Tương Ưng Thọ (Vedanā Saṃyutta)

Saṁyutta Nikāya 36.10 
1. Sagāthāvagga 
Phassamūlakasutta 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā. 
Katamā tisso? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. 
Sukhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati sukhā vedanā. 
Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati. 
Dukkhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā. 
Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ dukkhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā dukkhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati. 
Adukkhamasukhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā. 
Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ adukkhamasukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati. 
Seyyathāpi, bhikkhave, dvinnaṁ kaṭṭhānaṁ saṅghaṭṭanasamodhānā usmā jāyati, tejo abhinibbattati. Tesaṁyeva kaṭṭhānaṁ nānābhāvā vinikkhepā, yā tajjā usmā, sā nirujjhati, sā vūpasammati. 
Evameva kho, bhikkhave, imā tisso vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā. 
Tajjaṁ phassaṁ paṭicca tajjā vedanā uppajjanti. 
Tajjassa phassassa nirodhā tajjā vedanā nirujjhantī”ti. 
Dasamaṁ. 
Vedanāsaṁyuttassa sagāthāvaggo paṭhamo. 
Tassuddānaṁ 
Samādhi sukhaṁ pahānena, 
pātālaṁ daṭṭhabbena ca; 
Sallena ceva gelaññā, 
anicca phassamūlakāti. 

Saṁyutta Nikāya 36.11 
2. Rahogatavagga 
Rahogatasutta 
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca: 
“idha mayhaṁ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—
tisso vedanā vuttā bhagavatā. 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā tisso vedanā vuttā bhagavatā. 
Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā: 
‘yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin’ti. 
Kiṁ nu kho etaṁ bhagavatā sandhāya bhāsitaṁ: 
‘yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin’”ti? 
“Sādhu sādhu, bhikkhu. 
Tisso imā, bhikkhu, vedanā vuttā mayā. 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā tisso vedanā vuttā mayā. 
Vuttaṁ kho panetaṁ, bhikkhu, mayā: 
‘yaṁ kiñci vedayitaṁ, taṁ dukkhasmin’ti. 
Taṁ kho panetaṁ, bhikkhu, mayā saṅkhārānaṁyeva aniccataṁ sandhāya bhāsitaṁ: 
‘yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin’ti. 
Taṁ kho panetaṁ, bhikkhu, mayā saṅkhārānaṁyeva khayadhammataṁ …pe… 
vayadhammataṁ …pe… 
virāgadhammataṁ …pe… 
nirodhadhammataṁ …pe… 
vipariṇāmadhammataṁ sandhāya bhāsitaṁ: 
‘yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin’ti. 
Atha kho pana, bhikkhu, mayā anupubbasaṅkhārānaṁ nirodho akkhāto. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā niruddhā hoti. 
Dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā niruddhā honti. 
Tatiyaṁ jhānaṁ samāpannassa pīti niruddhā hoti. 
Catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa assāsapassāsā niruddhā honti. 
Ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa rūpasaññā niruddhā hoti. 
Viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā niruddhā hoti. 
Ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā niruddhā hoti. 
Nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā niruddhā hoti. 
Saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā honti. 
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo niruddho hoti, doso niruddho hoti, moho niruddho hoti. 
Atha kho, bhikkhu, mayā anupubbasaṅkhārānaṁ vūpasamo akkhāto. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā vūpasantā hoti. 
Dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā vūpasantā honti …pe… 
saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca vūpasantā honti. 
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo vūpasanto hoti, doso vūpasanto hoti, moho vūpasanto hoti. 
Chayimā, bhikkhu, passaddhiyo. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā paṭippassaddhā hoti. 
Dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā paṭippassaddhā honti. 
Tatiyaṁ jhānaṁ samāpannassa pīti paṭippassaddhā hoti. 
Catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa assāsapassāsā paṭippassaddhā honti. 
Saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca paṭippassaddhā honti. 
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo paṭippassaddho hoti, doso paṭippassaddho hoti, moho paṭippassaddho hotī”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.12 
2. Rahogatavagga 
Paṭhamaākāsasutta 
“Seyyathāpi, bhikkhave, ākāse vividhā vātā vāyanti. 
Puratthimāpi vātā vāyanti, pacchimāpi vātā vāyanti, uttarāpi vātā vāyanti, dakkhiṇāpi vātā vāyanti, sarajāpi vātā vāyanti, arajāpi vātā vāyanti, sītāpi vātā vāyanti, uṇhāpi vātā vāyanti, parittāpi vātā vāyanti, adhimattāpi vātā vāyanti. 
Evameva kho, bhikkhave, imasmiṁ kāyasmiṁ vividhā vedanā uppajjanti, sukhāpi vedanā uppajjati, dukkhāpi vedanā uppajjati, adukkhamasukhāpi vedanā uppajjatīti. 
Yathāpi vātā ākāse, 
vāyanti vividhā puthū; 
Puratthimā pacchimā cāpi, 
uttarā atha dakkhiṇā. 
Sarajā arajā capi, 
sītā uṇhā ca ekadā; 
Adhimattā parittā ca, 
puthū vāyanti mālutā. 
Tathevimasmiṁ kāyasmiṁ, 
samuppajjanti vedanā; 
Sukhadukkhasamuppatti, 
adukkhamasukhā ca yā. 
