Tàng Kinh Việt
Tàng Kinh Việt
Phạn tạng (Sanskrit Canon)pplg1__u.htmNguyên tác: Sanskrit

Kinh Đại Bát-nhã (Larger Prajñāpāramitā)

Kinh thuộc hệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Prajñāpāramitā), một trong những bộ kinh quan trọng nhất của Phật giáo Đại thừa, giảng về tánh Không (śūnyatā) và trí tuệ siêu việt. Dữ liệu văn bản lấy từ kho GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages).

Văn bản gốc(Sanskrit)

Trang 2 / 2 (50.000 ký tự/trang)
 pāramitābhir āttamanaskās tasmin* samaye bhavanti kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca vayam asya mahāsatvasya mātāpitarau bhaviṣyāmo // bhrātṛbhaginībhāryāputraduhitṛmitrāmātyajñātisahāyasāṃmodā bhaviṣyāma | āttamanaskā bhavanti catvāro mahārājā yāvad aghaniṣṭhā devā bodhisatvasyāmaithunasaṃyogaprasthānatāyai sa punar brahmacārī bhavati satvānāṃ bodhiniyojanatāyai na saṃyojanīyair dharmaiḥ saṃyujyate sa evaṃ praṇidadhāti | prathamacittotpādaṃ mayopādāya brahmacāriṇā bhavitavyaṃ nābrahmacāriṇā // tat kasya hetoḥ kāmāṃ khalu punaḥ pratiṣevamāṇasya brahmalokopapattaye-r-antarāyo bhavati | kaḥ punar vādo 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodher iti | // tasmāt tarhi bodhisatvena mahāsatvena brahmacāriṇaivābhiniṣkramyānuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃboddhavyā nābrahmacāriṇā : // evam ukte āyuṣmāṃc chāradvatīputro bhagavantam etad avocat* kiṃ punar bodhisatvasya mahāsatvasyāvaśyaṃ bhāryaputraduhitṛbhir bhavitavyam* bhagavān āha | keṣāṃcic chāradvatīputra bodhisatvānāṃ mahāsatvānām avaśyaṃ mātāpitṛbhir bhavitavyam* na bhāryāputraduhitṛbhiḥ keṣāṃcid avaśyaṃ mātāpitṛbhāryāputraduhitribhir bhavitavyam* keṣāṃcic chāradvatīputra bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ prathamacittotpādam upādāya brahmacaryaṃsamādānaṃ bhavati (LPG 17r) te nityaṃ kumārabhūtā eva yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyante kecit punaḥ bodhisatvā mahāsatvā upāyakauśalyena satvaparipākāya paṃca kāmaguṇān paribhuṃjyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyante | kecit punaḥ śāradvatīputra bodhisatvā mahāsatvā gambhīrā prajñāpāramitāpratilabdhā apagatakāmakleśās te satvaparipākāya kāmaguṇaparibhogaṃ cotpādayanti na ca paribhuṃjante | // tadyathāpi nāma śāradvatīputra dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā suśikṣito māyāvidyāsamyogajñāne sa paṃca kāmaguṇān abhinirmāya taiḥ paṃcabhiḥ kāmaguṇai ramamāṇaṃ krīḍantaṃ paricārayaṃtam ātmānam upadarśayet* tat kiṃ manyase śāradvatīputrāpi nu tena māyākāreṇa vā māyākārāntevāsinā vā paṃca kāmāmaguṇāḥ paribhuktā bhaveyur āha | no hīdaṃ bhagavan bhagavān āha | evam eva śāradvatīputra bodhisatvā mahāsatvā mahāyānamāyāsuśikṣitā māyopamadharmatāvihārapratilabdhāḥ sarvakleśavigatā vineyasatvaparipākāya mahākaruṇāvaśena kāmaguṇabhogaṃ copadarśayanti na ca kāmaguṇān paribhuṃjyante | na ca taiḥ sārdhaṃ saṃvasanti na lipyaṃte anena paryāyeṇa śāradvatīputra bodhisatvā mahāsatvāḥ kāmānām avarṇaṃ bhāṣante | ādīptāḥ kāmā jugupsitāḥ kāmā vadhakāḥ kāmāḥ pratyarthikāḥ kāmāḥ pratyamitrāḥ kāmāḥ evaṃ hi śāradvatīputra bodhisatvā mahāsatvāḥ satvānāṃ paṃcabhyaḥ kāmaguṇebhyo vivecanārthaṃ vicchandanārthaṃ paṃca kāmaguṇān upadarśayaṃti | na ca tair mādyanti na pramādyanti | na kāmahetor na kāmanidānaṃ (LPG 17v) pāpaṃ karmādhyavasyanti | // evam ukte āyuṣmāṃc chāradvatiputro bhagavantam etad avocat* kathaṃ punar bhagavan bodhisatvena mahāsatvena prajñāpāramitāyāṃ caritavyam* bhagavān āha | iha śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran bodhisatva iti na samanupaśyati | bodhisatvanāmāpi na samanupaśyati | bodhisatvacaryām api na samanupaśyati | prajñāpāramiteti na samanupaśyati | prajñāpāramitānāmāpi na samanupaśyati | caratīti na samanupaśyati | na caratīti na samanupaśyati
| rūpam api na samanupaśyati | vedanāṃ saṃjñāṃ saṃskārān vijñānam api na samanupaśyati | tat kasya hetoḥ tathā hi sa bodhisatvo nāmasvabhāvena śunyaḥ na śunyatayā rūpaṃ śunyaṃ na vedanā saṃjñā saṃskārā na śunyatayā vijñānaṃ śunyam* nānyatra rūpāc chunyatā nānyatra vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārebhyo nānyatra vijñānāc chunyatā | śunyataiva rūpaṃ śunyataiva vedanā saṃjñā saṃskārāḥ śunyataiva vijñānaṃ tat kasya hetoḥ tathā hi nāmamātram idaṃ yad uta bodhiḥ nāmamātram idaṃ yad uta bodhisatvaḥ nāmamātram idaṃ yad uta cchunyatā | nāmamātram idaṃ yad uta rūpaṃ vedanā saṃjñā saṃskārā vijñānaṃ | tathā hi māyopamaṃ rūpam vedanā saṃjñā saṃskārā māyopamaṃ vijñānaṃ māyā ca nāmamātraṃ na deśasthā na pradeśasthā : asad abhūtaṃ vitathasamaṃ māyādarśanaṃ svabhāvarahitaṃ asvabhāvaś cānutpādaḥ anirodaḥ na hānir na vṛddhiḥ na