Phật Sử (Buddhavaṃsa)

ikubbanaṁ katvā, 
jino devapuraṁ gato; 
Vasate tattha sambuddho, 
silāya paṇḍukambale. 
Pakaraṇe satta desento, 
vassaṁ vasati so muni; 
Dasakoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Tassāpi devadevassa, 
eko āsi samāgamo; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Tiṁsabhikkhusahassānaṁ, 
tadā āsi samāgamo; 
Oghānamatikkantānaṁ, 
bhijjitānañca maccuyā. 
Ahaṁ tena samayena, 
pabbato nāma khattiyo; 
Mittāmaccehi sampanno, 
anantabalavāhano. 
Sambuddhadassanaṁ gantvā, 
sutvā dhammamanuttaraṁ; 
Nimantetvā sajinasaṅghaṁ, 
dānaṁ datvā yadicchakaṁ. 
Pattuṇṇaṁ cīnapaṭṭañca, 
koseyyaṁ kambalampi ca; 
Sovaṇṇapādukañceva, 
adāsiṁ satthusāvake. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
saṅghamajjhe nisīdiya; 
‘Imamhi bhaddake kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Ahu kapilavhayā rammā, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Sabbaññutaṁ gavesanto, 
dānaṁ datvā naruttame; 
Ohāyāhaṁ mahārajjaṁ, 
pabbajiṁ jinasantike. 
Nagaraṁ sobhavatī nāma, 
sobho nāmāsi khattiyo; 
Vasate tattha nagare, 
sambuddhassa mahākulaṁ. 
Brāhmaṇo yaññadatto ca, 
āsi buddhassa so pitā; 
Uttarā nāma janikā, 
koṇāgamanassa satthuno. 
Tīṇi vassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Tusitasantusitasantuṭṭhā, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Anūnasoḷasasahassāni, 
Nāriyo samalaṅkatā; 
Rucigattā nāma nārī, 
Satthavāho nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
hatthiyānena nikkhami; 
Chamāsaṁ padhānacāraṁ, 
acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
koṇāgamananāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
migadāye naruttamo. 
Bhiyyaso uttaro nāma, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Sotthijo nāmupaṭṭhāko, 
koṇāgamanassa satthuno. 
Samuddā uttarā ceva, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
udumbaroti pavuccati. 
Uggo ca somadevo ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Sīvalā ceva sāmā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Uccattanena so buddho, 
tiṁsahatthasamuggato; 
Ukkāmukhe yathā kambu, 
evaṁ raṁsīhi maṇḍito. 
Tiṁsavassasahassāni, 
āyu buddhassa tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Dhammacetiṁ samussetvā, 
dhammadussavibhūsitaṁ; 
Dhammapupphaguḷaṁ katvā, 
nibbuto so sasāvako. 
Mahāvilāso tassa jano, 
siridhammappakāsano; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Koṇāgamano sambuddho, 
Pabbatārāmamhi nibbuto; 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
Tesu tesu padesato”ti. 
Koṇāgamanassa bhagavato vaṁso tevīsatimo. 

Buddhavaṁsa 
26. Kassapabuddhavaṁsa 
“Koṇāgamanassa aparena, 
Sambuddho dvipaduttamo; 
Kassapo nāma gottena, 
Dhammarājā pabhaṅkaro. 
Sañchaḍḍitaṁ kulamūlaṁ, 
bahvannapānabhojanaṁ; 
Datvāna yācake dānaṁ, 
pūrayitvāna mānasaṁ; 
Usabhova āḷakaṁ bhetvā, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Dhammacakkaṁ pavattente, 
kassape lokanāyake; 
Vīsakoṭisahassānaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Catumāsaṁ yadā buddho, 
loke carati cārikaṁ; 
Dasakoṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Yamakaṁ vikubbanaṁ katvā, 
ñāṇadhātuṁ pakittayi; 
Pañcakoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sudhammā devapure ramme, 
tattha dhammaṁ pakittayi; 
Tīṇikoṭisahassānaṁ, 
devānaṁ bodhayī jino. 
Naradevassa yakkhassa, 
apare dhammadesane; 
Etesānaṁ abhisamayā, 
gaṇanāto asaṅkhiyā. 
Tassāpi devadevassa, 
eko āsi samāgamo; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Vīsabhikkhusahassānaṁ, 
tadā āsi samāgamo; 
Atikkantabhavantānaṁ, 
hirisīlena tādinaṁ. 
Ahaṁ tadā māṇavako, 
jotipāloti vissuto; 
Ajjhāyako mantadharo, 
tiṇṇaṁ vedāna pāragū. 
Lakkhaṇe itihāse ca, 
sadhamme pāramiṁ gato; 
Bhūmantalikkhakusalo, 
katavijjo anāvayo. 
Kassapassa bhagavato, 
ghaṭīkāro nāmupaṭṭhāko; 
Sagāravo sappatisso, 
nibbuto tatiye phale. 
Ādāya maṁ ghaṭīkāro, 
upagañchi kassapaṁ jinaṁ; 
Tassa dhammaṁ suṇitvāna, 
pabbajiṁ tassa santike. 
Āraddhavīriyo hutvā, 
vattāvattesu kovido; 
Na kvaci parihāyāmi, 
pūresiṁ jinasāsanaṁ. 
Yāvatā buddhabhaṇitaṁ, 
navaṅgaṁ jinasāsanaṁ; 
Sabbaṁ pariyāpuṇitvāna, 
sobhayiṁ jinasāsanaṁ. 
Mama acchariyaṁ disvā, 
sopi buddho viyākari; 
‘Imamhi bhaddake kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Ahu kapilavhayā rammā, 
nikkhamitvā tathāgato; 
Padhānaṁ padahitvāna, 
katvā dukkarakārikaṁ. 
Ajapālarukkhamūle, 
nisīditvā tathāgato; 
Tattha pāyāsaṁ paggayha, 
nerañjaramupehiti. 
Nerañjarāya tīramhi, 
pāyāsaṁ paribhuñjiya; 
Paṭiyattavaramaggena, 
bodhimūlamupehiti. 
Tato padakkhiṇaṁ katvā, 
bodhimaṇḍaṁ anuttaro; 
Aparājitaṭṭhānamhi, 
bodhipallaṅkamuttame; 
Pallaṅkena nisīditvā, 
bujjhissati mahāyaso. 
Imassa janikā mātā, 
māyā nāma bhavissati; 
Pitā suddhodano nāma, 
ayaṁ hessati gotamo. 
Anāsavā vītarāgā, 
santacittā samāhitā; 
Kolito upatisso ca, 
aggā hessanti sāvakā; 
Ānando nāmupaṭṭhāko, 
upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ. 
Khemā uppalavaṇṇā ca, 
aggā hessanti sāvikā; 
Anāsavā santacittā, 
vītarāgā samāhitā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
assatthoti pavuccati. 
Citto hatthāḷavako ca, 
aggā hessantupaṭṭhakā; 
Nandamātā ca uttarā, 
aggā hessantupaṭṭhikā’. 
Idaṁ sutvāna vacanaṁ, 
assamassa mahesino; 
Āmoditā naramarū, 
buddhabījaṁ kira ayaṁ. 
Ukkuṭṭhisaddā pavattanti, 
apphoṭenti hasanti ca; 
Katañjalī namassanti, 
dasasahassī sadevakā. 
‘Yadimassa lokanāthassa, 
virajjhissāma sāsanaṁ; 
Anāgatamhi addhāne, 
hessāma sammukhā imaṁ. 
Yathā manussā nadiṁ tarantā, 
Paṭititthaṁ virajjhiya; 
Heṭṭhā titthe gahetvāna, 
Uttaranti mahānadiṁ. 
Evamevaṁ mayaṁ sabbe, 
yadi muñcāmimaṁ jinaṁ; 
Anāgatamhi addhāne, 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Evamahaṁ saṁsaritvā, 
parivajjento anācaraṁ; 
Dukkarañca kataṁ mayhaṁ, 
bodhiyāyeva kāraṇā. 
Nagaraṁ bārāṇasī nāma, 
kikī nāmāsi khattiyo; 
Vasate tattha nagare, 
sambuddhassa mahākulaṁ. 
Brāhmaṇo brahmadattova, 
āsi buddhassa so pitā; 
Dhanavatī nāma janikā, 
kassapassa mahesino. 
Duve vassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Haṁso yaso sirinando, 
tayo pāsādamuttamā. 
Tisoḷasasahassāni, 
Nāriyo samalaṅkatā; 
Sunandā nāma sā nārī, 
Vijitaseno nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
pāsādenābhinikkhami; 
Sattāhaṁ padhānacāraṁ, 
acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
kassapo lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
migadāye naruttamo. 
Tisso ca bhāradvājo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Sabbamitto nāmupaṭṭhāko, 
kassapassa mahesino. 
Anuḷā uruvelā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
nigrodhoti pavuccati. 
Sumaṅgalo ghaṭikāro ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Vicitasenā bhaddā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Uccattanena so buddho, 
vīsatiratanuggato; 
Vijjulaṭṭhīva ākāse, 
candova gahapūrito. 
Vīsativassasahassāni, 
āyu tassa mahesino; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Dhammataḷākaṁ māpayitvā, 
sīlaṁ datvā vilepanaṁ; 
Dhammadussaṁ nivāsetvā, 
dhammamālaṁ vibhajjiya. 
Dhammavimalamādāsaṁ, 
ṭhapayitvā mahājane; 
Keci nibbānaṁ patthentā, 
passantu me alaṅkaraṁ. 
Sīlakañcukaṁ datvāna, 
jhānakavacavammitaṁ; 
Dhammacammaṁ pārupitvā, 
datvā sannāhamuttamaṁ. 
Satiphalakaṁ datvāna, 
tikhiṇañāṇakuntimaṁ; 
Dhammakhaggavaraṁ datvā, 
sīlasaṁsaggamaddanaṁ. 
Tevijjābhūsanaṁ datvāna, 
āveḷaṁ caturo phale; 
Chaḷabhiññābharaṇaṁ datvā, 
dhammapupphapiḷandhanaṁ. 
Saddhammapaṇḍaracchattaṁ, 
datvā pāpanivāraṇaṁ; 
Māpayitvābhayaṁ pupphaṁ, 
nibbuto so sasāvako. 
Eso hi sammāsambuddho, 
appameyyo durāsado; 
Eso hi dhammaratano, 
svākkhāto ehipassiko. 
Eso hi saṅgharatano, 
suppaṭipanno anuttaro; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Mahākassapo jino satthā, 
Setabyārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa jinathūpo, 
Yojanubbedhamuggato”ti. 
Kassapassa bhagavato vaṁso catuvīsatimo. 

Buddhavaṁsa 
27. Gotamabuddhavaṁsa 
“Ahametarahi sambuddho, 
gotamo sakyavaḍḍhano; 
Padhānaṁ padahitvāna, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Brahmunā yācito santo, 
dhammacakkaṁ pavattayiṁ; 
Aṭṭhārasannaṁ koṭīnaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Tato parañca desente, 
naradevasamāgame; 
Gaṇanāya na vattabbo, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Idhevāhaṁ etarahi, 
ovadiṁ mama atrajaṁ; 
Gaṇanāya na vattabbo, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Ekosi sannipāto me, 
sāvakānaṁ mahesinaṁ; 
Aḍḍhateḷasasatānaṁ, 
bhikkhūnāsi samāgamo. 
Virocamāno vimalo, 
bhikkhusaṅghassa majjhago; 
Dadāmi patthitaṁ sabbaṁ, 
maṇīva sabbakāmado. 
Phalamākaṅkhamānānaṁ, 
bhavacchandajahesinaṁ; 
Catusaccaṁ pakāsemi, 
anukampāya pāṇinaṁ. 
Dasavīsasahassānaṁ, 
dhammābhisamayo ahu; 
Ekadvinnaṁ abhisamayo, 
gaṇanāto asaṅkhiyo. 
Vitthārikaṁ bāhujaññaṁ, 
iddhaṁ phītaṁ suphullitaṁ; 
Idha mayhaṁ sakyamunino, 
sāsanaṁ suvisodhitaṁ. 
Anāsavā vītarāgā, 
santacittā samāhitā; 
Bhikkhūnekasatā sabbe, 
parivārenti maṁ sadā. 
Idāni ye etarahi, 
jahanti mānusaṁ bhavaṁ; 
Appattamānasā sekhā, 
te bhikkhū viññugarahitā. 
Ariyañca santhomayantā, 
sadā dhammaratā janā; 
Bujjhissanti satimanto, 
saṁsārasaritaṁ gatā. 
Nagaraṁ kapilavatthu me, 
rājā suddhodano pitā; 
Mayhaṁ janettikā mātā, 
māyādevīti vuccati. 
Ekūnatiṁsavassāni, 
agāraṁ ajjhahaṁ vasiṁ; 
Rammo surammo subhako, 
tayo pāsādamuttamā. 
Cattārīsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Bhaddakañcanā nāma nārī, 
rāhulo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
assayānena nikkhamiṁ; 
Chabbassaṁ padhānacāraṁ, 
acariṁ dukkaraṁ ahaṁ. 
Bārāṇasiyaṁ isipatane, 
Cakkaṁ pavattitaṁ mayā; 
Ahaṁ gotamasambuddho, 
Saraṇaṁ sabbapāṇinaṁ. 
Kolito upatisso ca, 
dve bhikkhū aggasāvakā; 
Ānando nāmupaṭṭhāko, 
santikāvacaro mama; 
Khemā uppalavaṇṇā ca, 
bhikkhunī aggasāvikā. 
Citto hatthāḷavako ca, 
aggupaṭṭhākupāsakā; 
Nandamātā ca uttarā, 
aggupaṭṭhākupāsikā. 
Ahaṁ assatthamūlamhi, 
patto sambodhimuttamaṁ; 
Byāmappabhā sadā mayhaṁ, 
soḷasahatthamuggatā. 
Appaṁ vassasataṁ āyu, 
idānetarahi vijjati; 
Tāvatā tiṭṭhamānohaṁ, 
tāremi janataṁ bahuṁ. 
Ṭhapayitvāna dhammukkaṁ, 
pacchimaṁ janabodhanaṁ; 
Ahampi nacirasseva, 
saddhiṁ sāvakasaṅghato; 
Idheva parinibbissaṁ, 
aggīvāhārasaṅkhayā. 
Tāni ca atulatejāni, 
Imāni ca dasabalāni; 
Ayañca guṇadhāraṇo deho, 
Dvattiṁsavaralakkhaṇavicitto. 
Dasa disā pabhāsetvā, 
Sataraṁsīva chappabhā; 
Sabbaṁ tamantarahissanti, 
Nanu rittā sabbasaṅkhārā”ti. 
Gotamassa bhagavato vaṁso pañcavīsatimo. 

Buddhavaṁsa 
28. Buddhapakiṇṇakakaṇḍa 
Aparimeyyito kappe, 
caturo āsuṁ vināyakā; 
Taṇhaṅkaro medhaṅkaro, 
athopi saraṇaṅkaro; 
Dīpaṅkaro ca sambuddho, 
ekakappamhi te jinā. 
Dīpaṅkarassa aparena, 
koṇḍañño nāma nāyako; 
Ekova ekakappamhi, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Dīpaṅkarassa bhagavato, 
koṇḍaññassa ca satthuno; 
Etesaṁ antarā kappā, 
gaṇanāto asaṅkhiyā. 
Koṇḍaññassa aparena, 
maṅgalo nāma nāyako; 
Tesampi antarā kappā, 
gaṇanāto asaṅkhiyā. 
Maṅgalo ca sumano ca, 
revato sobhito muni; 
Tepi buddhā ekakappe, 
cakkhumanto pabhaṅkarā. 
Sobhitassa aparena, 
anomadassī mahāyaso; 
Tesampi antarā kappā, 
gaṇanāto asaṅkhiyā. 
Anomadassī padumo, 
nārado cāpi nāyako; 
Tepi buddhā ekakappe, 
tamantakārakā munī. 
Nāradassa aparena, 
Padumuttaro nāma nāyako; 
Ekakappamhi uppanno, 
Tāresi janataṁ bahuṁ. 
Nāradassa bhagavato, 
padumuttarassa satthuno; 
Tesampi antarā kappā, 
gaṇanāto asaṅkhiyā. 
Kappasatasahassamhi, 
eko āsi mahāmuni; 
Padumuttaro lokavidū, 
āhutīnaṁ paṭiggaho. 
Tiṁsakappasahassamhi, 
duve āsuṁ vināyakā; 
Sumedho ca sujāto ca, 
orato padumuttarā. 
Aṭṭhārase kappasate, 
tayo āsuṁ vināyakā; 
Piyadassī atthadassī, 
dhammadassī ca nāyakā. 
Orato ca sujātassa, 
sambuddhā dvipaduttamā; 
Ekakappamhi te buddhā, 
loke appaṭipuggalā. 
Catunnavutito kappe, 
eko āsi mahāmuni; 
Siddhattho so lokavidū, 
sallakatto anuttaro. 
Dvenavute ito kappe, 
duve āsuṁ vināyakā; 
Tisso phusso ca sambuddhā, 
asamā appaṭipuggalā. 
Ekanavutito kappe, 
vipassī nāma nāyako; 
Sopi buddho kāruṇiko, 
satte mocesi bandhanā. 
Ekatiṁse ito kappe, 
duve āsuṁ vināyakā; 
Sikhī ca vessabhū ceva, 
asamā appaṭipuggalā. 
Imamhi bhaddake kappe, 
tayo āsuṁ vināyakā; 
Kakusandho koṇāgamano, 
kassapo cāpi nāyako. 
Ahametarahi sambuddho, 
metteyyo cāpi hessati; 
Etepime pañca buddhā, 
dhīrā lokānukampakā. 
Etesaṁ dhammarājūnaṁ, 
Aññesaṁnekakoṭinaṁ; 
Ācikkhitvāna taṁ maggaṁ, 
Nibbutā te sasāvakāti. 
Buddhapakiṇṇakakaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ. 

Buddhavaṁsa 
29. Dhātubhājanīyakathā 
Mahāgotamo jinavaro, 
kusināramhi nibbuto; 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
tesu tesu padesato. 
Eko ajātasattussa, 
eko vesāliyā pure; 
Eko kapilavatthusmiṁ, 
eko ca allakappake. 
Eko ca rāmagāmamhi, 
eko ca veṭhadīpake; 
Eko pāveyyake malle, 
eko ca kosinārake. 
Kumbhassa thūpaṁ kāresi, 
brāhmaṇo doṇasavhayo; 
Aṅgārathūpaṁ kāresuṁ, 
moriyā tuṭṭhamānasā. 
Aṭṭha sārīrikā thūpā, 
navamo kumbhacetiyo; 
Aṅgārathūpo dasamo, 
tadāyeva patiṭṭhito. 
Uṇhīsaṁ catasso dāṭhā, 
akkhakā dve ca dhātuyo; 
Asambhinnā imā satta, 
sesā bhinnāva dhātuyo. 
Mahantā muggamattā ca, 
majjhimā bhinnataṇḍulā; 
Khuddakā sāsapamattā ca, 
nānāvaṇṇā ca dhātuyo. 
Mahantā suvaṇṇavaṇṇā ca, 
muttavaṇṇā ca majjhimā; 
Khuddakā makulavaṇṇā ca, 
soḷasadoṇamattikā. 
Mahantā pañca nāḷiyo, 
nāḷiyo pañca majjhimā; 
Khuddakā cha nāḷī ceva, 
etā sabbāpi dhātuyo. 
Uṇhīsaṁ sīhaḷe dīpe, 
brahmaloke ca vāmakaṁ; 
Sīhaḷe dakkhiṇakkhañca, 
sabbāpetā patiṭṭhitā. 
Ekā dāṭhā tidasapure, 
ekā nāgapure ahu; 
Ekā gandhāravisaye, 
ekā kaliṅgarājino. 
Cattālīsasamā dantā, 
kesā lomā ca sabbaso; 
Devā hariṁsu ekekaṁ, 
cakkavāḷaparamparā. 
Vajirāyaṁ bhagavato, 
Patto daṇḍañca cīvaraṁ; 
Nivāsanaṁ kulaghare, 
Paccattharaṇaṁ kapilavhaye. 
Pāṭaliputtapuramhi, 
karaṇaṁ kāyabandhanaṁ; 
Campāyudakasāṭiyaṁ, 
uṇṇalomañca kosale. 
Kāsāvaṁ brahmaloke ca, 
veṭhanaṁ tidase pure; 
Nisīdanaṁ avantīsu, 
raṭṭhe attharaṇaṁ tadā. 
Araṇī ca mithilāyaṁ, 
videhe parisāvanaṁ; 
Vāsi sūcigharañcāpi, 
indapatthapure tadā. 
Parikkhārā avasesā, 
janapade aparantake; 
Paribhuttāni muninā, 
akaṁsu manujā tadā. 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
Gotamassa mahesino; 
Pāṇīnaṁ anukampāya, 
Ahu porāṇikaṁ tadāti. 

Buddhavaṁsa 
2 Sumedhapatthanākathā 
“Kappe ca satasahasse, 
caturo ca asaṅkhiye; 
Amaraṁ nāma nagaraṁ, 
dassaneyyaṁ manoramaṁ. 
Dasahi saddehi avivittaṁ, 
Annapānasamāyutaṁ; 
Hatthisaddaṁ assasaddaṁ, 
Bherisaṅkharathāni ca; 
Khādatha pivatha ceva, 
Annapānena ghositaṁ. 
Nagaraṁ sabbaṅgasampannaṁ, 
sabbakammamupāgataṁ; 
Sattaratanasampannaṁ, 
nānājanasamākulaṁ; 
Samiddhaṁ devanagaraṁva, 
āvāsaṁ puññakamminaṁ. 
Nagare amaravatiyā, 
sumedho nāma brāhmaṇo; 
Anekakoṭisannicayo, 
pahūtadhanadhaññavā. 
Ajjhāyako mantadharo, 
tiṇṇaṁ vedāna pāragū; 
Lakkhaṇe itihāse ca, 
sadhamme pāramiṁ gato. 
Rahogato nisīditvā, 
evaṁ cintesahaṁ tadā; 
‘Dukkho punabbhavo nāma, 
sarīrassa ca bhedanaṁ. 
Jātidhammo jarādhammo, 
Byādhidhammo sahaṁ tadā; 
Ajaraṁ amataṁ khemaṁ, 
Pariyesissāmi nibbutiṁ. 
Yaṁnūnimaṁ pūtikāyaṁ, 
nānākuṇapapūritaṁ; 
Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṁ, 
anapekkho anatthiko. 
Atthi hehiti so maggo, 
na so sakkā na hetuye; 
Pariyesissāmi taṁ maggaṁ, 
bhavato parimuttiyā. 
Yathāpi dukkhe vijjante, 
sukhaṁ nāmapi vijjati; 
Evaṁ bhave vijjamāne, 
vibhavopi icchitabbako. 
Yathāpi uṇhe vijjante, 
aparaṁ vijjati sītalaṁ; 
Evaṁ tividhaggi vijjante, 
nibbānaṁ icchitabbakaṁ. 
Yathāpi pāpe vijjante, 
kalyāṇamapi vijjati; 
Evamevaṁ jāti vijjante, 
ajātipicchitabbakaṁ. 
Yathā gūthagato puriso, 
taḷākaṁ disvāna pūritaṁ; 
Na gavesati taṁ taḷākaṁ, 
na doso taḷākassa so. 
Evaṁ kilesamaladhovaṁ, 
vijjante amatantaḷe; 
Na gavesati taṁ taḷākaṁ, 
na doso amatantaḷe. 
Yathā arīhi pariruddho, 
vijjante gamanampathe; 
Na palāyati so puriso, 
na doso añjasassa so. 
Evaṁ kilesapariruddho, 
vijjamāne sive pathe; 
Na gavesati taṁ maggaṁ, 
na doso sivamañjase. 
Yathāpi byādhito puriso, 
vijjamāne tikicchake; 
Na tikicchāpeti taṁ byādhiṁ, 
na doso so tikicchake. 
Evaṁ kilesabyādhīhi, 
Dukkhito paripīḷito; 
Na gavesati taṁ ācariyaṁ, 
Na doso so vināyake. 
Yathāpi kuṇapaṁ puriso, 
kaṇṭhe baddhaṁ jigucchiya; 
Mocayitvāna gaccheyya, 
sukhī serī sayaṁvasī. 
Tathevimaṁ pūtikāyaṁ, 
nānākuṇapasañcayaṁ; 
Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṁ, 
anapekkho anatthiko. 
Yathā uccāraṭṭhānamhi, 
karīsaṁ naranāriyo; 
Chaḍḍayitvāna gacchanti, 
anapekkhā anatthikā. 
Evamevāhaṁ imaṁ kāyaṁ, 
nānākuṇapapūritaṁ; 
Chaḍḍayitvāna gacchissaṁ, 
vaccaṁ katvā yathā kuṭiṁ. 
Yathāpi jajjaraṁ nāvaṁ, 
paluggaṁ udagāhiniṁ; 
Sāmī chaḍḍetvā gacchanti, 
anapekkhā anatthikā. 
Evamevāhaṁ imaṁ kāyaṁ, 
navacchiddaṁ dhuvassavaṁ; 
Chaḍḍayitvāna gacchissaṁ, 
jiṇṇanāvaṁva sāmikā. 
Yathāpi puriso corehi, 
gacchanto bhaṇḍamādiya; 
Bhaṇḍacchedabhayaṁ disvā, 
chaḍḍayitvāna gacchati. 
Evamevaṁ ayaṁ kāyo, 
mahācorasamo viya; 
Pahāyimaṁ gamissāmi, 
kusalacchedanā bhayā’. 
Evāhaṁ cintayitvāna, 
nekakoṭisataṁ dhanaṁ; 
Nāthānāthānaṁ datvāna, 
himavantamupāgamiṁ. 
Himavantassāvidūre, 
dhammiko nāma pabbato; 
Assamo sukato mayhaṁ, 
paṇṇasālā sumāpitā. 
Caṅkamaṁ tattha māpesiṁ, 
pañcadosavivajjitaṁ; 
Aṭṭhaguṇasamupetaṁ, 
abhiññābalamāhariṁ. 
Sāṭakaṁ pajahiṁ tattha, 
navadosamupāgataṁ; 
Vākacīraṁ nivāsesiṁ, 
dvādasaguṇamupāgataṁ. 
Aṭṭhadosasamākiṇṇaṁ, 
pajahiṁ paṇṇasālakaṁ; 
Upāgamiṁ rukkhamūlaṁ, 
guṇe dasahupāgataṁ. 
Vāpitaṁ ropitaṁ dhaññaṁ, 
pajahiṁ niravasesato; 
Anekaguṇasampannaṁ, 
pavattaphalamādiyiṁ. 
Tatthappadhānaṁ padahiṁ, 
nisajjaṭṭhānacaṅkame; 
Abbhantaramhi sattāhe, 
abhiññābalapāpuṇiṁ. 
Evaṁ me siddhippattassa, 
vasībhūtassa sāsane; 
Dīpaṅkaro nāma jino, 
uppajji lokanāyako. 
Uppajjante ca jāyante, 
bujjhante dhammadesane; 
Caturo nimitte nāddasaṁ, 
jhānaratisamappito. 
Paccantadesavisaye, 
nimantetvā tathāgataṁ; 
Tassa āgamanaṁ maggaṁ, 
sodhenti tuṭṭhamānasā. 
Ahaṁ tena samayena, 
nikkhamitvā sakassamā; 
Dhunanto vākacīrāni, 
gacchāmi ambare tadā. 
Vedajātaṁ janaṁ disvā, 
tuṭṭhahaṭṭhaṁ pamoditaṁ; 
Orohitvāna gaganā, 
manusse pucchi tāvade. 
‘Tuṭṭhahaṭṭho pamudito, 
vedajāto mahājano; 
Kassa sodhīyati maggo, 
añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’. 
Te me puṭṭhā viyākaṁsu, 
‘buddho loke anuttaro; 
Dīpaṅkaro nāma jino, 
uppajji lokanāyako; 
Tassa sodhīyati maggo, 
añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’. 
Buddhotivacanaṁ sutvāna, 
pīti uppajji tāvade; 
Buddho buddhoti kathayanto, 
somanassaṁ pavedayiṁ. 
Tattha ṭhatvā vicintesiṁ, 
tuṭṭho saṁviggamānaso; 
‘Idha bījāni ropissaṁ, 
khaṇo ve mā upaccagā’. 
‘Yadi buddhassa sodhetha, 
ekokāsaṁ dadātha me; 
Ahampi sodhayissāmi, 
añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’. 
Adaṁsu te mamokāsaṁ, 
sodhetuṁ añjasaṁ tadā; 
Buddho buddhoti cintento, 
maggaṁ sodhemahaṁ tadā. 
Aniṭṭhite mamokāse, 
dīpaṅkaro mahāmuni; 
Catūhi satasahassehi, 
chaḷabhiññehi tādihi; 
Khīṇāsavehi vimalehi, 
paṭipajji añjasaṁ jino. 
Paccuggamanā vattanti, 
vajjanti bheriyo bahū; 
Āmoditā naramarū, 
sādhukāraṁ pavattayuṁ. 
Devā manusse passanti, 
manussāpi ca devatā; 
Ubhopi te pañjalikā, 
anuyanti tathāgataṁ. 
Devā dibbehi turiyehi, 
manussā mānusehi ca; 
Ubhopi te vajjayantā, 
anuyanti tathāgataṁ. 
Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ, 
padumaṁ pārichattakaṁ; 
Disodisaṁ okiranti, 
ākāsanabhagatā marū. 
Dibbaṁ candanacuṇṇañca, 
varagandhañca kevalaṁ; 
Disodisaṁ okiranti, 
ākāsanabhagatā marū. 
Campakaṁ saralaṁ nīpaṁ, 
nāgapunnāgaketakaṁ; 
Disodisaṁ ukkhipanti, 
bhūmitalagatā narā. 
Kese muñcitvāhaṁ tattha, 
vākacīrañca cammakaṁ; 
Kalale pattharitvāna, 
avakujjo nipajjahaṁ. 
‘Akkamitvāna maṁ buddho, 
saha sissehi gacchatu; 
Mā naṁ kalale akkamittha, 
hitāya me bhavissati’. 
Pathaviyaṁ nipannassa, 
evaṁ me āsi cetaso; 
‘Icchamāno ahaṁ ajja, 
kilese jhāpaye mama. 
Kiṁ me aññātavesena, 
dhammaṁ sacchikatenidha; 
Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā, 
buddho hessaṁ sadevake. 
Kiṁ me ekena tiṇṇena, 
purisena thāmadassinā; 
Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā, 
santāressaṁ sadevakaṁ. 
Iminā me adhikārena, 
katena purisuttame; 
Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā, 
tāremi janataṁ bahuṁ. 
Saṁsārasotaṁ chinditvā, 
viddhaṁsetvā tayo bhave; 
Dhammanāvaṁ samāruyha, 
santāressaṁ sadevakaṁ. 
Manussattaṁ liṅgasampatti, 
hetu satthāradassanaṁ; 
Pabbajjā guṇasampatti, 
adhikāro ca chandatā; 
Aṭṭhadhammasamodhānā, 
abhinīhāro samijjhati’. 
Dīpaṅkaro lokavidū, 
āhutīnaṁ paṭiggaho; 
Ussīsake maṁ ṭhatvāna, 
idaṁ vacanamabravi. 
‘Passatha imaṁ tāpasaṁ, 
jaṭilaṁ uggatāpanaṁ; 
Aparimeyyito kappe, 
buddho loke bhavissati. 
Ahu kapilavhayā rammā, 
nikkhamitvā tathāgato; 
Padhānaṁ padahitvāna, 
katvā dukkarakārikaṁ. 
Ajapālarukkhamūlasmiṁ, 
nisīditvā tathāgato; 
Tattha pāyāsaṁ paggayha, 
nerañjaramupehiti. 
Nerañjarāya tīramhi, 
pāyāsaṁ ada so jino; 
Paṭiyattavaramaggena, 
bodhimūlamupehiti. 
Tato padakkhiṇaṁ katvā, 
bodhimaṇḍaṁ anuttaro; 
Assattharukkhamūlamhi, 
bujjhissati mahāyaso. 
Imassa janikā mātā, 
māyā nāma bhavissati; 
Pitā suddhodano nāma, 
ayaṁ hessati gotamo. 
Anāsavā vītarāgā, 
santacittā samāhitā; 
Kolito upatisso ca, 
aggā hessanti sāvakā; 
Ānando nāmupaṭṭhāko, 
upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ. 
Khemā uppalavaṇṇā ca, 
aggā hessanti sāvikā; 
Anāsavā vītarāgā, 
santacittā samāhitā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
assatthoti pavuccati. 
Citto ca hatthāḷavako, 
aggā hessantupaṭṭhakā; 
Uttarā nandamātā ca, 
aggā hessantupaṭṭhikā’. 
Idaṁ sutvāna vacanaṁ, 
asamassa mahesino; 
Āmoditā naramarū, 
buddhabījaṁ kira ayaṁ. 
Ukkuṭṭhisaddā vattanti, 
apphoṭenti hasanti ca; 
Katañjalī namassanti, 
dasasahassī sadevakā. 
‘Yadimassa lokanāthassa, 
virajjhissāma sāsanaṁ; 
Anāgatamhi addhāne, 
hessāma sammukhā imaṁ. 
Yathā manussā nadiṁ tarantā, 
Paṭititthaṁ virajjhiya; 
Heṭṭhātitthe gahetvāna, 
Uttaranti mahānadiṁ. 
Evamevaṁ mayaṁ sabbe, 
yadi muñcāmimaṁ jinaṁ; 
Anāgatamhi addhāne, 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Dīpaṅkaro lokavidū, 
āhutīnaṁ paṭiggaho; 
Mama kammaṁ pakittetvā, 
dakkhiṇaṁ pādamuddhari. 
Ye tatthāsuṁ jinaputtā, 
Padakkhiṇamakaṁsu maṁ; 
Devā manussā asurā ca, 
Abhivādetvāna pakkamuṁ. 
Dassanaṁ me atikkante, 
sasaṅghe lokanāyake; 
Sayanā vuṭṭhahitvāna, 
pallaṅkaṁ ābhujiṁ tadā. 
Sukhena sukhito homi, 
pāmojjena pamodito; 
Pītiyā ca abhissanno, 
pallaṅkaṁ ābhujiṁ tadā. 
Pallaṅkena nisīditvā, 
evaṁ cintesahaṁ tadā; 
‘Vasībhūto ahaṁ jhāne, 
abhiññāsu pāramiṅgato. 
Sahassiyamhi lokamhi, 
isayo natthi me samā; 
Asamo iddhidhammesu, 
alabhiṁ īdisaṁ sukhaṁ’. 
Pallaṅkābhujane mayhaṁ, 
dasasahassādhivāsino; 
Mahānādaṁ pavattesuṁ, 
‘dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Yā pubbe bodhisattānaṁ, 
pallaṅkavaramābhuje; 
Nimittāni padissanti, 
tāni ajja padissare. 
Sītaṁ byapagataṁ hoti, 
uṇhañca upasammati; 
Tāni ajja padissanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Dasasahassī lokadhātū, 
nissaddā honti nirākulā; 
Tāni ajja padissanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Mahāvātā na vāyanti, 
na sandanti savantiyo; 
Tāni ajja padissanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Thalajā dakajā pupphā, 
sabbe pupphanti tāvade; 
Tepajja pupphitā sabbe, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Latā vā yadi vā rukkhā, 
phalabhārā honti tāvade; 
Tepajja phalitā sabbe, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, 
ratanā jotanti tāvade; 
Tepajja ratanā jotanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Mānussakā ca dibbā ca, 
turiyā vajjanti tāvade; 
Tepajjubho abhiravanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Vicitrapupphā gaganā, 
abhivassanti tāvade; 
Tepi ajja pavassanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Mahāsamuddo ābhujati, 
dasasahassī pakampati; 
Tepajjubho abhiravanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Nirayepi dasasahasse, 
aggī nibbanti tāvade; 
Tepajja nibbutā aggī, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Vimalo hoti sūriyo, 
sabbā dissanti tārakā; 
Tepi ajja padissanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Anovaṭṭhena udakaṁ, 
mahiyā ubbhijji tāvade; 
Tampajjubbhijjate mahiyā, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Tārāgaṇā virocanti, 
nakkhattā gaganamaṇḍale; 
Visākhā candimāyuttā, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Bilāsayā darīsayā, 
nikkhamanti sakāsayā; 
Tepajja āsayā chuddhā, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Na honti aratī sattānaṁ, 
santuṭṭhā honti tāvade; 
Tepajja sabbe santuṭṭhā, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Rogā tadupasammanti, 
jighacchā ca vinassati; 
Tāni ajja padissanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Rāgo tadā tanu hoti, 
doso moho vinassati; 
Tepajja vigatā sabbe, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Bhayaṁ tadā na bhavati, 
ajjapetaṁ padissati; 
Tena liṅgena jānāma, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Rajonuddhaṁsati uddhaṁ, 
ajjapetaṁ padissati; 
Tena liṅgena jānāma, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Aniṭṭhagandho pakkamati, 
dibbagandho pavāyati; 
Sopajja vāyati gandho, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Sabbe devā padissanti, 
ṭhapayitvā arūpino; 
Tepajja sabbe dissanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Yāvatā nirayā nāma, 
sabbe dissanti tāvade; 
Tepajja sabbe dissanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Kuṭṭā kavāṭā selā ca, 
na hontāvaraṇā tadā; 
Ākāsabhūtā tepajja, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Cutī ca upapatti ca, 
khaṇe tasmiṁ na vijjati; 
Tānipajja padissanti, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi. 
Daḷhaṁ paggaṇha vīriyaṁ, 
mā nivatta abhikkama; 
Mayampetaṁ vijānāma, 
dhuvaṁ buddho bhavissasi’. 
Buddhassa vacanaṁ sutvā, 
dasasahassīna cūbhayaṁ; 
Tuṭṭhahaṭṭho pamodito, 
evaṁ cintesahaṁ tadā. 
‘Advejjhavacanā buddhā, 
Amoghavacanā jinā; 
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, 
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ. 
Yathā khittaṁ nabhe leḍḍu, 
Dhuvaṁ patati bhūmiyaṁ; 
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, 
Vacanaṁ dhuvasassataṁ; 
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, 
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ. 
Yathāpi sabbasattānaṁ, 
Maraṇaṁ dhuvasassataṁ; 
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, 
Vacanaṁ dhuvasassataṁ; 
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, 
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ. 
Yathā rattikkhaye patte, 
Sūriyuggamanaṁ dhuvaṁ; 
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, 
Vacanaṁ dhuvasassataṁ; 
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, 
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ. 
Yathā nikkhantasayanassa, 
Sīhassa nadanaṁ dhuvaṁ; 
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, 
Vacanaṁ dhuvasassataṁ; 
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, 
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ. 
Yathā āpannasattānaṁ, 
Bhāramoropanaṁ dhuvaṁ; 
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ, 
Vacanaṁ dhuvasassataṁ; 
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ, 
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ. 
Handa buddhakare dhamme, 
vicināmi ito cito; 
Uddhaṁ adho dasa disā, 
yāvatā dhammadhātuyā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
paṭhamaṁ <b>dānapāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
anuciṇṇaṁ mahāpathaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ paṭhamaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Dānapāramitaṁ gaccha, 
yadi bodhiṁ pattumicchasi. 
Yathāpi kumbho sampuṇṇo, 
yassa kassaci adhokato; 
Vamatevudakaṁ nissesaṁ, 
na tattha parirakkhati. 
Tatheva yācake disvā, 
hīnamukkaṭṭhamajjhime; 
Dadāhi dānaṁ nissesaṁ, 
kumbho viya adhokato. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
dutiyaṁ <b>sīlapāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ dutiyaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Sīlapāramitaṁ gaccha, 
yadi bodhiṁ pattumicchasi. 
Yathāpi camarī vālaṁ, 
kismiñci paṭilaggitaṁ; 
Upeti maraṇaṁ tattha, 
na vikopeti vāladhiṁ. 
Tatheva tvaṁ catūsu bhūmīsu, 
Sīlāni paripūraya; 
Parirakkha sabbadā sīlaṁ, 
Camarī viya vāladhiṁ. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
tatiyaṁ <b>nekkhammapāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ tatiyaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Nekkhammapāramitaṁ gaccha, 
yadi bodhiṁ pattumicchasi. 
Yathā andughare puriso, 
ciravuttho dukhaṭṭito; 
Na tattha rāgaṁ janesi, 
muttiṁyeva gavesati. 
Tatheva tvaṁ sabbabhave, 
passa andughare viya; 
Nekkhammābhimukho hohi, 
bhavato parimuttiyā. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
catutthaṁ <b>paññāpāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ catutthaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Paññāpāramitaṁ gaccha, 
yadi bodhiṁ pattumicchasi. 
Yathāpi bhikkhu bhikkhanto, 
hīnamukkaṭṭhamajjhime; 
Kulāni na vivajjento, 
evaṁ labhati yāpanaṁ. 
Tatheva tvaṁ sabbakālaṁ, 
paripucchaṁ budhaṁ janaṁ; 
Paññāpāramitaṁ gantvā, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
pañcamaṁ <b>vīriyapāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ pañcamaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Vīriyapāramitaṁ gaccha, 
yadi bodhiṁ pattumicchasi. 
Yathāpi sīho migarājā, 
nisajjaṭṭhānacaṅkame; 
Alīnavīriyo hoti, 
paggahitamano sadā. 
Tatheva tvaṁ sabbabhave, 
paggaṇha vīriyaṁ daḷhaṁ; 
Vīriyapāramitaṁ gantvā, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
chaṭṭhamaṁ <b>khantipāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ chaṭṭhamaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Tattha advejjhamānaso, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Yathāpi pathavī nāma, 
sucimpi asucimpi ca; 
Sabbaṁ sahati nikkhepaṁ, 
na karoti paṭighaṁ tayā. 
Tatheva tvampi sabbesaṁ, 
sammānāvamānakkhamo; 
Khantipāramitaṁ gantvā, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
sattamaṁ <b>saccapāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ sattamaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Tattha advejjhavacano, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Yathāpi osadhī nāma, 
tulābhūtā sadevake; 
Samaye utuvasse vā, 
na vokkamati vīthito. 
Tatheva tvampi saccesu, 
mā vokkama hi vīthito; 
Saccapāramitaṁ gantvā, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
Aṭṭhamaṁ <b>adhiṭṭhānapāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
Āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ aṭṭhamaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Tattha tvaṁ acalo hutvā, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Yathāpi pabbato selo, 
acalo suppatiṭṭhito; 
Na kampati bhusavātehi, 
sakaṭṭhāneva tiṭṭhati. 
Tatheva tvampi adhiṭṭhāne, 
Sabbadā acalo bhava; 
Adhiṭṭhānapāramitaṁ gantvā, 
Sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
navamaṁ <b>mettāpāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ navamaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Mettāya asamo hohi, 
yadi bodhiṁ pattumicchasi. 
Yathāpi udakaṁ nāma, 
kalyāṇe pāpake jane; 
Samaṁ pharati sītena, 
pavāheti rajomalaṁ. 
Tatheva tvaṁ hitāhite, 
samaṁ mettāya bhāvaya; 
Mettāpāramitaṁ gantvā, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Na hete ettakāyeva, 
buddhadhammā bhavissare; 
Aññepi vicinissāmi, 
ye dhammā bodhipācanā’. 
Vicinanto tadā dakkhiṁ, 
dasamaṁ <b>upekkhāpāramiṁ</b>; 
Pubbakehi mahesīhi, 
āsevitanisevitaṁ. 
‘Imaṁ tvaṁ dasamaṁ tāva, 
daḷhaṁ katvā samādiya; 
Tulābhūto daḷho hutvā, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Yathāpi pathavī nāma, 
nikkhittaṁ asuciṁ suciṁ; 
Upekkhati ubhopete, 
kopānunayavajjitā. 
Tatheva tvaṁ sukhadukkhe, 
tulābhūto sadā bhava; 
Upekkhāpāramitaṁ gantvā, 
sambodhiṁ pāpuṇissasi. 
Ettakāyeva te loke, 
ye dhammā bodhipācanā; 
Tatuddhaṁ natthi aññatra, 
daḷhaṁ tattha patiṭṭhaha’. 
Ime dhamme sammasato, 
sabhāvasarasalakkhaṇe; 
Dhammatejena vasudhā, 
dasasahassī pakampatha. 
Calatī ravatī pathavī, 
ucchuyantaṁva pīḷitaṁ; 
Telayante yathā cakkaṁ, 
evaṁ kampati medanī. 
Yāvatā parisā āsi, 
buddhassa parivesane; 
Pavedhamānā sā tattha, 
mucchitā seti bhūmiyaṁ. 
Ghaṭānekasahassāni, 
kumbhīnañca satā bahū; 
Sañcuṇṇamathitā tattha, 
aññamaññaṁ paghaṭṭitā. 
Ubbiggā tasitā bhītā, 
bhantā byathitamānasā; 
Mahājanā samāgamma, 
dīpaṅkaramupāgamuṁ. 
‘Kiṁ bhavissati lokassa, 
kalyāṇamatha pāpakaṁ; 
Sabbo upadduto loko, 
taṁ vinodehi cakkhuma’. 
Tesaṁ tadā saññapesi, 
dīpaṅkaro mahāmuni; 
‘Visaṭṭhā hotha mā bhetha, 
imasmiṁ pathavikampane. 
Yamahaṁ ajja byākāsiṁ, 
buddho loke bhavissati; 
Eso sammasati dhammaṁ, 
pubbakaṁ jinasevitaṁ. 
Tassa sammasato dhammaṁ, 
buddhabhūmiṁ asesato; 
Tenāyaṁ kampitā pathavī, 
dasasahassī sadevake’. 
Buddhassa vacanaṁ sutvā, 
mano nibbāyi tāvade; 
Sabbe maṁ upasaṅkamma, 
punāpi abhivandisuṁ. 
Samādiyitvā buddhaguṇaṁ, 
daḷhaṁ katvāna mānasaṁ; 
Dīpaṅkaraṁ namassitvā, 
āsanā vuṭṭhahiṁ tadā. 
Dibbaṁ mānusakaṁ pupphaṁ, 
devā mānusakā ubho; 
Samokiranti pupphehi, 
vuṭṭhahantassa āsanā. 
Vedayanti ca te sotthiṁ, 
devā mānusakā ubho; 
‘Mahantaṁ patthitaṁ tuyhaṁ, 
taṁ labhassu yathicchitaṁ. 
Sabbītiyo vivajjantu, 
Soko rogo vinassatu; 
Mā te bhavantvantarāyā, 
Phusa khippaṁ bodhimuttamaṁ. 
Yathāpi samaye patte, 
pupphanti pupphino dumā; 
Tatheva tvaṁ mahāvīra, 
buddhañāṇena pupphasi. 
Yathā ye keci sambuddhā, 
pūrayuṁ dasa pāramī; 
Tatheva tvaṁ mahāvīra, 
pūraya dasa pāramī. 
Yathā ye keci sambuddhā, 
bodhimaṇḍamhi bujjhare; 
Tatheva tvaṁ mahāvīra, 
bujjhassu jinabodhiyaṁ. 
Yathā ye keci sambuddhā, 
dhammacakkaṁ pavattayuṁ; 
Tatheva tvaṁ mahāvīra, 
dhammacakkaṁ pavattaya. 
Puṇṇamāye yathā cando, 
parisuddho virocati; 
Tatheva tvaṁ puṇṇamano, 
viroca dasasahassiyaṁ. 
Rāhumutto yathā sūriyo, 
tāpena atirocati; 
Tatheva lokā muñcitvā, 
viroca siriyā tuvaṁ. 
Yathā yā kāci nadiyo, 
osaranti mahodadhiṁ; 
Evaṁ sadevakā lokā, 
osarantu tavantike’. 
Tehi thutappasattho so, 
Dasa dhamme samādiya; 
Te dhamme paripūrento, 
Pavanaṁ pāvisī tadā”ti. 
Sumedhapatthanākathā niṭṭhitā. 

Buddhavaṁsa 
3. Dīpaṅkarabuddhavaṁsa 
“Tadā te bhojayitvāna, 
sasaṅghaṁ lokanāyakaṁ; 
Upagacchuṁ saraṇaṁ tassa, 
dīpaṅkarassa satthuno. 
Saraṇāgamane kañci, 
nivesesi tathāgato; 
Kañci pañcasu sīlesu, 
sīle dasavidhe paraṁ. 
Kassaci deti sāmaññaṁ, 
caturo phalamuttame; 
Kassaci asame dhamme, 
deti so paṭisambhidā. 
Kassaci varasamāpattiyo, 
Aṭṭha deti narāsabho; 
Tisso kassaci vijjāyo, 
Chaḷabhiññā pavecchati. 
Tena yogena janakāyaṁ, 
ovadati mahāmuni; 
Tena vitthārikaṁ āsi, 
lokanāthassa sāsanaṁ. 
Mahāhanusabhakkhandho, 
dīpaṅkarassa nāmako; 
Bahū jane tārayati, 
parimoceti duggatiṁ. 
Bodhaneyyaṁ janaṁ disvā, 
satasahassepi yojane; 
Khaṇena upagantvāna, 
bodheti taṁ mahāmuni. 
Paṭhamābhisamaye buddho, 
koṭisatamabodhayi; 
Dutiyābhisamaye nātho, 
navutikoṭimabodhayi. 
Yadā ca devabhavanamhi, 
buddho dhammamadesayi; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
dīpaṅkarassa satthuno; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo. 
Puna nāradakūṭamhi, 
pavivekagate jine; 
Khīṇāsavā vītamalā, 
samiṁsu satakoṭiyo. 
Yamhi kāle mahāvīro, 
sudassanasiluccaye; 
Navakoṭisahassehi, 
pavāresi mahāmuni. 
Dasavīsasahassānaṁ, 
dhammābhisamayo ahu; 
Ekadvinnaṁ abhisamayā, 
gaṇanāto asaṅkhiyā. 
Vitthārikaṁ bāhujaññaṁ, 
iddhaṁ phītaṁ ahū tadā; 
Dīpaṅkarassa bhagavato, 
sāsanaṁ suvisodhitaṁ. 
Cattāri satasahassāni, 
chaḷabhiññā mahiddhikā; 
Dīpaṅkaraṁ lokaviduṁ, 
parivārenti sabbadā. 
Ye keci tena samayena, 
jahanti mānusaṁ bhavaṁ; 
Apattamānasā sekhā, 
garahitā bhavanti te. 
Supupphitaṁ pāvacanaṁ, 
arahantehi tādihi; 
Khīṇāsavehi vimalehi, 
upasobhati sabbadā. 
Nagaraṁ rammavatī nāma, 
sudevo nāma khattiyo; 
Sumedhā nāma janikā, 
dīpaṅkarassa satthuno. 
Dasavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Haṁsā koñcā mayūrā ca, 
tayo pāsādamuttamā. 
Tīṇi satasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Padumā nāma sā nārī, 
usabhakkhandho atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
hatthiyānena nikkhami; 
Anūnadasamāsāni, 
padhāne padahī jino. 
Padhānacāraṁ caritvāna, 
abujjhi mānasaṁ muni; 
Brahmunā yācito santo, 
dīpaṅkaro mahāmuni. 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
nandārāme sirīghare; 
Nisinno sirīsamūlamhi, 
akā titthiyamaddanaṁ. 
Sumaṅgalo ca tisso ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Sāgato nāmupaṭṭhāko, 
dīpaṅkarassa satthuno. 
Nandā ceva sunandā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
pipphalīti pavuccati. 
Tapussabhallikā nāma, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Sirimā koṇā upaṭṭhikā, 
dīpaṅkarassa satthuno. 
Asītihatthamubbedho, 
dīpaṅkaro mahāmuni; 
Sobhati dīparukkhova, 
sālarājāva phullito. 
Satasahassavassāni, 
āyu tassa mahesino; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Jotayitvāna saddhammaṁ, 
santāretvā mahājanaṁ; 
Jalitvā aggikkhandhova, 
nibbuto so sasāvako. 
Sā ca iddhi so ca yaso, 
Tāni ca pādesu cakkaratanāni; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
Nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Dīpaṅkaro jino satthā, 
Nandārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa jinathūpo, 
Chattiṁsubbedhayojano”ti. 
Dīpaṅkarassa bhagavato vaṁso paṭhamo. 

Buddhavaṁsa 
4. Koṇḍaññabuddhavaṁsa 
“Dīpaṅkarassa aparena, 
Koṇḍañño nāma nāyako; 
Anantatejo amitayaso, 
Appameyyo durāsado. 
Dharaṇūpamo khamanena, 
sīlena sāgarūpamo; 
Samādhinā merūpamo, 
ñāṇena gaganūpamo. 
Indriyabalabojjhaṅga- 
maggasaccappakāsanaṁ; 
Pakāsesi sadā buddho, 
hitāya sabbapāṇinaṁ. 
Dhammacakkaṁ pavattente, 
koṇḍaññe lokanāyake; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Tato parampi desente, 
naramarūnaṁ samāgame; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Titthiye abhimaddanto, 
yadā dhammamadesayi; 
Asītikoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
koṇḍaññassa mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo; 
Dutiyo koṭisahassānaṁ, 
tatiyo navutikoṭinaṁ. 
Ahaṁ tena samayena, 
vijitāvī nāma khattiyo; 
Samuddaṁ antamantena, 
issariyaṁ vattayāmahaṁ. 
Koṭisatasahassānaṁ, 
vimalānaṁ mahesinaṁ; 
Saha lokagganāthena, 
paramannena tappayiṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
koṇḍañño lokanāyako; 
‘Aparimeyyito kappe, 
buddho loke bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
katvā dukkarakārikaṁ; 
Assatthamūle sambuddho, 
bujjhissati mahāyaso. 
Imassa janikā mātā, 
māyā nāma bhavissati; 
Pitā suddhodano nāma, 
ayaṁ hessati gotamo. 
Kolito upatisso ca, 
aggā hessanti sāvakā; 
Ānando nāmupaṭṭhāko, 
upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ. 
Khemā uppalavaṇṇā ca, 
aggā hessanti sāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
assatthoti pavuccati. 
Citto ca hatthāḷavako, 
aggā hessantupaṭṭhakā; 
Nandamātā ca uttarā, 
aggā hessantupaṭṭhikā; 
Āyu vassasataṁ tassa, 
gotamassa yasassino’. 
Idaṁ sutvāna vacanaṁ, 
asamassa mahesino; 
Āmoditā naramarū, 
‘buddhabījaṁ kira ayaṁ’. 
Ukkuṭṭhisaddā vattanti, 
apphoṭenti hasanti ca; 
Katañjalī namassanti, 
dasasahassidevatā. 
‘Yadimassa lokanāthassa, 
virajjhissāma sāsanaṁ; 
Anāgatamhi addhāne, 
hessāma sammukhā imaṁ. 
Yathā manussā nadiṁ tarantā, 
Paṭititthaṁ virajjhiya; 
Heṭṭhātitthe gahetvāna, 
Uttaranti mahānadiṁ. 
Evamevaṁ mayaṁ sabbe, 
yadi muñcāmimaṁ jinaṁ; 
Anāgatamhi addhāne, 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Tameva atthaṁ sādhento, 
mahārajjaṁ jine adaṁ; 
Mahārajjaṁ daditvāna, 
pabbajiṁ tassa santike. 
Suttantaṁ vinayañcāpi, 
navaṅgaṁ satthusāsanaṁ; 
Sabbaṁ pariyāpuṇitvāna, 
sobhayiṁ jinasāsanaṁ. 
Tatthappamatto viharanto, 
nisajjaṭṭhānacaṅkame; 
Abhiññāpāramiṁ gantvā, 
brahmalokamagañchahaṁ. 
Nagaraṁ rammavatī nāma, 
sunando nāma khattiyo; 
Sujātā nāma janikā, 
koṇḍaññassa mahesino. 
Dasavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Suci suruci subho ca, 
tayo pāsādamuttamā. 
Tīṇi satasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Rucidevī nāma nārī, 
vijitaseno atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
rathayānena nikkhami; 
Anūnadasamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
koṇḍañño dvipaduttamo; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
devānaṁ nagaruttame. 
Bhaddo ceva subhaddo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Anuruddho nāmupaṭṭhāko, 
koṇḍaññassa mahesino. 
Tissā ca upatissā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Sālakalyāṇiko bodhi, 
koṇḍaññassa mahesino. 
Soṇo ca upasoṇo ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Nandā ceva sirīmā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
So aṭṭhāsīti hatthāni, 
accuggato mahāmuni; 
Sobhate uḷurājāva, 
sūriyo majjhanhike yathā. 
Vassasatasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Khīṇāsavehi vimalehi, 
vicittā āsi medanī; 
Yathā gaganamuḷūhi, 
evaṁ so upasobhatha. 
Tepi nāgā appameyyā, 
asaṅkhobbhā durāsadā; 
Vijjupātaṁva dassetvā, 
nibbutā te mahāyasā. 
Sā ca atuliyā jinassa iddhi, 
Ñāṇaparibhāvito ca samādhi; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
Nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Koṇḍañño pavaro buddho, 
Candārāmamhi nibbuto; 
Tattheva cetiyo citto, 
Satta yojanamussito”ti. 
Koṇḍaññassa bhagavato vaṁso dutiyo. 

Buddhavaṁsa 
5. Maṅgalabuddhavaṁsa 
“Koṇḍaññassa aparena, 
maṅgalo nāma nāyako; 
Tamaṁ loke nihantvāna, 
dhammokkamabhidhārayi. 
Atulāsi pabhā tassa, 
jinehaññehi uttariṁ; 
Candasūriyapabhaṁ hantvā, 
dasasahassī virocati. 
Sopi buddho pakāsesi, 
caturo saccavaruttame; 
Te te saccarasaṁ pītvā, 
vinodenti mahātamaṁ. 
Patvāna bodhimatulaṁ, 
paṭhame dhammadesane; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
dhammābhisamayo ahu. 
Surindadevabhavane, 
buddho dhammamadesayi; 
Tadā koṭisahassānaṁ, 
dutiyo samayo ahu. 
Yadā sunando cakkavattī, 
sambuddhaṁ upasaṅkami; 
Tadā āhani sambuddho, 
dhammabheriṁ varuttamaṁ. 
Sunandassānucarā janatā, 
Tadāsuṁ navutikoṭiyo; 
Sabbepi te niravasesā, 
Ahesuṁ ehi bhikkhukā. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
maṅgalassa mahesino; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo. 
Dutiyo koṭisatasahassānaṁ, 
Tatiyo navutikoṭinaṁ; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
Tadā āsi samāgamo. 
Ahaṁ tena samayena, 
surucī nāma brāhmaṇo; 
Ajjhāyako mantadharo, 
tiṇṇaṁ vedāna pāragū. 
Tamahaṁ upasaṅkamma, 
Saraṇaṁ gantvāna satthuno; 
Sambuddhappamukhaṁ saṅghaṁ, 
Gandhamālena pūjayiṁ; 
Pūjetvā gandhamālena, 
Gavapānena tappayiṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
maṅgalo dvipaduttamo; 
‘Aparimeyyito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Tadā pītimanubrūhanto, 
sambodhivarapattiyā; 
Buddhe datvāna maṁ gehaṁ, 
pabbajiṁ tassa santike. 
Suttantaṁ vinayañcāpi, 
navaṅgaṁ satthusāsanaṁ; 
Sabbaṁ pariyāpuṇitvā, 
sobhayiṁ jinasāsanaṁ. 
Tatthappamatto viharanto, 
brahmaṁ bhāvetva bhāvanaṁ; 
Abhiññāpāramiṁ gantvā, 
brahmalokamagacchahaṁ. 
Uttaraṁ nāma nagaraṁ, 
uttaro nāma khattiyo; 
Uttarā nāma janikā, 
maṅgalassa mahesino. 
Navavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Yasavā sucimā sirīmā, 
tayo pāsādamuttamā. 
Samatiṁsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Yasavatī nāma nārī, 
sīvalo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
assayānena nikkhami; 
Anūnaaṭṭhamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
maṅgalo nāma nāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
vane sirīvaruttame. 
Sudevo dhammaseno ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Pālito nāmupaṭṭhāko, 
maṅgalassa mahesino. 
Sīvalā ca asokā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
nāgarukkhoti vuccati. 
Nando ceva visākho ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Anulā ceva sutanā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Aṭṭhāsīti ratanāni, 
accuggato mahāmuni; 
Tato niddhāvatī raṁsī, 
anekasatasahassiyo. 
Navutivassasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Yathāpi sāgare ūmī, 
na sakkā tā gaṇetuye; 
Tatheva sāvakā tassa, 
na sakkā te gaṇetuye. 
Yāva aṭṭhāsi sambuddho, 
maṅgalo lokanāyako; 
Na tassa sāsane atthi, 
sakilesamaraṇaṁ tadā. 
Dhammokkaṁ dhārayitvāna, 
santāretvā mahājanaṁ; 
Jalitvā dhūmaketūva, 
nibbuto so mahāyaso. 
Saṅkhārānaṁ sabhāvatthaṁ, 
dassayitvā sadevake; 
Jalitvā aggikkhandhova, 
sūriyo atthaṅgato yathā. 
Uyyāne vassare nāma, 
Buddho nibbāyi maṅgalo; 
Tatthevassa jinathūpo, 
Tiṁsayojanamuggato”ti. 
Maṅgalassa bhagavato vaṁso tatiyo. 

Buddhavaṁsa 
6. Sumanabuddhavaṁsa 
“Maṅgalassa aparena, 
sumano nāma nāyako; 
Sabbadhammehi asamo, 
sabbasattānamuttamo. 
Tadā amatabheriṁ so, 
āhanī mekhale pure; 
Dhammasaṅkhasamāyuttaṁ, 
navaṅgaṁ jinasāsanaṁ. 
Nijjinitvā kilese so, 
patvā sambodhimuttamaṁ; 
Māpesi nagaraṁ satthā, 
saddhammapuravaruttamaṁ. 
Nirantaraṁ akuṭilaṁ, 
ujuṁ vipulavitthataṁ; 
Māpesi so mahāvīthiṁ, 
satipaṭṭhānavaruttamaṁ. 
Phale cattāri sāmaññe, 
catasso paṭisambhidā; 
Chaḷabhiññāṭṭhasamāpattī, 
pasāresi tattha vīthiyaṁ. 
Ye appamattā akhilā, 
hirivīriyehupāgatā; 
Te te ime guṇavare, 
ādiyanti yathā sukhaṁ. 
Evametena yogena, 
uddharanto mahājanaṁ; 
Bodhesi paṭhamaṁ satthā, 
koṭisatasahassiyo. 
Yamhi kāle mahāvīro, 
ovadī titthiye gaṇe; 
Koṭisahassābhisamiṁsu, 
dutiye dhammadesane. 
Yadā devā manussā ca, 
samaggā ekamānasā; 
Nirodhapañhaṁ pucchiṁsu, 
saṁsayañcāpi mānasaṁ. 
Tadāpi dhammadesane, 
nirodhaparidīpane; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
sumanassa mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Vassaṁvutthassa bhagavato, 
abhighuṭṭhe pavāraṇe; 
Koṭisatasahassehi, 
pavāresi tathāgato. 
Tatoparaṁ sannipāte, 
vimale kañcanapabbate; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Yadā sakko devarājā, 
buddhadassanupāgami; 
Asītikoṭisahassānaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo. 
Ahaṁ tena samayena, 
nāgarājā mahiddhiko; 
Atulo nāma nāmena, 
ussannakusalasañcayo. 
Tadāhaṁ nāgabhavanā, 
nikkhamitvā sañātibhi; 
Nāgānaṁ dibbaturiyehi, 
sasaṅghaṁ jinamupaṭṭhahiṁ. 
Koṭisatasahassānaṁ, 
annapānena tappayiṁ; 
Paccekadussayugaṁ datvā, 
saraṇaṁ tamupāgamiṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
sumano lokanāyako; 
‘Aparimeyyito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Nagaraṁ mekhalaṁ nāma, 
sudatto nāma khattiyo; 
Sirimā nāma janikā, 
sumanassa mahesino. 
Navavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Cando sucando vaṭaṁso ca, 
tayo pāsādamuttamā. 
Tesaṭṭhisatasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Vaṭaṁsikā nāma nārī, 
anūpamo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
hatthiyānena nikkhami; 
Anūnadasamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
sumano lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
mekhale puramuttame. 
Saraṇo bhāvitatto ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Udeno nāmupaṭṭhāko, 
sumanassa mahesino. 
Soṇā ca upasoṇā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Sopi buddho amitayaso, 
nāgamūle abujjhatha. 
Varuṇo ceva saraṇo ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Cālā ca upacālā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Uccattanena so buddho, 
navutihatthamuggato; 
Kañcanagghiyasaṅkāso, 
dasasahassī virocati. 
Navutivassasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Tāraṇīye tārayitvā, 
bodhanīye ca bodhayi; 
Parinibbāyi sambuddho, 
uḷurājāva atthami. 
Te ca khīṇāsavā bhikkhū, 
so ca buddho asādiso; 
Atulappabhaṁ dassayitvā, 
nibbutā ye mahāyasā. 
Tañca ñāṇaṁ atuliyaṁ, 
Tāni ca atulāni ratanāni; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
Nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Sumano yasadharo buddho, 
Aṅgārāmamhi nibbuto; 
Tattheva tassa jinathūpo, 
Catuyojanamuggato”ti. 
Sumanassa bhagavato vaṁso catuttho. 

Buddhavaṁsa 
7. Revatabuddhavaṁsa 
Sumanassa aparena, 
revato nāma nāyako; 
Anūpamo asadiso, 
atulo uttamo jino. 
Sopi dhammaṁ pakāsesi, 
brahmunā abhiyācito; 
Khandhadhātuvavatthānaṁ, 
appavattaṁ bhavābhave. 
Tassābhisamayā tīṇi, 
ahesuṁ dhammadesane; 
Gaṇanāya na vattabbo, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Yadā arindamaṁ rājaṁ, 
vinesi revato muni; 
Tadā koṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Sattāhaṁ paṭisallānā, 
vuṭṭhahitvā narāsabho; 
Koṭisataṁ naramarūnaṁ, 
vinesi uttame phale. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
revatassa mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
suvimuttāna tādinaṁ. 
Atikkantā gaṇanapathaṁ, 
paṭhamaṁ ye samāgatā; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Yopi paññāya asamo, 
tassa cakkānuvattako; 
So tadā byādhito āsi, 
patto jīvitasaṁsayaṁ. 
Tassa gilānapucchāya, 
ye tadā upagatā munī; 
Koṭisahassā arahanto, 
tatiyo āsi samāgamo. 
Ahaṁ tena samayena, 
atidevo nāma brāhmaṇo; 
Upagantvā revataṁ buddhaṁ, 
saraṇaṁ tassa gañchahaṁ. 
Tassa sīlaṁ samādhiñca, 
paññāguṇamanuttamaṁ; 
Thomayitvā yathāthāmaṁ, 
uttarīyamadāsahaṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
revato lokanāyako; 
“Aparimeyyito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
‘Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Tadāpi taṁ buddhadhammaṁ, 
saritvā anubrūhayiṁ; 
Āharissāmi taṁ dhammaṁ, 
yaṁ mayhaṁ abhipatthitaṁ. 
Nagaraṁ sudhaññavatī nāma, 
Vipulo nāma khattiyo; 
Vipulā nāma janikā, 
Revatassa mahesino. 
Cha ca vassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Sudassano ratanagghi, 
āveḷo ca vibhūsito; 
Puññakammābhinibbattā, 
tayo pāsādamuttamā. 
Tettiṁsa ca sahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Sudassanā nāma nārī, 
varuṇo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
rathayānena nikkhami; 
Anūnasattamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
revato lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
varuṇārāme sirīghare. 
Varuṇo brahmadevo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Sambhavo nāmupaṭṭhāko, 
revatassa mahesino. 
Bhaddā ceva subhaddā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Sopi buddho asamasamo, 
nāgamūle abujjhatha. 
Padumo kuñjaro ceva, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Sirīmā ceva yasavatī, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Uccattanena so buddho, 
asītihatthamuggato; 
Obhāseti disā sabbā, 
indaketuva uggato. 
Tassa sarīre nibbattā, 
pabhāmālā anuttarā; 
Divā vā yadi vā rattiṁ, 
samantā pharati yojanaṁ. 
Saṭṭhivassasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Dassayitvā buddhabalaṁ, 
amataṁ loke pakāsayaṁ; 
Nibbāyi anupādāno, 
yathaggupādānasaṅkhayā. 
So ca kāyo ratananibho, 
so ca dhammo asādiso; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Revato yasadharo buddho, 
Nibbuto so mahāpure; 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
Tesu tesu padesato”ti. 
Revatassa bhagavato vaṁso pañcamo. 

Buddhavaṁsa 
8. Sobhitabuddhavaṁsa 
“Revatassa aparena, 
sobhito nāma nāyako; 
Samāhito santacitto, 
asamo appaṭipuggalo. 
So jino sakagehamhi, 
mānasaṁ vinivattayi; 
Patvāna kevalaṁ bodhiṁ, 
dhammacakkaṁ pavattayi. 
Yāva heṭṭhā avīcito, 
bhavaggā cāpi uddhato; 
Etthantare ekaparisā, 
ahosi dhammadesane. 
Tāya parisāya sambuddho, 
dhammacakkaṁ pavattayi; 
Gaṇanāya na vattabbo, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Tato parampi desente, 
marūnañca samāgame; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Punāparaṁ rājaputto, 
jayaseno nāma khattiyo; 
Ārāmaṁ ropayitvāna, 
buddhe niyyādayī tadā. 
Tassa yāgaṁ pakittento, 
dhammaṁ desesi cakkhumā; 
Tadā koṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
sobhitassa mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Uggato nāma so rājā, 
dānaṁ deti naruttame; 
Tamhi dāne samāgañchuṁ, 
arahantā satakoṭiyo. 
Punāparaṁ puragaṇo, 
deti dānaṁ naruttame; 
Tadā navutikoṭīnaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Devaloke vasitvāna, 
yadā orohatī jino; 
Tadā asītikoṭīnaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo. 
Ahaṁ tena samayena, 
sujāto nāma brāhmaṇo; 
Tadā sasāvakaṁ buddhaṁ, 
annapānena tappayiṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
sobhito lokanāyako; 
‘Aparimeyyito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
haṭṭho saṁviggamānaso; 
Tamevatthamanuppattiyā, 
uggaṁ dhitimakāsahaṁ. 
Sudhammaṁ nāma nagaraṁ, 
sudhammo nāma khattiyo; 
Sudhammā nāma janikā, 
sobhitassa mahesino. 
Navavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Kumudo nāḷino padumo, 
tayo pāsādamuttamā. 
Sattatiṁsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Maṇilā nāma sā nārī, 
sīho nāmāsi atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
pāsādenābhinikkhami; 
Sattāhaṁ padhānacāraṁ, 
caritvā purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
sobhito lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
sudhammuyyānamuttame. 
Asamo ca sunetto ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Anomo nāmupaṭṭhāko, 
sobhitassa mahesino. 
Nakulā ca sujātā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bujjhamāno ca so buddho, 
nāgamūle abujjhatha. 
Rammo ceva sudatto ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Nakulā ceva cittā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṁ, 
accuggato mahāmuni; 
Obhāseti disā sabbā, 
sataraṁsīva uggato. 
Yathā suphullaṁ pavanaṁ, 
nānāgandhehi dhūpitaṁ; 
Tatheva tassa pāvacanaṁ, 
sīlagandhehi dhūpitaṁ. 
Yathāpi sāgaro nāma, 
dassanena atappiyo; 
Tatheva tassa pāvacanaṁ, 
savanena atappiyaṁ. 
Navutivassasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Ovādaṁ anusiṭṭhiñca, 
datvāna sesake jane; 
Hutāsanova tāpetvā, 
nibbuto so sasāvako. 
So ca buddho asamasamo, 
tepi sāvakā balappattā; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
nanu rit