Yato ca bhikkhu ātāpī, 
sampajaññaṁ na riñcati; 
Tato so vedanā sabbā, 
parijānāti paṇḍito. 
So vedanā pariññāya, 
diṭṭhe dhamme anāsavo; 
Kāyassa bhedā dhammaṭṭho, 
saṅkhyaṁ nopeti vedagū”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.13 
2. Rahogatavagga 
Dutiyaākāsasutta 
“Seyyathāpi, bhikkhave, ākāse vividhā vātā vāyanti. 
Puratthimāpi vātā vāyanti …pe… adhimattāpi vātā vāyanti. 
Evameva kho, bhikkhave, imasmiṁ kāyasmiṁ vividhā vedanā uppajjanti, sukhāpi vedanā uppajjati, dukkhāpi vedanā uppajjati, adukkhamasukhāpi vedanā uppajjatī”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.14 
2. Rahogatavagga 
Agārasutta 
“Seyyathāpi, bhikkhave, āgantukāgāraṁ. Tattha puratthimāyapi disāya āgantvā vāsaṁ kappenti, pacchimāyapi disāya āgantvā vāsaṁ kappenti, uttarāyapi disāya āgantvā vāsaṁ kappenti, dakkhiṇāyapi disāya āgantvā vāsaṁ kappenti. Khattiyāpi āgantvā vāsaṁ kappenti, brāhmaṇāpi āgantvā vāsaṁ kappenti, vessāpi āgantvā vāsaṁ kappenti, suddāpi āgantvā vāsaṁ kappenti. 
Evameva kho, bhikkhave, imasmiṁ kāyasmiṁ vividhā vedanā uppajjanti. Sukhāpi vedanā uppajjati, dukkhāpi vedanā uppajjati, adukkhamasukhāpi vedanā uppajjati. 
Sāmisāpi sukhā vedanā uppajjati, sāmisāpi dukkhā vedanā uppajjati, sāmisāpi adukkhamasukhā vedanā uppajjati. 
Nirāmisāpi sukhā vedanā uppajjati, nirāmisāpi dukkhā vedanā uppajjati, nirāmisāpi adukkhamasukhā vedanā uppajjatī”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.15 
2. Rahogatavagga 
Paṭhamaānandasutta 
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca: 
“katamā nu kho, bhante, vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? 
Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti? 
“Tisso imā, ānanda, vedanā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā vuccanti, ānanda, vedanā. 
Phassasamudayā vedanāsamudayo; 
phassanirodhā vedanānirodho. 
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. 
Yaṁ vedanaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ vedanāya assādo. 
Yaṁ vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṁ vedanāya ādīnavo. 
Yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ vedanāya nissaraṇaṁ. 
Atha kho panānanda, mayā anupubbasaṅkhārānaṁ nirodho akkhāto. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā niruddhā hoti …pe… 
saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā honti. 
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo niruddho hoti, doso niruddho hoti, moho niruddho hoti. 
Atha kho panānanda, mayā anupubbasaṅkhārānaṁ vūpasamo akkhāto. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā vūpasantā hoti …pe… 
saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca vūpasantā honti. 
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo vūpasanto hoti, doso vūpasanto hoti, moho vūpasanto hoti. 
Atha kho panānanda, mayā anupubbasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhi akkhātā. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā paṭippassaddhā hoti …pe… 
ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa rūpasaññā paṭippassaddhā hoti. 
Viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā paṭippassaddhā hoti. 
Ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā paṭippassaddhā hoti. 
Nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā paṭippassaddhā hoti. 
Saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca paṭippassaddhā honti. 
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo paṭippassaddho hoti, doso paṭippassaddho hoti, moho paṭippassaddho hotī”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.16 
2. Rahogatavagga 
Dutiyaānandasutta 
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca: 
“katamā nu kho, ānanda, vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? 
Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti? 
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā. Sādhu, bhante, bhagavantaññeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti. 
“Tena hi, ānanda, suṇohi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti. 
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. 
Bhagavā etadavoca: 
“tisso imā, ānanda, vedanā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā vuccanti, ānanda, vedanā …pe… 
phassasamudayā …pe… 
khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo paṭippassaddho hoti, doso paṭippassaddho hoti, moho paṭippassaddho hotī”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.17 
2. Rahogatavagga 
Paṭhamasambahulasutta 
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ: 
“katamā nu kho, bhante, vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? 
Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti? 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā vuccanti, bhikkhave, vedanā. 
Phassasamudayā vedanāsamudayo; 
phassanirodhā vedanānirodho. 
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. 
Yaṁ vedanaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ vedanāya assādo. 
Yaṁ vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṁ vedanāya ādīnavo. 
Yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ vedanāya nissaraṇaṁ. 
Atha kho pana, bhikkhave, mayā anupubbasaṅkhārānaṁ nirodho akkhāto. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā niruddhā hoti …pe… 
khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo niruddho hoti, doso niruddho hoti, moho niruddho hoti. 
Atha kho pana, bhikkhave, mayā anupubbasaṅkhārānaṁ vūpasamo akkhāto. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā vūpasantā hoti …pe… 
khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo vūpasanto hoti, doso vūpasanto hoti, moho vūpasanto hoti. 
Chayimā, bhikkhave, passaddhiyo. 
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa vācā paṭippassaddhā hoti. 
Dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā paṭippassaddhā honti. 
Tatiyaṁ jhānaṁ samāpannassa pīti paṭippassaddhā hoti. 
Catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa assāsapassāsā paṭippassaddhā honti. 
Saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca paṭippassaddhā honti. 
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo paṭippassaddho hoti, doso paṭippassaddho hoti, moho paṭippassaddho hotī”ti. 
Sattamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.18 
2. Rahogatavagga 
Dutiyasambahulasutta 
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu …pe… 
ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavā etadavoca: 
“katamā nu kho, bhikkhave, vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? 
Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti? 
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…” 
“tisso imā, bhikkhave, vedanā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā vuccanti, bhikkhave, vedanā …pe… phassasamudayā …pe…. 
(Yathā purimasuttante, tathā vitthāretabbo.) 
Aṭṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.19 
2. Rahogatavagga 
Pañcakaṅgasutta 
Atha kho pañcakaṅgo thapati yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ udāyiṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca: 
“kati nu kho, bhante udāyi, vedanā vuttā bhagavatā”ti? 
“Tisso kho, thapati, vedanā vuttā bhagavatā. 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā kho, thapati, tisso vedanā vuttā bhagavatā”ti. 
Evaṁ vutte, pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca: 
“na kho, bhante udāyi, tisso vedanā vuttā bhagavatā. 
Dve vedanā vuttā bhagavatā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā. 
Yāyaṁ, bhante, adukkhamasukhā vedanā, santasmiṁ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā”ti. 
Dutiyampi kho āyasmā udāyī pañcakaṅgaṁ thapatiṁ etadavoca: 
“na kho, thapati, dve vedanā vuttā bhagavatā. 
Tisso vedanā vuttā bhagavatā. 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā tisso vedanā vuttā bhagavatā”ti. 
Dutiyampi kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca: 
“na kho, bhante udāyi, tisso vedanā vuttā bhagavatā. 
Dve vedanā vuttā bhagavatā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā. 
Yāyaṁ, bhante, adukkhamasukhā vedanā, santasmiṁ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā”ti. 
Tatiyampi kho āyasmā udāyī pañcakaṅgaṁ thapatiṁ etadavoca: 
“na kho, thapati, dve vedanā vuttā bhagavatā. 
Tisso vedanā vuttā bhagavatā. 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā tisso vedanā vuttā bhagavatā”ti. 
Tatiyampi kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca: 
“na kho, bhante udāyi, tisso vedanā vuttā bhagavatā. 
Dve vedanā vuttā bhagavatā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā. 
Yāyaṁ, bhante, adukkhamasukhā vedanā, santasmiṁ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā”ti. 
Neva sakkhi āyasmā udāyī pañcakaṅgaṁ thapatiṁ saññāpetuṁ, na panāsakkhi pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ udāyiṁ saññāpetuṁ. 
Assosi kho āyasmā ānando āyasmato udāyissa pañcakaṅgena thapatinā saddhiṁ imaṁ kathāsallāpaṁ. 
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisīdi. 
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato udāyissa pañcakaṅgena thapatinā saddhiṁ ahosi kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi. 
“Santameva, ānanda, pariyāyaṁ pañcakaṅgo thapati udāyissa bhikkhuno nābbhanumodi; 
santañca panānanda, pariyāyaṁ udāyī bhikkhu pañcakaṅgassa thapatino nābbhanumodi. 
Dvepi mayā, ānanda, vedanā vuttā pariyāyena. 
Tissopi mayā vedanā vuttā pariyāyena. 
Pañcapi mayā vedanā vuttā pariyāyena. 
Chapi mayā vedanā vuttā pariyāyena. 
Aṭṭhārasāpi mayā vedanā vuttā pariyāyena. 
Chattiṁsāpi mayā vedanā vuttā pariyāyena. 
Aṭṭhasatampi mayā vedanā vuttā pariyāyena. 
Evaṁ pariyāyadesito kho, ānanda, mayā dhammo. 
Evaṁ pariyāyadesite kho, ānanda, mayā dhamme ye aññamaññassa subhāsitaṁ sulapitaṁ, na samanumaññissanti, na samanujānissanti, na samanumodissanti, tesaṁ etaṁ pāṭikaṅkhaṁ—bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharissantīti. 
Evaṁ pariyāyadesito kho, ānanda, mayā dhammo. 
Evaṁ pariyāyadesite kho, ānanda, mayā dhamme ye aññamaññassa subhāsitaṁ sulapitaṁ samanumaññissanti samanujānissanti samanumodissanti, tesaṁ etaṁ pāṭikaṅkhaṁ—samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharissantīti. 
Pañcime, ānanda, kāmaguṇā. 
Katame pañca? 
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā …pe… 
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā. 
Ime kho, ānanda, pañca kāmaguṇā. 
Yaṁ kho, ānanda, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ—
idaṁ vuccati kāmasukhaṁ. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu, vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā, paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā, nānattasaññānaṁ amanasikārā, ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma, ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma, ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ye kho, ānanda, evaṁ vadeyyuṁ: 
‘etapparamaṁ santaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedentī’ti—
idaṁ nesāhaṁ nānujānāmi. 
Taṁ kissa hetu? 
Atthānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca? 
Idhānanda, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṁ sukhaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca. 
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, ānanda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ: 
‘saññāvedayitanirodhaṁ samaṇo gotamo āha, tañca sukhasmiṁ paññapeti. 