saṃkleśo na vyavadānam evaṃ caran bodhisatvo mahāsatvaḥ utpādaṃ na samanupaśyati | nirodhaṃ na samanupaśyati | sthānaṃ na samanupaśyati | hāniṃ na samanupaśyati | (LPG 18r) vṛddhiṃ na samanupaśyati | saṃkleśan na samanupaśyati | vyavadānan na samanupaśyati | rūpan na samanupaśyati | vedanāṃ saṃjñāṃ saṃskārān vijñānaṃ na samanupaśyati | bodhir iti bodhisatva iti yad ucyate tad api na samanupaśyati | tat kasya hetoḥ kṛtriman nāma pratipratidharman te kalpitā āgantukena nāmadheyenābhūtaparikalpitena vyavahṛyante // vyavahārāc cābhiniviśyante | tad bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran sarvadharmān na samanupaśyaty asamanupaśyan na manyate | nābhiniviśate | //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann evaṃ vyupaparīkṣate | nāmamātram idaṃ yad uta bodhisatva iti nāmamātram idaṃ yad uta bodhir iti | nāmamātram idaṃ yad uta buddha iti | nāmamātram idaṃ yad uta prajñāpāramiteti | nāmamātram idaṃ yad uta prajñāpāramitāyāṃ caratīti | nāmamātram idaṃ yad uta rūpam iti | vedanā saṃjñā saṃskārā vijñānam iti | tadyathāpi nāma śāradvatīputra ātmātmeti vyavahṛyate sa ca parigaveṣyamāṇo nopalabhyate | evaṃ satvo jīvaḥ poṣaḥ pudgalo manujo mānavaḥ kārakaḥ kārāpako vedako vedayitṛkaḥ utthāpakaḥ samutthāpako jānakaḥ paśyakaḥ sparśako vijānakaḥ sarva ete yathābhūtaṃ parigaveṣyamāṇāḥ sarveṇa sarvan nopalabhyante | anupalaṃbhaśunyatām upādāya | yāvad eva nāmasaṃketena vyavahriyante | // evam eva bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran bodhisatvan na samanupaśyati | bodhin na samanupaśyati | buddhan na samanupaśyati | prajñāpāramitāṃ na samanupaśyati | prajñāpāramitāyāṃ caratīti na samanupaśyati | rūpan na samanupaśyati | vedanāṃ saṃjñāṃ saṃskārān vijñānan na samanupaśyati | yena nāmnā vyavahṛyeta | tad api nāmaṃ na samanupaśyaty evaṃ caran bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ tathāgataprajñāṃ sthāpayitvā sarvās tadanyāḥ prajñā yāvat sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ prajñā abhibhavaty anupalambhaśunyatām (LPG 18v) upādāya | tat kasya hetoḥ tathā hi sa tad api na samanupaśyati | yenābhiniviśeta evaṃ caraṃc chāradvatīputrāyaṃ jaṃbudvīpaḥ paripūrṇo bhavec chāradvatīputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tadyathāpi nāma naḍavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvanaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carataḥ prajñāyāḥ śatatamīm api kalān nopaiti | sahasratamīm api | śatasahasratamīm api | koṭīśatasahasratamīm api | saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniśām api na kṣamate | tat kasya hetoḥ tathā hi śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya yā prajñā sā sarvasatvānāṃ parinirvāpaṇārthāya pratyupasthitā //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carato yā ekadivasaparibhāvitā prajñā sā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ prajñā abhibhūya tiṣṭhati // tiṣṭhatu śāradvatīputra jambudvīpaḥ paripūrṇaḥ śāradvatīputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ sacec chāradvatīputra trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ paripūrṇo bhaved yuṣmādṛśair bhikṣubhiḥ teṣāṃ yā prajñā sā bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carataḥ śatatamīm api kalān nopaiti yāvad upaniśām api na kṣamate // tiṣṭhatu śāradvatīputra trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ sacec chāradvatīputra pūrvasyān diśi gaṃgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāradvatīputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ evan dakṣiṇasyāṃ diśi paścimāyām uttarasyām adhastād upariṣṭād yāvat samantād daśasu dikṣv ekaikasyān diśi gaṃgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ teṣāṃ yā prajñā sā bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carataḥ ekadivasaparibhāvitāyāḥ (LPG 19r) prajñāyāḥ śatatamīm api kalān nopaiti yāvad upaniśām api na kṣamate | śāradvatīputra āha | yeyaṃ bhagavaṃc chrāvakāṇāṃ prajñā srotaāpannasya sakṛdāgāminaḥ anāgāminaḥ arhataḥ yā ca pratyekabuddhasya bodhisatvasya tathāgatasya cārhataḥ samyaksaṃbuddhasya prajñā sarvās tāḥ prajñā abhedaḥ śunyatā viviktāḥ anutpādaprakṛtikāḥ svabhāvaśunyā na ca bhagavann abhedasya viviktasyānutpādasya svabhāvaśunyasya viśeṣo vā nānākaraṇaṃ vopalabhyate | tat kathaṃ bhagavan yeyaṃ bodhisatvasya mahāsatvasyaikadivasaparibhāvitā prajñā sā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ prajñām abhibhavati | // bhagavān āha | tat kiṃ manyase śāradvatīputra yena kāryeṇa bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carataḥ ekadivasaparibhāvitā prajñā pratyupasthitā mayā mārgākārajñatāyāṃ caratā sarvasatvānām arthaṃ kurvatā sarvākāraiḥ sarvadharmān abhisaṃbudhya sarvasatvāḥ parinirvāpayitavyā api nu tena kṛtyena sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ pratyupasthitā | āha | no hīdaṃ bhagavan* bhagavān āha | tat kiṃ manyase śāradvatīputrāpi nu sarvaśrāvakapratyekabuddhānām evaṃ bhavaty asmābhir anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya sarvasatvā anupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvāpayitavyā āha | no hīdaṃ bhagavan bhagavān āha | tad anenāpi te śāradvatīputra paryāyeṇaivaṃ veditavyam* yeyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ prajñā yā ca bodhisatvasya mahāsatvasya prajñā imāṃ prajñām upanidhāyaiṣā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ prajñā śatatamīm api kalān nopaiti | yāvad upaniśām api na kṣamate | tat kiṃ manyase śāradvatīputrāpi nu sarvaśrāvakapratyekabuddhānām evaṃ bhavati vayaṃ ṣaṭsu pāramitāsu caritvā satvān paripācya buddhakṣetraṃ pariśodhya daśa tathāgatabalāni paripūrya catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān paripūryānuttarāṃ samyaksaṃbodhim (LPG 19v) abhisaṃbuddhyāparimāṇān aprameyān asaṃkhyeyān satvān parinirvāpayiṣyāma iti āha | no hīdaṃ bhagavan* bhagavān āha | bodhisatvasya punaḥ śāradvatīputraivaṃ bhavati | mayā ṣaṭsu pāramitāsu caritvā satvān paripācya buddhakṣetraṃ pariśodhya daśa tathāgatabalāni paripūrya catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān paripūryānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyāprameyāsaṃkhyeyāparimāṇāḥ satvāḥ parinirvāpayitavyāḥ // tadyathāpi nāma śāradvatīputra khadyotakasya prāṇikajātasya naivaṃ bhavaty aham ābhayā jambudvīpam avabhāsayeyaṃ mamābhayā jambudvīpaḥ sphuṭo bhavet* evam eva śāradvatīputra sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ naivaṃ bhavati vayaṃ ṣaṭsu pāramitāsu caritvā yāvad aṣṭādaśāveṇikāṃ buddhadharmān paripūryānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhyāprameyāsaṃkhyeyāparimāṇān satvān parinirvāpayiṣyāmaḥ // tadyathāpi nāma śāradvatīputra sūryamaṇḍalam udāgacchat sarvajaṃbūdvīpam avabhāsena spharati | sarvajambudvīpam avabhāsena sphuṭīkaroti evam eva śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ ṣaṭsu pāramitāsu caran satvān paripācya buddhakṣetraṃ pariśodhya daśa tathāgatabalāni paripūrya catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān paripūryānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyāprameyāsaṃkhyeyāparimāṇān* satvān parinirvāpayati | evam ukte āyuṣmāṃc chāradvatīputro bhagavantam etad avocat* kathaṃ bhagavaṃ bodhisatvo mahāsatvaḥ śrāvakapratyekabuddhabhūmī atikramyāvaivartikabhūmīm anuprāpnoti | bodhisatvamārgaṃ ca pariśodhayati | // evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ śāradvatīputram etad avocat* iha śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prathamacittotpādam upādāya ṣaṭsu pāramitāsu caraṃc chunyatānimittāpraṇihiteṣu (LPG 20r) dharmeṣu sthitvā śrāvakapratyekabuddhabhūmī atikramya buddhabhūmim anuprāpnoti | // śāradvatīputra āha | katamasyāṃ bhagavan bhūmau sthitvā bodhisatvo mahāsatvaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ dakṣiṇīyo bhavati | bhagavān āha | prathamacittotpādaṃ śāradvatīputropādāya bodhisatvo mahāsatvaḥ ṣaṭsu pāramitāsu caran yāvad bodhimaṇḍaniṣaṇṇaḥ atrāntarād bodhisatvo mahāsatvaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānām agro vaktavyaḥ tat kasya hetoḥ tathā hi śāradvatīputra bodhisatvaṃ mahāsatvam āgamya sarveṣāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati | yad uta daśānāṃ kuśalānāṃ karmapathānāṃ paṃcānāṃ śikṣāpadānām aṣṭāṃgasamanvāgatasya poṣadhasya caturṇāṃ dhyānānāṃ caturṇām apramāṇānāṃ catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ paṃcānām abhijñānāṃ ṣaṇṇām anusmṛtīnāṃ caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ caturṇām ṛddhipādānāṃ paṃcānām indriyāṇāṃ paṃcānāṃ balānāṃ saptānāṃ bodhyaṃgānām āryāṣṭāṃgasya mārgasya loke prādurbhāvo bhavati | daśānāṃ tathāgatabalānāṃ
caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ catasṛṇāṃ pratisaṃvidām aṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati | eṣāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati | eṣāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ loke prādurbhāvāt* kṣatriyamahāsālakulāni prajñāyante | brāhmaṇamahāsālakulāni śreṣṭhigṛhapatimahāsālakulāni prajñāyante | cāturmahārājakāyikā devās trāyastriṃśā yāmās tuṣitā nirmāṇaratayaḥ paranirmitavaśavartinaḥ brahmakāyikā devā yāvad aghaniṣṭhā devāḥ prajñāyante | // yāvan naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante | srotaāpannāḥ sakṛdāgāminaḥ anāgāmino 'rhantaḥ pratyekabuddhā bodhisatvās tathāgatā 'rhantaḥ samyaksaṃbuddhā loke prajñāyante | // āha | tat kiṃ punar bhagavan bodhisatvo dakṣiṇāṃ śodhayati bhagavān āha | (LPG 20v) paryāyeṇa śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvo dakṣiṇāṃ śodhayati | tat kasya hetoḥ atyantapariśuddhā śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya dakṣiṇā | tathā hi dāyakaḥ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ kasya dāyakaḥ anekeṣāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ yad uta daśānāṃ kuśalānāṃ karmapathānāṃ yāvad aṣṭādaśāveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ | āha | kathaṃ yujyamāno bhagavan bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti veditavyaḥ bhagavān āha | iha śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvo rūpaśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ vedanāśunyatāyāṃ saṃjñāśunyatāyāṃ saṃskāraśunyatāyāṃ vijñānaśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ cakṣuḥśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ evaṃ śrotraghrāṇajihvākāyamanaḥśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ evaṃ rūpaśabdagandharasasparśadharmaśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ cakṣurdhātuśunyatāyāṃ rūpadhātuśunyatāyāṃ cakṣurvijñānadhātuśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ evaṃ śrotradhātuśunyatāyāṃ śabdadhātuśunyatāyāṃ śrotravijñānadhātuśunyatāyāṃ ghrāṇadhātuśunyatāyāṃ gandhadhātuśunyatāyāṃ ghrāṇavijñānadhātuśunyatāyāṃ jihvādhātuśunyatāyāṃ rasadhātuśunyatāyāṃ jihvāvijñānadhātuśunyatāyāṃ kāyadhātuśunyatāyāṃ sparśadhātuśunyatāyāṃ kāyavijñānadhātuśunyatāyāṃ manodhātuśunyatāyāṃ dharmadhātuśunyatāyāṃ manovijñānadhātuśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ duḥkhaśunyatāyāṃ samudayaśunyatāyāṃ nirodhaśunyatāyāṃ mārgaśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ skandhaśunyatāyāṃ dhātuśunyatāyāṃ āyatanaśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ avidyāśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ saṃskāraśunyatāyāṃ vijñānaśunyatāyāṃ nāmarūpaśunyatāyāṃ (LPG 21r) ṣaḍāyatanaśunyatāyāṃ sparśaśunyatātāyāṃ vedanāśunyatāyāṃ tṛṣṇāśunyatāyām upādānaśunyatāyāṃ bhavaśunyatāyāṃ jātiśunyatāyāṃ jarāmaraṇaśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ sarvadharmaśunyatāyām yukto yukta iti vaktavyaḥ | ye kecit saṃjñāgatāḥ saṃskṛtāsaṃskṛtā dharmāḥ sarveṣāṃ dharmāṇāṃ śunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran prakṛtiśunyatāyāṃ yukto yukta iti vaktavya evaṃ khalu śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran yukta iti vaktavyaḥ // sa ābhir daśabhiḥ śunyatābhiḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na tāvad yukta iti vā ayukta iti vā vaktavyaḥ tat kasya hetoḥ tathā hi sa na rūpaṃ yuktam iti vā ayuktam iti vā samanupaśyati | na vedanāṃ na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ yuktam iti vā ayuktam iti vā samanupaśyati | na rūpam utpādadharmi vā nirodhadharmi vā samanupaśyati | na vedanāṃ na saṃjñān na saṃskārān na vijñānam utpādadharmi vā nirodhadharmi vā samanupaśyati | na rūpaṃ saṃkleśadharmi vā vyavadānadharmi vā samanupaśyati | na vedanāṃ na saṃjñāṃ na saṃskārān na vijñānaṃ saṃkleśadharmi vā vyavadānadharmi vā samanupaśyati | na rūpaṃ vedanayā sārdhaṃ samavasaratīti samanupaśyati | na vedanā saṃjñayā na saṃjñā saṃskārair na saṃskārā vijñānena sārdhaṃ samavasarantīti samanupaśyati | na vijñānaṃ saṃskāraiḥ sārdhaṃ samavasaratīti samanupaśyati | tat kasya hetoḥ tathā hi na sa kaścid dharmaḥ kenacid dharmeṇa sārdhaṃ samavasarati na visarati | // na yujyate na viyujyate prakṛtiśunyatām upādāya | yā śāradvatīputra rūpaśunyatā na sā rūpaṃ yā vedanāśunyatā na sā vedanā | yā saṃjñāśunyatā na sā saṃjñā | yā saṃskāraśunyatā na te saṃskārā | yā vijñānaśunyatā na sā vijñānaṃ | tathā hi śāradvatīputra yā rūpaśunyatā na sā rūpayati | yā vedanāśunyatā na sā (LPG 21v) vedayati | yā saṃjñāśunyatā na sā saṃjānāti | yā saṃskāraśunyatā na sābhisaṃskaroti | yā vijñānaśunyatā na sā vijānāti | tat kasya hetoḥ na hi śāradvatīputrānyad rūpam anyā śunyatā nānyā śunyatānyad rūpam* rūpam eva śunyatā śunyataiva rūpam* evaṃ nānyā vedanānyā śunyatā | nānyā saṃjñā nānyā śunyatā | nānye saṃskārā anyā śunyatā | nānyad vijñānam anyā śunyatā | nānyā śunyatānyad vijñānaṃ | vijñānam eva śunyatā śunyataiva vijñānaṃ | yā śāradvatīputra śunyatā na sā utpadyate na nirudhyate | na saṃkliśyate na vyavadāyate | na hīyate na vardhate | nātītā nānāgatā na pratyutpannā yā notpadyate na nirudhyate | na saṃkliśyate na vyavadāyate | na hīyate na vardhate | nātītā nānāgatā na pratyutpannā : na tatra rūpaṃ na vedanā na saṃjñā na saṃskārā na vijñānaṃ na cakṣur