Trưởng Lão Ni Kệ (Therīgāthā)

Therīgāthā 1.10 
Ekakanipāta 
Upasamātherīgāthā 
“Upasame tare oghaṁ, 
maccudheyyaṁ suduttaraṁ; 
Dhārehi antimaṁ dehaṁ, 
jetvā māraṁ savāhinin”ti. 
… Upasamā therī …. 

Therīgāthā 1.11 
Ekakanipāta 
Muttātherīgāthā 
“Sumuttā sādhumuttāmhi, 
tīhi khujjehi muttiyā; 
Udukkhalena musalena, 
patinā khujjakena ca; 
Muttāmhi jātimaraṇā, 
bhavanetti samūhatā”ti. 
… Muttā therī …. 

Therīgāthā 1.12 
Ekakanipāta 
Dhammadinnātherīgāthā 
“Chandajātā avasāyī, 
Manasā ca phuṭā siyā; 
Kāmesu appaṭibaddhacittā, 
Uddhaṁsotāti vuccatī”ti. 
… Dhammadinnā therī …. 

Therīgāthā 1.13 
Ekakanipāta 
Visākhātherīgāthā 
“Karotha buddhasāsanaṁ, 
yaṁ katvā nānutappati; 
Khippaṁ pādāni dhovitvā, 
ekamante nisīdathā”ti. 
… Visākhā therī …. 

Therīgāthā 1.14 
Ekakanipāta 
Sumanātherīgāthā 
“Dhātuyo dukkhato disvā, 
mā jātiṁ punarāgami; 
Bhave chandaṁ virājetvā, 
upasantā carissasī”ti. 
… Sumanā therī …. 

Therīgāthā 1.15 
Ekakanipāta 
Uttarātherīgāthā 
“Kāyena saṁvutā āsiṁ, 
vācāya uda cetasā; 
Samūlaṁ taṇhamabbuyha, 
sītibhūtāmhi nibbutā”ti. 
… Uttarā therī …. 

Therīgāthā 1.16 
Ekakanipāta 
Vuḍḍhapabbajitasumanātherīgāthā 
“Sukhaṁ tvaṁ vuḍḍhike sehi, 
katvā coḷena pārutā; 
Upasanto hi te rāgo, 
sītibhūtāsi nibbutā”ti. 
… Sumanā vuḍḍhapabbajitā therī …. 

Therīgāthā 1.17 
Ekakanipāta 
Dhammātherīgāthā 
“Piṇḍapātaṁ caritvāna, 
daṇḍamolubbha dubbalā; 
Vedhamānehi gattehi, 
tattheva nipatiṁ chamā; 
Disvā ādīnavaṁ kāye, 
atha cittaṁ vimucci me”ti. 
… Dhammā therī …. 

Therīgāthā 1.18 
Ekakanipāta 
Saṅghātherīgāthā 
“Hitvā ghare pabbajitvā, 
hitvā puttaṁ pasuṁ piyaṁ; 
Hitvā rāgañca dosañca, 
avijjañca virājiya; 
Samūlaṁ taṇhamabbuyha, 
upasantāmhi nibbutā”ti. 
… Saṅghā therī …. 
Ekakanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 1.1 
Ekakanipāta 
Aññatarātherīgāthā 
Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. 
“Sukhaṁ supāhi therike, 
Katvā coḷena pārutā; 
Upasanto hi te rāgo, 
Sukkhaḍākaṁ va kumbhiyan”ti. 
Itthaṁ sudaṁ aññatarā therī apaññātā bhikkhunī gāthaṁ abhāsitthāti. 

Therīgāthā 1.2 
Ekakanipāta 
Muttātherīgāthā 
“Mutte muccassu yogehi, 
cando rāhuggahā iva; 
Vippamuttena cittena, 
anaṇā bhuñja piṇḍakan”ti. 
Itthaṁ sudaṁ bhagavā muttaṁ sikkhamānaṁ imāya gāthāya abhiṇhaṁ ovadatīti. 

Therīgāthā 1.3 
Ekakanipāta 
Puṇṇātherīgāthā 
“Puṇṇe pūrassu dhammehi, 
Cando pannaraseriva; 
Paripuṇṇāya paññāya, 
Tamokhandhaṁ padālayā”ti. 
Itthaṁ sudaṁ puṇṇā therī gāthaṁ abhāsitthāti. 

Therīgāthā 1.4 
Ekakanipāta 
Tissātherīgāthā 
“Tisse sikkhassu sikkhāya, 
mā taṁ yogā upaccaguṁ; 
Sabbayogavisaṁyuttā, 
cara loke anāsavā”ti. 
… Tissā therī …. 

Therīgāthā 1.5 
Ekakanipāta 
Aññatarātissātherīgāthā 
“Tisse yuñjassu dhammehi, 
khaṇo taṁ mā upaccagā; 
Khaṇātītā hi socanti, 
nirayamhi samappitā”ti. 
… Aññatarā tissā therī …. 

Therīgāthā 1.6 
Ekakanipāta 
Dhīrātherīgāthā 
“Dhīre nirodhaṁ phusehi, 
Saññāvūpasamaṁ sukhaṁ; 
Ārādhayāhi nibbānaṁ, 
Yogakkhemamanuttaran”ti. 
… Dhīrā therī …. 

Therīgāthā 1.7 
Ekakanipāta 
Vīrātherīgāthā 
“Vīrā vīrehi dhammehi, 
bhikkhunī bhāvitindriyā; 
Dhāreti antimaṁ dehaṁ, 
jetvā māraṁ savāhinin”ti. 
… Vīrā therī …. 

Therīgāthā 1.8 
Ekakanipāta 
Mittātherīgāthā 
“Saddhāya pabbajitvāna, 
mitte mittaratā bhava; 
Bhāvehi kusale dhamme, 
yogakkhemassa pattiyā”ti. 
… Mittā therī …. 

Therīgāthā 1.9 
Ekakanipāta 
Bhadrātherīgāthā 
“Saddhāya pabbajitvāna, 
bhadre bhadraratā bhava; 
Bhāvehi kusale dhamme, 
yogakkhemamanuttaran”ti. 
… Bhadrā therī …. 

Therīgāthā 10.1 
Ekādasakanipāta 
Kisāgotamītherīgāthā 
“Kalyāṇamittatā muninā, 
lokaṁ ādissa vaṇṇitā; 
Kalyāṇamitte bhajamāno, 
api bālo paṇḍito assa. 
Bhajitabbā sappurisā, 
Paññā tathā vaḍḍhati bhajantānaṁ; 
Bhajamāno sappurise, 
Sabbehipi dukkhehi pamucceyya. 
Dukkhañca vijāneyya, 
Dukkhassa ca samudayaṁ nirodhaṁ; 
Aṭṭhaṅgikañca maggaṁ, 
Cattāripi ariyasaccāni”. 
“Dukkho itthibhāvo, 
Akkhāto purisadammasārathinā; 
Sapattikampi hi dukkhaṁ, 
Appekaccā sakiṁ vijātāyo. 
Galake api kantanti, 
Sukhumāliniyo visāni khādanti; 
Janamārakamajjhagatā, 
Ubhopi byasanāni anubhonti”. 
“Upavijaññā gacchantī, 
addasāhaṁ patiṁ mataṁ; 
Panthamhi vijāyitvāna, 
appattāva sakaṁ gharaṁ. 
Dve puttā kālakatā, 
Patī ca panthe mato kapaṇikāya; 
Mātā pitā ca bhātā, 
Ḍayhanti ca ekacitakāyaṁ”. 
“Khīṇakulīne kapaṇe, 
Anubhūtaṁ te dukhaṁ aparimāṇaṁ; 
Assū ca te pavattaṁ, 
Bahūni ca jātisahassāni. 
Vasitā susānamajjhe, 
Athopi khāditāni puttamaṁsāni; 
Hatakulikā sabbagarahitā, 
Matapatikā amatamadhigacchiṁ. 
Bhāvito me maggo, 
Ariyo aṭṭhaṅgiko amatagāmī; 
Nibbānaṁ sacchikataṁ, 
Dhammādāsaṁ avekkhiṁhaṁ. 
Ahamamhi kantasallā, 
Ohitabhārā katañhi karaṇīyaṁ; 
Kisā gotamī therī, 
Vimuttacittā imaṁ bhaṇī”ti. 
… Kisā gotamī therī …. 
Ekādasakanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 11.1 
Dvādasakanipāta 
Uppalavaṇṇātherīgāthā 
“Ubho mātā ca dhītā ca, 
mayaṁ āsuṁ sapattiyo; 
Tassā me ahu saṁvego, 
abbhuto lomahaṁsano. 
Dhiratthu kāmā asucī, 
duggandhā bahukaṇṭakā; 
Yattha mātā ca dhītā ca, 
sabhariyā mayaṁ ahuṁ. 
Kāmesvādīnavaṁ disvā, 
nekkhammaṁ daṭṭhu khemato; 
Sā pabbajjiṁ rājagahe, 
agārasmānagāriyaṁ. 
Pubbenivāsaṁ jānāmi, 
dibbacakkhu visodhitaṁ; 
Cetopariccañāṇañca, 
sotadhātu visodhitā. 
Iddhīpi me sacchikatā, 
patto me āsavakkhayo; 
Chaḷabhiññā sacchikatā, 
kataṁ buddhassa sāsanaṁ. 
Iddhiyā abhinimmitvā, 
caturassaṁ rathaṁ ahaṁ; 
Buddhassa pāde vanditvā, 
lokanāthassa tādino”. 
“Supupphitaggaṁ upagamma pādapaṁ, 
Ekā tuvaṁ tiṭṭhasi sālamūle; 
Na cāpi te dutiyo atthi koci, 
Bāle na tvaṁ bhāyasi dhuttakānaṁ”. 
“Sataṁ sahassānipi dhuttakānaṁ, 
Samāgatā edisakā bhaveyyuṁ; 
Lomaṁ na iñje napi sampavedhe, 
Kiṁ me tuvaṁ māra karissaseko. 
Esā antaradhāyāmi, 
kucchiṁ vā pavisāmi te; 
Bhamukantare tiṭṭhāmi, 
tiṭṭhantiṁ maṁ na dakkhasi. 
Cittamhi vasībhūtāhaṁ, 
iddhipādā subhāvitā; 
Chaḷabhiññā sacchikatā, 
kataṁ buddhassa sāsanaṁ. 
Sattisūlūpamā kāmā, 
khandhāsaṁ adhikuṭṭanā; 
Yaṁ tvaṁ ‘kāmaratiṁ’ brūsi, 
‘āratī’ dāni sā mama. 
Sabbattha vihatā nandī, 
Tamokhandho padālito; 
Evaṁ jānāhi pāpima, 
Nihato tvamasi antakā”ti. 
… Uppalavaṇṇā therī …. 
Dvādasakanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 12.1 
Soḷasakanipāta 
Puṇṇātherīgāthā 
“Udahārī ahaṁ sīte, 
sadā udakamotariṁ; 
Ayyānaṁ daṇḍabhayabhītā, 
vācādosabhayaṭṭitā. 
Kassa brāhmaṇa tvaṁ bhīto, 
sadā udakamotari; 
Vedhamānehi gattehi, 
sītaṁ vedayase bhusaṁ”. 
“Jānantī vata maṁ bhoti, 
puṇṇike paripucchasi; 
Karontaṁ kusalaṁ kammaṁ, 
rundhantaṁ katapāpakaṁ. 
Yo ca vuḍḍho daharo vā, 
pāpakammaṁ pakubbati; 
Dakābhisecanā sopi, 
pāpakammā pamuccati”. 
“Ko nu te idamakkhāsi, 
ajānantassa ajānako; 
Dakābhisecanā nāma, 
pāpakammā pamuccati. 
Saggaṁ nūna gamissanti, 
sabbe maṇḍūkakacchapā; 
Nāgā ca susumārā ca, 
ye caññe udake carā. 
Orabbhikā sūkarikā, 
macchikā migabandhakā; 
Corā ca vajjhaghātā ca, 
ye caññe pāpakammino; 
Dakābhisecanā tepi, 
pāpakammā pamuccare. 
Sace imā nadiyo te, 
pāpaṁ pubbe kataṁ vahuṁ; 
Puññampimā vaheyyuṁ te, 
tena tvaṁ paribāhiro. 
Yassa brāhmaṇa tvaṁ bhīto, 
sadā udakamotari; 
Tameva brahme mā kāsi, 
mā te sītaṁ chaviṁ hane”. 
“Kummaggapaṭipannaṁ maṁ, 
ariyamaggaṁ samānayi; 
Dakābhisecanā bhoti, 
imaṁ sāṭaṁ dadāmi te”. 
“Tuyheva sāṭako hotu, 
nāhamicchāmi sāṭakaṁ; 
Sace bhāyasi dukkhassa, 
sace te dukkhamappiyaṁ. 
Mākāsi pāpakaṁ kammaṁ, 
āvi vā yadi vā raho; 
Sace ca pāpakaṁ kammaṁ, 
karissasi karosi vā. 
Na te dukkhā pamutyatthi, 
upeccāpi palāyato; 
Sace bhāyasi dukkhassa, 
sace te dukkhamappiyaṁ. 
Upehi saraṇaṁ buddhaṁ, 
dhammaṁ saṅghañca tādinaṁ; 
Samādiyāhi sīlāni, 
taṁ te atthāya hehiti”. 
“Upemi saraṇaṁ buddhaṁ, 
dhammaṁ saṅghañca tādinaṁ; 
Samādiyāmi sīlāni, 
taṁ me atthāya hehiti. 
Brahmabandhu pure āsiṁ, 
ajjamhi saccabrāhmaṇo; 
Tevijjo vedasampanno, 
sottiyo camhi nhātako”ti. 
… Puṇṇā therī …. 
Soḷasakanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 13.1 
Vīsatinipāta 
Ambapālītherīgāthā 
“Kāḷakā bhamaravaṇṇasādisā, 
Vellitaggā mama muddhajā ahuṁ; 
Te jarāya sāṇavākasādisā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Vāsitova surabhī karaṇḍako, 
Pupphapūra mama uttamaṅgajo; 
Taṁ jarāyatha salomagandhikaṁ, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Kānanaṁva sahitaṁ suropitaṁ, 
Kocchasūcivicitaggasobhitaṁ; 
Taṁ jarāya viralaṁ tahiṁ tahiṁ, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Kaṇhakhandhakasuvaṇṇamaṇḍitaṁ, 
Sobhate suveṇīhilaṅkataṁ; 
Taṁ jarāya khalitaṁ siraṁ kataṁ, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Cittakārasukatāva lekhikā, 
Sobhare su bhamukā pure mama; 
Tā jarāya valibhippalambitā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Bhassarā surucirā yathā maṇī, 
Nettahesumabhinīlamāyatā; 
Te jarāyabhihatā na sobhare, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Saṇhatuṅgasadisī ca nāsikā, 
Sobhate su abhiyobbanaṁ pati; 
Sā jarāya upakūlitā viya, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Kaṅkaṇaṁva sukataṁ suniṭṭhitaṁ, 
Sobhare su mama kaṇṇapāḷiyo; 
Tā jarāya valibhippalambitā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Pattalīmakulavaṇṇasādisā, 
Sobhare su dantā pure mama; 
Te jarāya khaṇḍitā cāsitā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Kānanamhi vanasaṇḍacārinī, 
Kokilāva madhuraṁ nikūjihaṁ; 
Taṁ jarāya khalitaṁ tahiṁ tahiṁ, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Saṇhakamburiva suppamajjitā, 
Sobhate su gīvā pure mama; 
Sā jarāya bhaggā vināmitā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Vaṭṭapalighasadisopamā ubho, 
Sobhare su bāhā pure mama; 
Tā jarāya yatha pāṭalibbalitā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā, 
Sobhare su hatthā pure mama; 
Te jarāya yathā mūlamūlikā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Pīnavaṭṭasahituggatā ubho, 
Sobhare su thanakā pure mama; 
Thevikīva lambanti nodakā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Kañcanassa phalakaṁva sammaṭṭhaṁ, 
Sobhate su kāyo pure mama; 
So valīhi sukhumāhi otato, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Nāgabhogasadisopamā ubho, 
Sobhare su ūrū pure mama; 
Te jarāya yathā veḷunāḷiyo, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitā, 
Sobhare su jaṅghā pure mama; 
Tā jarāya tiladaṇḍakāriva, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Tūlapuṇṇasadisopamā ubho, 
Sobhare su pādā pure mama; 
Te jarāya phuṭitā valīmatā, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā. 
Ediso ahu ayaṁ samussayo, 
Jajjaro bahudukkhānamālayo; 
Sopalepapatito jarāgharo, 
Saccavādivacanaṁ anaññathā”. 
… Ambapālī therī …. 

Therīgāthā 13.2 
Vīsatinipāta 
Rohinītherīgāthā 
“‘Samaṇā’ti bhoti supi, 
‘samaṇā’ti pabujjhasi; 
Samaṇāneva kittesi, 
samaṇī nūna bhavissasi. 
Vipulaṁ annañca pānañca, 
samaṇānaṁ paveccasi; 
Rohinī dāni pucchāmi, 
kena te samaṇā piyā. 
Akammakāmā alasā, 
paradattūpajīvino; 
Āsaṁsukā sādukāmā, 
kena te samaṇā piyā”. 
“Cirassaṁ vata maṁ tāta, 
samaṇānaṁ paripucchasi; 
Tesaṁ te kittayissāmi, 
paññāsīlaparakkamaṁ. 
Kammakāmā analasā, 
kammaseṭṭhassa kārakā; 
Rāgaṁ dosaṁ pajahanti, 
tena me samaṇā piyā. 
Tīṇi pāpassa mūlāni, 
dhunanti sucikārino; 
Sabbaṁ pāpaṁ pahīnesaṁ, 
tena me samaṇā piyā. 
Kāyakammaṁ suci nesaṁ, 
vacīkammañca tādisaṁ; 
Manokammaṁ suci nesaṁ, 
tena me samaṇā piyā. 
Vimalā saṅkhamuttāva, 
suddhā santarabāhirā; 
Puṇṇā sukkāna dhammānaṁ, 
tena me samaṇā piyā. 
Bahussutā dhammadharā, 
ariyā dhammajīvino; 
Atthaṁ dhammañca desenti, 
tena me samaṇā piyā. 
Bahussutā dhammadharā, 
ariyā dhammajīvino; 
Ekaggacittā satimanto, 
tena me samaṇā piyā. 
Dūraṅgamā satimanto, 
mantabhāṇī anuddhatā; 
Dukkhassantaṁ pajānanti, 
tena me samaṇā piyā. 
Yasmā gāmā pakkamanti, 
na vilokenti kiñcanaṁ; 
Anapekkhāva gacchanti, 
tena me samaṇā piyā. 
Na te saṁ koṭṭhe openti, 
na kumbhiṁ na khaḷopiyaṁ; 
Pariniṭṭhitamesānā, 
tena me samaṇā piyā. 
Na te hiraññaṁ gaṇhanti, 
na suvaṇṇaṁ na rūpiyaṁ; 
Paccuppannena yāpenti, 
tena me samaṇā piyā. 
Nānākulā pabbajitā, 
nānājanapadehi ca; 
Aññamaññaṁ piyāyanti, 
tena me samaṇā piyā”. 
“Atthāya vata no bhoti, 
kule jātāsi rohinī; 
Saddhā buddhe ca dhamme ca, 
saṅghe ca tibbagāravā. 
Tuvaṁ hetaṁ pajānāsi, 
puññakkhettaṁ anuttaraṁ; 
Amhampi ete samaṇā, 
paṭigaṇhanti dakkhiṇaṁ. 
Patiṭṭhito hettha yañño, 
vipulo no bhavissati”; 
“Sace bhāyasi dukkhassa, 
sace te dukkhamappiyaṁ. 
Upehi saraṇaṁ buddhaṁ, 
dhammaṁ saṅghañca tādinaṁ; 
Samādiyāhi sīlāni, 
taṁ te atthāya hehiti”. 
“Upemi saraṇaṁ buddhaṁ, 
dhammaṁ saṅghañca tādinaṁ; 
Samādiyāmi sīlāni, 
taṁ me atthāya hehiti. 
Brahmabandhu pure āsiṁ, 
so idānimhi brāhmaṇo; 
Tevijjo sottiyo camhi, 
vedagū camhi nhātako”. 
… Rohinī therī …. 

Therīgāthā 13.3 
Vīsatinipāta 
Cāpātherīgāthā 
“Laṭṭhihattho pure āsi, 
so dāni migaluddako; 
Āsāya palipā ghorā, 
nāsakkhi pārametave. 
Sumattaṁ maṁ maññamānā, 
cāpā puttamatosayi; 
Cāpāya bandhanaṁ chetvā, 
pabbajissaṁ punopahaṁ”. 
“Mā me kujjhi mahāvīra, 
mā me kujjhi mahāmuni; 
Na hi kodhaparetassa, 
suddhi atthi kuto tapo”. 
“Pakkamissañca nāḷāto, 
kodha nāḷāya vacchati; 
Bandhantī itthirūpena, 
samaṇe dhammajīvino”. 
“Ehi kāḷa nivattassu, 
bhuñja kāme yathā pure; 
Ahañca te vasīkatā, 
ye ca me santi ñātakā”. 
“Etto cāpe catubbhāgaṁ, 
yathā bhāsasi tvañca me; 
Tayi rattassa posassa, 
uḷāraṁ vata taṁ siyā”. 
“Kāḷaṅginiṁva takkāriṁ, 
pupphitaṁ girimuddhani; 
Phullaṁ dālimalaṭṭhiṁva, 
antodīpeva pāṭaliṁ. 
Haricandanalittaṅgiṁ, 
kāsikuttamadhāriniṁ; 
Taṁ maṁ rūpavatiṁ santiṁ, 
kassa ohāya gacchasi”. 
“Sākuntikova sakuṇiṁ, 
yathā bandhitumicchati; 
Āharimena rūpena, 
na maṁ tvaṁ bādhayissasi”. 
“Imañca me puttaphalaṁ, 
kāḷa uppāditaṁ tayā; 
Taṁ maṁ puttavatiṁ santiṁ, 
kassa ohāya gacchasi”. 
“Jahanti putte sappaññā, 
tato ñātī tato dhanaṁ; 
Pabbajanti mahāvīrā, 
nāgo chetvāva bandhanaṁ”. 
“Idāni te imaṁ puttaṁ, 
Daṇḍena churikāya vā; 
Bhūmiyaṁ vā nisumbhissaṁ, 
Puttasokā na gacchasi”. 
“Sace puttaṁ siṅgālānaṁ, 
kukkurānaṁ padāhisi; 
Na maṁ puttakatte jammi, 
punarāvattayissasi”. 
“Handa kho dāni bhaddante, 
kuhiṁ kāḷa gamissasi; 
Katamaṁ gāmanigamaṁ, 
nagaraṁ rājadhāniyo”. 
“Ahumha pubbe gaṇino, 
Assamaṇā samaṇamānino; 
Gāmena gāmaṁ vicarimha, 
Nagare rājadhāniyo. 
Eso hi bhagavā buddho, 
nadiṁ nerañjaraṁ pati; 
Sabbadukkhappahānāya, 
dhammaṁ deseti pāṇinaṁ; 
Tassāhaṁ santikaṁ gacchaṁ, 
so me satthā bhavissati”. 
“Vandanaṁ dāni vajjāsi, 
lokanāthaṁ anuttaraṁ; 
Padakkhiṇañca katvāna, 
ādiseyyāsi dakkhiṇaṁ”. 
“Etaṁ kho labbhamamhehi, 
yathā bhāsasi tvañca me; 
Vandanaṁ dāni te vajjaṁ, 
lokanāthaṁ anuttaraṁ; 
Padakkhiṇañca katvāna, 
ādisissāmi dakkhiṇaṁ”. 
Tato ca kāḷo pakkāmi, 
nadiṁ nerañjaraṁ pati; 
So addasāsi sambuddhaṁ, 
desentaṁ amataṁ padaṁ. 
Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ, 
dukkhassa ca atikkamaṁ; 
Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, 
dukkhūpasamagāminaṁ. 
Tassa pādāni vanditvā, 
Katvāna naṁ padakkhiṇaṁ; 
Cāpāya ādisitvāna, 
Pabbajiṁ anagāriyaṁ; 
Tisso vijjā anuppattā, 
Kataṁ buddhassa sāsanaṁ. 
… Cāpā therī …. 

Therīgāthā 13.4 
Vīsatinipāta 
Sundarītherīgāthā 
“Petāni bhoti puttāni, 
khādamānā tuvaṁ pure; 
Tuvaṁ divā ca ratto ca, 
atīva paritappasi. 
Sājja sabbāni khāditvā, 
sataputtāni brāhmaṇī; 
Vāseṭṭhi kena vaṇṇena, 
na bāḷhaṁ paritappasi”. 
“Bahūni puttasatāni, 
ñātisaṅghasatāni ca; 
Khāditāni atītaṁse, 
mama tuyhañca brāhmaṇa. 
Sāhaṁ nissaraṇaṁ ñatvā, 
jātiyā maraṇassa ca; 
Na socāmi na rodāmi, 
na cāpi paritappayiṁ”. 
“Abbhutaṁ vata vāseṭṭhi, 
vācaṁ bhāsasi edisiṁ; 
Kassa tvaṁ dhammamaññāya, 
giraṁ bhāsasi edisiṁ”. 
“Esa brāhmaṇa sambuddho, 
nagaraṁ mithilaṁ pati; 
Sabbadukkhappahānāya, 
dhammaṁ desesi pāṇinaṁ. 
Tassa brahme arahato, 
dhammaṁ sutvā nirūpadhiṁ; 
Tattha viññātasaddhammā, 
puttasokaṁ byapānudiṁ”. 
“So ahampi gamissāmi, 
nagaraṁ mithilaṁ pati; 
Appeva maṁ so bhagavā, 
sabbadukkhā pamocaye”. 
Addasa brāhmaṇo buddhaṁ, 
vippamuttaṁ nirūpadhiṁ; 
Svassa dhammamadesesi, 
muni dukkhassa pāragū. 
Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ, 
dukkhassa ca atikkamaṁ; 
Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, 
dukkhūpasamagāminaṁ. 
Tattha viññātasaddhammo, 
pabbajjaṁ samarocayi; 
Sujāto tīhi rattīhi, 
tisso vijjā aphassayi. 
“Ehi sārathi gacchāhi, 
rathaṁ niyyādayāhimaṁ; 
Ārogyaṁ brāhmaṇiṁ vajja, 
‘pabbaji dāni brāhmaṇo; 
Sujāto tīhi rattīhi, 
tisso vijjā aphassayi’”. 
Tato ca rathamādāya, 
sahassañcāpi sārathi; 
Ārogyaṁ brāhmaṇiṁvoca, 
“pabbaji dāni brāhmaṇo; 
Sujāto tīhi rattīhi, 
tisso vijjā aphassayi”. 
“Etañcāhaṁ assarathaṁ, 
sahassañcāpi sārathi; 
Tevijjaṁ brāhmaṇaṁ sutvā, 
puṇṇapattaṁ dadāmi te”. 
“Tuyheva hotvassaratho, 
sahassañcāpi brāhmaṇi; 
Ahampi pabbajissāmi, 
varapaññassa santike”. 
“Hatthī gavassaṁ maṇikuṇḍalañca, 
Phītañcimaṁ gahavibhavaṁ pahāya; 
Pitā pabbajito tuyhaṁ, 
Bhuñja bhogāni sundarī; 
Tuvaṁ dāyādikā kule”. 
“Hatthī gavassaṁ maṇikuṇḍalañca, 
Rammaṁ cimaṁ gahavibhavaṁ pahāya; 
Pitā pabbajito mayhaṁ, 
Puttasokena aṭṭito; 
Ahampi pabbajissāmi, 
Bhātusokena aṭṭitā”. 
“So te ijjhatu saṅkappo, 
yaṁ tvaṁ patthesi sundarī; 
Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca, 
paṁsukūlañca cīvaraṁ; 
Etāni abhisambhontī, 
paraloke anāsavā”. 
“Sikkhamānāya me ayye, 
dibbacakkhu visodhitaṁ; 
Pubbenivāsaṁ jānāmi, 
yattha me vusitaṁ pure. 
Tuvaṁ nissāya kalyāṇi, 
theri saṅghassa sobhane; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanaṁ. 
Anujānāhi me ayye, 
icche sāvatthi gantave; 
Sīhanādaṁ nadissāmi, 
buddhaseṭṭhassa santike”. 
“Passa sundari satthāraṁ, 
hemavaṇṇaṁ harittacaṁ; 
Adantānaṁ dametāraṁ, 
sambuddhamakutobhayaṁ”. 
“Passa sundarimāyantiṁ, 
vippamuttaṁ nirūpadhiṁ; 
Vītarāgaṁ visaṁyuttaṁ, 
katakiccamanāsavaṁ. 
Bārāṇasito nikkhamma, 
tava santikamāgatā; 
Sāvikā te mahāvīra, 
pāde vandati sundarī. 
Tuvaṁ buddho tuvaṁ satthā, 
tuyhaṁ dhītāmhi brāhmaṇa; 
Orasā mukhato jātā, 
katakiccā anāsavā”. 
“Tassā te svāgataṁ bhadde, 
tato te adurāgataṁ; 
Evañhi dantā āyanti, 
satthu pādāni vandikā; 
Vītarāgā visaṁyuttā, 
katakiccā anāsavā”. 
… Sundarī therī …. 

Therīgāthā 13.5 
Vīsatinipāta 
Subhākammāradhītutherīgāthā 
“Daharāhaṁ suddhavasanā, 
yaṁ pure dhammamassuṇiṁ; 
Tassā me appamattāya, 
saccābhisamayo ahu. 
Tatohaṁ sabbakāmesu, 
bhusaṁ aratimajjhagaṁ; 
Sakkāyasmiṁ bhayaṁ disvā, 
nekkhammameva pīhaye. 
Hitvānahaṁ ñātigaṇaṁ, 
dāsakammakarāni ca; 
Gāmakhettāni phītāni, 
ramaṇīye pamodite. 
Pahāyahaṁ pabbajitā, 
sāpateyyamanappakaṁ; 
Evaṁ saddhāya nikkhamma, 
saddhamme suppavedite. 
Netaṁ assa patirūpaṁ, 
Ākiñcaññañhi patthaye; 
Yo jātarūpaṁ rajataṁ, 
Chaḍḍetvā punarāgame. 
Rajataṁ jātarūpaṁ vā, 
na bodhāya na santiyā; 
Netaṁ samaṇasāruppaṁ, 
na etaṁ ariyaddhanaṁ. 
Lobhanaṁ madanañcetaṁ, 
mohanaṁ rajavaḍḍhanaṁ; 
Sāsaṅkaṁ bahuāyāsaṁ, 
natthi cettha dhuvaṁ ṭhiti. 
Ettha rattā pamattā ca, 
saṅkiliṭṭhamanā narā; 
Aññamaññena byāruddhā, 
puthu kubbanti medhagaṁ. 
Vadho bandho parikleso, 
jāni sokapariddavo; 
Kāmesu adhipannānaṁ, 
dissate byasanaṁ bahuṁ. 
Taṁ maṁ ñātī amittāva, 
kiṁ vo kāmesu yuñjatha; 
Jānātha maṁ pabbajitaṁ, 
kāmesu bhayadassiniṁ. 
Na hiraññasuvaṇṇena, 
parikkhīyanti āsavā; 
Amittā vadhakā kāmā, 
sapattā sallabandhanā. 
Taṁ maṁ ñātī amittāva, 
kiṁ vo kāmesu yuñjatha; 
Jānātha maṁ pabbajitaṁ, 
muṇḍaṁ saṅghāṭipārutaṁ. 
Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca, 
paṁsukūlañca cīvaraṁ; 
Etaṁ kho mama sāruppaṁ, 
anagārūpanissayo. 
Vantā mahesīhi kāmā, 
ye dibbā ye ca mānusā; 
Khemaṭṭhāne vimuttā te, 
pattā te acalaṁ sukhaṁ. 
Māhaṁ kāmehi saṅgacchiṁ, 
yesu tāṇaṁ na vijjati; 
Amittā vadhakā kāmā, 
aggikkhandhūpamā dukhā. 
Paripantho esa bhayo, 
savighāto sakaṇṭako; 
Gedho suvisamo ceso, 
mahanto mohanāmukho. 
Upasaggo bhīmarūpo, 
kāmā sappasirūpamā; 
Ye bālā abhinandanti, 
andhabhūtā puthujjanā. 
Kāmapaṅkena sattā hi, 
bahū loke aviddasū; 
Pariyantaṁ na jānanti, 
jātiyā maraṇassa ca. 
Duggatigamanaṁ maggaṁ, 
manussā kāmahetukaṁ; 
Bahuṁ ve paṭipajjanti, 
attano rogamāvahaṁ. 
Evaṁ amittajananā, 
tāpanā saṅkilesikā; 
Lokāmisā bandhanīyā, 
kāmā maraṇabandhanā. 
Ummādanā ullapanā, 
kāmā cittappamaddino; 
Sattānaṁ saṅkilesāya, 
khippaṁ mārena oḍḍitaṁ. 
Anantādīnavā kāmā, 
bahudukkhā mahāvisā; 
Appassādā raṇakarā, 
sukkapakkhavisosanā. 
Sāhaṁ etādisaṁ katvā, 
byasanaṁ kāmahetukaṁ; 
Na taṁ paccāgamissāmi, 
nibbānābhiratā sadā. 
Raṇaṁ karitvā kāmānaṁ, 
sītibhāvābhikaṅkhinī; 
Appamattā vihassāmi, 
sabbasaṁyojanakkhaye. 
Asokaṁ virajaṁ khemaṁ, 
ariyaṭṭhaṅgikaṁ ujuṁ; 
Taṁ maggaṁ anugacchāmi, 
yena tiṇṇā mahesino”. 
“Imaṁ passatha dhammaṭṭhaṁ, 
subhaṁ kammāradhītaraṁ; 
Anejaṁ upasampajja, 
rukkhamūlamhi jhāyati. 
Ajjaṭṭhamī pabbajitā, 
saddhā saddhammasobhanā; 
Vinītuppalavaṇṇāya, 
tevijjā maccuhāyinī. 
Sāyaṁ bhujissā anaṇā, 
bhikkhunī bhāvitindriyā; 
Sabbayogavisaṁyuttā, 
katakiccā anāsavā”. 
Taṁ sakko devasaṅghena, 
upasaṅkamma iddhiyā; 
Namassati bhūtapati, 
subhaṁ kammāradhītaranti. 
… Subhā kammāradhītā therī …. 
Vīsatinipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 14.1 
Tiṁsanipāta 
Subhājīvakambavanikātherīgāthā 
Jīvakambavanaṁ rammaṁ, 
Gacchantiṁ bhikkhuniṁ subhaṁ; 
Dhuttako sannivāresi, 
Tamenaṁ abravī subhā. 
“Kiṁ te aparādhitaṁ mayā, 
Yaṁ maṁ ovariyāna tiṭṭhasi; 
Na hi pabbajitāya āvuso, 
Puriso samphusanāya kappati. 
Garuke mama satthusāsane, 
Yā sikkhā sugatena desitā; 
Parisuddhapadaṁ anaṅgaṇaṁ, 
Kiṁ maṁ ovariyāna tiṭṭhasi. 
Āvilacitto anāvilaṁ, 
Sarajo vītarajaṁ anaṅgaṇaṁ; 
Sabbattha vimuttamānasaṁ, 
Kiṁ maṁ ovariyāna tiṭṭhasi”. 
“Daharā ca apāpikā casi, 
Kiṁ te pabbajjā karissati; 
Nikkhipa kāsāyacīvaraṁ, 
Ehi ramāma supupphite vane. 
Madhurañca pavanti sabbaso, 
Kusumarajena samuṭṭhitā dumā; 
Paṭhamavasanto sukho utu, 
Ehi ramāma supupphite vane. 
Kusumitasikharā ca pādapā, 
Abhigajjantiva māluteritā; 
Kā tuyhaṁ rati bhavissati, 
Yadi ekā vanamogahissasi. 
Vāḷamigasaṅghasevitaṁ, 
Kuñjaramattakareṇuloḷitaṁ; 
Asahāyikā gantumicchasi, 
Rahitaṁ bhiṁsanakaṁ mahāvanaṁ. 
Tapanīyakatāva dhītikā, 
Vicarasi cittalateva accharā; 
Kāsikasukhumehi vaggubhi, 
Sobhasī suvasanehi nūpame. 
Ahaṁ tava vasānugo siyaṁ, 
Yadi viharemase kānanantare; 
Na hi matthi tayā piyattaro, 
Pāṇo kinnarimandalocane. 
Yadi me vacanaṁ karissasi, 
Sukhitā ehi agāramāvasa; 
Pāsādanivātavāsinī, 
Parikammaṁ te karontu nāriyo. 
Kāsikasukhumāni dhāraya, 
Abhiropehi ca mālavaṇṇakaṁ; 
Kañcanamaṇimuttakaṁ bahuṁ, 
Vividhaṁ ābharaṇaṁ karomi te. 
Sudhotarajapacchadaṁ subhaṁ, 
Gonakatūlikasanthataṁ navaṁ; 
Abhiruha sayanaṁ mahārahaṁ, 
Candanamaṇḍitasāragandhikaṁ. 
Uppalaṁ cudakā samuggataṁ, 
Yathā taṁ amanussasevitaṁ; 
Evaṁ tvaṁ brahmacārinī, 
Sakesaṅgesu jaraṁ gamissasi”. 
“Kiṁ te idha sārasammataṁ, 
Kuṇapapūramhi susānavaḍḍhane; 
Bhedanadhamme kaḷevare, 
Yaṁ disvā vimano udikkhasi”. 
“Akkhīni ca tūriyāriva, 
Kinnariyāriva pabbatantare; 
Tava me nayanāni dakkhiya, 
Bhiyyo kāmaratī pavaḍḍhati. 
Uppalasikharopamāni te, 
Vimale hāṭakasannibhe mukhe; 
Tava me nayanāni dakkhiya, 
Bhiyyo kāmaguṇo pavaḍḍhati. 
Api dūragatā saramhase, 
Āyatapamhe visuddhadassane; 
Na hi matthi tayā piyattaro, 
Nayanā kinnarimandalocane”. 
“Apathena payātumicchasi, 
Candaṁ kīḷanakaṁ gavesasi; 
Meruṁ laṅghetumicchasi, 
Yo tvaṁ buddhasutaṁ maggayasi. 
Natthi hi loke sadevake, 
Rāgo yatthapi dāni me siyā; 
Napi naṁ jānāmi kīriso, 
Atha maggena hato samūlako. 
Iṅgālakuyāva ujjhito, 
Visapattoriva aggito kato; 
Napi naṁ passāmi kīriso, 
Atha maggena hato samūlako. 
Yassā siyā apaccavekkhitaṁ, 
Satthā vā anupāsito siyā; 
Tvaṁ tādisikaṁ palobhaya, 
Jānantiṁ so imaṁ vihaññasi. 
Mayhañhi akkuṭṭhavandite, 
Sukhadukkhe ca satī upaṭṭhitā; 
Saṅkhatamasubhanti jāniya, 
Sabbattheva mano na limpati. 
Sāhaṁ sugatassa sāvikā, 
Maggaṭṭhaṅgikayānayāyinī; 
Uddhaṭasallā anāsavā, 
Suññāgāragatā ramāmahaṁ. 
Diṭṭhā hi mayā sucittitā, 
Sombhā dārukapillakāni vā; 
Tantīhi ca khīlakehi ca, 
Vinibaddhā vividhaṁ panaccakā. 
Tamhuddhaṭe tantikhīlake, 
Vissaṭṭhe vikale parikrite; 
Na vindeyya khaṇḍaso kate, 
Kimhi tattha manaṁ nivesaye. 
Tathūpamā dehakāni maṁ, 
Tehi dhammehi vinā na vattanti; 
Dhammehi vinā na vattati, 
Kimhi tattha manaṁ nivesaye. 
Yathā haritālena makkhitaṁ, 
Addasa cittikaṁ bhittiyā kataṁ; 
Tamhi te viparītadassanaṁ, 
Saññā mānusikā niratthikā. 
Māyaṁ viya aggato kataṁ, 
Supinanteva suvaṇṇapādapaṁ; 
Upagacchasi andha rittakaṁ, 
Janamajjheriva rupparūpakaṁ. 
Vaṭṭaniriva koṭarohitā, 
Majjhe pubbuḷakā saassukā; 
Pīḷakoḷikā cettha jāyati, 
Vividhā cakkhuvidhā ca piṇḍitā”. 
Uppāṭiya cārudassanā, 
Na ca pajjittha asaṅgamānasā; 
“Handa te cakkhuṁ harassu taṁ”, 
Tassa narassa adāsi tāvade. 
Tassa ca viramāsi tāvade, 
Rāgo tattha khamāpayī ca naṁ; 
“Sotthi siyā brahmacārinī, 
Na puno edisakaṁ bhavissati”. 
“Āsādiya edisaṁ janaṁ, 
Aggiṁ pajjalitaṁva liṅgiya; 
Gaṇhiya āsīvisaṁ viya, 
Api nu sotthi siyā khamehi no”. 
Muttā ca tato sā bhikkhunī, 
Agamī buddhavarassa santikaṁ; 
Passiya varapuññalakkhaṇaṁ, 
Cakkhu āsi yathā purāṇakanti. 
… Subhā jīvakambavanikā therī …. 
Tiṁsanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 15.1 
Cattālīsanipāta 
Isidāsītherīgāthā 
Nagaramhi kusumanāme, 
Pāṭaliputtamhi pathaviyā maṇḍe; 
Sakyakulakulīnāyo, 
Dve bhikkhuniyo hi guṇavatiyo. 
Isidāsī tattha ekā, 
Dutiyā bodhīti sīlasampannā ca; 
Jhānajjhāyanaratāyo, 
Bahussutāyo dhutakilesāyo. 
Tā piṇḍāya caritvā, 
Bhattatthaṁ kariya dhotapattāyo; 
Rahitamhi sukhanisinnā, 
Imā girā abbhudīresuṁ. 
“Pāsādikāsi ayye, 
Isidāsi vayopi te aparihīno; 
Kiṁ disvāna byālikaṁ, 
Athāsi nekkhammamanuyuttā”. 
Evamanuyuñjiyamānā sā, 
Rahite dhammadesanākusalā; 
Isidāsī vacanamabravi, 
“Suṇa bodhi yathāmhi pabbajitā”. 
“Ujjeniyā puravare, 
Mayhaṁ pitā sīlasaṁvuto seṭṭhi; 
Tassamhi ekadhītā, 
Piyā manāpā ca dayitā ca. 
Atha me sāketato varakā, 
Āgacchumuttamakulīnā; 
Seṭṭhī pahūtaratano, 
Tassa mamaṁ suṇhamadāsi tāto. 
Sassuyā sasurassa ca, 
Sāyaṁ pātaṁ paṇāmamupagamma; 
Sirasā karomi pāde, 
Vandāmi yathāmhi anusiṭṭhā. 
Yā mayhaṁ sāmikassa, 
Bhaginiyo bhātuno parijano vā; 
Tamekavarakampi disvā, 
Ubbiggā āsanaṁ demi. 
Annena ca pānena ca, 
Khajjena ca yañca tattha sannihitaṁ; 
Chādemi upanayāmi ca, 
Demi ca yaṁ yassa patirūpaṁ. 
Kālena upaṭṭhahitvā, 
Gharaṁ samupagamāmi ummāre; 
Dhovantī hatthapāde, 
Pañjalikā sāmikamupemi. 
Kocchaṁ pasādaṁ añjaniñca, 
Ādāsakañca gaṇhitvā; 
Parikammakārikā viya, 
Sayameva patiṁ vibhūsemi. 
Sayameva odanaṁ sādhayāmi, 
Sayameva bhājanaṁ dhovantī; 
Mātāva ekaputtakaṁ, 
Tathā bhattāraṁ paricarāmi. 
Evaṁ maṁ bhattikataṁ, 
Anurattaṁ kārikaṁ nihatamānaṁ; 
Uṭṭhāyikaṁ analasaṁ, 
Sīlavatiṁ dussate bhattā. 
So mātarañca pitarañca, 
Bhaṇati ‘āpucchahaṁ gamissāmi; 
Isidāsiyā na saha vacchaṁ, 
Ekāgārehaṁ saha vatthuṁ’. 
‘Mā evaṁ putta avaca, 
Isidāsī paṇḍitā paribyattā; 
Uṭṭhāyikā analasā, 
Kiṁ tuyhaṁ na rocate putta’. 
‘Na ca me hiṁsati kiñci, 
Na cahaṁ isidāsiyā saha vacchaṁ; 
Dessāva me alaṁ me, 
Apucchāhaṁ gamissāmi’. 
Tassa vacanaṁ suṇitvā, 
Sassu sasuro ca maṁ apucchiṁsu; 
‘Kissa tayā aparaddhaṁ, 
Bhaṇa vissaṭṭhā yathābhūtaṁ’. 
‘Napihaṁ aparajjhaṁ kiñci, 
Napi hiṁsemi na bhaṇāmi dubbacanaṁ; 
Kiṁ sakkā kātuyye, 
Yaṁ maṁ viddessate bhattā’. 
Te maṁ pitugharaṁ paṭinayiṁsu, 
Vimanā dukhena adhibhūtā; 
Puttamanurakkhamānā, 
‘Jitāmhase rūpiniṁ lakkhiṁ’. 
Atha maṁ adāsi tāto, 
Aḍḍhassa gharamhi dutiyakulikassa; 
Tato upaḍḍhasuṅkena, 
Yena maṁ vindatha seṭṭhi. 
Tassapi gharamhi māsaṁ, 
Avasiṁ atha sopi maṁ paṭiccharayi; 
Dāsīva upaṭṭhahantiṁ, 
Adūsikaṁ sīlasampannaṁ. 
Bhikkhāya ca vicarantaṁ, 
Damakaṁ dantaṁ me pitā bhaṇati; 
‘Hohisi me jāmātā, 
Nikkhipa poṭṭhiñca ghaṭikañca’. 
Sopi vasitvā pakkhaṁ, 
Atha tātaṁ bhaṇati ‘dehi me poṭṭhiṁ; 
Ghaṭikañca mallakañca, 
Punapi bhikkhaṁ carissāmi’. 
Atha naṁ bhaṇatī tāto, 
Ammā sabbo ca me ñātigaṇavaggo; 
‘Kiṁ te na kīrati idha, 
Bhaṇa khippaṁ taṁ te karihi’ti. 
Evaṁ bhaṇito bhaṇati, 
‘Yadi me attā sakkoti alaṁ mayhaṁ; 
Isidāsiyā na saha vacchaṁ, 
Ekagharehaṁ saha vatthuṁ’. 
Vissajjito gato so, 
Ahampi ekākinī vicintemi; 
‘Āpucchitūna gacchaṁ, 
Marituye vā pabbajissaṁ vā’. 
Atha ayyā jinadattā, 
Āgacchī gocarāya caramānā; 
Tātakulaṁ vinayadharī, 
Bahussutā sīlasampannā. 
Taṁ disvāna amhākaṁ, 
Uṭṭhāyāsanaṁ tassā paññāpayiṁ; 
Nisinnāya ca pāde, 
Vanditvā bhojanamadāsiṁ. 
Annena ca pānena ca, 
Khajjena ca yañca tattha sannihitaṁ; 
Santappayitvā avacaṁ, 
‘Ayye icchāmi pabbajituṁ’. 
Atha maṁ bhaṇatī tāto, 
‘Idheva puttaka carāhi tvaṁ dhammaṁ; 
Annena ca pānena ca, 
Tappaya samaṇe dvijātī ca’. 
Athahaṁ bhaṇāmi tātaṁ, 
Rodantī añjaliṁ paṇāmetvā; 
‘Pāpañhi mayā pakataṁ, 
Kammaṁ taṁ nijjaressāmi’. 
Atha maṁ bhaṇatī tāto, 
‘Pāpuṇa bodhiñca aggadhammañca; 
Nibbānañca labhassu, 
Yaṁ sacchikarī dvipadaseṭṭho’. 
Mātāpitū abhivādayitvā, 
Sabbañca ñātigaṇavaggaṁ; 
Sattāhaṁ pabbajitā, 
Tisso vijjā aphassayiṁ. 
Jānāmi attano satta, 
Jātiyo yassayaṁ phalavipāko; 
Taṁ tava ācikkhissaṁ, 
Taṁ ekamanā nisāmehi. 
Nagaramhi erakacche, 
Suvaṇṇakāro ahaṁ pahūtadhano; 
Yobbanamadena matto, 
So paradāraṁ asevihaṁ. 
Sohaṁ tato cavitvā, 
Nirayamhi apaccisaṁ ciraṁ; 
Pakko tato ca uṭṭhahitvā, 
Makkaṭiyā kucchimokkamiṁ. 
Sattāhajātakaṁ maṁ, 
Mahākapi yūthapo nillacchesi; 
Tassetaṁ kammaphalaṁ, 
Yathāpi gantvāna paradāraṁ. 
Sohaṁ tato cavitvā, 
Kālaṁ karitvā sindhavāraññe; 
Kāṇāya ca khañjāya ca, 
Eḷakiyā kucchimokkamiṁ. 
Dvādasa vassāni ahaṁ, 
Nillacchito dārake parivahitvā; 
Kimināvaṭṭo akallo, 
Yathāpi gantvāna paradāraṁ. 
Sohaṁ tato cavitvā, 
Govāṇijakassa gāviyā jāto; 
Vaccho lākhātambo, 
Nillacchito dvādase māse. 
Voḍhūna naṅgalamahaṁ, 
Sakaṭañca dhārayāmi; 
Andhovaṭṭo akallo, 
Yathāpi gantvāna paradāraṁ. 
Sohaṁ tato cavitvā, 
Vīthiyā dāsiyā ghare jāto; 
Neva mahilā na puriso, 
Yathāpi gantvāna paradāraṁ. 
Tiṁsativassamhi mato, 
Sākaṭikakulamhi dārikā jātā; 
Kapaṇamhi appabhoge, 
Dhanika purisapātabahulamhi. 
Taṁ maṁ tato satthavāho, 
Ussannāya vipulāya vaḍḍhiyā; 
Okaḍḍhati vilapantiṁ, 
Acchinditvā kulagharasmā. 
Atha soḷasame vasse, 
Disvā maṁ pattayobbanaṁ kaññaṁ; 
Orundhatassa putto, 
Giridāso nāma nāmena. 
Tassapi aññā bhariyā, 
Sīlavatī guṇavatī yasavatī ca; 
Anurattā bhattāraṁ, 
Tassāhaṁ viddesanamakāsiṁ. 
Tassetaṁ kammaphalaṁ, 
Yaṁ maṁ apakīritūna gacchanti; 
Dāsīva upaṭṭhahantiṁ, 
Tassapi anto kato mayā”ti. 
… Isidāsī therī …. 
Cattālīsanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 16.1 
Mahānipāta 
Sumedhātherīgāthā 
Mantāvatiyā nagare, 
Rañño koñcassa aggamahesiyā; 
Dhītā āsiṁ sumedhā, 
Pasāditā sāsanakarehi. 
Sīlavatī cittakathā, 
Bahussutā buddhasāsane vinitā; 
Mātāpitaro upagamma, 
Bhaṇati “ubhayo nisāmetha. 
Nibbānābhiratāhaṁ, 
Asassataṁ bhavagataṁ yadipi dibbaṁ; 
Kimaṅgaṁ pana tucchā kāmā, 
Appassādā bahuvighātā. 
Kāmā kaṭukā āsī, 
Visūpamā yesu mucchitā bālā; 
Te dīgharattaṁ niraye, 
Samappitā haññante dukkhitā. 
Socanti pāpakammā, 
Vinipāte pāpavaddhino sadā; 
Kāyena ca vācāya ca, 
Manasā ca asaṁvutā bālā. 
Bālā te duppaññā, 
Acetanā dukkhasamudayoruddhā; 
Desente ajānantā, 
Na bujjhare ariyasaccāni. 
Saccāni amma buddhavaradesitāni, 
Te bahutarā ajānantā ye; 
Abhinandanti bhavagataṁ, 
Pihenti devesu upapattiṁ. 
Devesupi upapatti, 
Asassatā bhavagate aniccamhi; 
Na ca santasanti bālā, 
Punappunaṁ jāyitabbassa. 
Cattāro vinipātā, 
Duve ca gatiyo kathañci labbhanti; 
Na ca vinipātagatānaṁ, 
Pabbajjā atthi nirayesu. 
Anujānātha maṁ ubhayo, 
Pabbajituṁ dasabalassa pāvacane; 
Appossukkā ghaṭissaṁ, 
Jātimaraṇappahānāya. 
Kiṁ bhavagate abhinanditena, 
Kāyakalinā asārena; 
Bhavataṇhāya nirodhā, 
Anujānātha pabbajissāmi. 
Buddhānaṁ uppādo vivajjito, 
Akkhaṇo khaṇo laddho; 
Sīlāni brahmacariyaṁ, 
Yāvajīvaṁ na dūseyyaṁ”. 
Evaṁ bhaṇati sumedhā, 
Mātāpitaro “na tāva āhāraṁ; 
Āharissaṁ gahaṭṭhā, 
Maraṇavasaṁ gatāva hessāmi”. 
Mātā dukkhitā rodati pitā ca, 
Assā sabbaso samabhihato; 
Ghaṭenti saññāpetuṁ, 
Pāsādatale chamāpatitaṁ. 
“Uṭṭhehi puttaka kiṁ soci, 
Tena dinnāsi vāraṇavatimhi; 
Rājā anīkaratto, 
Abhirūpo tassa tvaṁ dinnā. 
Aggamahesī bhavissasi, 
Anikarattassa rājino bhariyā; 
Sīlāni brahmacariyaṁ, 
Pabbajjā dukkarā puttaka. 
Rajje āṇā dhanamissariyaṁ, 
Bhogā sukhā daharikāsi; 
Bhuñjāhi kāmabhoge, 
Vāreyyaṁ hotu te putta”. 
Atha ne bhaṇati sumedhā, 
“Mā edisikāni bhavagatamasāraṁ; 
Pabbajjā vā hohiti, 
Maraṇaṁ vā me na ceva vāreyyaṁ. 
Kimiva pūtikāyamasuciṁ, 
Savanagandhaṁ bhayānakaṁ kuṇapaṁ; 
Abhisaṁviseyyaṁ bhastaṁ, 
Asakiṁ paggharitaṁ asucipuṇṇaṁ. 
Kimiva tahaṁ jānantī, 
Vikūlakaṁ maṁsasoṇitupalittaṁ; 
Kimikulālayaṁ sakuṇabhattaṁ, 
Kaḷevaraṁ kissa diyyati. 
Nibbuyhati susānaṁ, 
Aciraṁ kāyo apetaviññāṇo; 
Chuddho kaḷiṅgaraṁ viya, 
Jigucchamānehi ñātīhi. 
Chuddhūna naṁ susāne, 
Parabhattaṁ nhāyanti jigucchantā; 
Niyakā mātāpitaro, 
Kiṁ pana sādhāraṇā janatā. 
Ajjhositā asāre, 
Kaḷevare aṭṭhinhārusaṅghāte; 
Kheḷassuccārassava, 
Paripuṇṇe pūtikāyamhi. 
Yo naṁ vinibbhujitvā, 
Abbhantaramassa bāhiraṁ kayirā; 
Gandhassa asahamānā, 
Sakāpi mātā jiguccheyya. 
Khandhadhātuāyatanaṁ, 
Saṅkhataṁ jātimūlakaṁ dukkhaṁ; 
Yoniso anuvicinantī, 
Vāreyyaṁ kissa iccheyyaṁ. 
Divase divase tisatti, 
Satāni navanavā pateyyuṁ kāyamhi; 
Vassasatampi ca ghāto, 
Seyyo dukkhassa cevaṁ khayo. 
Ajjhupagacche ghātaṁ, 
Yo viññāyevaṁ satthuno vacanaṁ; 
‘Dīgho tesaṁ saṁsāro, 
Punappunaṁ haññamānānaṁ’. 
Devesu manussesu ca, 
Tiracchānayoniyā asurakāye; 
Petesu ca nirayesu ca, 
Aparimitā dissare ghātā. 
Ghātā nirayesu bahū, 
Vinipātagatassa pīḷiyamānassa; 
Devesupi attāṇaṁ, 
Nibbānasukhā paraṁ natthi. 
Pattā te nibbānaṁ, 
Ye yuttā dasabalassa pāvacane; 
Appossukkā ghaṭenti, 
Jātimaraṇappahānāya. 
Ajjeva tātabhinikkha- 
missaṁ bhogehi kiṁ asārehi; 
Nibbinnā me kāmā, 
Vantasamā tālavatthukatā”. 
Sā cevaṁ bhaṇati pitaram- 
anīkaratto ca yassa sā dinnā; 
Upayāsi vāraṇavate, 
Vāreyyamupaṭṭhite kāle. 
Atha asitanicitamuduke, 
Kese khaggena chindiya sumedhā; 
Pāsādaṁ pidahitvā, 
Paṭhamajjhānaṁ samāpajji. 
Sā ca tahiṁ samāpannā, 
Anīkaratto ca āgato nagaraṁ; 
Pāsāde ca sumedhā, 
Aniccasaññaṁ subhāveti. 
Sā ca manasi karoti, 
Anīkaratto ca āruhī turitaṁ; 
Maṇikanakabhūsitaṅgo, 
Katañjalī yācati sumedhaṁ. 
“Rajje āṇādhanamissa- 
riyaṁ bhogā sukhā daharikāsi; 
Bhuñjāhi kāmabhoge, 
Kāmasukhā dullabhā loke. 
Nissaṭṭhaṁ te rajjaṁ, 
Bhoge bhuñjassu dehi dānāni; 
Mā dummanā ahosi, 
Mātāpitaro te dukkhitā”. 
Taṁ taṁ bhaṇati sumedhā, 
Kāmehi anatthikā vigatamohā; 
“Mā kāme abhinandi, 
Kāmesvādīnavaṁ passa. 
Cātuddīpo rājā, 
Mandhātā āsi kāmabhoginamaggo; 
Atitto kālaṅkato, 
Na cassa paripūritā icchā. 
Satta ratanāni vasseyya, 
Vuṭṭhimā dasadisā samantena; 
Na catthi titti kāmānaṁ, 
Atittāva maranti narā. 
Asisūnūpamā kāmā, 
kāmā sappasiropamā; 
Ukkopamā anudahanti, 
aṭṭhikaṅkala sannibhā. 
Aniccā adhuvā kāmā, 
bahudukkhā mahāvisā; 
Ayoguḷova santatto, 
aghamūlā dukhapphalā. 
Rukkhapphalūpamā kāmā, 
maṁsapesūpamā dukhā; 
Supinopamā vañcaniyā, 
kāmā yācitakūpamā. 
Sattisūlūpamā kāmā, 
rogo gaṇḍo aghaṁ nighaṁ; 
Aṅgārakāsusadisā, 
aghamūlaṁ bhayaṁ vadho. 
Evaṁ bahudukkhā kāmā, 
akkhātā antarāyikā; 
Gacchatha na me bhavagate, 
vissāso atthi attano. 
Kiṁ mama paro karissati, 
Attano sīsamhi ḍayhamānamhi; 
Anubandhe jarāmaraṇe, 
Tassa ghātāya ghaṭitabbaṁ”. 
Dvāraṁ apāpuritvānahaṁ, 
Mātāpitaro anīkarattañca; 
Disvāna chamaṁ nisinne, 
Rodante idamavocaṁ. 
“Dīgho bālānaṁ saṁsāro, 
Punappunañca rodataṁ; 
Anamatagge pitu maraṇe, 
Bhātu vadhe attano ca vadhe. 
Assu thaññaṁ rudhiraṁ, 
Saṁsāraṁ anamataggato saratha; 
Sattānaṁ saṁsarataṁ, 
Sarāhi aṭṭhīnañca sannicayaṁ. 
Sara caturodadhī, 
Upanīte assuthaññarudhiramhi; 
Sara ekakappamaṭṭhīnaṁ, 
Sañcayaṁ vipulena samaṁ. 
Anamatagge saṁsarato, 
Mahiṁ jambudīpamupanītaṁ; 
Kolaṭṭhimattaguḷikā, 
Mātā mātusveva nappahonti. 
Tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁ, 
Upanītaṁ anamataggato sara; 
Caturaṅgulikā ghaṭikā, 
Pitupitusveva nappahonti. 
Sara kāṇakacchapaṁ pubba- 
samudde aparato ca yugachiddaṁ; 
Siraṁ tassa ca paṭimukkaṁ, 
Manussalābhamhi opammaṁ. 
Sara rūpaṁ pheṇapiṇḍopam- 
assa kāyakalino asārassa; 
Khandhe passa anicce, 
Sarāhi niraye bahuvighāte. 
Sara kaṭasiṁ vaḍḍhente, 
Punappunaṁ tāsu tāsu jātīsu; 
Sara kumbhīlabhayāni ca, 
Sarāhi cattāri saccāni. 
Amatamhi vijjamāne, 
Kiṁ tava pañcakaṭukena pītena; 
Sabbā hi kāmaratiyo, 
Kaṭukatarā pañcakaṭukena. 
Amatamhi vijjamāne, 
Kiṁ tava kāmehi ye pariḷāhā; 
Sabbā hi kāmaratiyo, 
Jalitā kuthitā kampitā santāpitā. 
Asapattamhi samāne, 
Kiṁ tava kāmehi ye bahusapattā; 
Rājaggicoraudakappiyehi, 
Sādhāraṇā kāmā bahusapattā. 
Mokkhamhi vijjamāne, 
Kiṁ tava kāmehi yesu vadhabandho; 
Kāmesu hi asakāmā, 
Vadhabandhadukhāni anubhonti. 
Ādīpitā tiṇukkā, 
Gaṇhantaṁ dahanti neva muñcantaṁ; 
Ukkopamā hi kāmā, 
Dahanti ye te na muñcanti. 
Mā appakassa hetu, 
Kāmasukhassa vipulaṁ jahī sukhaṁ; 
Mā puthulomova baḷisaṁ, 
Gilitvā pacchā vihaññasi. 
Kāmaṁ kāmesu damassu, 
Tāva sunakhova saṅkhalābaddho; 
Kāhinti khu taṁ kāmā, 
Chātā sunakhaṁva caṇḍālā. 
Aparimitañca dukkhaṁ, 
Bahūni ca cittadomanassāni; 
Anubhohisi kāmayutto, 
Paṭinissaja addhuve kāme. 
Ajaramhi vijjamāne, 
Kiṁ tava kāmehi yesu jarā; 
Maraṇabyādhigahitā, 
Sabbā sabbattha jātiyo. 
Idamajaramidamamaraṁ, 
Idamajarāmaraṁ padamasokaṁ; 
Asapattamasambādhaṁ, 
Akhalitamabhayaṁ nirupatāpaṁ. 
Adhigatamidaṁ bahūhi, 
Amataṁ ajjāpi ca labhanīyamidaṁ; 
Yo yoniso payuñjati, 
Na ca sakkā aghaṭamānena”. 
Evaṁ bhaṇati sumedhā, 
Saṅkhāragate ratiṁ alabhamānā; 
Anunentī anikarattaṁ, 
Kese ca chamaṁ khipi sumedhā. 
Uṭṭhāya anikaratto, 
Pañjaliko yācatassā pitaraṁ so; 
“Vissajjetha sumedhaṁ, 
Pabbajituṁ vimokkhasaccadassā”. 
Vissajjitā mātāpitūhi, 
pabbaji sokabhayabhītā; 
Cha abhiññā sacchikatā, 
aggaphalaṁ sikkhamānāya. 
Acchariyamabbhutaṁ taṁ, 
Nibbānaṁ āsi rājakaññāya; 
Pubbenivāsacaritaṁ, 
Yathā byākari pacchime kāle. 
“Bhagavati koṇāgamane, 
Saṅghārāmamhi navanivesamhi; 
Sakhiyo tisso janiyo, 
Vihāradānaṁ adāsimha. 
Dasakkhattuṁ satakkhattuṁ, 
Dasasatakkhattuṁ satāni ca satakkhattuṁ; 
Devesu uppajjimha, 
Ko pana vādo manussesu. 
Devesu mahiddhikā ahumha, 
Mānusakamhi ko pana vādo; 
Sattaratanassa mahesī, 
Itthiratanaṁ ahaṁ āsiṁ. 
So hetu so pabhavo, 
Taṁ mūlaṁ sāva sāsane khantī; 
Taṁ paṭhamasamodhānaṁ, 
Taṁ dhammaratāya nibbānaṁ. 
Evaṁ karonti ye sadda- 
hanti vacanaṁ anomapaññassa; 
Nibbindanti bhavagate, 
Nibbinditvā virajjantī”ti. 
Itthaṁ sudaṁ sumedhā therī gāthāyo abhāsitthāti. 
Mahānipāto niṭṭhito. 
Samattā therīgāthāyo 
Gāthāsatāni cattāri, 
asīti puna cuddasa; 
Theriyekuttarasatā, 
sabbā tā āsavakkhayāti. 
Therīgāthāpāḷi niṭṭhitā. 

Therīgāthā 2.10 
Dukanipāta 
Sāmātherīgāthā 
“Catukkhattuṁ pañcakkhattuṁ, 
vihārā upanikkhamiṁ; 
Aladdhā cetaso santiṁ, 
citte avasavattinī; 
Tassā me aṭṭhamī ratti, 
yato taṇhā samūhatā. 
Bahūhi dukkhadhammehi, 
appamādaratāya me; 
Taṇhakkhayo anuppatto, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Sāmā therī …. 
Dukanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 2.1 
Dukanipāta 
Abhirūpanandātherīgāthā 
“Āturaṁ asuciṁ pūtiṁ, 
passa nande samussayaṁ; 
Asubhāya cittaṁ bhāvehi, 
ekaggaṁ susamāhitaṁ. 
Animittañca bhāvehi, 
mānānusayamujjaha; 
Tato mānābhisamayā, 
upasantā carissasī”ti. 
Itthaṁ sudaṁ abhirūpanandā therī gāthāyo abhāsitthāti. 

Therīgāthā 2.2 
Dukanipāta 
Jentātherīgāthā 
“Ye ime satta bojjhaṅgā, 
maggā nibbānapattiyā; 
Bhāvitā te mayā sabbe, 
yathā buddhena desitā. 
Diṭṭho hi me so bhagavā, 
antimoyaṁ samussayo; 
Vikkhīṇo jātisaṁsāro, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
Itthaṁ sudaṁ jentā therī gāthāyo abhāsitthāti. 

Therīgāthā 2.3 
Dukanipāta 
Sumaṅgalamātātherīgāthā 
“Sumuttikā sumuttikā, 
Sādhumuttikāmhi musalassa; 
Ahiriko me chattakaṁ vāpi, 
Ukkhalikā me deḍḍubhaṁ vāti. 
Rāgañca ahaṁ dosañca, 
Cicciṭi cicciṭīti vihanāmi; 
Sā rukkhamūlamupagamma, 
Aho sukhanti sukhato jhāyāmī”ti. 
… Sumaṅgalamātā therī …. 

Therīgāthā 2.4 
Dukanipāta 
Aḍḍhakāsitherīgāthā 
“Yāva kāsijanapado, 
suṅko me tatthako ahu; 
Taṁ katvā negamo agghaṁ, 
aḍḍhenagghaṁ ṭhapesi maṁ. 
Atha nibbindahaṁ rūpe, 
nibbindañca virajjahaṁ; 
Mā puna jātisaṁsāraṁ, 
sandhāveyyaṁ punappunaṁ; 
Tisso vijjā sacchikatā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Aḍḍhakāsi therī …. 

Therīgāthā 2.5 
Dukanipāta 
Cittātherīgāthā 
“Kiñcāpi khomhi kisikā, 
gilānā bāḷhadubbalā; 
Daṇḍamolubbha gacchāmi, 
pabbataṁ abhirūhiya. 
Saṅghāṭiṁ nikkhipitvāna, 
pattakañca nikujjiya; 
Sele khambhesimattānaṁ, 
tamokhandhaṁ padāliyā”ti. 
… Cittā therī …. 

Therīgāthā 2.6 
Dukanipāta 
Mettikātherīgāthā 
“Kiñcāpi khomhi dukkhitā, 
dubbalā gatayobbanā; 
Daṇḍamolubbha gacchāmi, 
pabbataṁ abhirūhiya. 
Nikkhipitvāna saṅghāṭiṁ, 
pattakañca nikujjiya; 
Nisinnā camhi selamhi, 
atha cittaṁ vimucci me; 
Tisso vijjā anuppattā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Mettikā therī …. 

Therīgāthā 2.7 
Dukanipāta 
Mittātherīgāthā 
“Cātuddasiṁ pañcadasiṁ, 
yā ca pakkhassa aṭṭhamī; 
Pāṭihāriyapakkhañca, 
aṭṭhaṅgasusamāgataṁ. 
Uposathaṁ upāgacchiṁ, 
devakāyābhinandinī; 
Sājja ekena bhattena, 
muṇḍā saṅghāṭipārutā; 
Devakāyaṁ na patthehaṁ, 
vineyya hadaye daran”ti. 
… Mittā therī …. 

Therīgāthā 2.8 
Dukanipāta 
Abhayamātutherīgāthā 
“Uddhaṁ pādatalā amma, 
adho ve kesamatthakā; 
Paccavekkhassumaṁ kāyaṁ, 
asuciṁ pūtigandhikaṁ. 
Evaṁ viharamānāya, 
sabbo rāgo samūhato; 
Pariḷāho samucchinno, 
sītibhūtāmhi nibbutā”ti. 
… Abhayamātā therī …. 

Therīgāthā 2.9 
Dukanipāta 
Abhayātherīgāthā 
“Abhaye bhiduro kāyo, 
yattha satā puthujjanā; 
Nikkhipissāmimaṁ dehaṁ, 
sampajānā satīmatī. 
Bahūhi dukkhadhammehi, 
appamādaratāya me; 
Taṇhakkhayo anuppatto, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Abhayā therī …. 

Therīgāthā 3.1 
Tikanipāta 
Aparāsāmātherīgāthā 
“Paṇṇavīsativassāni, 
yato pabbajitāya me; 
Nābhijānāmi cittassa, 
samaṁ laddhaṁ kudācanaṁ. 
Aladdhā cetaso santiṁ, 
citte avasavattinī; 
Tato saṁvegamāpādiṁ, 
saritvā jinasāsanaṁ. 
Bahūhi dukkhadhammehi, 
appamādaratāya me; 
Taṇhakkhayo anuppatto, 
kataṁ buddhassa sāsanaṁ; 
Ajja me sattamī ratti, 
yato taṇhā visositā”ti. 
… Aparā sāmā therī …. 

Therīgāthā 3.2 
Tikanipāta 
Uttamātherīgāthā 
“Catukkhattuṁ pañcakkhattuṁ, 
vihārā upanikkhamiṁ; 
Aladdhā cetaso santiṁ, 
citte avasavattinī. 
Sā bhikkhuniṁ upagacchiṁ, 
yā me saddhāyikā ahu; 
Sā me dhammamadesesi, 
khandhāyatanadhātuyo. 
Tassā dhammaṁ suṇitvāna, 
Yathā maṁ anusāsi sā; 
Sattāhaṁ ekapallaṅkena, 
Nisīdiṁ pītisukhasamappitā; 
Aṭṭhamiyā pāde pasāresiṁ, 
Tamokhandhaṁ padāliyā”ti. 
… Uttamā therī …. 

Therīgāthā 3.3 
Tikanipāta 
Aparāuttamātherīgāthā 
“Ye ime satta bojjhaṅgā, 
maggā nibbānapattiyā; 
Bhāvitā te mayā sabbe, 
yathā buddhena desitā. 
Suññatassānimittassa, 
lābhinīhaṁ yadicchakaṁ; 
Orasā dhītā buddhassa, 
nibbānābhiratā sadā. 
Sabbe kāmā samucchinnā, 
ye dibbā ye ca mānusā; 
Vikkhīṇo jātisaṁsāro, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
… Aparā uttamā therī …. 

Therīgāthā 3.4 
Tikanipāta 
Dantikātherīgāthā 
“Divāvihārā nikkhamma, 
gijjhakūṭamhi pabbate; 
Nāgaṁ ogāhamuttiṇṇaṁ, 
nadītīramhi addasaṁ. 
Puriso aṅkusamādāya, 
‘dehi pādan’ti yācati; 
Nāgo pasārayī pādaṁ, 
puriso nāgamāruhi. 
Disvā adantaṁ damitaṁ, 
manussānaṁ vasaṁ gataṁ; 
Tato cittaṁ samādhesiṁ, 
khalu tāya vanaṁ gatā”ti. 
… Dantikā therī …. 

Therīgāthā 3.5 
Tikanipāta 
Ubbiritherīgāthā 
“Amma jīvāti vanamhi kandasi, 
Attānaṁ adhigaccha ubbiri; 
Cullāsītisahassāni, 
Sabbā jīvasanāmikā; 
Etamhāḷāhane daḍḍhā, 
Tāsaṁ kamanusocasi”. 
“Abbahī vata me sallaṁ, 
duddasaṁ hadayassitaṁ; 
Yaṁ me sokaparetāya, 
dhītusokaṁ byapānudi. 
Sājja abbūḷhasallāhaṁ, 
Nicchātā parinibbutā; 
Buddhaṁ dhammañca saṅghañca, 
Upemi saraṇaṁ munin”ti. 
… Ubbirī therī …. 

Therīgāthā 3.6 
Tikanipāta 
Sukkātherīgāthā 
“Kiṁme katā rājagahe manussā, 
Madhuṁ pītāva acchare; 
Ye sukkaṁ na upāsanti, 
Desentiṁ buddhasāsanaṁ. 
Tañca appaṭivānīyaṁ, 
asecanakamojavaṁ; 
Pivanti maññe sappaññā, 
valāhakamivaddhagū. 
Sukkā sukkehi dhammehi, 
vītarāgā samāhitā; 
Dhāreti antimaṁ dehaṁ, 
jetvā māraṁ savāhinin”ti. 
… Sukkā therī …. 

Therīgāthā 3.7 
Tikanipāta 
Selātherīgāthā 
“Natthi nissaraṇaṁ loke, 
kiṁ vivekena kāhasi; 
Bhuñjāhi kāmaratiyo, 
māhu pacchānutāpinī”. 
“Sattisūlūpamā kāmā, 
khandhāsaṁ adhikuṭṭanā; 
Yaṁ tvaṁ ‘kāmaratiṁ’ brūsi, 
‘aratī’ dāni sā mama. 
Sabbattha vihatā nandī, 
Tamokhandho padālito; 
Evaṁ jānāhi pāpima, 
Nihato tvamasi antakā”ti. 
… Selā therī …. 

Therīgāthā 3.8 
Tikanipāta 
Somātherīgāthā 
“Yaṁ taṁ isīhi pattabbaṁ, 
ṭhānaṁ durabhisambhavaṁ; 
Na taṁ dvaṅgulapaññāya, 
sakkā pappotumitthiyā”. 
“Itthibhāvo no kiṁ kayirā, 
cittamhi susamāhite; 
Ñāṇamhi vattamānamhi, 
sammā dhammaṁ vipassato. 
Sabbattha vihatā nandī, 
Tamokhandho padālito; 
Evaṁ jānāhi pāpima, 
Nihato tvamasi antakā”ti. 
… Somā therī …. 
Tikanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 4.1 
Catukkanipāta 
Bhaddākāpilānītherīgāthā 
“Putto buddhassa dāyādo, 
kassapo susamāhito; 
Pubbenivāsaṁ yovedi, 
saggāpāyañca passati. 
Atho jātikkhayaṁ patto, 
abhiññāvosito muni; 
Etāhi tīhi vijjāhi, 
tevijjo hoti brāhmaṇo. 
Tatheva bhaddā kāpilānī, 
tevijjā maccuhāyinī; 
Dhāreti antimaṁ dehaṁ, 
jetvā māraṁ savāhiniṁ. 
Disvā ādīnavaṁ loke, 
ubho pabbajitā mayaṁ; 
Tyamha khīṇāsavā dantā, 
sītibhūtamha nibbutā”ti. 
… Bhaddā kāpilānī therī …. 
Catukkanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 5.10 
Pañcakanipāta 
Paṭācārātherīgāthā 
“Naṅgalehi kasaṁ khettaṁ, 
bījāni pavapaṁ chamā; 
Puttadārāni posentā, 
dhanaṁ vindanti māṇavā. 
Kimahaṁ sīlasampannā, 
satthusāsanakārikā; 
Nibbānaṁ nādhigacchāmi, 
akusītā anuddhatā. 
Pāde pakkhālayitvāna, 
udakesu karomahaṁ; 
Pādodakañca disvāna, 
thalato ninnamāgataṁ. 
Tato cittaṁ samādhesiṁ, 
assaṁ bhadraṁvajāniyaṁ; 
Tato dīpaṁ gahetvāna, 
vihāraṁ pāvisiṁ ahaṁ; 
Seyyaṁ olokayitvāna, 
mañcakamhi upāvisiṁ. 
Tato sūciṁ gahetvāna, 
vaṭṭiṁ okassayāmahaṁ; 
Padīpasseva nibbānaṁ, 
vimokkho ahu cetaso”ti. 
… Paṭācārā therī …. 

Therīgāthā 5.11 
Pañcakanipāta 
Tiṁsamattātherīgāthā 
“Musalāni gahetvāna, 
dhaññaṁ koṭṭenti māṇavā; 
Puttadārāni posentā, 
dhanaṁ vindanti māṇavā. 
Karotha buddhasāsanaṁ, 
yaṁ katvā nānutappati; 
Khippaṁ pādāni dhovitvā, 
ekamante nisīdatha; 
Cetosamathamanuyuttā, 
karotha buddhasāsanaṁ”. 
Tassā tā vacanaṁ sutvā, 
paṭācārāya sāsanaṁ; 
Pāde pakkhālayitvāna, 
ekamantaṁ upāvisuṁ; 
Cetosamathamanuyuttā, 
akaṁsu buddhasāsanaṁ. 
Rattiyā purime yāme, 
pubbajātimanussaruṁ; 
Rattiyā majjhime yāme, 
dibbacakkhuṁ visodhayuṁ; 
Rattiyā pacchime yāme, 
tamokhandhaṁ padālayuṁ. 
Uṭṭhāya pāde vandiṁsu, 
“katā te anusāsanī; 
Indaṁva devā tidasā, 
saṅgāme aparājitaṁ; 
Purakkhatvā vihassāma, 
tevijjāmha anāsavā”ti. 
Itthaṁ sudaṁ tiṁsamattā therī bhikkhuniyo paṭācārāya santike aññaṁ byākariṁsūti. 

Therīgāthā 5.12 
Pañcakanipāta 
Candātherīgāthā 
“Duggatāhaṁ pure āsiṁ, 
vidhavā ca aputtikā; 
Vinā mittehi ñātīhi, 
bhattacoḷassa nādhigaṁ. 
Pattaṁ daṇḍañca gaṇhitvā, 
bhikkhamānā kulā kulaṁ; 
Sītuṇhena ca ḍayhantī, 
satta vassāni cārihaṁ. 
Bhikkhuniṁ puna disvāna, 
annapānassa lābhiniṁ; 
Upasaṅkamma avocaṁ, 
‘pabbajjaṁ anagāriyaṁ’. 
Sā ca maṁ anukampāya, 
pabbājesi paṭācārā; 
Tato maṁ ovaditvāna, 
paramatthe niyojayi. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
akāsiṁ anusāsaniṁ; 
Amogho ayyāyovādo, 
tevijjāmhi anāsavā”ti. 
… Candā therī …. 
Pañcakanipāto niṭṭhito. 

Therīgāthā 5.1 
Pañcakanipāta 
Aññataratherīgāthā 
“Paṇṇavīsativassāni, 
yato pabbajitā ahaṁ; 
Nāccharāsaṅghātamattampi, 
cittassūpasamajjhagaṁ. 
Aladdhā cetaso santiṁ, 
kāmarāgenavassutā; 
Bāhā paggayha kandantī, 
vihāraṁ pāvisiṁ ahaṁ. 
Sā bhikkhuniṁ upāgacchiṁ, 
yā me saddhāyikā ahu; 
Sā me dhammamadesesi, 
khandhāyatanadhātuyo. 
Tassā dhammaṁ suṇitvāna, 
ekamante upāvisiṁ; 
Pubbenivāsaṁ jānāmi, 
dibbacakkhu visodhitaṁ. 
Cetopariccañāṇañca, 
sotadhātu visodhitā; 
Iddhīpi me sacchikatā, 
patto me āsavakkhayo; 
Chaḷabhiññā sacchikatā, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Aññatarā therī …. 

Therīgāthā 5.2 
Pañcakanipāta 
Vimalātherīgāthā 
“Mattā vaṇṇena rūpena, 
sobhaggena yasena ca; 
Yobbanena cupatthaddhā, 
aññāsamatimaññihaṁ. 
Vibhūsetvā imaṁ kāyaṁ, 
sucittaṁ bālalāpanaṁ; 
Aṭṭhāsiṁ vesidvāramhi, 
luddo pāsamivoḍḍiya. 
Piḷandhanaṁ vidaṁsentī, 
guyhaṁ pakāsikaṁ bahuṁ; 
Akāsiṁ vividhaṁ māyaṁ, 
ujjagghantī bahuṁ janaṁ. 
Sājja piṇḍaṁ caritvāna, 
muṇḍā saṅghāṭipārutā; 
Nisinnā rukkhamūlamhi, 
avitakkassa lābhinī. 
Sabbe yogā samucchinnā, 
ye dibbā ye ca mānusā; 
Khepetvā āsave sabbe, 
sītibhūtāmhi nibbutā”ti. 
… Vimalā purāṇagaṇikā therī …. 

Therīgāthā 5.3 
Pañcakanipāta 
Sīhātherīgāthā 
“Ayoniso manasikārā, 
kāmarāgena aṭṭitā; 
Ahosiṁ uddhatā pubbe, 
citte avasavattinī. 
Pariyuṭṭhitā klesehi, 
subhasaññānuvattinī; 
Samaṁ cittassa na labhiṁ, 
rāgacittavasānugā. 
Kisā paṇḍu vivaṇṇā ca, 
satta vassāni cārihaṁ; 
Nāhaṁ divā vā rattiṁ vā, 
sukhaṁ vindiṁ sudukkhitā. 
Tato rajjuṁ gahetvāna, 
pāvisiṁ vanamantaraṁ; 
Varaṁ me idha ubbandhaṁ, 
yañca hīnaṁ punācare. 
Daḷhapāsaṁ karitvāna, 
rukkhasākhāya bandhiya; 
Pakkhipiṁ pāsaṁ gīvāyaṁ, 
atha cittaṁ vimucci me”ti. 
… Sīhā therī …. 

Therīgāthā 5.4 
Pañcakanipāta 
Sundarīnandātherīgāthā 
“Āturaṁ asuciṁ pūtiṁ, 
passa nande samussayaṁ; 
Asubhāya cittaṁ bhāvehi, 
ekaggaṁ susamāhitaṁ. 
Yathā idaṁ tathā etaṁ, 
yathā etaṁ tathā idaṁ; 
Duggandhaṁ pūtikaṁ vāti, 
bālānaṁ abhinanditaṁ. 
Evametaṁ avekkhantī, 
rattindivamatanditā; 
Tato sakāya paññāya, 
abhinibbijjha dakkhisaṁ”. 
“Tassā me appamattāya, 
vicinantiyā yoniso; 
Yathābhūtaṁ ayaṁ kāyo, 
diṭṭho santarabāhiro. 
Atha nibbindahaṁ kāye, 
ajjhattañca virajjahaṁ; 
Appamattā visaṁyuttā, 
upasantāmhi nibbutā”ti. 
… Sundarīnandā therī …. 

Therīgāthā 5.5 
Pañcakanipāta 
Nanduttarātherīgāthā 
“Aggiṁ candañca sūriyañca, 
devatā ca namassihaṁ; 
Nadītitthāni gantvāna, 
udakaṁ oruhāmihaṁ. 
Bahūvatasamādānā, 
aḍḍhaṁ sīsassa olikhiṁ; 
Chamāya seyyaṁ kappemi, 
rattiṁ bhattaṁ na bhuñjahaṁ. 
Vibhūsāmaṇḍanaratā, 
nhāpanucchādanehi ca; 
Upakāsiṁ imaṁ kāyaṁ, 
kāmarāgena aṭṭitā. 
Tato saddhaṁ labhitvāna, 
pabbajiṁ anagāriyaṁ; 
Disvā kāyaṁ yathābhūtaṁ, 
kāmarāgo samūhato. 
Sabbe bhavā samucchinnā, 
icchā ca patthanāpi ca; 
Sabbayogavisaṁyuttā, 
santiṁ pāpuṇi cetaso”ti. 
… Nanduttarā therī …. 

Therīgāthā 5.6 
Pañcakanipāta 
Mittākāḷītherīgāthā 
“Saddhāya pabbajitvāna, 
agārasmānagāriyaṁ; 
Vicariṁhaṁ tena tena, 
lābhasakkāraussukā. 
Riñcitvā paramaṁ atthaṁ, 
hīnamatthaṁ asevihaṁ; 
Kilesānaṁ vasaṁ gantvā, 
sāmaññatthaṁ na bujjhihaṁ. 
Tassā me ahu saṁvego, 
nisinnāya vihārake; 
Ummaggapaṭipannāmhi, 
taṇhāya vasamāgatā. 
Appakaṁ jīvitaṁ mayhaṁ, 
jarā byādhi ca maddati; 
Purāyaṁ bhijjati kāyo, 
na me kālo pamajjituṁ. 
Yathābhūtamavekkhantī, 
khandhānaṁ udayabbayaṁ; 
Vimuttacittā uṭṭhāsiṁ, 
kataṁ buddhassa sāsanan”ti. 
… Mittā kāḷī therī …. 

Therīgāthā 5.7 
Pañcakanipāta 
Sakulātherīgāthā 
“Agārasmiṁ vasantīhaṁ, 
dhammaṁ sutvāna bhikkhuno; 
Addasaṁ virajaṁ dhammaṁ, 
nibbānaṁ padamaccutaṁ. 
Sāhaṁ puttaṁ dhītarañca, 
dhanadhaññañca chaḍḍiya; 
Kese chedāpayitvāna, 
pabbajiṁ anagāriyaṁ. 
Sikkhamānā ahaṁ santī, 
bhāventī maggamañjasaṁ; 
Pahāsiṁ rāgadosañca, 
tadekaṭṭhe ca āsave. 
Bhikkhunī upasampajja, 
pubbajātimanussariṁ; 
Dibbacakkhu visodhitaṁ, 
vimalaṁ sādhubhāvitaṁ. 
Saṅkhāre parato disvā, 
hetujāte palokite; 
Pahāsiṁ āsave sabbe, 
sītibhūtāmhi nibbutā”ti. 
… Sakulā therī …. 

Therīgāthā 5.8 
Pañcakanipāta 
Soṇātherīgāthā 
“Dasa putte vijāyitvā, 
asmiṁ rūpasamussaye; 
Tatohaṁ dubbalā jiṇṇā, 
bhikkhuniṁ upasaṅkamiṁ. 
Sā me dhammamadesesi, 
khandhāyatanadhātuyo; 
Tassā dhammaṁ suṇitvāna, 
kese chetvāna pabbajiṁ. 
Tassā me sikkhamānāya, 
dibbacakkhu visodhitaṁ; 
Pubbenivāsaṁ jānāmi, 
yattha me vusitaṁ pure. 
Animittañca bhāvemi, 
ekaggā susamāhitā; 
Anantarāvimokkhāsiṁ, 
anupādāya nibbutā. 
Pañcakkhandhā pariññātā, 
tiṭṭhanti chinnamūlakā; 
Dhi tavatthu jare jamme, 
natthi dāni punabbhavo”ti. 
… Soṇā therī …. 

Therīgāthā 5.9 
Pañcakanipāta 
Bhaddākuṇḍalakesātherīgāthā 
“Lūnakesī paṅkadharī, 
ekasāṭī pure cariṁ; 
Avajje vajjamatinī, 
vajje cāvajjadassinī. 
Divāvihārā nikkhamma, 
gijjhakūṭamhi pabbate; 
Addasaṁ virajaṁ buddhaṁ, 
bhikkhusaṅghapurakkhataṁ. 
Nihacca jāṇuṁ vanditvā, 
sammukh