Tayidaṁ kiṁsu, tayidaṁ kathaṁsū’ti? 
Evaṁvādino, ānanda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā: 
‘na kho, āvuso, bhagavā sukhaññeva vedanaṁ sandhāya sukhasmiṁ paññapeti. 
Yattha yattha, āvuso, sukhaṁ upalabbhati, yahiṁ yahiṁ, taṁ taṁ tathāgato sukhasmiṁ paññapetī’”ti. 
Navamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.1 
1. Sagāthāvagga 
Samādhisutta 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā. 
Katamā tisso? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā kho, bhikkhave, tisso vedanāti. 
Samāhito sampajāno, 
sato buddhassa sāvako; 
Vedanā ca pajānāti, 
vedanānañca sambhavaṁ. 
Yattha cetā nirujjhanti, 
maggañca khayagāminaṁ; 
Vedanānaṁ khayā bhikkhu, 
nicchāto parinibbuto”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.20 
2. Rahogatavagga 
Bhikkhusutta 
“Dvepi mayā, bhikkhave, vedanā vuttā pariyāyena, tissopi mayā vedanā vuttā pariyāyena, pañcapi mayā vedanā vuttā pariyāyena, chapi mayā vedanā vuttā pariyāyena, aṭṭhārasāpi mayā vedanā vuttā pariyāyena, chattiṁsāpi mayā vedanā vuttā pariyāyena, aṭṭhasatampi mayā vedanā vuttā pariyāyena. 
Evaṁ pariyāyadesito, bhikkhave, mayā dhammo. 
Evaṁ pariyāyadesite kho, bhikkhave, mayā dhamme ye aññamaññassa subhāsitaṁ sulapitaṁ na samanumaññissanti, na samanujānissanti, na samanumodissanti, tesaṁ etaṁ pāṭikaṅkhaṁ—bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharissantīti. 
Evaṁ pariyāyadesito, bhikkhave, mayā dhammo. 
Evaṁ pariyāyadesite kho, bhikkhave, mayā dhamme ye aññamaññassa subhāsitaṁ sulapitaṁ samanumaññissanti samanujānissanti samanumodissanti, tesaṁ etaṁ pāṭikaṅkhaṁ—samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharissantīti. 
Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā …pe… 
ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ: 
‘saññāvedayitanirodhaṁ samaṇo gotamo āha, tañca sukhasmiṁ paññapeti. 
Tayidaṁ kiṁsu, tayidaṁ kathaṁsū’ti? 
Evaṁvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā: 
‘na kho, āvuso, bhagavā sukhaññeva vedanaṁ sandhāya sukhasmiṁ paññapeti. 
Yattha yattha, āvuso, sukhaṁ upalabbhati yahiṁ yahiṁ, taṁ taṁ tathāgato sukhasmiṁ paññapetī’”ti. 
Dasamaṁ. 
Rahogatavaggo dutiyo. 
Tassuddānaṁ 
Rahogataṁ dve ākāsaṁ, 
agāraṁ dve ca ānandā; 
Sambahulā duve vuttā, 
pañcakaṅgo ca bhikkhunāti. 

Saṁyutta Nikāya 36.21 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Sīvakasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. 
Atha kho moḷiyasīvako paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho moḷiyasīvako paribbājako bhagavantaṁ etadavoca: 
“santi, bho gotama, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: 
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti. 
Idha bhavaṁ gotamo kimāhā”ti? 
“Pittasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka, idhekaccāni vedayitāni uppajjanti. 
Sāmampi kho etaṁ, sīvaka, veditabbaṁ yathā pittasamuṭṭhānānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti. 
Lokassapi kho etaṁ, sīvaka, saccasammataṁ yathā pittasamuṭṭhānānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti. 
Tatra, sīvaka, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: 
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti. 
Yañca sāmaṁ ñātaṁ tañca atidhāvanti, yañca loke saccasammataṁ tañca atidhāvanti. 
Tasmā tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ micchāti vadāmi. 
Semhasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka …pe… 
vātasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka …pe… 
sannipātikānipi kho, sīvaka …pe… 
utupariṇāmajānipi kho, sīvaka …pe… 
visamaparihārajānipi kho, sīvaka …pe… 
opakkamikānipi kho, sīvaka …pe… 
kammavipākajānipi kho, sīvaka, idhekaccāni vedayitāni uppajjanti. 
Sāmampi kho etaṁ, sīvaka, veditabbaṁ. 
Yathā kammavipākajānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti; 
lokassapi kho etaṁ, sīvaka, saccasammataṁ. 
Yathā kammavipākajānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti; 
tatra, sīvaka, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: 
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti. 
Yañca sāmaṁ ñātaṁ tañca atidhāvanti yañca loke saccasammataṁ tañca atidhāvanti. 
Tasmā ‘tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ micchā’ti vadāmī”ti. 
Evaṁ vutte, moḷiyasīvako paribbājako bhagavantaṁ etadavoca: 
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe… 
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti. 
“Pittaṁ semhañca vāto ca, 
Sannipātā utūni ca; 
Visamaṁ opakkamikaṁ, 
Kammavipākena aṭṭhamī”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.22 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Aṭṭhasatasutta 
“Aṭṭhasatapariyāyaṁ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṁ desessāmi. 
Taṁ suṇātha. 
Katamo ca, bhikkhave, aṭṭhasatapariyāyo, dhammapariyāyo? 