na śrotraṃ na ghrāṇaṃ na jihvā kāyo na manaḥ na rūpaṃ na śabdo na gandho na raso na sparśo na dharmāḥ na tatra skandhā na dhātavo nāyatanāni na tatra cakṣurdhātur na rūpadhātur na cakṣurvijñānadhātur na śrotradhātur na śabdadhātur na śrotravijñānadhātuḥ na ghrāṇadhātur na gandhadhātur na ghrāṇavijñānadhātur na jihvādhātur na rasadhātur na jihvāvijñānadhātuḥ na kāyadhātur na spraṣṭavyadhātur na kāyavijñānadhātur na manodhātur na dharmadhātur na manovijñānadhātur na tatrāvidyā nāvidyānirodhaḥ na saṃskārā nna saṃskāranirodhaḥ na vijñānaṃ na vijñānanirodhaḥ na nāmarūpaṃ na nāmarūpanirodhaḥ na ṣaḍāyatanaṃ na ṣaḍāyatananirodhaḥ na sparśo na sparśanirodhaḥ na vedanā na vedanānirodhaḥ na tṛṣṇā na tṛṣṇānirodhaḥ nopādānaṃ nopādānanirodhaḥ na bhavo na bhavanirodhaḥ na jātir na jātinirodhaḥ na jarāmaraṇaṃ na jarāmaraṇanirodhaḥ na duḥkhaṃ na samudayo na nirodho na mārgaḥ na prāptir nābhisamayaḥ na srotaāpanno na srotaāpattiphalaṃ na sakṛdāgāmī (LPG 22r) na sakṛdāgāmiphalaṃ nānāgāmī nānāgāmiphalaṃ nārhan nārhatvam* na pratyekabodhir na pratyekabuddhaḥ na tatra mārgākārajñatā na bodhisatvaḥ na tatra bodhir na buddhaḥ evaṃ khalu śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran yukta iti vaktavyaḥ sa evaṃ prajñāpāramitāyāṃ caran na dānapāramitāyāṃ yukta iti vā ayukta iti vā samanupaśyati | na śīlapāramitāyāṃ na kṣāntipāramitāyāṃ na vīryapāramitāyāṃ na dhyānapāramitāyāṃ na prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vā ayukta iti vā samanupaśyati | na rūpaṃ yuktam iti vā ayuktam iti vā samanupaśyati | na vedanāṃ na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ yuktam iti vā ayuktam iti vā samanupaśyati | na cakṣur yuktam iti vā ayuktam iti vā samanupaśyati | na śrotraṃ na ghrāṇaṃ na jihvāṃ na kāyaṃ na mano yuktam iti vā ayuktam iti vā samanupaśyati | na rūpaṃ yuktam iti vā ayuktam iti vā samanupaśyati | na śabdaṃ na gandhaṃ na rasaṃ na sparśaṃ na dharmān na cakṣurdhātuṃ yuktam iti vā ayuktam iti vā samanupaśyati | na rūpadhātuṃ na cakṣurvijñānadhātuṃ yāvan na manodhātuṃ na dharmadhātuṃ na manovijñānadhātuṃ yukta iti vā ayukta iti vā samanupaśyati | na smṛtyupasthāneṣu yukta iti vā ayukta iti vā samanupaśyati | na samyakprahāṇeṣu na riddhipādeṣu nendriyeṣu na baleṣu na bodhyaṃgeṣu na mārge yukta iti vā ayukta iti vā samanupaśyati | yāvan na daśasu tathāgatabaleṣu na caturṣu vaiśāradyeṣu na catasṛṣu pratisaṃvitsu nāṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu yukta iti vā ayukta iti vā samanupaśyati | yāvan na sarvajñatāyāṃ na sarvākārajñatāyāṃ yukta iti vā ayukta iti vā samanupaśyati | anenāpi śāradvatīputra paryāyeṇa bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukto yukta iti vaktavyaḥ sarvadharmāyogāviyogatām (LPG 22v) upādāya | punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na śunyatāṃ śunyatayā yojayati na viyojayati | na śunyatāyogam* nānimittam ānimittena yojayati na viyojayati | nānimittayogam* nāpraṇihitam apraṇihitena yojayati na viyojayati
| nāpraṇihitayogam | tat kasya hetoḥ tathā hi śunyatā na yogo na viyogaḥ evam ānimittam apraṇihitaṃ na yogo na viyogaḥ evaṃ yujyamānaḥ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran dharmāṇāṃ svalakṣaṇaśunyatām avatarati | evam avataran na rūpaṃ yojayati na viyojayati | na vedanāṃ na saṃjñāṃ na saṃskārān na vijñānaṃ yojayati na viyojayati | na rūpaṃ pūrvāntena yojayati na viyojayati | tathā hi pūrvāntam eva na samanupaśyati | na rūpam aparāntena yojayati na viyojayati | tathā hy aparāntam eva na samanupaśyati | na rūpaṃ pratyutpannena yojayati na viyojayati | tathā hi pratyutpannam eva na samanupaśyati | na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ pūrvāntāparāntapratyutpannair yojayati na viyojayati | tathā hi pūrvāntāparāntapratyutpannāny eva na samanupaśyati | //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na pūrvāntam aparāntena yojayati na viyojayati | nāparāntaṃ pūrvāntena yojayati na viyojayati | na pratyutpannaṃ pūrvāntenāparāntena vā yojayati na viyojayati | na pūrvāntam aparāntaṃ vā pratyutpannena yojayati na viyojayati | adhvasamatāśunyatām upādāya | // evaṃ hi yuktaḥ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ (LPG 23r) prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann evaṃ yujyate yathā yujyamāno na sarvajñatām atītena yojayati tathā hy atītam eva na samanupaśyati | asamanupaśyan | kathaṃ sarvajñatām atītena yojayiṣyati | na sarvajñatām anāgatena yojayiṣyati | tathā hy anāgatam eva na samanupaśyaty asamanupaśyan kathaṃ sarvajñatām anāgatena yojayiṣyati | na sarvajñatāṃ pratyutpannena yojayati | tathā hi pratyutpannam eva na samanupaśyaty asamanupaśyan