarājavainayikā ye maharṣivainayikā ye śramaṇavainayikā ye māravainayikā ye strīvainayikā ye siṃhavainayikā ye gajavainayikā ye nāgavainayikā ye asuravainayikā ye śaśabhaktikāḥ śaśavainayikāḥ śaśarūpaliṅgeryāpathena bhagavantaṃ mārgaṃ vrajantamadrākṣuḥ / ye sattvā buddhavainayikāste buddharūpaliṅgeryāpathenaiva bhagavantaṃ mārgaṃ vrajantamadrākṣuḥ / sarve ca te sattvāḥ prāñjalayo bhūtvā samabhiṣṭuvantaḥ namaskurvantaḥ pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhata samanubaddhā jagmuḥ /
tena khalu punaḥ samayena yo 'sāvanuhimavannivāsī jyotīraso nāma ṛṣirmāreṇa pāpīmatā udyojitaḥ sa pañcaśataparivāro (Dutt 100) rājagṛhasya mahānagaradvārasamīpe pratīkṣya bhagavato rūpaliṅgeryāpathamapaśyat tathā mārge cāsaṃkhyeyā vṛkṣadevatāḥ pūjākarmaṇe udyuktāḥ / dṛṣṭvedaṃ tasyaitadabhavat / satyavādī maharṣirayaṃ mahānubhāvaḥ pūjārhaḥ] / ..... ..... ..... ..... ..... ..... .....
atha jyotīrasa ṛṣīḥ saparivāro buddharūpaliṅgeryāpathā[nvi]taṃ bhagavantaṃ [dṛṣṭvā pūrvakuśalamūla-sammukhībhūtaḥ]..... / sa ratnaketuṃ nāma bodhisattvasamādhiṃ pratilebhe / yaḥ samādhiḥ bhavatyasaṃhāryaḥ sarvasamāpattibhiḥ /
atha jyotīraso maharṣirbhagavataḥ [purataḥ prāñjalibhūtaḥ puṣpaṃ dattvā stutvā ca] abravit /
anantavarṇalokanāthaḥ satyavādī susthitaḥ
bhāsitaste sarva [loka jñānanetrajyotiṣā] /
[sadā sattvahitāya te vīrya maitryabhyudgatā
namaste ']dya sattvasārakṣīṇāsaṃganāyaka // Rkp_4.[59] //
svarṇavarṇakāñcanābha śītalā[ste aṃśavaḥ
sarvasattva bodhilābha hetuguṇa-yojaka] /
(Dutt 101)
[dharmacakravartanena dhvasta] kleśaparvata
paścimā te caryaniṣṭhā bodhijñānakāraṇam // Rkp_4.[60] //
mahābhi[ṣak sattvasāra lakṣaṇairalaṅkṛtaḥ deśanāya
buddha bhūtvā nāyakādya yācitaḥ] /
chindhi me tvaṃ dṛṣṭijālaṃ tīrṇo jagat tāraye
kiyaccireṇa buddho bheṣye [deśaya narottama] // Rkp_4.[61] //
[sattva-duḥkha-ogha-bhava-sāgarāddhi tāraya
nirvāṇa kṣeme ca] mārge sthāpaya nirāsrave /
daśadiśāsu ye 'pi buddha sāgaropamāguṇaiḥ
[tebhya ahu adhyeṣami bodhicittaparāyaṇe] // Rkp_4.[62] //
[sarva sattva duḥkhaspṛṣṭa raudra śubha] karkaśais
tryadhvikañca puṇyamadya kāyavāṅmānasaṃ me /
bhavecca tena [sattva śītībhūtacittakaḥ
nitya-kṣema-buddhakṣetre prāpnuyācca nirvāṇam] // Rkp_4.[63] //
yāntu sarva sattvavyādhi kleśatoya śuṣyatu
labhantu jñānamindriyāṇi sāravanti [svabhāvataḥ] /
[ye ca sattva badhabandhaduḥkhena upadrutāḥ
te 'pi kṣipraṃ santu muktā me ca] puṇyatejasā // Rkp_4.[64] //
(Dutt 102)
ekaka sattvo sarve sāgaraguṇān labhe
prajñaiva puṇyā[prameya sukhaiḥ sarva tarpaye] /
[samyag dṛṣṭimāpnuvantu dhūtapāpāste drutaṃ]
jātismarāḥ sarve santu sattva dharmacāriṇaḥ // Rkp_4.[65] //
pāraṃ bhavārṇavasya te tarantu dharmasiddhaye /
[sarvadharmapāraṃgamaṃ buddhañcāpi prasādaye] // Rkp_4.[66] //
[tiṣṭha] kalpānaprameya dharmavṛṣṭi varṣayan /
snāpayantu sarvasattva dharmameghavāriṇā // Rkp_4.[67] //
kāyena [manasā vācā mayā yadatyayaṃ kṛtam] /
[pratideśye buddhasaṃghamadhyeṣye] sattvagauravāt // Rkp_4.[68] //
nāhaṃ ca bhūyaḥ pāpadṛṣṭikarma samācare /
acintiyān sadā[dṛṣṭvā]pudgalān [purataḥ sthitān] // Rkp_4.[69] //
[yatkiñcinme puṇyamasti tadbodhi nāmaye] punaḥ /
sarva caryāṃ sattvahetoḥ sarvaduḥkhaṃ samutsahe // Rkp_4.[70] //
niyojaye sarvasattva bodhimārge [uttame] /
[prajñābhūta sāgaraṃ ca kalpakṣetraṃ vicaraye] // Rkp_4.[71] //
prāpaṇīyo yato bodhisparśo bhavedviśuddha hi /
sarvasattvakṣāntibhūmau sthito [nūnaṃ bhavecca saḥ] // Rkp_4.[72] //
prāpnuyāmabhijñā pañca vādisiṃha[sya antike] /
[dṛṣṭvānāsaṅga nāyaka śāstraṃ sarvatra deśaya] /
(Dutt 103)
sa ce bhaviṣye buddho loke sarveṣāṃ dharmasārathiḥ /
nikṣipīya muktapuṣpacchatrāmbare sthiteyu ye /