Dvepi mayā, bhikkhave, vedanā vuttā pariyāyena; 
tissopi mayā vedanā vuttā pariyāyena; 
pañcapi mayā vedanā vuttā pariyāyena; 
chapi mayā vedanā vuttā pariyāyena; 
aṭṭhārasāpi mayā vedanā vuttā pariyāyena; 
chattiṁsāpi mayā vedanā vuttā pariyāyena; 
aṭṭhasatampi mayā vedanā vuttā pariyāyena. 
Katamā ca, bhikkhave, dve vedanā? 
Kāyikā ca cetasikā ca—
imā vuccanti, bhikkhave, dve vedanā. 
Katamā ca, bhikkhave, tisso vedanā? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā vuccanti, bhikkhave, tisso vedanā. 
Katamā ca, bhikkhave, pañca vedanā? 
Sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ—
imā vuccanti, bhikkhave, pañca vedanā. 
Katamā ca, bhikkhave, cha vedanā? 
Cakkhusamphassajā vedanā …pe… 
manosamphassajā vedanā—
imā vuccanti, bhikkhave, cha vedanā. 
Katamā ca, bhikkhave, aṭṭhārasa vedanā? 
Cha somanassūpavicārā, cha domanassūpavicārā, cha upekkhūpavicārā—
imā vuccanti, bhikkhave, aṭṭhārasa vedanā. 
Katamā ca, bhikkhave, chattiṁsa vedanā? 
Cha gehasitāni somanassāni, cha nekkhammasitāni somanassāni, cha gehasitāni domanassāni, cha nekkhammasitāni domanassāni, cha gehasitā upekkhā, cha nekkhammasitā upekkhā—
imā vuccanti, bhikkhave, chattiṁsa vedanā. 
Katamañca, bhikkhave, aṭṭhasataṁ vedanā? 
Atītā chattiṁsa vedanā, anāgatā chattiṁsa vedanā, paccuppannā chattiṁsa vedanā—
imā vuccanti, bhikkhave, aṭṭhasataṁ vedanā. 
Ayaṁ, bhikkhave, aṭṭhasatapariyāyo dhammapariyāyo”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.23 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Aññatarabhikkhusutta 
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca: 
“katamā nu kho, bhante, vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamā vedanāsamudayagāminī paṭipadā? 
Katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? 
Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti? 
“Tisso imā, bhikkhu, vedanā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. 
Imā vuccanti, bhikkhu, vedanā. 
Phassasamudayā vedanāsamudayo. 
Taṇhā vedanāsamudayagāminī paṭipadā. 
Phassanirodhā vedanānirodho. 
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. 
Yaṁ vedanaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ vedanāya assādo; 
yaṁ vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṁ vedanāya ādīnavo; 
yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ vedanāya nissaraṇan”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.24 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Pubbasutta 
“Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi: 
‘katamā nu kho vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamā vedanāsamudayagāminī paṭipadā, katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? 
Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan’ti? 
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi: 
‘tisso imā vedanā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. 
Imā vuccanti vedanā. 
Phassasamudayā vedanāsamudayo. 
Taṇhā vedanāsamudayagāminī paṭipadā …pe… 
yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ. Idaṁ vedanāya nissaraṇan’”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.25 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Ñāṇasutta 
“‘Imā vedanā’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. 
‘Ayaṁ vedanāsamudayo’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe… āloko udapādi. 
‘Ayaṁ vedanāsamudayagāminī paṭipadā’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe… 
‘ayaṁ vedanānirodho’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe… 
‘ayaṁ vedanānirodhagāminī paṭipadā’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe… 
‘ayaṁ vedanāya assādo’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu …pe… 
‘ayaṁ vedanāya ādīnavo’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu …pe… 
‘idaṁ kho nissaraṇan’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādī”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.26 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Sambahulabhikkhusutta 
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā …pe… ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ: 
“katamā nu kho, bhante, vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamā vedanāsamudayagāminī paṭipadā? 
Katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? 
Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti? 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā—
sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. 
Imā vuccanti, bhikkhave, vedanā. 
Phassasamudayā vedanāsamudayo. 
Taṇhā vedanāsamudayagāminī paṭipadā. 
Phassanirodhā …pe… 
yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ. Idaṁ vedanāya nissaraṇan”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.27 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Paṭhamasamaṇabrāhmaṇasutta 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā. 
Katamā tisso? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. 
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṁ tissannaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānanti. 
Na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṁ vā brahmaññatthaṁ vā diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. 
Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṁ tissannaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānanti. 
Te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā. Te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca, diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī”ti. 
Sattamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.28 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Dutiyasamaṇabrāhmaṇasutta 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā. 
Katamā tisso? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. 
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṁ tissannaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānanti …pe… 
pajānanti …pe… sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.29 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Tatiyasamaṇabrāhmaṇasutta 
“Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā vedanaṁ nappajānanti, vedanāsamudayaṁ nappajānanti, vedanānirodhaṁ nappajānanti, vedanānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ nappajānanti …pe… 
pajānanti …pe… sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī”ti. 
Navamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.2 
1. Sagāthāvagga 
Sukhasutta 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā. 
Katamā tisso? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā kho, bhikkhave, tisso vedanāti. 
Sukhaṁ vā yadi vā dukkhaṁ, 
adukkhamasukhaṁ saha; 
Ajjhattañca bahiddhā ca, 
yaṁ kiñci atthi veditaṁ. 