kathaṃ sarvajñatāṃ pratyutpannena yojayiṣyati | evaṃ caraṃc chāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃc chāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na rūpaṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati tathā hi rūpam eva na samanupaśyaty asamanupaśyan kathaṃ rūpaṃ sarvajñatayā yojayiṣyati | // evaṃ na vedanāṃ na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi vijñānam eva na samanupaśyati | yāvan na cakṣuḥ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi cakṣur eva na samanupaśyati | evan na śrotraṃ na ghrāṇaṃ na jihvāṃ na kāyan na manaḥ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi mana eva na samanupaśyati | evaṃ na rūpaṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi rūpam eva na samanupaśyati | evaṃ na śabdagandharasasparśadharmān sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi dharmān eva na samanupaśyati | evaṃ na skandhān sarvajñatayā yojayati na viyojayati | (LPG 23v) tathā hi skandhān eva na samanupaśyati | na dhātūn sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi dhātūn eva na samanupaśyati | nāyatanāni sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hy āyatanāny eva na samanupaśyati | // na cakṣurdhātuṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi cakṣurdhātum eva na samanupaśyati | // na rūpadhātuṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi rūpadhātum eva na samanupaśyati | na cakṣurvijñānadhātuṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi cakṣurvijñānadhātum eva na samanupaśyati | yāvan na manodhātuṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi manodhātum eva na samanupaśyati | na dharmadhātuṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi dharmadhātum eva na samanupaśyati | na manovijñānadhātuṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi manovijñānadhātum eva na samanupaśyati | asamanupaśyan kathaṃ manovijñānadhātuṃ sarvajñatayā yojayiṣyati | evaṃ caraṃc chāradvatiputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na dānapāramitāṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi dānapāramitām eva na samanupaśyaty asamanupaśyan na yojayati na viyojayati | evaṃ na śīlapāramitāṃ na kṣāntipāramitāṃ na vīryapāramitāṃ na dhyānapāramitāṃ na prajñāpāramitāṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hi prajñāpāramitām eva na samanupaśyaty asamanupaśyan na yojayati na viyojayati | evaṃ na smṛtyupasthānāni na samyakprahāṇardhipādendriyabalabodhyaṃgamārgān sarvajñatayā yojayati na viyojayati | evan na daśa tathāgatabalāni na catvāri vaiśāradyāni na catasraḥ pratisaṃvida (LPG 24r) nāṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān sarvajñatayā yojayati na viyojayati | tathā hy āveṇikabuddhadharmān na samanupaśyaty asamanupaśyan na yojayati na viyojayati | evaṃ yujyamānaḥ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na buddhaṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | na sarvajñatāṃ buddhena yojayati na viyojayati | tathā hi buddham eva na samanupaśyati sarvajñatām eva na samanupaśyaty asamanupaśyan na yojayati na viyojayati | na bodhiṃ sarvajñatayā yojayati na viyojayati | na boddhyā sarvajñatāṃ yojayati na viyojayati | tathā hi bodhim eva na samanupaśyati | sarvajñatām eva na samanupaśyaty asamanupaśyan na yojayati na viyojayati | evaṃ hi śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na rūpaṃ bhāva iti yojayati na rūpaṃ vibhāva iti yojayati | na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ bhāva iti na vijñānaṃ vibhāva iti yojayati | // na rūpaṃ nityam iti yojayati | na rūpam anityam iti yojayati evan na vedanāṃ na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ nityam iti yojayati | na vijñānam anityam iti yojayati na rūpaṃ sukham iti yojayati na rūpaṃ duḥkham iti yojayati | evan na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ sukham iti yojayati | na vijñānaṃ duḥkham iti yojayati | na rūpam ātmeti yojayati | na rūpam anātmeti yojayati | evaṃ na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānam ātmeti yojayati | na vijñānam anātmeti yojayati | na rūpaṃ śāntam iti yojayati | na rūpam aśāntam iti yojayati | evan na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ śāntam iti (LPG 24v) yojayati | na vijñānam aśāntam iti yojayati | na rūpaṃ śunyam iti vā aśunyam iti yujyate | na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ śunyam iti vā aśunyam iti vā yujyate | na rūpaṃ nimittam iti vā animittam iti vā yujyate | na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ nimittam iti vā animittam iti vā yujyate | na rūpaṃ praṇihitam iti vā apraṇihitam iti vā yujyate | na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānaṃ praṇihitam iti vā apraṇihitam iti vā yujyate | na rūpam utpadyata iti vā nirudhyata iti vā yujyate | evaṃ na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānam utpadyata iti vā nirudhyaya iti vā yujyate | na rūpam atītam iti yujyate | na rūpam anāgatam iti yujyate | na rūpaṃ pratyutpannam iti yujyate evan na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānam atītam iti yujyate na vijñānam anāgatam iti yujyate | na vijñānaṃ pratyutpannam iti yujyate | na rūpaṃ sāram iti na durbalam iti yujyate | evan na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānam sāram iti na durbalam iti yujyate | na rūpam astīti na nāstīti yujyate na viyujyate | evan na vedanān na saṃjñān na saṃskārān na vijñānam astīti na nāstīti yujyate na viyujyate | sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti nopaiti | na caratīti nopaiti | caratīti ca na carati ceti nopaiti | naiva carati ca na caratīti nopaiti | evaṃ caraṃc chāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na prajñāpāramitāyāḥ kṛte prajñāpāramitāyāṃ carati | na dānapāramitāyā na śīlapāramitāyā na kṣāntipāramitāyā na vīryapāramitāyā na dhyānapāramitāyāḥ kṛte prajñāpāramitāyāṃ carati | nāvaivartyabhūmeḥ kṛte prajñāpāramitāyāṃ carati | na satvaparipākahetoḥ na buddhakṣetrapariśodhanārthaṃ na daśānāṃ (LPG 25r) tathāgatabalānāṃ kṛte | na caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ kṛte | na catasrṇāṃ pratisaṃvidānāṃ kṛte | nāṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ kṛte prajñāpāramitāyāṃ carati | nādhyātmaśunyatāyāḥ kṛte prajñāpāramitāyāṃ carati | na bahirdhāśunyatāyā nādhyātmabahirdhāśuntatāyā | na śunyatāśunyatāyā na mahāśunyatāyā na paramārthaśunyatāyā na saṃskṛtaśunyatāyā nāsaṃskṛtaśunyatāyā nātyantaśunyatāyā | nāvarāgraśunyatāyā | nāvakāraśunyatāyā | na prakṛtiśunyatāyā | na svalakṣaṇaśunyatāyā | na sarvadharmaśunyatāyā | nānutpādaśunyatāyā | nābhāvasvabhāvaśunyatāyāḥ kṛte | na tathatāyāḥ kṛte | na dharmadhātor na bhūtakoṭeḥ kṛte prajñāpāramitāyāṃ carati | tat kasya hetoḥ na hi bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran kasyacid dharmasya bhedaṃ vā nānākaraṇaṃ vā viśeṣaṃ vā samanupaśyati | evaṃ caraṃc chāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ // sa na divyasya cakṣuṣaḥ kṛte prajñāpāramitāyāṃ carati | na divyasya śrotrasya na paracittajñānasya na pūrvanivāsānusmṛter nardhipādānāṃ kṛte prajñāpāramitāyāṃ carati | evaṃ caraṃc chāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carato naivaṃ bhavaty aham ṛddhipādeṣu sthitvā divyena cakṣuṣā pūrvasyān diśi gaṃgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu ye buddhā bhagavantas tān satkariṣyāmi gurukariṣyāmi mānayiṣyāmi pūjayiṣyāmi // evaṃ dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyām adhastād upariṣṭād yāvat samantād daśasu dikṣv ekaikasyān diśi gaṃgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu ye buddhā bhagavantas tān satkariṣyāmi gurukariṣyāmi mānayiṣyāmi pūjayiṣyāmi na cāsyaivaṃ (LPG 25v) bhavati yat te buddhā bhagavanto bhāṣante tat sarvaṃ divyena śrotreṇa śroṣyāmi | ahaṃ tatra lokadhātuṣu satvānāṃ cetasaiva cittaṃ jñāsye | ahaṃ eṣāṃ pūrvenivāsān anusmariṣyāmi | ahaṃ divyena cakṣuṣā tāṃ satvāṃś cyavamānān upapadyamānān upapannāṃś ca drakṣyāmi | aham aprameyāsaṃkhyeyān satvān parinirvāpayiṣyāmi ti | // evaṃ khalu śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ // evaṃ khalu śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carato māraḥ pāpīyān avatāraṃ na labhate | yāny api kānicil laukikalokottarāṇi karaṇīyāni tāny api sarvāṇi pradakṣiṇībhavanty anābhogenāparikalpitāni // ye ca te pūrvasyān diśi gaṃgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto ye ca dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyām adhastād upariṣṭād yāvat samantād daśasu dikṣv ekaikasyān diśi gaṃgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantas te 'pi buddhā bhagavantas taṃ bodhisatvaṃ mahāsatvam ārakṣanti mā śrāvakabhūmiṃ vā pratyekabuddhabhūmiṃ vā pated iti | ye ca catvāro mahārājā yāvad aghaniṣṭhā devās te 'pi taṃ bodhisatvaṃ mahāsatvamm ārakṣanti mā haiva kaścid bodhisatvasya mahāsatvasyāntarāyaṃ kārṣīt* ye ca kecit kāyikā rogās te 'pi tasya dṛṣṭe 'pi dharme sarveṇa sarvaṃ na bhavanti | tat kasya hetoḥ tathā hi bodhisatvo mahāsatvaḥ sarvasatvān maitryā spharati | // evaṃ caraṃc chāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carataḥ alpakṛcchreṇa dhāraṇīmukha samādhimukhāni pratibhānapratisaṃvinmukhāny āmukhībhavanti | // tathāgatāṃś cārhataḥ (LPG 26r) samyaksaṃbuddhān ārāgayati | taiś ca buddhair bhagavadbhir na kadācid virahito bhavati | yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyate | //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carato naivaṃ bhavati | asti kaścid dharmo yo dharmaiḥ sārdhaṃ saṃyujyate vā visaṃyujyate vā | sameti vā na sameti vā | tat kasya hetoḥ | tathā hi sa tad dharmaṃ na samanupaśyati | yo yujyeta vā viyujyeta vā | sameyād vā na sameyād vā : evaṃ khalu śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carato naivaṃ bhavati * kaccid ahaṃ dharmadhātum abhisaṃbuddhyeya na vābhisaṃbudhyeya tat kasya hetor na hi dharmadhātum abhisaṃbuddho nābhisaṃbudhyate | nābhisambhotsyate | evaṃ khalu śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na kaṃcid dharmaṃ dharmadhātuvyatiriktaṃ samanupaśyati | evaṃ khalu śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran yukta iti vaktavyaḥ //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na dharmadhātor dharmāṇāṃ ca nānākaraṇaṃ karoti | //
punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carato naivaṃ bhavati // dharmadhātuṃ pratividhyeya vā na vā pratividhyeya | tathā hi sa na kaṃcid dharmaṃ samanupaśyati | yena dharmeṇa yo dharmaḥ pratividhyeta tathā hi na sa dharmadhātuṃ śunyam iti yojayati | nāśunyam iti yojayati | evaṃ khalu śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran yukta iti vaktavyaḥ //
(LPG 26v) punar aparaṃ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na cakṣurdhātuṃ śunyatayā yojayati | na śunyatāṃ cakṣurdhātunā yojayati | na rūpadhātuṃ śunyatayā yojayati | na śunyatāṃ rūpadhātunā yojayati | na cakṣurvijñānadhātuṃ śunyatayā yojayati | na śunyatāṃ cakṣurvijñānadhātunā yojayati | evaṃ na śrotradhātuṃ na śabdadhātuṃ na śrotravijñānadhātuṃ na ghrāṇadhātuṃ na gandhadhātuṃ na ghrāṇavijñānadhātuṃ na jihvādhātuṃ na rasadhātuṃ na jihvāvijñānadhātum | na kāyadhātuṃ na spraṣṭavyadhātuṃ | na kāyavijñānadhātuṃ | yāvan na manodhātuṃ śunyatayā yojayati | na śunyatāṃ manodhātunā yojayati | na dharmadhātuṃ śunyatayā yojayati | na śunyatāṃ dharmadhātunā yojayati | na manovijñānadhātuṃ śunyatayā yojayati | na śunyatāṃ manovijñānadhātunā yojayati | eṣa hi śāradvatīputra paramo yogo yad uta śunyatāyogaḥ śunyatāyāṃ śāradvatīputra caran bodhisatvo mahāsatvo na śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā patati | buddhakṣetraṃ ca pariśodhayati | satvāṃś ca paripācayati | kṣipraṃ cānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyate ye kecic chāradvatīputra yogāḥ prajñāpāramitāyogas teṣām agrya-m-ākhyāyate | śreṣṭha varaḥ pravaraḥ praṇīta-m-ākhyāyate tat kasya hetoḥ anuttara eṣa yogo yad uta prajñāpāramitāyogaḥ śunyatānimittāpraṇihitayoga | evaṃ yujyamānaḥ śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvo vyākṛto vaktavyaḥ asannibhūtaś cānuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ evaṃ yujyamānaḥ (LPG 27r) śāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvo 'prameyāṇām asaṃkhyeyānāṃ satvānāmm arthaṃ karoti na cāsyaivaṃ bhavaty ahaṃ prajñāpāramitāyāṃ yujye 'ti vā viyujye 'ti vā māṃ buddhā bhagavanto vyākariṣyanty aham āsannībhūto vyākaraṇasya // ahaṃ buddhakṣetraṃ pariśodhayiṣyāmi | aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya dharmacakraṃ pravartayiṣye | // tat kasya hetos tathā hi sa dharmadhātuṃ na vyatirekīkaroti | // na ca dharmadhātoḥ kaṃcid anyadharmaṃ samanupaśyati | yaḥ prajñāpāramitāyāṃ cared yo vā buddhair bhagavadbhir vyākṛyeta | yo vānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeta : tat kasya hetoḥ tathā hi tasya bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carato na satvasaṃjñotpadyate | na jīvasaṃjñā na pudgalasaṃjñā na jānakapaśyakakārakavedakasaṃjñotpadyate | // tat kasya hetoḥ tathā hy atyantaṃ satvo nopalabhyate na nirudhyate | na hi satvasyotpādo na nirodhaḥ yasya ca notpādo na nirodhaḥ kathaṃ sa prajñāpāramitāyāṃ cariṣyati | evaṃ caraṃc chāradvatīputra bodhisatvo mahāsatvaḥ satvānutpādatayā prajñāpāramitāyāṃ carati | satvaśunyatayā prajñāpāramitāyāṃ carati | satvānupalabdhyā satvaviviktatayā satvaprakṛtyā | satvāsvabhāvatayā prajñāpāramitāyāṃ carati | eṣa śāradvatīputra bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ paramo yogo yad uta śunyatāyogaḥ ayaṃ śāradvatīputra bodhisatvasya mahāsatvasya prajñāpāramitāyāṃ carataḥ paramo yogaḥ yas tadanyān yogān abhibhūya tiṣṭhati | atra ca śāradvatīputra yoge caran bodhisatvo mahāsatvo mahāmaitrīm abhinirharati | mahākaruṇāṃ cābhinirharati | atra śāradvatīputra yoge caran bodhisatvo mahāsatvo na mātsaryacittam utpādayati | na dauḥśīlyacittaṃ na vyāpādacittaṃ na kausīdyacittaṃ (LPG 27v) na vikṣepacittaṃ na dauṣprajñacittam utpādayati |