Tương Ưng Dự Lưu (Sotāpatti Saṃyutta)

ti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti. 
Katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho? 
Idha, gahapati, ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṁ yoniso manasi karoti—
iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati; 
iti imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati; 
yadidaṁ avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ …pe… 
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. 
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho …pe… 
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. 
Ayamassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho. 
Yato kho, gahapati, ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho. So ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya: 
‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto; sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.29 
3. Saraṇānivagga 
Dutiyabhayaverūpasantasutta 
Sāvatthinidānaṁ …pe… 
“yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho; so ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya: 
‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto; sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’”ti. 
Navamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.2 
1. Veḷudvāravagga 
Brahmacariyogadhasutta 
“Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti: 
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti. 
Idamavoca bhagavā. 
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā: 
“Yesaṁ saddhā ca sīlañca, 
Pasādo dhammadassanaṁ; 
Te ve kālena paccenti, 
Brahmacariyogadhaṁ sukhan”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.30 
3. Saraṇānivagga 
Nandakalicchavisutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. 
Atha kho nandako licchavimahāmatto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho nandakaṁ licchavimahāmattaṁ bhagavā etadavoca: 
“Catūhi kho, nandaka, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, nandaka, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, nandaka, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Imehi ca pana, nandaka, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako āyunā saṁyutto hoti dibbenapi mānusenapi; 
vaṇṇena saṁyutto hoti dibbenapi mānusenapi; 
sukhena saṁyutto hoti dibbenapi mānusenapi; 
yasena saṁyutto hoti dibbenapi mānusenapi; 
ādhipateyyena saṁyutto hoti dibbenapi mānusenapi. 
Taṁ kho panāhaṁ, nandaka, nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi. Api ca yadeva mayā sāmaṁ ñātaṁ sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ viditaṁ, tadevāhaṁ vadāmī”ti. 
Evaṁ vutte, aññataro puriso nandakaṁ licchavimahāmattaṁ etadavoca: 
“nahānakālo, bhante”ti. 
“Alaṁ dāni, bhaṇe, etena bāhirena nahānena. 
Alamidaṁ ajjhattaṁ nahānaṁ bhavissati, yadidaṁ—
bhagavati pasādo”ti. 
Dasamaṁ. 
Saraṇānivaggo tatiyo. 
Tassuddānaṁ 
Mahānāmena dve vuttā, 
godhā ca saraṇā duve; 
Duve anāthapiṇḍikā, 
duve verabhayena ca; 
Licchavī dasamo vutto, 
vaggo tena pavuccatīti. 

Saṁyutta Nikāya 55.31 
4. Puññābhisandavagga 
Paṭhamapuññābhisandasutta 
Sāvatthinidānaṁ. 
“Cattārome, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Ayaṁ paṭhamo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme aveccappasādena samannāgato hoti—
svākkhāto bhagavatā dhammo …pe… paccattaṁ veditabbo viññūhīti. 
Ayaṁ dutiyo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti—
suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassāti. 
Ayaṁ tatiyo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Ayaṁ catuttho puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.32 
4. Puññābhisandavagga 
Dutiyapuññābhisandasutta 
“Cattārome, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Ayaṁ paṭhamo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe…. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato. 
Ayaṁ catuttho puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.33 
4. Puññābhisandavagga 
Tatiyapuññābhisandasutta 
“Cattārome, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Ayaṁ paṭhamo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe…. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. 
Ayaṁ catuttho puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.34 
4. Puññābhisandavagga 
Paṭhamadevapadasutta 
Sāvatthinidānaṁ. 
“Cattārimāni, bhikkhave, devānaṁ devapadāni avisuddhānaṁ sattānaṁ visuddhiyā apariyodātānaṁ sattānaṁ pariyodapanāya. 
Katamāni cattāri? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Idaṁ paṭhamaṁ devānaṁ devapadaṁ avisuddhānaṁ sattānaṁ visuddhiyā apariyodātānaṁ sattānaṁ pariyodapanāya. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe…. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Idaṁ catutthaṁ devānaṁ devapadaṁ avisuddhānaṁ sattānaṁ visuddhiyā apariyodātānaṁ sattānaṁ pariyodapanāya. 
Imāni kho, bhikkhave, cattāri devānaṁ devapadāni avisuddhānaṁ sattānaṁ visuddhiyā apariyodātānaṁ sattānaṁ pariyodapanāyā”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.35 
4. Puññābhisandavagga 
Dutiyadevapadasutta 
“Cattārimāni, bhikkhave, devānaṁ devapadāni avisuddhānaṁ sattānaṁ visuddhiyā apariyodātānaṁ sattānaṁ pariyodapanāya. 
Katamāni cattāri? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
So iti paṭisañcikkhati: 
‘kiṁ nu kho devānaṁ devapadan’ti? 
So evaṁ pajānāti: 
‘abyābajjhaparame khvāhaṁ etarahi deve suṇāmi. 
Na ca kho panāhaṁ kiñci byābādhemi tasaṁ vā thāvaraṁ vā. 
Addhāhaṁ devapadadhammasamannāgato viharāmī’ti. 
Idaṁ paṭhamaṁ devānaṁ devapadaṁ avisuddhānaṁ sattānaṁ visuddhiyā apariyodātānaṁ sattānaṁ pariyodapanāya. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe…. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
So iti paṭisañcikkhati: 
‘kiṁ nu kho devānaṁ devapadan’ti? 
So evaṁ pajānāti: 
‘abyābajjhaparame khvāhaṁ etarahi deve suṇāmi. 
Na kho panāhaṁ kiñci byābādhemi tasaṁ vā thāvaraṁ vā. 
Addhāhaṁ devapadadhammasamannāgato viharāmī’ti. 
Idaṁ catutthaṁ devānaṁ devapadaṁ avisuddhānaṁ sattānaṁ visuddhiyā apariyodātānaṁ sattānaṁ pariyodapanāya. 
Imāni kho, bhikkhave, cattāri devānaṁ devapadāni avisuddhānaṁ sattānaṁ visuddhiyā apariyodātānaṁ sattānaṁ pariyodapanāyā”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.36 
4. Puññābhisandavagga 
Devasabhāgatasutta 
“Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgataṁ attamanā devā sabhāgataṁ kathenti. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Yā tā devatā buddhe aveccappasādena samannāgatā ito cutā tatrūpapannā tāsaṁ evaṁ hoti: 
‘yathārūpena kho mayaṁ buddhe aveccappasādena samannāgatā tato cutā idhūpapannā, ariyasāvakopi tathārūpena buddhe aveccappasādena samannāgato ehīti devānaṁ santike’ti. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Yā tā devatā ariyakantehi sīlehi samannāgatā ito cutā tatrūpapannā tāsaṁ evaṁ hoti: 
‘yathārūpehi kho mayaṁ ariyakantehi sīlehi samannāgatā tato cutā idhūpapannā, ariyasāvakopi tathārūpehi ariyakantehi sīlehi samannāgato ehīti devānaṁ santike’ti. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgataṁ attamanā devā sabhāgataṁ kathentī”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.37 
4. Puññābhisandavagga 
Mahānāmasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme. 
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca: 
“Kittāvatā nu kho, bhante, upāsako hotī”ti? 
“Yato kho, mahānāma, buddhaṁ saraṇaṁ gato hoti, dhammaṁ saraṇaṁ gato hoti, saṅghaṁ saraṇaṁ gato hoti—
ettāvatā kho, mahānāma, upāsako hotī”ti. 
“Kittāvatā pana, bhante, upāsako sīlasampanno hotī”ti? 
“Yato kho, mahānāma, upāsako pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭivirato hoti—
ettāvatā kho, mahānāma, upāsako sīlasampanno hotī”ti. 
“Kittāvatā pana, bhante, upāsako saddhāsampanno hotī”ti? 
“Idha, mahānāma, upāsako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Ettāvatā kho, mahānāma, upāsako saddhāsampanno hotī”ti. 
“Kittāvatā pana, bhante, upāsako cāgasampanno hotī”ti? 
“Idha, mahānāma, upāsako vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato—
ettāvatā kho, mahānāma, upāsako cāgasampanno hotī”ti. 
“Kittāvatā pana, bhante, upāsako paññāsampanno hotī”ti? 
“Idha, mahānāma, upāsako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā—
ettāvatā kho, mahānāma, upāsako paññāsampanno hotī”ti. 
Sattamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.38 
4. Puññābhisandavagga 
Vassasutta 
“Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṁ udakaṁ yathāninnaṁ pavattamānaṁ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṁ paripūrenti; 
evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa yo ca buddhe aveccappasādo, yo ca dhamme aveccappasādo, yo ca saṅghe aveccappasādo, yāni ca ariyakantāni sīlāni—
ime dhammā sandamānā pāraṁ gantvā āsavānaṁ khayāya saṁvattantī”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.39 
4. Puññābhisandavagga 
Kāḷigodhasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme. 
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kāḷigodhāya sākiyāniyā nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. 
Atha kho kāḷigodhā sākiyānī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho kāḷigodhaṁ sākiyāniṁ bhagavā etadavoca: 
“Catūhi kho, godhe, dhammehi samannāgatā ariyasāvikā sotāpannā hoti avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā. 
Katamehi catūhi? 
Idha, godhe, ariyasāvikā buddhe aveccappasādena samannāgatā hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgā payatapāṇinī vossaggaratā yācayogā dānasaṁvibhāgaratā. 
Imehi kho, godhe, catūhi dhammehi samannāgatā ariyasāvikā sotāpannā hoti avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā”ti. 
“Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṁvijjante dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. 
Ahañhi, bhante, buddhe aveccappasādena samannāgatā—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
yaṁ kho pana kiñci kule deyyadhammaṁ sabbaṁ taṁ appaṭivibhattaṁ sīlavantehi kalyāṇadhammehī”ti. 
“Lābhā te, godhe, suladdhaṁ te, godhe. 
Sotāpattiphalaṁ tayā, godhe, byākatan”ti. 
Navamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.3 
1. Veḷudvāravagga 
Dīghāvuupāsakasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. 
Tena kho pana samayena dīghāvu upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. 
Atha kho dīghāvu upāsako pitaraṁ jotikaṁ gahapatiṁ āmantesi: 
“ehi tvaṁ, gahapati, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda: 
‘dīghāvu, bhante, upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. 
So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. 
Evañca vadehi: 
‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti. 
“Evaṁ, tātā”ti kho jotiko gahapati dīghāvussa upāsakassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho jotiko gahapati bhagavantaṁ etadavoca: 
“dīghāvu, bhante, upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. 
So bhagavato pāde sirasā vandati. 
Evañca vadeti: 
‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti. 
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. 
Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā dīghāvuṁ upāsakaṁ etadavoca: 
“kacci te, dīghāvu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ? Kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti; paṭikkamosānaṁ paññāyati, no abhikkamo”ti? 
“Na me, bhante, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo”ti. 
“Tasmātiha te, dīghāvu, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘buddhe aveccappasādena samannāgato bhavissāmi—itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato bhavissāmi akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi’. 
Evañhi te, dīghāvu, sikkhitabban”ti. 
“Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṁvijjante dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. 
Ahañhi, bhante, buddhe aveccappasādena samannāgato—itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehī”ti. 
“Tasmātiha tvaṁ, dīghāvu, imesu catūsu sotāpattiyaṅgesu patiṭṭhāya cha vijjābhāgiye dhamme uttari bhāveyyāsi. 
Idha tvaṁ, dīghāvu, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharāhi, anicce dukkhasaññī, dukkhe anattasaññī pahānasaññī virāgasaññī nirodhasaññīti. 
Evañhi te, dīghāvu, sikkhitabban”ti. 
“Yeme, bhante, bhagavatā cha vijjābhāgiyā dhammā desitā, saṁvijjante dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. 
Ahañhi, bhante, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharāmi, anicce dukkhasaññī, dukkhe anattasaññī pahānasaññī virāgasaññī nirodhasaññī. 
Api ca me, bhante, evaṁ hoti: 
‘mā hevāyaṁ jotiko gahapati mamaccayena vighātaṁ āpajjī’”ti. 
“Mā tvaṁ, tāta dīghāvu, evaṁ manasākāsi. 
Iṅgha tvaṁ, tāta dīghāvu, yadeva te bhagavā āha, tadeva tvaṁ sādhukaṁ manasi karohī”ti. 
Atha kho bhagavā dīghāvuṁ upāsakaṁ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. 
Atha kho dīghāvu upāsako acirapakkantassa bhagavato kālamakāsi. 
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ: 
“yo so, bhante, dīghāvu nāma upāsako bhagavatā saṅkhittena ovādena ovadito so kālaṅkato. 
Tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti? 
“Paṇḍito, bhikkhave, dīghāvu upāsako, paccapādi dhammassānudhammaṁ, na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ vihesesi. 
Dīghāvu, bhikkhave, upāsako pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.40 
4. Puññābhisandavagga 
Nandiyasakkasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme. 
Atha kho nandiyo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho nandiyo sakko bhagavantaṁ etadavoca: 
“yasseva nu kho, bhante, ariyasāvakassa cattāri sotāpattiyaṅgāni sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ natthi sveva nu kho, bhante, ariyasāvako pamādavihārī”ti. 
“‘Yassa kho, nandiya, cattāri sotāpattiyaṅgāni sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ natthi tamahaṁ bāhiro puthujjanapakkhe ṭhito’ti vadāmi. 
Api ca, nandiya, yathā ariyasāvako pamādavihārī ceva hoti, appamādavihārī ca 
taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti. 
“Evaṁ, bhante”ti kho nandiyo sakko bhagavato paccassosi. 
Bhagavā etadavoca: 
“Kathañca, nandiya, ariyasāvako pamādavihārī hoti? 
Idha, nandiya, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
So tena buddhe aveccappasādena santuṭṭho na uttari vāyamati divā pavivekāya, rattiṁ paṭisallānāya. 
Tassa evaṁ pamattassa viharato pāmojjaṁ na hoti. 
Pāmojje asati, pīti na hoti. 
Pītiyā asati, passaddhi na hoti. 
Passaddhiyā asati, dukkhaṁ viharati. 
Dukkhino cittaṁ na samādhiyati. 
Asamāhite citte dhammā na pātubhavanti. 
Dhammānaṁ apātubhāvā pamādavihārītveva saṅkhyaṁ gacchati. 
Puna caparaṁ, nandiya, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
So tehi ariyakantehi sīlehi santuṭṭho na uttari vāyamati divā pavivekāya rattiṁ paṭisallānāya. 
Tassa evaṁ pamattassa viharato pāmojjaṁ na hoti. 
Pāmojje asati, pīti na hoti. 
Pītiyā asati, passaddhi na hoti. 
Passaddhiyā asati, dukkhaṁ viharati. 
Dukkhino cittaṁ na samādhiyati. 
Asamāhite citte dhammā na pātubhavanti. 
Dhammānaṁ apātubhāvā pamādavihārītveva saṅkhyaṁ gacchati. 
Evaṁ kho, nandiya, ariyasāvako pamādavihārī hoti. 
Kathañca, nandiya, ariyasāvako appamādavihārī hoti? 
Idha, nandiya, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
So tena buddhe aveccappasādena asantuṭṭho uttari vāyamati divā pavivekāya rattiṁ paṭisallānāya. 
Tassa evaṁ appamattassa viharato pāmojjaṁ jāyati. 
Pamuditassa pīti jāyati. 
Pītimanassa kāyo passambhati. 
Passaddhakāyo sukhaṁ vediyati. 
Sukhino cittaṁ samādhiyati. 
Samāhite citte dhammā pātubhavanti. 
Dhammānaṁ pātubhāvā appamādavihārītveva saṅkhyaṁ gacchati. 
Puna caparaṁ, nandiya, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
So tehi ariyakantehi sīlehi asantuṭṭho uttari vāyamati divā pavivekāya rattiṁ paṭisallānāya. 
Tassa evaṁ appamattassa viharato pāmojjaṁ jāyati. 
Pamuditassa pīti jāyati. 
Pītimanassa kāyo passambhati. 
Passaddhakāyo sukhaṁ vediyati. 
Sukhino cittaṁ samādhiyati. 
Samāhite citte dhammā pātubhavanti. 
Dhammānaṁ pātubhāvā appamādavihārītveva saṅkhyaṁ gacchati. 
Evaṁ kho, nandiya, ariyasāvako appamādavihārī hotī”ti. 
Dasamaṁ. 
Puññābhisandavaggo catuttho. 
Tassuddānaṁ 
Abhisandā tayo vuttā, 
duve devapadāni ca; 
Sabhāgataṁ mahānāmo, 
vassaṁ kāḷī ca nandiyāti. 

Saṁyutta Nikāya 55.41 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Paṭhamaabhisandasutta 
“Cattārome, bhikkhave, puññābhisandā, kusalābhisandā, sukhassāhārā. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Ayaṁ paṭhamo puññābhisando, kusalābhisando, sukhassāhāro. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe…. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Ayaṁ catuttho puññābhisando, kusalābhisando, sukhassāhāro. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro puññābhisandā, kusalābhisandā, sukhassāhārā. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṁ puññassa pamāṇaṁ gaṇetuṁ: 
‘ettako puññābhisando, kusalābhisando, sukhassāhāro’ti. 
Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhyaṁ gacchati. 
Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamudde na sukaraṁ udakassa pamāṇaṁ gaṇetuṁ: 
‘ettakāni udakāḷhakānī’ti vā ‘ettakāni udakāḷhakasatānī’ti vā ‘ettakāni udakāḷhakasahassānī’ti vā ‘ettakāni udakāḷhakasatasahassānī’ti vāti. 
Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāudakakkhandhotveva saṅkhyaṁ gacchati. 
Evameva kho, bhikkhave, imehi catūhi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṁ puññassa pamāṇaṁ gaṇetuṁ: 
‘ettako puññābhisando, kusalābhisando, sukhassāhāro’ti. 
Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhyaṁ gacchatī”ti. 
Idamavoca bhagavā. 
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā: 
“Mahodadhiṁ aparimitaṁ mahāsaraṁ, 
Bahubheravaṁ ratanagaṇānamālayaṁ; 
Najjo yathā naragaṇasaṅghasevitā, 
Puthū savantī upayanti sāgaraṁ. 
Evaṁ naraṁ annapānavatthadadaṁ, 
Seyyāni paccattharaṇassa dāyakaṁ; 
Puññassa dhārā upayanti paṇḍitaṁ, 
Najjo yathā vārivahāva sāgaran”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.42 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Dutiyaabhisandasutta 
“Cattārome, bhikkhave, puññābhisandā, kusalābhisandā, sukhassāhārā. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Ayaṁ paṭhamo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe…. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato. 
Ayaṁ catuttho puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro puññābhisandā, kusalābhisandā, sukhassāhārā. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṁ puññassa pamāṇaṁ gaṇetuṁ: 
‘ettako puññābhisando, kusalābhisando, sukhassāhāro’ti. 
Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhyaṁ gacchati. 
Seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṁsandanti samenti, seyyathidaṁ—
gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, tattha na sukaraṁ udakassa pamāṇaṁ gaṇetuṁ: 
‘ettakāni udakāḷhakānī’ti vā ‘ettakāni udakāḷhakasatānī’ti vā ‘ettakāni udakāḷhakasahassānī’ti vā ‘ettakāni udakāḷhakasatasahassānī’ti vāti. 
Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāudakakkhandhotveva saṅkhyaṁ gacchati. 
Evameva kho, bhikkhave, imehi catūhi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṁ puññassa pamāṇaṁ gaṇetuṁ: 
‘ettako puññābhisando, kusalābhisando, sukhassāhāro’ti. 
Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhyaṁ gacchatī”ti. 
Idamavoca bhagavā …pe… 
satthā: 
“Mahodadhiṁ aparimitaṁ mahāsaraṁ, 
Bahubheravaṁ ratanagaṇānamālayaṁ; 
Najjo yathā naragaṇasaṅghasevitā, 
Puthū savantī upayanti sāgaraṁ. 
Evaṁ naraṁ annapānavatthadadaṁ, 
Seyyāni paccattharaṇassa dāyakaṁ; 
Puññassa dhārā upayanti paṇḍitaṁ, 
Najjo yathā vārivahāva sāgaran”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.43 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Tatiyaabhisandasutta 
“Cattārome, bhikkhave, puññābhisandā, kusalābhisandā, sukhassāhārā. 
Katame cattāro? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Ayaṁ paṭhamo puññābhisando, kusalābhisando, sukhassāhāro. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako dhamme …pe… 
saṅghe …pe…. 
Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. 
Ayaṁ catuttho puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro. 
Ime kho, bhikkhave, cattāro puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṁ puññassa pamāṇaṁ gaṇetuṁ: 
‘ettako puññābhisando, kusalābhisando, sukhassāhāro’ti. 
Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhyaṁ gacchatī”ti. 
Idamavoca bhagavā …pe… 
satthā: 
“Yo puññakāmo kusale patiṭṭhito, 
Bhāveti maggaṁ amatassa pattiyā; 
So dhammasārādhigamo khaye rato, 
Na vedhati maccurājāgamanasmin”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.44 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Paṭhamamahaddhanasutta 
“Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ariyasāvako ‘aḍḍho mahaddhano mahābhogo’ti vuccati. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti; 
dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako ‘aḍḍho mahaddhano mahābhogo’ti vuccatī”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.45 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Dutiyamahaddhanasutta 
“Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ariyasāvako ‘aḍḍho mahaddhano mahābhogo mahāyaso’ti vuccati. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako ‘aḍḍho mahaddhano mahābhogo mahāyaso’ti vuccatī”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.46 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Suddhakasutta 
“Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.47 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Nandiyasutta 
Kapilavatthunidānaṁ. 
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho nandiyaṁ sakkaṁ bhagavā etadavoca: 
“catūhi kho, nandiya, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, nandiya, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, nandiya, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti. 
Sattamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.48 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Bhaddiyasutta 
Kapilavatthunidānaṁ. 
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho bhaddiyaṁ sakkaṁ bhagavā etadavoca: 
“catūhi kho, bhaddiya, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhaddiya, ariyasāvako buddhe …pe… 
dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, bhaddiya, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.49 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Mahānāmasutta 
Kapilavatthunidānaṁ. 
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho mahānāmaṁ sakkaṁ bhagavā etadavoca: 
“catūhi kho, mahānāma, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti …pe… sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, mahānāma, ariyasāvako buddhe …pe… 
dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, mahānāma, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti. 
Navamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.4 
1. Veḷudvāravagga 
Paṭhamasāriputtasutta 
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca ānando sāvatthiyaṁ viharanti jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. 
Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito …pe… ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca: 
“katinaṁ nu kho, āvuso sāriputta, dhammānaṁ samannāgamanahetu evamayaṁ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā”ti? 
“Catunnaṁ kho, āvuso, dhammānaṁ samannāgamanahetu evamayaṁ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā. 
Katamesaṁ catunnaṁ? 
Idhāvuso, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imesaṁ kho, āvuso, catunnaṁ dhammānaṁ samannāgamanahetu evamayaṁ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.50 
5. Sagāthakapuññābhisandavagga 
Aṅgasutta 
“Cattārimāni, bhikkhave, sotāpattiyaṅgāni. 
Katamāni cattāri? 
Sappurisasaṁsevo, saddhammassavanaṁ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti—
imāni kho, bhikkhave, cattāri sotāpattiyaṅgānī”ti. 
Dasamaṁ. 
Sagāthakapuññābhisandavaggo pañcamo. 
Tassuddānaṁ 
Abhisandā tayo vuttā, 
Duve mahaddhanena ca; 
Suddhaṁ nandiyaṁ bhaddiyaṁ, 
Mahānāmaṅgena te dasāti. 

Saṁyutta Nikāya 55.51 
6. Sappaññavagga 
Sagāthakasutta 
“Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi. 
Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti. 
Idamavoca bhagavā. 
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā: 
“Yassa saddhā tathāgate, 
acalā suppatiṭṭhitā; 
Sīlañca yassa kalyāṇaṁ, 
ariyakantaṁ pasaṁsitaṁ. 
Saṅghe pasādo yassatthi, 
ujubhūtañca dassanaṁ; 
Adaliddoti taṁ āhu, 
amoghaṁ tassa jīvitaṁ. 
Tasmā saddhañca sīlañca, 
pasādaṁ dhammadassanaṁ; 
Anuyuñjetha medhāvī, 
saraṁ buddhānasāsanan”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.52 
6. Sappaññavagga 
Vassaṁvutthasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. 
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāvatthiyaṁ vassaṁvuttho kapilavatthuṁ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena. 
Assosuṁ kho kāpilavatthavā sakyā: “aññataro kira bhikkhu sāvatthiyaṁ vassaṁvuttho kapilavatthuṁ anuppatto”ti. 
Atha kho kāpilavatthavā sakyā yena so bhikkhu tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho kāpilavatthavā sakyā taṁ bhikkhuṁ etadavocuṁ: 
“kacci, bhante, bhagavā arogo ceva balavā cā”ti? 
“Arogo cāvuso, bhagavā balavā cā”ti. 
“Kacci pana, bhante, sāriputtamoggallānā arogā ceva balavanto cā”ti? 
“Sāriputtamoggallānāpi kho, āvuso, arogā ceva balavanto cā”ti. 
“Kacci pana, bhante, bhikkhusaṅgho arogo ca balavā cā”ti. 
“Bhikkhusaṅghopi kho, āvuso, arogo ca balavā cā”ti. 
“Atthi pana te, bhante, kiñci iminā antaravassena bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitan”ti? 
“Sammukhā metaṁ, āvuso, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: 
‘appakā te, bhikkhave, bhikkhū ye āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. 
Atha kho eteva bahutarā bhikkhū ye pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā’ti. 
Aparampi kho me, āvuso, bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: 
‘appakā te, bhikkhave, bhikkhū ye pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā. 
Atha kho eteva bahutarā bhikkhū ye tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissantī’ti. 
Aparampi kho me, āvuso, bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: 
‘appakā te, bhikkhave, bhikkhū ye tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti. 
Atha kho eteva bahutarā bhikkhū ye tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.53 
6. Sappaññavagga 
Dhammadinnasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye. 
Atha kho dhammadinno upāsako pañcahi upāsakasatehi saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho dhammadinno upāsako bhagavantaṁ etadavoca: 
“ovadatu no, bhante, bhagavā; 
anusāsatu no, bhante, bhagavā yaṁ amhākaṁ assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti. 
“Tasmātiha vo, dhammadinna, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatapaṭisaṁyuttā te kālena kālaṁ upasampajja viharissāmā’ti. 
Evañhi vo, dhammadinna, sikkhitabban”ti. 
“Na kho netaṁ, bhante, sukaraṁ amhehi puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasantehi kāsikacandanaṁ paccanubhontehi mālāgandhavilepanaṁ dhārayantehi jātarūparajataṁ sādiyantehi—
ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatapaṭisaṁyuttā te kālena kālaṁ upasampajja viharituṁ. 
Tesaṁ no, bhante, bhagavā amhākaṁ pañcasu sikkhāpadesu ṭhitānaṁ uttaridhammaṁ desetū”ti. 
“Tasmātiha vo, dhammadinna, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘buddhe aveccappasādena samannāgatā bhavissāma—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgatā bhavissāma akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehī’ti. 
Evañhi vo, dhammadinna, sikkhitabban”ti. 
“Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṁvijjante dhammā amhesu, mayañca tesu dhammesu sandissāma. 
Mayañhi, bhante, buddhe aveccappasādena samannāgatā—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantehi sīlehi samannāgatā akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehī”ti. 
“Lābhā vo, dhammadinna, suladdhaṁ vo, dhammadinna. 
Sotāpattiphalaṁ tumhehi byākatan”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.54 
6. Sappaññavagga 
Gilānasutta 
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme. 
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti: 
“niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti. 
Assosi kho mahānāmo sakko: 
“sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti: 
‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’”ti. 
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca: 
“sutametaṁ, bhante: 
‘sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti—
niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’ti. 
Na kho netaṁ, bhante, bhagavato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ 
sappaññena upāsakena sappañño upāsako ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno ovaditabbo”ti. 
“Sappaññena, mahānāma, upāsakena sappañño upāsako ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno catūhi assāsanīyehi dhammehi assāsetabbo: 
‘assāsatāyasmā—
atthāyasmato buddhe aveccappasādo itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Assāsatāyasmā—
atthāyasmato dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
ariyakantāni sīlāni akhaṇḍāni …pe… samādhisaṁvattanikānī’ti. 
Sappaññena, mahānāma, upāsakena sappañño upāsako ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno imehi catūhi assāsanīyehi dhammehi assāsetvā evamassa vacanīyo: 
‘atthāyasmato mātāpitūsu apekkhā’ti? 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘atthi me mātāpitūsu apekkhā’ti, so evamassa vacanīyo: 
‘āyasmā kho māriso maraṇadhammo. 
Sacepāyasmā mātāpitūsu apekkhaṁ karissati, marissateva; 
no cepāyasmā mātāpitūsu apekkhaṁ karissati, marissateva. 
Sādhāyasmā, yā te mātāpitūsu apekkhā taṁ pajahā’ti. 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘yā me mātāpitūsu apekkhā sā pahīnā’ti, so evamassa vacanīyo: 
‘atthi panāyasmato puttadāresu apekkhā’ti? 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘atthi me puttadāresu apekkhā’ti, so evamassa vacanīyo: 
‘āyasmā kho māriso maraṇadhammo. 
Sacepāyasmā puttadāresu apekkhaṁ karissati, marissateva; 
no cepāyasmā puttadāresu apekkhaṁ karissati, marissateva. 
Sādhāyasmā, yā te puttadāresu apekkhā taṁ pajahā’ti. 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘yā me puttadāresu apekkhā sā pahīnā’ti, so evamassa vacanīyo: 
‘atthi panāyasmato mānusakesu pañcasu kāmaguṇesu apekkhā’ti? 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘atthi me mānusakesu pañcasu kāmaguṇesu apekkhā’ti, so evamassa vacanīyo: 
‘mānusakehi kho, āvuso, kāmehi dibbā kāmā abhikkantatarā ca paṇītatarā ca. 
Sādhāyasmā, mānusakehi kāmehi cittaṁ vuṭṭhāpetvā cātumahārājikesu devesu cittaṁ adhimocehī’ti. 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘mānusakehi me kāmehi cittaṁ vuṭṭhitaṁ, cātumahārājikesu devesu cittaṁ adhimocitan’ti, so evamassa vacanīyo: 
‘cātumahārājikehi kho, āvuso, devehi tāvatiṁsā devā abhikkantatarā ca paṇītatarā ca. 
Sādhāyasmā, cātumahārājikehi devehi cittaṁ vuṭṭhāpetvā tāvatiṁsesu devesu cittaṁ adhimocehī’ti. 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘cātumahārājikehi me devehi cittaṁ vuṭṭhitaṁ, tāvatiṁsesu devesu cittaṁ adhimocitan’ti, so evamassa vacanīyo: 
‘tāvatiṁsehi kho, āvuso, devehi yāmā devā …pe… 
tusitā devā …pe… 
nimmānaratī devā …pe… 
paranimmitavasavattī devā …pe… 
paranimmitavasavattīhi kho, āvuso, devehi brahmaloko abhikkantataro ca paṇītataro ca. 
Sādhāyasmā, paranimmitavasavattīhi devehi cittaṁ vuṭṭhāpetvā brahmaloke cittaṁ adhimocehī’ti. 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘paranimmitavasavattīhi me devehi cittaṁ vuṭṭhitaṁ, brahmaloke cittaṁ adhimocitan’ti, so evamassa vacanīyo: 
‘brahmalokopi kho, āvuso, anicco addhuvo sakkāyapariyāpanno. 
Sādhāyasmā, brahmalokā cittaṁ vuṭṭhāpetvā sakkāyanirodhe cittaṁ upasaṁharāhī’ti. 
So ce evaṁ vadeyya: 
‘brahmalokā me cittaṁ vuṭṭhitaṁ, sakkāyanirodhe cittaṁ upasaṁharāmī’ti; 
evaṁ vimuttacittassa kho, mahānāma, upāsakassa āsavā vimuttacittena bhikkhunā na kiñci nānākaraṇaṁ vadāmi, yadidaṁ—
vimuttiyā vimuttan”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.55 
6. Sappaññavagga 
Sotāpattiphalasutta 
“Cattārome, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā sotāpattiphalasacchikiriyāya saṁvattanti. 
Katame cattāro? 
Sappurisasaṁsevo, saddhammassavanaṁ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti—
ime kho, bhikkhave, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā sotāpattiphalasacchikiriyāya saṁvattantī”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.56 
6. Sappaññavagga 
Sakadāgāmiphalasutta 
“Cattārome, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā sakadāgāmiphalasacchikiriyāya saṁvattanti. 
Katame cattāro? 
… pe Saṁvattantī”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.57 
6. Sappaññavagga 
Anāgāmiphalasutta 
“… Anāgāmiphalasacchikiriyāya saṁvattantī”ti. 
Sattamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.58 
6. Sappaññavagga 
Arahattaphalasutta 
“… Arahattaphalasacchikiriyāya saṁvattantī”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.59 
6. Sappaññavagga 
Paññāpaṭilābhasutta 
“… Paññāpaṭilābhāya saṁvattantī”ti. 
Navamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.5 
1. Veḷudvāravagga 
Dutiyasāriputtasutta 
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca: 
“‘sotāpattiyaṅgaṁ, sotāpattiyaṅgan’ti hidaṁ, sāriputta, vuccati. 
Katamaṁ nu kho, sāriputta, sotāpattiyaṅgan”ti? 
“Sappurisasaṁsevo hi, bhante, sotāpattiyaṅgaṁ, saddhammassavanaṁ sotāpattiyaṅgaṁ, yonisomanasikāro sotāpattiyaṅgaṁ, dhammānudhammappaṭipatti sotāpattiyaṅgan”ti. 
“Sādhu sādhu, sāriputta. 
Sappurisasaṁsevo hi, sāriputta, sotāpattiyaṅgaṁ, saddhammassavanaṁ sotāpattiyaṅgaṁ, yonisomanasikāro sotāpattiyaṅgaṁ, dhammānudhammappaṭipatti sotāpattiyaṅgaṁ. 
‘Soto, soto’ti hidaṁ, sāriputta, vuccati. 
Katamo nu kho, sāriputta, soto”ti? 
“Ayameva hi, bhante, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo soto, seyyathidaṁ—
sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhī”ti. 
“Sādhu sādhu, sāriputta. 
Ayameva hi, sāriputta, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo soto, seyyathidaṁ—
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. 
‘Sotāpanno, sotāpanno’ti hidaṁ, sāriputta, vuccati. 
Katamo nu kho, sāriputta, sotāpanno”ti? 
“Yo hi, bhante, iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato ayaṁ vuccati sotāpanno, svāyaṁ āyasmā evaṁnāmo evaṅgotto”ti. 
“Sādhu sādhu, sāriputta. 
Yo hi, sāriputta, iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato ayaṁ vuccati sotāpanno, svāyaṁ āyasmā evaṁnāmo evaṅgotto”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.60 
6. Sappaññavagga 
Paññāvuddhisutta 
“… Paññāvuddhiyā saṁvattantī”ti. 
Dasamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.61 
6. Sappaññavagga 
Paññāvepullasutta 
“…. Paññāvepullāya … saṁvattantī”ti. 
Ekādasamaṁ. 
Sappaññavaggo chaṭṭho. 
Tassuddānaṁ 
Sagāthakaṁ vassaṁvutthaṁ, 
dhammadinnañca gilānaṁ; 
Caturo phalā paṭilābho, 
vuddhi vepullatāya cāti. 

Saṁyutta Nikāya 55.62 
7. Mahāpaññavagga 
Mahāpaññāsutta 
“Cattārome, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā mahāpaññatāya saṁvattanti. 
Katame cattāro? 
Sappurisasaṁsevo, saddhammassavanaṁ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti—
ime kho, bhikkhave, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā mahāpaññatāya saṁvattantī”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.63 
7. Mahāpaññavagga 
Puthupaññāsutta 
“… Puthupaññatāya saṁvattantī”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.64 
7. Mahāpaññavagga 
Vipulapaññāsutta 
“… Vipulapaññatāya saṁvattantī”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.65 
7. Mahāpaññavagga 
Gambhīrapaññāsutta 
“… Gambhīrapaññatāya saṁvattantī”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.66 
7. Mahāpaññavagga 
Appamattapaññāsutta 
“… Appamattapaññatāya saṁvattantī”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.67 
7. Mahāpaññavagga 
Bhūripaññāsutta 
“… Bhūripaññatāya saṁvattantī”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.68 
7. Mahāpaññavagga 
Paññābāhullasutta 
“… Paññābāhullāya saṁvattantī”ti. 
Sattamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.69 
7. Mahāpaññavagga 
Sīghapaññāsutta 
“… Sīghapaññatāya saṁvattantī”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.6 
1. Veḷudvāravagga 
Thapatisutta 
Sāvatthinidānaṁ. 
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti: 
“niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti. 
Tena kho pana samayena isidattapurāṇā thapatayo sādhuke paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. 
Assosuṁ kho isidattapurāṇā thapatayo: 
“sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti: 
‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’”ti. 
Atha kho isidattapurāṇā thapatayo magge purisaṁ ṭhapesuṁ: 
“yadā tvaṁ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṁ āgacchantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ, atha amhākaṁ āroceyyāsī”ti. 
Dvīhatīhaṁ ṭhito kho so puriso addasa bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ. 
Disvāna yena isidattapurāṇā thapatayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā isidattapurāṇe thapatayo etadavoca: 
“ayaṁ so, bhante, bhagavā āgacchati arahaṁ sammāsambuddho. 
Yassadāni kālaṁ maññathā”ti. 
Atha kho isidattapurāṇā thapatayo yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṁsu. 
Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. 
Isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. 
Ekamantaṁ nisinnā kho te isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ etadavocuṁ: 
“Yadā mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘kosalehi mallesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘kosalehi mallesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘mallehi vajjīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘mallehi vajjīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘vajjīhi kāsīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘vajjīhi kāsīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘kāsīhi māgadhe cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘kāsīhi māgadhe cārikaṁ pakkanto’ti, hoti anappakā no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti anappakaṁ domanassaṁ: 
‘dūre no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘māgadhehi kāsīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘māgadhehi kāsīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘kāsīhi vajjīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘kāsīhi vajjīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘vajjīhi mallesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘vajjīhi mallesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘mallehi kosale cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘mallehi kosale cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘kosalehi sāvatthiṁ cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. 
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: 
‘sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’ti, hoti anappakā no tasmiṁ samaye attamanatā hoti anappakaṁ somanassaṁ: 
‘āsanne no bhagavā’”ti. 
“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. 
Alañca pana vo, thapatayo, appamādāyā”ti. 
“Atthi kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti. 
“Katamo pana vo, thapatayo, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti? 
“Idha mayaṁ, bhante, yadā rājā pasenadi kosalo uyyānabhūmiṁ niyyātukāmo hoti, ye te rañño pasenadissa kosalassa nāgā opavayhā te kappetvā, yā tā rañño pasenadissa kosalassa pajāpatiyo piyā manāpā tā ekaṁ purato ekaṁ pacchato nisīdāpema. 
Tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo gandho hoti, seyyathāpi nāma gandhakaraṇḍakassa tāvadeva vivariyamānassa, yathā taṁ rājakaññānaṁ gandhena vibhūsitānaṁ. 
Tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā, yathā taṁ rājakaññānaṁ sukhedhitānaṁ. 
Tasmiṁ kho pana, bhante, samaye nāgopi rakkhitabbo hoti, tāpi bhaginiyo rakkhitabbā honti, attāpi rakkhitabbo hoti. 
Na kho pana mayaṁ, bhante, abhijānāma tāsu bhaginīsu pāpakaṁ cittaṁ uppādetā. 
Ayaṁ kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti. 
“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. 
Alañca pana vo, thapatayo, appamādāya. 
Catūhi kho, thapatayo, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Katamehi catūhi? 
Idha, thapatayo, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
vigatamalamaccherena cetasā ajjhāgāraṁ vasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato. 
Imehi kho, thapatayo, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. 
Tumhe kho, thapatayo, buddhe aveccappasādena samannāgatā—
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. 
Dhamme …pe… 
saṅghe …pe… 
yaṁ kho pana kiñci kule deyyadhammaṁ sabbaṁ taṁ appaṭivibhattaṁ sīlavantehi kalyāṇadhammehi. 
Taṁ kiṁ maññatha, thapatayo, 
katividhā te kosalesu manussā ye tumhākaṁ samasamā, yadidaṁ—
dānasaṁvibhāge”ti? 
“Lābhā no, bhante, suladdhaṁ no, bhante. 
Yesaṁ no bhagavā evaṁ pajānātī”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.70 
7. Mahāpaññavagga 
Lahupaññāsutta 
“… Lahupaññatāya saṁvattantī”ti. 
Navamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.71 
7. Mahāpaññavagga 
Hāsapaññāsutta 
“… Hāsapaññatāya saṁvattantī”ti. 
Dasamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.72 
7. Mahāpaññavagga 
Javanapaññāsutta 
“… Javanapaññatāya saṁvattantī”ti. 
Ekādasamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.73 
7. Mahāpaññavagga 
Tikkhapaññāsutta 
“… Tikkhapaññatāya saṁvattantī”ti. 
Dvādasamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 55.74 
7. Mahāpaññavagga 
Nibbedhikapaññāsutta 
“… Nibbedhikapaññatāya saṁvattanti. 
Katame cattāro? 
Sappurisasaṁsevo, saddhammassavanaṁ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti—
ime kho, bhikkhave, cattā