Etaṁ dukkhanti ñatvāna, 
mosadhammaṁ palokinaṁ; 
Phussa phussa vayaṁ passaṁ, 
evaṁ tattha virajjatī”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.30 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Suddhikasutta 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā. 
Katamā tisso? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā—
imā kho, bhikkhave, tisso vedanā”ti. 
Dasamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.31 
3. Aṭṭhasatapariyāyavagga 
Nirāmisasutta 
“Atthi, bhikkhave, sāmisā pīti, atthi nirāmisā pīti, atthi nirāmisā nirāmisatarā pīti; 
atthi sāmisaṁ sukhaṁ, atthi nirāmisaṁ sukhaṁ, atthi nirāmisā nirāmisataraṁ sukhaṁ; 
atthi sāmisā upekkhā, atthi nirāmisā upekkhā, atthi nirāmisā nirāmisatarā upekkhā; 
atthi sāmiso vimokkho, atthi nirāmiso vimokkho, atthi nirāmisā nirāmisataro vimokkho. 
Katamā ca, bhikkhave, sāmisā pīti? 
Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. 
Katame pañca? 
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā …pe… 
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā. 
Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā. 
Yā kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati pīti, ayaṁ vuccati, bhikkhave, sāmisā pīti. 
Katamā ca, bhikkhave, nirāmisā pīti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, nirāmisā pīti. 
Katamā ca, bhikkhave, nirāmisā nirāmisatarā pīti? 
Yā kho, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato, dosā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato, mohā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato uppajjati pīti, ayaṁ vuccati, bhikkhave, nirāmisā nirāmisatarā pīti. 
Katamañca, bhikkhave, sāmisaṁ sukhaṁ? 
Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. 
Katame pañca? 
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā …pe… 
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā. 
Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā. 
Yaṁ kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, idaṁ vuccati, bhikkhave, sāmisaṁ sukhaṁ. 
Katamañca, bhikkhave, nirāmisaṁ sukhaṁ? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, nirāmisaṁ sukhaṁ. 
Katamañca, bhikkhave, nirāmisā nirāmisataraṁ sukhaṁ? 
Yaṁ kho, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato, dosā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato, mohā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, idaṁ vuccati, bhikkhave, nirāmisā nirāmisataraṁ sukhaṁ. 
Katamā ca, bhikkhave, sāmisā upekkhā? 
Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. 
Katame pañca? 
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā …pe… 
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā. 
Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā. 
Yā kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati upekkhā, ayaṁ vuccati, bhikkhave, sāmisā upekkhā. 
Katamā ca, bhikkhave, nirāmisā upekkhā? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā, dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, nirāmisā upekkhā. 
Katamā ca, bhikkhave, nirāmisā nirāmisatarā upekkhā? 
Yā kho, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato, dosā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato, mohā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato uppajjati upekkhā, ayaṁ vuccati, bhikkhave, nirāmisā nirāmisatarā upekkhā. 
Katamo ca, bhikkhave, sāmiso vimokkho? 
Rūpappaṭisaṁyutto vimokkho sāmiso vimokkho. 
Katamo ca, bhikkhave, nirāmiso vimokkho? 
Arūpappaṭisaṁyutto vimokkho nirāmiso vimokkho. 
Katamo ca, bhikkhave, nirāmisā nirāmisataro vimokkho? 
Yo kho, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato, dosā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato, mohā cittaṁ vimuttaṁ paccavekkhato uppajjati vimokkho, ayaṁ vuccati, bhikkhave, nirāmisā nirāmisataro vimokkho”ti. 
Ekādasamaṁ. 
Aṭṭhasatapariyāyavaggo tatiyo. 
Tassuddānaṁ 
Sīvakaaṭṭhasataṁ bhikkhu, 
pubbe ñāṇañca bhikkhunā; 
Samaṇabrāhmaṇā tīṇi, 
suddhikañca nirāmisanti. 
Vedanāsaṁyuttaṁ samattaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.3 
1. Sagāthāvagga 
Pahānasutta 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā. 
Katamā tisso? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. 
Sukhāya, bhikkhave, vedanāya rāgānusayo pahātabbo, dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahātabbo, adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabbo. 
Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno sukhāya vedanāya rāgānusayo pahīno hoti, dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahīno hoti, adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahīno hoti, ayaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu niranusayo sammaddaso acchecchi taṇhaṁ, vivattayi saṁyojanaṁ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā’ti. 
Sukhaṁ vedayamānassa, 
vedanaṁ appajānato; 
So rāgānusayo hoti, 
anissaraṇadassino. 
Dukkhaṁ vedayamānassa, 
vedanaṁ appajānato; 
Paṭighānusayo hoti, 
anissaraṇadassino. 
Adukkhamasukhaṁ santaṁ, 
bhūripaññena desitaṁ; 
Tañcāpi abhinandati, 
neva dukkhā pamuccati. 
Yato ca bhikkhu ātāpī, 
sampajaññaṁ na riñcati; 
Tato so vedanā sabbā, 
parijānāti paṇḍito. 
So vedanā pariññāya, 
diṭṭhe dhamme anāsavo; 
Kāyassa bhedā dhammaṭṭho, 
saṅkhyaṁ nopeti vedagū”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.4 
1. Sagāthāvagga 
Pātālasutta 
“Assutavā, bhikkhave, puthujjano yaṁ vācaṁ bhāsati: 
‘atthi mahāsamudde pātālo’ti. 
Taṁ kho panetaṁ, bhikkhave, assutavā puthujjano asantaṁ avijjamānaṁ evaṁ vācaṁ bhāsati: 
‘atthi mahāsamudde pātālo’ti. 
Sārīrikānaṁ kho etaṁ, bhikkhave, dukkhānaṁ vedanānaṁ adhivacanaṁ yadidaṁ ‘pātālo’ti. 
Assutavā, bhikkhave, puthujjano sārīrikāya dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ‘assutavā puthujjano pātāle na paccuṭṭhāsi, gādhañca nājjhagā’. 
Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako sārīrikāya dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno neva socati, na kilamati, na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ‘sutavā ariyasāvako pātāle paccuṭṭhāsi, gādhañca ajjhagā’ti. 
Yo etā nādhivāseti, 
uppannā vedanā dukhā; 
Sārīrikā pāṇaharā, 
yāhi phuṭṭho pavedhati. 
Akkandati parodati, 
dubbalo appathāmako; 
Na so pātāle paccuṭṭhāsi, 
atho gādhampi nājjhagā. 
Yo cetā adhivāseti, 
uppannā vedanā dukhā; 
Sārīrikā pāṇaharā, 
yāhi phuṭṭho na vedhati; 
Sa ve pātāle paccuṭṭhāsi, 
atho gādhampi ajjhagā”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.5 
1. Sagāthāvagga 
Daṭṭhabbasutta 
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā. 
Katamā tisso? 
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. 
Sukhā, bhikkhave, vedanā dukkhato daṭṭhabbā, dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā, adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā. 
Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno sukhā vedanā dukkhato diṭṭhā hoti, dukkhā vedanā sallato diṭṭhā hoti, adukkhamasukhā vedanā aniccato diṭṭhā hoti—
ayaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu sammaddaso acchecchi taṇhaṁ, vivattayi saṁyojanaṁ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā’ti. 
Yo sukhaṁ dukkhato adda, 
dukkhamaddakkhi sallato; 
Adukkhamasukhaṁ santaṁ, 
addakkhi naṁ aniccato. 
Sa ve sammaddaso bhikkhu, 
parijānāti vedanā; 
So vedanā pariññāya, 
diṭṭhe dhamme anāsavo; 
Kāyassa bhedā dhammaṭṭho, 
saṅkhyaṁ nopeti vedagū”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.6 
1. Sagāthāvagga 
Sallasutta 
“Assutavā, bhikkhave, puthujjano sukhampi vedanaṁ vedayati, dukkhampi vedanaṁ vedayati, adukkhamasukhampi vedanaṁ vedayati. 
Sutavā, bhikkhave, ariyasāvako sukhampi vedanaṁ vedayati, dukkhampi vedanaṁ vedayati, adukkhamasukhampi vedanaṁ vedayati. 
Tatra, bhikkhave, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā”ti? 
Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe… 
assutavā, bhikkhave, puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati. 
So dve vedanā vedayati—
kāyikañca, cetasikañca. 
Seyyathāpi, bhikkhave, purisaṁ sallena vijjheyya. 
Tamenaṁ dutiyena sallena anuvedhaṁ vijjheyya. 
Evañhi so, bhikkhave, puriso dvisallena vedanaṁ vedayati. 
Evameva kho, bhikkhave, assutavā puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati. 
So dve vedanā vedayati—
kāyikañca, cetasikañca. 
Tassāyeva kho pana dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno paṭighavā hoti. 
Tamenaṁ dukkhāya vedanāya paṭighavantaṁ, yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo, so anuseti. 
So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno kāmasukhaṁ abhinandati. 
Taṁ kissa hetu? 
Na hi so, bhikkhave, pajānāti assutavā puthujjano aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṁ, 
tassa kāmasukhañca abhinandato, yo sukhāya vedanāya rāgānusayo, so anuseti. 
So tāsaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti. 
Tassa tāsaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ appajānato, yo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo, so anuseti. 
So sukhañce vedanaṁ vedayati, saññutto naṁ vedayati. 
Dukkhañce vedanaṁ vedayati, saññutto naṁ vedayati. 
Adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, saññutto naṁ vedayati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ‘assutavā puthujjano saññutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, saññutto dukkhasmā’ti vadāmi. 
Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati, na kilamati, na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati. 
So ekaṁ vedanaṁ vedayati—
kāyikaṁ, na cetasikaṁ. 
Seyyathāpi, bhikkhave, purisaṁ sallena vijjheyya. 
Tamenaṁ dutiyena sallena anuvedhaṁ na vijjheyya. 
Evañhi so, bhikkhave, puriso ekasallena vedanaṁ vedayati. 
Evameva kho, bhikkhave, sutavā ariyasāvako dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati, na kilamati, na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati. 
So ekaṁ vedanaṁ vedayati—
kāyikaṁ, na cetasikaṁ. 
Tassāyeva kho pana dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno paṭighavā na hoti. 
Tamenaṁ dukkhāya vedanāya appaṭighavantaṁ, yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo, so nānuseti. 
So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno kāmasukhaṁ nābhinandati. 
Taṁ kissa hetu? 
Pajānāti hi so, bhikkhave, sutavā ariyasāvako aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṁ. 
Tassa kāmasukhaṁ nābhinandato yo sukhāya vedanāya rāgānusayo, so nānuseti. 
So tāsaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavaṁ ca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti. 
Tassa tāsaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānato, yo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo, so nānuseti. 
So sukhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati. 
Dukkhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati. 
Adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati. 
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ‘sutavā ariyasāvako visaññutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, visaññutto dukkhasmā’ti vadāmi. 
Ayaṁ kho, bhikkhave, viseso, ayaṁ adhippayāso, idaṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenāti. 
Na vedanaṁ vedayati sapañño, 
Sukhampi dukkhampi bahussutopi; 
Ayañca dhīrassa puthujjanena, 
Mahā viseso kusalassa hoti. 
Saṅkhātadhammassa bahussutassa, 
Vipassato lokamimaṁ parañca; 
Iṭṭhassa dhammā na mathenti cittaṁ, 
Aniṭṭhato no paṭighātameti. 
Tassānurodhā athavā virodhā, 
Vidhūpitā atthagatā na santi; 
Padañca ñatvā virajaṁ asokaṁ, 
Sammā pajānāti bhavassa pāragū”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.7 
1. Sagāthāvagga 
Paṭhamagelaññasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. 
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena gilānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. 
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi: 
“Sato, bhikkhave, bhikkhu sampajāno kālaṁ āgameyya. 
Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī. 
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sato hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; 
vedanāsu vedanānupassī viharati …pe… 
citte cittānupassī viharati …pe… 
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. 
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sato hoti. 
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti. 
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sampajānakārī hoti. 
Sato, bhikkhave, bhikkhu sampajāno kālaṁ āgameyya. 
Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī. 
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati sukhā vedanā, so evaṁ pajānāti: 
‘uppannā kho myāyaṁ sukhā vedanā. 
Sā ca kho paṭicca, no appaṭicca. 
Kiṁ paṭicca? 
Imameva kāyaṁ paṭicca. 
Ayaṁ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno. 
Aniccaṁ kho pana saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti. 
So kāye ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati, vayānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. 
Tassa kāye ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato, vayānupassino viharato, virāgānupassino viharato, nirodhānupassino viharato, paṭinissaggānupassino viharato, yo kāye ca sukhāya ca vedanāya rāgānusayo, so pahīyati. 
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati dukkhā vedanā. 
So evaṁ pajānāti: 
‘uppannā kho myāyaṁ dukkhā vedanā. 
Sā ca kho paṭicca, no appaṭicca. 
Kiṁ paṭicca? 
Imameva kāyaṁ paṭicca. 
Ayaṁ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno. 
Aniccaṁ kho pana saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ paṭicca uppannā dukkhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti. 
So kāye ca dukkhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati, vayānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. 
Tassa kāye ca dukkhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato …pe… paṭinissaggānupassino viharato, yo kāye ca dukkhāya ca vedanāya paṭighānusayo, so pahīyati. 
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati adukkhamasukhā vedanā, so evaṁ pajānāti: 
‘uppannā kho myāyaṁ adukkhamasukhā vedanā. 
Sā ca kho paṭicca, no appaṭicca. 
Kiṁ paṭicca? 
Imameva kāyaṁ paṭicca. 
Ayaṁ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno. 
Aniccaṁ kho pana saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti. 
So kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati, vayānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. 
Tassa kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato …pe… paṭinissaggānupassino viharato, yo kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya avijjānusayo, so pahīyati. 
So sukhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti; 
dukkhañce vedanaṁ vedayati …pe… 
adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. 
So sukhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati; 
dukkhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati; 
adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati. 
So kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti. 
‘Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti. 
Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya, 
tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya; 
evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti. Jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti. 
‘Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānātī”ti. 
Sattamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 36.8 
1. Sagāthāvagga 
Dutiyagelaññasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. 
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena gilānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. 
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi: 
“Sato, bhikkhave, bhikkhu sampajāno kālaṁ āgameyya. 
Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī. 
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sato hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; 
vedanāsu vedanānupassī viharati … 
citte cittānupassī viharati … 
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. 
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sato hoti. 
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti …pe… bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti. 
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti. 
Sato, bhikkhave, bhikkhu sampajāno kālaṁ āgameyya. 
Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī. 
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati sukhā vedanā. 
So evaṁ pajānāti: 
‘uppannā kho myāyaṁ sukhā vedanā; 
sā ca kho paṭicca, no appaṭicca. 
Kiṁ paṭicca? 
Imameva phassaṁ paṭicca. 
Ayaṁ kho pana phasso anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno. 
Aniccaṁ kho pana saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti. 
So phasse ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati, vayānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. 
Tassa phasse ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato, vayānupassino viharato, virāgānupassino viharato, nirodhānupassino viharato, paṭinissaggānupassino viharato yo phasse ca sukhāya ca vedanāya rāgānusayo, so pahīyati. 
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa …pe… 
viharato uppajjati dukkhā vedanā …pe… 
uppajjati adukkhamasukhā vedanā. 
So evaṁ pajānāti: 
‘uppannā kho myāyaṁ adukkhamasukhā vedanā; 
sā ca kho paṭicca, no appaṭicca. 
Kiṁ paṭicca? 
Imameva phassaṁ paṭicca. 
(Yathā purimasutte, tathā vitthāretabbo.) 
Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti. 
Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya,