Phật Sử (Buddhavaṃsa)

Buddhavaṁsa 
10. Padumabuddhavaṁsa 
“Anomadassissa aparena, 
Sambuddho dvipaduttamo; 
Padumo nāma nāmena, 
Asamo appaṭipuggalo. 
Tassāpi asamaṁ sīlaṁ, 
samādhipi anantako; 
Asaṅkheyyaṁ ñāṇavaraṁ, 
vimuttipi anūpamā. 
Tassāpi atulatejassa, 
dhammacakkappavattane; 
Abhisamayā tayo āsuṁ, 
mahātamapavāhanā. 
Paṭhamābhisamaye buddho, 
koṭisatamabodhayi; 
Dutiyābhisamaye dhīro, 
navutikoṭimabodhayi. 
Yadā ca padumo buddho, 
ovadī sakamatrajaṁ; 
Tadā asītikoṭīnaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
padumassa mahesino; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo. 
Kathinatthārasamaye, 
uppanne kathinacīvare; 
Dhammasenāpatitthāya, 
bhikkhū sibbiṁsu cīvaraṁ. 
Tadā te vimalā bhikkhū, 
chaḷabhiññā mahiddhikā; 
Tīṇi satasahassāni, 
samiṁsu aparājitā. 
Punāparaṁ so narāsabho, 
pavane vāsaṁ upāgami; 
Tadā samāgamo āsi, 
dvinnaṁ satasahassinaṁ. 
Ahaṁ tena samayena, 
sīho āsiṁ migādhibhū; 
Vivekamanubrūhantaṁ, 
pavane addasaṁ jinaṁ. 
Vanditvā sirasā pāde, 
katvāna taṁ padakkhiṇaṁ; 
Tikkhattuṁ abhināditvā, 
sattāhaṁ jinamupaṭṭhahaṁ. 
Sattāhaṁ varasamāpattiyā, 
Vuṭṭhahitvā tathāgato; 
Manasā cintayitvāna, 
Koṭibhikkhū samānayi. 
Tadāpi so mahāvīro, 
tesaṁ majjhe viyākari; 
‘Aparimeyyito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Campakaṁ nāma nagaraṁ, 
asamo nāma khattiyo; 
Asamā nāma janikā, 
padumassa mahesino. 
Dasavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Nandā-vasu-yasuttarā, 
tayo pāsādamuttamā. 
Tettiṁsa ca sahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Uttarā nāma sā nārī, 
rammo nāmāsi atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
rathayānena nikkhami; 
Anūnaaṭṭhamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
padumo lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
dhanañcuyyānamuttame. 
Sālo ca upasālo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Varuṇo nāmupaṭṭhāko, 
padumassa mahesino. 
Rādhā ceva surādhā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
mahāsoṇoti vuccati. 
Bhiyyo ceva asamo ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Rucī ca nandarāmā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṁ, 
accuggato mahāmuni; 
Pabhā niddhāvatī tassa, 
asamā sabbaso disā. 
Candappabhā sūriyappabhā, 
ratanaggimaṇippabhā; 
Sabbāpi tā hatā honti, 
patvā jinapabhuttamaṁ. 
Vassasatasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Paripakkamānase satte, 
bodhayitvā asesato; 
Sesake anusāsitvā, 
nibbuto so sasāvako. 
Uragova tacaṁ jiṇṇaṁ, 
vaddhapattaṁva pādapo; 
Jahitvā sabbasaṅkhāre, 
nibbuto so yathā sikhī. 
Padumo jinavaro satthā, 
Dhammārāmamhi nibbuto; 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
Tesu tesu padesato”ti. 
Padumassa bhagavato vaṁso aṭṭhamo. 

Buddhavaṁsa 
11. Nāradabuddhavaṁsa 
“Padumassa aparena, 
sambuddho dvipaduttamo; 
Nārado nāma nāmena, 
asamo appaṭipuggalo. 
So buddho cakkavattissa, 
jeṭṭho dayitaoraso; 
Āmukkamālābharaṇo, 
uyyānaṁ upasaṅkami. 
Tatthāsi rukkho yasavipulo, 
Abhirūpo brahā suci; 
Tamajjhapatvā upanisīdi, 
Mahāsoṇassa heṭṭhato. 
Tattha ñāṇavaruppajji, 
anantaṁ vajirūpamaṁ; 
Tena vicini saṅkhāre, 
ukkujjamavakujjakaṁ. 
Tattha sabbakilesāni, 
asesamabhivāhayi; 
Pāpuṇī kevalaṁ bodhiṁ, 
buddhañāṇe ca cuddasa. 
Pāpuṇitvāna sambodhiṁ, 
dhammacakkaṁ pavattayi; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Mahādoṇaṁ nāgarājaṁ, 
vinayanto mahāmuni; 
Pāṭiheraṁ tadākāsi, 
dassayanto sadevake. 
Tadā devamanussānaṁ, 
tamhi dhammappakāsane; 
Navutikoṭisahassāni, 
tariṁsu sabbasaṁsayaṁ. 
Yamhi kāle mahāvīro, 
ovadī sakamatrajaṁ; 
Asītikoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
nāradassa mahesino; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo. 
Yadā buddho buddhaguṇaṁ, 
sanidānaṁ pakāsayi; 
Navutikoṭisahassāni, 
samiṁsu vimalā tadā. 
Yadā verocano nāgo, 
dānaṁ dadāti satthuno; 
Tadā samiṁsu jinaputtā, 
asītisatasahassiyo. 
Ahaṁ tena samayena, 
jaṭilo uggatāpano; 
Antalikkhacaro āsiṁ, 
pañcābhiññāsu pāragū. 
Tadāpāhaṁ asamasamaṁ, 
sasaṅghaṁ saparijjanaṁ; 
Annapānena tappetvā, 
candanenābhipūjayiṁ. 
Sopi maṁ tadā byākāsi, 
nārado lokanāyako; 
‘Aparimeyyito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo hāsetva mānasaṁ; 
Adhiṭṭhahiṁ vataṁ uggaṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Nagaraṁ dhaññavatī nāma, 
sudevo nāma khattiyo; 
Anomā nāma janikā, 
nāradassa mahesino. 
Navavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Jito vijitābhirāmo, 
tayo pāsādamuttamā. 
Ticattārīsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Vijitasenā nāma nārī, 
nanduttaro nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
Padasā gamanena nikkhami; 
Sattāhaṁ padhānacāraṁ, 
Acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
nārado lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
dhanañcuyyānamuttame. 
Bhaddasālo jitamitto, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Vāseṭṭho nāmupaṭṭhāko, 
nāradassa mahesino. 
Uttarā phaggunī ceva, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
mahāsoṇoti vuccati. 
Uggarindo vasabho ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Indāvarī ca vaṇḍī ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Aṭṭhāsītiratanāni, 
accuggato mahāmuni; 
Kañcanagghiyasaṅkāso, 
dasasahassī virocati. 
Tassa byāmappabhā kāyā, 
niddhāvati disodisaṁ; 
Nirantaraṁ divārattiṁ, 
yojanaṁ pharate sadā. 
Na keci tena samayena, 
samantā yojane janā; 
Ukkāpadīpe ujjālenti, 
buddharaṁsīhi otthaṭā. 
Navutivassasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Yathā uḷūhi gaganaṁ, 
vicittaṁ upasobhati; 
Tatheva sāsanaṁ tassa, 
arahantehi sobhati. 
Saṁsārasotaṁ taraṇāya, 
sesake paṭipannake; 
Dhammasetuṁ daḷhaṁ katvā, 
nibbuto so narāsabho. 
Sopi buddho asamasamo, 
Tepi khīṇāsavā atulatejā; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
Nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Nārado jinavasabho, 
Nibbuto sudassane pure; 
Tatthevassa thūpavaro, 
Catuyojanamuggato”ti. 
Nāradassa bhagavato vaṁso navamo. 

Buddhavaṁsa 
12. Padumuttarabuddhavaṁsa 
“Nāradassa aparena, 
sambuddho dvipaduttamo; 
Padumuttaro nāma jino, 
akkhobbho sāgarūpamo. 
Maṇḍakappova so āsi, 
yamhi buddho ajāyatha; 
Ussannakusalā janatā, 
tamhi kappe ajāyatha. 
Padumuttarassa bhagavato, 
Paṭhame dhammadesane; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
Dhammābhisamayo ahu. 
Tato parampi vassante, 
Tappayante ca pāṇine; 
Sattatiṁsasatasahassānaṁ, 
Dutiyābhisamayo ahu. 
Yamhi kāle mahāvīro, 
ānandaṁ upasaṅkami; 
Pitusantikaṁ upagantvā, 
āhanī amatadundubhiṁ. 
Āhate amatabherimhi, 
vassante dhammavuṭṭhiyā; 
Paññāsasatasahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Ovādako viññāpako, 
tārako sabbapāṇinaṁ; 
Desanākusalo buddho, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
padumuttarassa satthuno; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo. 
Yadā buddho asamasamo, 
vasi vebhārapabbate; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Puna cārikaṁ pakkante, 
gāmanigamaraṭṭhato; 
Asītikoṭisahassānaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo. 
Ahaṁ tena samayena, 
Jaṭilo nāma raṭṭhiko; 
Sambuddhappamukhaṁ saṅghaṁ, 
Sabhattaṁ dussamadāsahaṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
saṅghamajjhe nisīdiya; 
‘Satasahassito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
uttariṁ vatamadhiṭṭhahiṁ; 
Akāsiṁ uggadaḷhaṁ dhitiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Byāhatā titthiyā sabbe, 
Vimanā dummanā tadā; 
Na tesaṁ keci paricaranti, 
Raṭṭhato nicchubhanti te. 
Sabbe tattha samāgantvā, 
upagacchuṁ buddhasantike; 
Tuvaṁ nātho mahāvīra, 
saraṇaṁ hohi cakkhuma. 
Anukampako kāruṇiko, 
hitesī sabbapāṇinaṁ; 
Sampatte titthiye sabbe, 
pañcasīle patiṭṭhapi. 
Evaṁ nirākulaṁ āsi, 
suññataṁ titthiyehi taṁ; 
Vicittaṁ arahantehi, 
vasībhūtehi tādihi. 
Nagaraṁ haṁsavatī nāma, 
ānando nāma khattiyo; 
Sujātā nāma janikā, 
padumuttarassa satthuno. 
Dasavassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Naravāhano yaso vasavattī, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Ticattārīsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Vasudattā nāma nārī, 
uttamo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
pāsādenābhinikkhami; 
Sattāhaṁ padhānacāraṁ, 
acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
padumuttaro vināyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
mithiluyyānamuttame. 
Devalo ca sujāto ca, 
Ahesuṁ aggasāvakā; 
Sumano nāmupaṭṭhāko, 
Padumuttarassa mahesino. 
Amitā ca asamā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
salaloti pavuccati. 
Vitiṇṇo ceva tisso ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Haṭṭhā ceva vicittā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṁ, 
accuggato mahāmuni; 
Kañcanagghiyasaṅkāso, 
dvattiṁsavaralakkhaṇo. 
Kuṭṭā kavāṭā bhittī ca, 
rukkhā nagasiluccayā; 
Na tassāvaraṇaṁ atthi, 
samantā dvādasayojane. 
Vassasatasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Santāretvā bahujanaṁ, 
chinditvā sabbasaṁsayaṁ; 
Jalitvā aggikkhandhova, 
nibbuto so sasāvako. 
Padumuttaro jino buddho, 
Nandārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa thūpavaro, 
Dvādasubbedhayojano”ti. 
Padumuttarassa bhagavato vaṁso dasamo. 

Buddhavaṁsa 
13. Sumedhabuddhavaṁsa 
“Padumuttarassa aparena, 
Sumedho nāma nāyako; 
Durāsado uggatejo, 
Sabbalokuttamo muni. 
Pasannanetto sumukho, 
brahā uju patāpavā; 
Hitesī sabbasattānaṁ, 
bahū mocesi bandhanā. 
Yadā buddho pāpuṇitvā, 
kevalaṁ bodhimuttamaṁ; 
Sudassanamhi nagare, 
dhammacakkaṁ pavattayi. 
Tassāpi abhisamayā tīṇi, 
Ahesuṁ dhammadesane; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
Paṭhamābhisamayo ahu. 
Punāparaṁ kumbhakaṇṇaṁ, 
yakkhaṁ so damayī jino; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Punāparaṁ amitayaso, 
catusaccaṁ pakāsayi; 
Asītikoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
sumedhassa mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Sudassanaṁ nāma nagaraṁ, 
upagañchi jino yadā; 
Tadā khīṇāsavā bhikkhū, 
samiṁsu satakoṭiyo. 
Punāparaṁ devakūṭe, 
bhikkhūnaṁ kathinatthate; 
Tadā navutikoṭīnaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Punāparaṁ dasabalo, 
yadā carati cārikaṁ; 
Tadā asītikoṭīnaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo. 
Ahaṁ tena samayena, 
uttaro nāma māṇavo; 
Asītikoṭiyo mayhaṁ, 
ghare sannicitaṁ dhanaṁ. 
Kevalaṁ sabbaṁ datvāna, 
sasaṅghe lokanāyake; 
Saraṇaṁ tassupagañchiṁ, 
pabbajjañcābhirocayiṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
karonto anumodanaṁ; 
‘Tiṁsakappasahassamhi, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Suttantaṁ vinayañcāpi, 
navaṅgaṁ satthusāsanaṁ; 
Sabbaṁ pariyāpuṇitvāna, 
sobhayiṁ jinasāsanaṁ. 
Tatthappamatto viharanto, 
Nisajjaṭṭhānacaṅkame; 
Abhiññāsu pāramiṁ gantvā, 
Brahmalokamagañchahaṁ. 
Sudassanaṁ nāma nagaraṁ, 
sudatto nāma khattiyo; 
Sudattā nāma janikā, 
sumedhassa mahesino. 
Navavassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Sucandakañcanasirivaḍḍhā, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Tisoḷasasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Sumanā nāma sā nārī, 
punabbasu nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
hatthiyānena nikkhami; 
Anūnakaṁ aḍḍhamāsaṁ, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
sumedho lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
sudassanuyyānamuttame. 
Saraṇo sabbakāmo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Sāgaro nāmupaṭṭhāko, 
sumedhassa mahesino. 
Rāmā ceva surāmā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
mahānīpoti vuccati. 
Uruvelā yasavā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Yasodharā sirimā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Aṭṭhāsītiratanāni, 
accuggato mahāmuni; 
Obhāseti disā sabbā, 
cando tāragaṇe yathā. 
Cakkavattimaṇī nāma, 
yathā tapati yojanaṁ; 
Tatheva tassa ratanaṁ, 
samantā pharati yojanaṁ. 
Navutivassasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Tevijjachaḷabhiññehi, 
balappattehi tādihi; 
Samākulamidaṁ āsi, 
arahantehi sādhuhi. 
Tepi sabbe amitayasā, 
vippamuttā nirūpadhī; 
Ñāṇālokaṁ dassayitvā, 
nibbutā te mahāyasā. 
Sumedho jinavaro buddho, 
Medhārāmamhi nibbuto; 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
Tesu tesu padesato”ti. 
Sumedhassa bhagavato vaṁso ekādasamo. 

Buddhavaṁsa 
14. Sujātabuddhavaṁsa 
“Tattheva maṇḍakappamhi, 
sujāto nāma nāyako; 
Sīhahanusabhakkhandho, 
appameyyo durāsado. 
Candova vimalo suddho, 
sataraṁsīva patāpavā; 
Evaṁ sobhati sambuddho, 
jalanto siriyā sadā. 
Pāpuṇitvāna sambuddho, 
kevalaṁ bodhimuttamaṁ; 
Sumaṅgalamhi nagare, 
dhammacakkaṁ pavattayi. 
Desente pavaraṁ dhammaṁ, 
Sujāte lokanāyake; 
Asītikoṭī abhisamiṁsu, 
Paṭhame dhammadesane. 
Yadā sujāto amitayaso, 
Deve vassaṁ upāgami; 
Sattatiṁsasatasahassānaṁ, 
Dutiyābhisamayo ahu. 
Yadā sujāto asamasamo, 
Upagacchi pitusantikaṁ; 
Saṭṭhisatasahassānaṁ, 
Tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
sujātassa mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Abhiññābalappattānaṁ, 
appattānaṁ bhavābhave; 
Saṭṭhisatasahassāni, 
paṭhamaṁ sannipatiṁsu te. 
Punāparaṁ sannipāte, 
tidivorohaṇe jine; 
Paññāsasatasahassānaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Upasaṅkamanto narāsabhaṁ, 
Tassa yo aggasāvako; 
Catūhi satasahassehi, 
Sambuddhaṁ upasaṅkami. 
Ahaṁ tena samayena, 
catudīpamhi issaro; 
Antalikkhacaro āsiṁ, 
cakkavattī mahabbalo. 
Loke acchariyaṁ disvā, 
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; 
Upagantvāna vandiṁ so, 
sujātaṁ lokanāyakaṁ. 
Catudīpe mahārajjaṁ, 
ratane satta uttame; 
Buddhe niyyādayitvāna, 
pabbajiṁ tassa santike. 
Ārāmikā janapade, 
uṭṭhānaṁ paṭipiṇḍiya; 
Upanenti bhikkhusaṅghassa, 
paccayaṁ sayanāsanaṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
dasasahassimhi issaro; 
‘Tiṁsakappasahassamhi, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo hāsaṁ janesahaṁ; 
Adhiṭṭhahiṁ vataṁ uggaṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Suttantaṁ vinayañcāpi, 
navaṅgaṁ satthusāsanaṁ; 
Sabbaṁ pariyāpuṇitvāna, 
sobhayiṁ jinasāsanaṁ. 
Tatthappamatto viharanto, 
brahmaṁ bhāvetva bhāvanaṁ; 
Abhiññāpāramiṁ gantvā, 
brahmalokamagañchahaṁ. 
Sumaṅgalaṁ nāma nagaraṁ, 
uggato nāma khattiyo; 
Mātā pabhāvatī nāma, 
sujātassa mahesino. 
Navavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Sirī upasirī nando, 
tayo pāsādamuttamā. 
Tevīsatisahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Sirinandā nāma nārī, 
upaseno nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
assayānena nikkhami; 
Anūnanavamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
sujāto lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
sumaṅgaluyyānamuttame. 
Sudassano sudevo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Nārado nāmupaṭṭhāko, 
sujātassa mahesino. 
Nāgā ca nāgasamālā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
mahāveḷūti vuccati. 
So ca rukkho ghanakkhandho, 
Acchiddo hoti pattiko; 
Uju vaṁso brahā hoti, 
Dassanīyo manoramo. 
Ekakkhandho pavaḍḍhitvā, 
tato sākhā pabhijjati; 
Yathā subaddho morahattho, 
evaṁ sobhati so dumo. 
Na tassa kaṇṭakā honti, 
nāpi chiddaṁ mahā ahu; 
Vitthiṇṇasākho aviralo, 
sandacchāyo manoramo. 
Sudatto ceva citto ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Subhaddā ca padumā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Paññāsaratano āsi, 
uccattanena so jino; 
Sabbākāravarūpeto, 
sabbaguṇamupāgato. 
Tassa pabhā asamasamā, 
niddhāvati samantato; 
Appamāṇo atuliyo, 
opammehi anūpamo. 
Navutivassasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Yathāpi sāgare ūmī, 
gagane tārakā yathā; 
Evaṁ tadā pāvacanaṁ, 
arahantehi cittitaṁ. 
So ca buddho asamasamo, 
Guṇāni ca tāni atuliyāni; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
Nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Sujāto jinavaro buddho, 
Silārāmamhi nibbuto; 
Tattheva tassa cetiyo, 
Tīṇigāvutamuggato”ti. 
Sujātassa bhagavato vaṁso dvādasamo. 

Buddhavaṁsa 
15 Piyadassībuddhavaṁsa 
“Sujātassa aparena, 
sayambhū lokanāyako; 
Durāsado asamasamo, 
piyadassī mahāyaso. 
Sopi buddho amitayaso, 
ādiccova virocati; 
Sabbaṁ tamaṁ nihantvāna, 
dhammacakkaṁ pavattayi. 
Tassāpi atulatejassa, 
Ahesuṁ abhisamayā tayo; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
Paṭhamābhisamayo ahu. 
Sudassano devarājā, 
micchādiṭṭhimarocayi; 
Tassa diṭṭhiṁ vinodento, 
satthā dhammamadesayi. 
Janasannipāto atulo, 
mahāsannipatī tadā; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Yadā doṇamukhaṁ hatthiṁ, 
vinesi narasārathi; 
Asītikoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
tassāpi piyadassino; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo. 
Tato paraṁ navutikoṭī, 
samiṁsu ekato munī; 
Tatiye sannipātamhi, 
asītikoṭiyo ahū. 
Ahaṁ tena samayena, 
kassapo nāma brāhmaṇo; 
Ajjhāyako mantadharo, 
tiṇṇaṁ vedāna pāragū. 
Tassa dhammaṁ suṇitvāna, 
pasādaṁ janayiṁ ahaṁ; 
Koṭisatasahassehi, 
saṅghārāmaṁ amāpayiṁ. 
Tassa datvāna ārāmaṁ, 
haṭṭho saṁviggamānaso; 
Saraṇe pañca sīle ca, 
daḷhaṁ katvā samādiyiṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
saṅghamajjhe nisīdiya; 
‘Aṭṭhārase kappasate, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Sudhaññaṁ nāma nagaraṁ, 
sudatto nāma khattiyo; 
Candā nāmāsi janikā, 
piyadassissa satthuno. 
Navavassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Sunimmalavimalagiriguhā, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Tettiṁsasahassāni ca, 
Nāriyo samalaṅkatā; 
Vimalā nāma nārī ca, 
Kañcanāveḷo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
rathayānena nikkhami; 
Chamāsaṁ padhānacāraṁ, 
acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
piyadassī mahāmuni; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
usabhuyyāne manorame. 
Pālito sabbadassī ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Sobhito nāmupaṭṭhāko, 
piyadassissa satthuno. 
Sujātā dhammadinnā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
kakudhoti pavuccati. 
Sandhako dhammako ceva, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Visākhā dhammadinnā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Sopi buddho amitayaso, 
dvattiṁsavaralakkhaṇo; 
Asītihatthamubbedho, 
sālarājāva dissati. 
Aggicandasūriyānaṁ, 
natthi tādisikā pabhā; 
Yathā ahu pabhā tassa, 
asamassa mahesino. 
Tassāpi devadevassa, 
āyu tāvatakaṁ ahu; 
Navutivassasahassāni, 
loke aṭṭhāsi cakkhumā. 
Sopi buddho asamasamo, 
Yugānipi tāni atuliyāni; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
Nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Piyadassī munivaro, 
Assatthārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa jinathūpo, 
Tīṇiyojanamuggato”ti. 
Piyadassissa bhagavato vaṁso terasamo. 

Buddhavaṁsa 
16 Atthadassībuddhavaṁsa 
“Tattheva maṇḍakappamhi, 
atthadassī mahāyaso; 
Mahātamaṁ nihantvāna, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Brahmunā yācito santo, 
dhammacakkaṁ pavattayi; 
Amatena tappayī lokaṁ, 
dasasahassisadevakaṁ. 
Tassāpi lokanāthassa, 
Ahesuṁ abhisamayā tayo; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
Paṭhamābhisamayo ahu. 
Yadā buddho atthadassī, 
carate devacārikaṁ; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Punāparaṁ yadā buddho, 
desesi pitusantike; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
tassāpi ca mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Aṭṭhanavutisahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo; 
Aṭṭhāsītisahassānaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Aṭṭhasattatisatasahassānaṁ, 
Tatiyo āsi samāgamo; 
Anupādā vimuttānaṁ, 
Vimalānaṁ mahesinaṁ. 
Ahaṁ tena samayena, 
jaṭilo uggatāpano; 
Susīmo nāma nāmena, 
mahiyā seṭṭhasammato. 
Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ, 
padumaṁ pārichattakaṁ; 
Devalokāharitvāna, 
sambuddhamabhipūjayiṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
atthadassī mahāmuni; 
‘Aṭṭhārase kappasate, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
haṭṭho saṁviggamānaso; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Sobhanaṁ nāma nagaraṁ, 
sāgaro nāma khattiyo; 
Sudassanā nāma janikā, 
atthadassissa satthuno. 
Dasavassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Amaragiri sugiri vāhanā, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Tettiṁsañca sahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Visākhā nāma nārī ca, 
selo nāmāsi atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
assayānena nikkhami; 
Anūnaaṭṭhamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
atthadassī mahāyaso; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
anomuyyāne narāsabho. 
Santo ca upasanto ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Abhayo nāmupaṭṭhāko, 
atthadassissa satthuno. 
Dhammā ceva sudhammā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
campakoti pavuccati. 
Nakulo ca nisabho ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Makilā ca sunandā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Sopi buddho asamasamo, 
asītihatthamuggato; 
Sobhate sālarājāva, 
uḷurājāva pūrito. 
Tassa pākatikā raṁsī, 
anekasatakoṭiyo; 
Uddhaṁ adho dasa disā, 
pharanti yojanaṁ sadā. 
Sopi buddho narāsabho, 
sabbasattuttamo muni; 
Vassasatasahassāni, 
loke aṭṭhāsi cakkhumā. 
Atulaṁ dassetvā obhāsaṁ, 
virocetvā sadevake; 
Sopi aniccataṁ patto, 
yathaggupādānasaṅkhayā. 
Atthadassī jinavaro, 
Anomārāmamhi nibbuto; 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
Tesu tesu padesato”ti. 
Atthadassissa bhagavato vaṁso cuddasamo. 

Buddhavaṁsa 
17 Dhammadassībuddhavaṁsa 
“Tattheva maṇḍakappamhi, 
dhammadassī mahāyaso; 
Tamandhakāraṁ vidhamitvā, 
atirocati sadevake. 
Tassāpi atulatejassa, 
dhammacakkappavattane; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Yadā buddho dhammadassī, 
vinesi sañjayaṁ isiṁ; 
Tadā navutikoṭīnaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Yadā sakko upāgañchi, 
sapariso vināyakaṁ; 
Tadā asītikoṭīnaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Tassāpi devadevassa, 
sannipātā tayo ahuṁ; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Yadā buddho dhammadassī, 
Saraṇe vassaṁ upāgami; 
Tadā koṭisatasahassānaṁ, 
Paṭhamo āsi samāgamo. 
Punāparaṁ yadā buddho, 
devato eti mānusaṁ; 
Tadāpi satakoṭīnaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Punāparaṁ yadā buddho, 
pakāsesi dhute guṇe; 
Tadā asītikoṭīnaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo. 
Ahaṁ tena samayena, 
sakko āsiṁ purindado; 
Dibbena gandhamālena, 
tūriyenābhipūjayiṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
devamajjhe nisīdiya; 
‘Aṭṭhārase kappasate, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Saraṇaṁ nāma nagaraṁ, 
saraṇo nāma khattiyo; 
Sunandā nāma janikā, 
dhammadassissa satthuno. 
Aṭṭhavassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Arajo virajo sudassano, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Ticattārīsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Vicikoḷi nāma nārī, 
atrajo puññavaḍḍhano. 
Nimitte caturo disvā, 
pāsādenābhinikkhami; 
Sattāhaṁ padhānacāraṁ, 
acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
dhammadassī narāsabho; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
migadāye naruttamo. 
Padumo phussadevo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Sunetto nāmupaṭṭhāko, 
dhammadassissa satthuno. 
Khemā ca saccanāmā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
bimbijāloti vuccati. 
Subhaddo kaṭissaho ceva, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Sāḷiyā ca kaḷiyā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Sopi buddho asamasamo, 
asītihatthamuggato; 
Atirocati tejena, 
dasasahassimhi dhātuyā. 
Suphullo sālarājāva, 
vijjūva gagane yathā; 
Majjhanhikeva sūriyo, 
evaṁ so upasobhatha. 
Tassāpi atulatejassa, 
samakaṁ āsi jīvitaṁ; 
Vassasatasahassāni, 
loke aṭṭhāsi cakkhumā. 
Obhāsaṁ dassayitvāna, 
vimalaṁ katvāna sāsanaṁ; 
Cavi candova gagane, 
nibbuto so sasāvako. 
Dhammadassī mahāvīro, 
Sālārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa thūpavaro, 
Tīṇiyojanamuggato”ti. 
Dhammadassissa bhagavato vaṁso pannarasamo. 

Buddhavaṁsa 
18. Siddhatthabuddhavaṁsa 
“Dhammadassissa aparena, 
siddhattho nāma nāyako; 
Nihanitvā tamaṁ sabbaṁ, 
sūriyo abbhuggato yathā. 
Sopi patvāna sambodhiṁ, 
santārento sadevakaṁ; 
Abhivassi dhammameghena, 
nibbāpento sadevakaṁ. 
Tassāpi atulatejassa, 
Ahesuṁ abhisamayā tayo; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
Paṭhamābhisamayo ahu. 
Punāparaṁ bhīmarathe, 
yadā āhani dundubhiṁ; 
Tadā navutikoṭīnaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Yadā buddho dhammaṁ desesi, 
vebhāre so puruttame; 
Tadā navutikoṭīnaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
tasmimpi dvipaduttame; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Koṭisatānaṁ navutīnaṁ, 
asītiyāpi ca koṭinaṁ; 
Ete āsuṁ tayo ṭhānā, 
vimalānaṁ samāgame. 
Ahaṁ tena samayena, 
maṅgalo nāma tāpaso; 
Uggatejo duppasaho, 
abhiññābalasamāhito. 
Jambuto phalamānetvā, 
siddhatthassa adāsahaṁ; 
Paṭiggahetvā sambuddho, 
idaṁ vacanamabravi. 
‘Passatha imaṁ tāpasaṁ, 
jaṭilaṁ uggatāpanaṁ; 
Catunnavutito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Vebhāraṁ nāma nagaraṁ, 
udeno nāma khattiyo; 
Suphassā nāma janikā, 
siddhatthassa mahesino. 
Dasavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Kokāsuppalakokanadā, 
tayo pāsādamuttamā. 
Tisoḷasasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Somanassā nāma sā nārī, 
anūpamo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
sivikāyābhinikkhami; 
Anūnadasamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
siddhattho lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
migadāye naruttamo. 
Sambalo ca sumitto ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Revato nāmupaṭṭhāko, 
siddhatthassa mahesino. 
Sīvalā ca surāmā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
kaṇikāroti vuccati. 
Suppiyo ca samuddo ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Rammā ceva surammā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
So buddho saṭṭhiratanaṁ, 
ahosi nabhamuggato; 
Kañcanagghiyasaṅkāso, 
dasasahassī virocati. 
Sopi buddho asamasamo, 
atulo appaṭipuggalo; 
Vassasatasahassāni, 
loke aṭṭhāsi cakkhumā. 
Vipulaṁ pabhaṁ dassayitvā, 
pupphāpetvāna sāvake; 
Vilāsetvā samāpatyā, 
nibbuto so sasāvako. 
Siddhattho munivaro buddho, 
Anomārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa thūpavaro, 
Catuyojanamuggato”ti. 
Siddhatthassa bhagavato vaṁso soḷasamo. 

Buddhavaṁsa 
19. Tissabuddhavaṁsa 
“Siddhatthassa aparena, 
Asamo appaṭipuggalo; 
Anantatejo amitayaso, 
Tisso lokagganāyako. 
Tamandhakāraṁ vidhamitvā, 
obhāsetvā sadevakaṁ; 
Anukampako mahāvīro, 
loke uppajji cakkhumā. 
Tassāpi atulā iddhi, 
atulaṁ sīlaṁ samādhi ca; 
Sabbattha pāramiṁ gantvā, 
dhammacakkaṁ pavattayi. 
So buddho dasasahassimhi, 
Viññāpesi giraṁ suciṁ; 
Koṭisatāni abhisamiṁsu, 
Paṭhame dhammadesane. 
Dutiyo navutikoṭīnaṁ, 
tatiyo saṭṭhikoṭiyo; 
Bandhanāto pamocesi, 
satte naramarū tadā. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
tisse lokagganāyake; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Khīṇāsavasatasahassānaṁ, 
Paṭhamo āsi samāgamo; 
Navutisatasahassānaṁ, 
Dutiyo āsi samāgamo. 
Asītisatasahassānaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
pupphitānaṁ vimuttiyā. 
Ahaṁ tena samayena, 
sujāto nāma khattiyo; 
Mahābhogaṁ chaḍḍayitvā, 
pabbajiṁ isipabbajaṁ. 
Mayi pabbajite sante, 
uppajji lokanāyako; 
Buddhoti saddaṁ sutvāna, 
pīti me upapajjatha. 
Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ, 
padumaṁ pārichattakaṁ; 
Ubho hatthehi paggayha, 
dhunamāno upāgamiṁ. 
Catuvaṇṇaparivutaṁ, 
tissaṁ lokagganāyakaṁ; 
Tamahaṁ pupphaṁ gahetvā, 
matthake dhārayiṁ jinaṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
janamajjhe nisīdiya; 
‘Dvenavute ito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Khemakaṁ nāma nagaraṁ, 
janasandho nāma khattiyo; 
Padumā nāma janikā, 
tissassa ca mahesino. 
Sattavassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Guhāsela nārisaya nisabhā, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Samatiṁsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Subhaddānāmikā nārī, 
ānando nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
assayānena nikkhami; 
Anūnaaṭṭhamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
tisso lokagganāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
yasavatiyamuttame. 
Brahmadevo udayo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Samaṅgo nāmupaṭṭhāko, 
tissassa ca mahesino. 
Phussā ceva sudattā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
asanoti pavuccati. 
Sambalo ca sirimā ceva, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Kisāgotamī upasenā, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
So buddho saṭṭhiratano, 
ahu uccattane jino; 
Anūpamo asadiso, 
himavā viya dissati. 
Tassāpi atulatejassa, 
āyu āsi anuttaro; 
Vassasatasahassāni, 
loke aṭṭhāsi cakkhumā. 
Uttamaṁ pavaraṁ seṭṭhaṁ, 
anubhotvā mahāyasaṁ; 
Jalitvā aggikkhandhova, 
nibbuto so sasāvako. 
Valāhakova anilena, 
sūriyena viya ussavo; 
Andhakārova padīpena, 
nibbuto so sasāvako. 
Tisso jinavaro buddho, 
Nandārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa jinathūpo, 
Tīṇiyojanamuggato”ti. 
Tissassa bhagavato vaṁso sattarasamo. 

Buddhavaṁsa 
1. Ratanacaṅkamanakaṇḍa 
Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. 
Brahmā ca lokādhipatī sahampatī, 
Katañjalī anadhivaraṁ ayācatha; 
“Santīdha sattāpparajakkhajātikā, 
Desehi dhammaṁ anukampimaṁ pajaṁ”. 
Sampannavijjācaraṇassa tādino, 
Jutindharassantimadehadhārino; 
Tathāgatassappaṭipuggalassa, 
Uppajji kāruññatā sabbasatte. 
“Na hete jānanti sadevamānusā, 
Buddho ayaṁ kīdisako naruttamo; 
Iddhibalaṁ paññābalañca kīdisaṁ, 
Buddhabalaṁ lokahitassa kīdisaṁ. 
Na hete jānanti sadevamānusā, 
Buddho ayaṁ edisako naruttamo; 
Iddhibalaṁ paññābalañca edisaṁ, 
Buddhabalaṁ lokahitassa edisaṁ. 
Handāhaṁ dassayissāmi, 
buddhabalamanuttaraṁ; 
Caṅkamaṁ māpayissāmi, 
nabhe ratanamaṇḍitaṁ”. 
Bhummā mahārājikā tāvatiṁsā, 
Yāmā ca devā tusitā ca nimmitā; 
Paranimmitā yepi ca brahmakāyikā, 
Ānanditā vipulamakaṁsu ghosaṁ. 
Obhāsitā ca pathavī sadevakā, 
Puthū ca lokantarikā asaṁvutā; 
Tamo ca tibbo vihato tadā ahu, 
Disvāna accherakaṁ pāṭihīraṁ. 
Sadevagandhabbamanussarakkhase, 
Ābhā uḷārā vipulā ajāyatha; 
Imasmiṁ loke parasmiñcobhayasmiṁ, 
Adho ca uddhaṁ tiriyañca vitthataṁ. 
Sattuttamo anadhivaro vināyako, 
Satthā ahū devamanussapūjito; 
Mahānubhāvo satapuññalakkhaṇo, 
Dassesi accherakaṁ pāṭihīraṁ. 
So yācito devavarena cakkhumā, 
Atthaṁ samekkhitvā tadā naruttamo; 
Caṅkamaṁ māpayi lokanāyako, 
Suniṭṭhitaṁ sabbaratananimmitaṁ. 
Iddhī ca ādesanānusāsanī, 
Tipāṭihīre bhagavā vasī ahu; 
Caṅkamaṁ māpayi lokanāyako, 
Suniṭṭhitaṁ sabbaratananimmitaṁ. 
Dasasahassīlokadhātuyā, 
Sinerupabbatuttame; 
Thambheva dassesi paṭipāṭiyā, 
Caṅkame ratanāmaye. 
Dasasahassī atikkamma, 
caṅkamaṁ māpayī jino; 
Sabbasoṇṇamayā passe, 
caṅkame ratanāmaye. 
Tulāsaṅghāṭānuvaggā, 
sovaṇṇaphalakatthatā; 
Vedikā sabbasovaṇṇā, 
dubhato passesu nimmitā. 
Maṇimuttāvālikākiṇṇā, 
nimmito ratanāmayo; 
Obhāseti disā sabbā, 
sataraṁsīva uggato. 
Tasmiṁ caṅkamane dhīro, 
dvattiṁsavaralakkhaṇo; 
Virocamāno sambuddho, 
caṅkame caṅkamī jino. 
Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ, 
padumaṁ pārichattakaṁ; 
Caṅkamane okiranti, 
sabbe devā samāgatā. 
Passanti taṁ devasaṅghā, 
dasasahassī pamoditā; 
Namassamānā nipatanti, 
tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā. 
Tāvatiṁsā ca yāmā ca, 
tusitā cāpi devatā; 
Nimmānaratino devā, 
ye devā vasavattino; 
Udaggacittā sumanā, 
passanti lokanāyakaṁ. 
Sadevagandhabbamanussarakkhasā, 
Nāgā supaṇṇā atha vāpi kinnarā; 
Passanti taṁ lokahitānukampakaṁ, 
Nabheva accuggatacandamaṇḍalaṁ. 
Ābhassarā subhakiṇhā, 
Vehapphalā akaniṭṭhā ca devatā; 
Susuddhasukkavatthavasanā, 
Tiṭṭhanti pañjalīkatā. 
Muñcanti pupphaṁ pana pañcavaṇṇikaṁ, 
Mandāravaṁ candanacuṇṇamissitaṁ; 
Bhamenti celāni ca ambare tadā, 
“Aho jino lokahitānukampako. 
Tuvaṁ satthā ca ketū ca, 
dhajo yūpo ca pāṇinaṁ; 
Parāyaṇo patiṭṭhā ca, 
dīpo ca dvipaduttamo”. 
Dasasahassīlokadhātuyā, 
Devatāyo mahiddhikā; 
Parivāretvā namassanti, 
Tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā. 
Devatā devakaññā ca, 
pasannā tuṭṭhamānasā; 
Pañcavaṇṇikapupphehi, 
pūjayanti narāsabhaṁ. 
Passanti taṁ devasaṅghā, 
pasannā tuṭṭhamānasā; 
Pañcavaṇṇikapupphehi, 
pūjayanti narāsabhaṁ. 
“Aho acchariyaṁ loke, 
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; 
Na medisaṁ bhūtapubbaṁ, 
accheraṁ lomahaṁsanaṁ”. 
Sakasakamhi bhavane, 
nisīditvāna devatā; 
Hasanti tā mahāhasitaṁ, 
disvānaccherakaṁ nabhe. 
Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, 
tiṇapanthanivāsino; 
Katañjalī namassanti, 
tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā. 
Yepi dīghāyukā nāgā, 
puññavanto mahiddhikā; 
Pamoditā namassanti, 
pūjayanti naruttamaṁ. 
Saṅgītiyo pavattenti, 
ambare anilañjase; 
Cammanaddhāni vādenti, 
disvānaccherakaṁ nabhe. 
Saṅkhā ca paṇavā ceva, 
athopi ḍiṇḍimā bahū; 
Antalikkhasmiṁ vajjanti, 
disvānaccherakaṁ nabhe. 
“Abbhuto vata no ajja, 
uppajji lomahaṁsano; 
Dhuvamatthasiddhiṁ labhāma, 
khaṇo no paṭipādito”. 
Buddhoti tesaṁ sutvāna, 
pīti uppajji tāvade; 
Buddho buddhoti kathayantā, 
tiṭṭhanti pañjalīkatā. 
Hiṅkārā sādhukārā ca, 
ukkuṭṭhi sampahaṁsanaṁ; 
Pajā ca vividhā gagane, 
vattenti pañjalīkatā. 
Gāyanti seḷenti ca vādayanti ca, 
Bhujāni pothenti ca naccayanti ca; 
Muñcanti pupphaṁ pana pañcavaṇṇikaṁ, 
Mandāravaṁ candanacuṇṇamissitaṁ. 
“Yathā tuyhaṁ mahāvīra, 
pādesu cakkalakkhaṇaṁ; 
Dhajavajirapaṭākā, 
vaḍḍhamānaṅkusācitaṁ. 
Rūpe sīle samādhimhi, 
paññāya ca asādiso; 
Vimuttiyā asamasamo, 
dhammacakkappavattane. 
Dasanāgabalaṁ kāye, 
tuyhaṁ pākatikaṁ balaṁ; 
Iddhibalena asamo, 
dhammacakkappavattane. 
Evaṁ sabbaguṇūpetaṁ, 
sabbaṅgasamupāgataṁ; 
Mahāmuniṁ kāruṇikaṁ, 
lokanāthaṁ namassatha. 
Abhivādanaṁ thomanañca, 
vandanañca pasaṁsanaṁ; 
Namassanañca pūjañca, 
sabbaṁ arahasī tuvaṁ. 
Ye keci loke vandaneyyā, 
vandanaṁ arahanti ye; 
Sabbaseṭṭho mahāvīra, 
sadiso te na vijjati. 
Sāriputto mahāpañño, 
samādhijjhānakovido; 
Gijjhakūṭe ṭhitoyeva, 
passati lokanāyakaṁ. 
Suphullaṁ sālarājaṁva, 
candaṁva gagane yathā; 
Majjhanhikeva sūriyaṁ, 
olokesi narāsabhaṁ. 
Jalantaṁ dīparukkhaṁva, 
Taruṇasūriyaṁva uggataṁ; 
Byāmappabhānurañjitaṁ, 
Dhīraṁ passati lokanāyakaṁ. 
Pañcannaṁ bhikkhusatānaṁ, 
katakiccāna tādinaṁ; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
khaṇena sannipātayi. 
Lokappasādanaṁ nāma, 
pāṭihīraṁ nidassayi; 
Amhepi tattha gantvāna, 
vandissāma mayaṁ jinaṁ. 
Etha sabbe gamissāma, 
pucchissāma mayaṁ jinaṁ; 
Kaṅkhaṁ vinodayissāma, 
passitvā lokanāyakaṁ”. 
Sādhūti te paṭissutvā, 
nipakā saṁvutindriyā; 
Pattacīvaramādāya, 
taramānā upāgamuṁ. 
Khīṇāsavehi vimalehi, 
dantehi uttame dame; 
Sāriputto mahāpañño, 
iddhiyā upasaṅkami. 
Tehi bhikkhūhi parivuto, 
sāriputto mahāgaṇī; 
Laḷanto devova gagane, 
iddhiyā upasaṅkami. 
Ukkāsitañca khipitaṁ, 
ajjhupekkhiya subbatā; 
Sagāravā sappatissā, 
sambuddhaṁ upasaṅkamuṁ. 
Upasaṅkamitvā passanti, 
sayambhuṁ lokanāyakaṁ; 
Nabhe accuggataṁ dhīraṁ, 
candaṁva gagane yathā. 
Jalantaṁ dīparukkhaṁva, 
vijjuṁva gagane yathā; 
Majjhanhikeva sūriyaṁ, 
passanti lokanāyakaṁ. 
Pañcabhikkhusatā sabbe, 
passanti lokanāyakaṁ; 
Rahadamiva vippasannaṁ, 
suphullaṁ padumaṁ yathā. 
Añjaliṁ paggahetvāna, 
tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā; 
Namassamānā nipatanti, 
satthuno cakkalakkhaṇe. 
Sāriputto mahāpañño, 
koraṇḍasamasādiso; 
Samādhijjhānakusalo, 
vandate lokanāyakaṁ. 
Gajjitā kālameghova, 
nīluppalasamasādiso; 
Iddhibalena asamo, 
moggallāno mahiddhiko. 
Mahākassapopi ca thero, 
uttattakanakasannibho; 
Dhutaguṇe agganikkhitto, 
thomito satthuvaṇṇito. 
Dibbacakkhūnaṁ yo aggo, 
anuruddho mahāgaṇī; 
Ñātiseṭṭho bhagavato, 
avidūreva tiṭṭhati. 
Āpattianāpattiyā, 
satekicchāya kovido; 
Vinaye agganikkhitto, 
upāli satthuvaṇṇito. 
Sukhumanipuṇatthapaṭividdho, 
Kathikānaṁ pavaro gaṇī; 
Isi mantāniyā putto, 
Puṇṇo nāmāti vissuto. 
Etesaṁ cittamaññāya, 
opammakusalo muni; 
Kaṅkhacchedo mahāvīro, 
kathesi attano guṇaṁ. 
“Cattāro te asaṅkheyyā, 
koṭi yesaṁ na nāyati; 
Sattakāyo ca ākāso, 
cakkavāḷā canantakā; 
Buddhañāṇaṁ appameyyaṁ, 
na sakkā ete vijānituṁ. 
Kimetaṁ acchariyaṁ loke, 
yaṁ me iddhivikubbanaṁ; 
Aññe bahū acchariyā, 
abbhutā lomahaṁsanā. 
Yadāhaṁ tusite kāye, 
santusito nāmahaṁ tadā; 
Dasasahassī samāgamma, 
yācanti pañjalī mamaṁ. 
‘Kālo kho te mahāvīra, 
uppajja mātukucchiyaṁ; 
Sadevakaṁ tārayanto, 
bujjhassu amataṁ padaṁ’. 
Tusitā kāyā cavitvāna, 
yadā okkami kucchiyaṁ; 
Dasasahassīlokadhātu, 
kampittha dharaṇī tadā. 
Yadāhaṁ mātukucchito, 
sampajānova nikkhamiṁ; 
Sādhukāraṁ pavattenti, 
dasasahassī pakampatha. 
Okkantiṁ me samo natthi, 
jātito abhinikkhame; 
Sambodhiyaṁ ahaṁ seṭṭho, 
dhammacakkappavattane. 
Aho acchariyaṁ loke, 
buddhānaṁ guṇamahantatā; 
Dasasahassīlokadhātu, 
chappakāraṁ pakampatha; 
Obhāso ca mahā āsi, 
accheraṁ lomahaṁsanaṁ”. 
Bhagavā tamhi samaye, 
lokajeṭṭho narāsabho; 
Sadevakaṁ dassayanto, 
iddhiyā caṅkamī jino. 
Caṅkame caṅkamantova, 
kathesi lokanāyako; 
Antarā na nivatteti, 
catuhatthe caṅkame yathā. 
Sāriputto mahāpañño, 
samādhijjhānakovido; 
Paññāya pāramippatto, 
pucchati lokanāyakaṁ. 
“Kīdiso te mahāvīra, 
abhinīhāro naruttama; 
Kamhi kāle tayā dhīra, 
patthitā bodhimuttamā. 
Dānaṁ sīlañca nekkhammaṁ, 
paññāvīriyañca kīdisaṁ; 
Khantisaccamadhiṭṭhānaṁ, 
mettupekkhā ca kīdisā. 
Dasa pāramī tayā dhīra, 
kīdisī lokanāyaka; 
Kathaṁ upapāramī puṇṇā, 
paramatthapāramī kathaṁ”. 
Tassa puṭṭho viyākāsi, 
karavīkamadhuragiro; 
Nibbāpayanto hadayaṁ, 
hāsayanto sadevakaṁ. 
Atītabuddhānaṁ jinānaṁ desitaṁ, 
Nikīlitaṁ buddhaparamparāgataṁ; 
Pubbenivāsānugatāya buddhiyā, 
Pakāsayī lokahitaṁ sadevake. 
“Pītipāmojjajananaṁ, 
sokasallavinodanaṁ; 
Sabbasampattipaṭilābhaṁ, 
cittīkatvā suṇātha me. 
Madanimmadanaṁ sokanudaṁ, 
Saṁsāraparimocanaṁ; 
Sabbadukkhakkhayaṁ maggaṁ, 
Sakkaccaṁ paṭipajjathā”ti. 
Ratanacaṅkamanakaṇḍo niṭṭhito. 

Buddhavaṁsa 
20. Phussabuddhavaṁsa 
“Tattheva maṇḍakappamhi, 
ahu satthā anuttaro; 
Anūpamo asamasamo, 
phusso lokagganāyako. 
Sopi sabbaṁ tamaṁ hantvā, 
vijaṭetvā mahājaṭaṁ; 
Sadevakaṁ tappayanto, 
abhivassi amatambunā. 
Dhammacakkaṁ pavattente, 
phusse nakkhattamaṅgale; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Navutisatasahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu; 
Asītisatasahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
phussassāpi mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Saṭṭhisatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo; 
Paññāsasatasahassānaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Cattārīsasatasahassānaṁ, 
Tatiyo āsi samāgamo; 
Anupādā vimuttānaṁ, 
Vocchinnapaṭisandhinaṁ. 
Ahaṁ tena samayena, 
vijitāvī nāma khattiyo; 
Chaḍḍayitvā mahārajjaṁ, 
pabbajiṁ tassa santike. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
phusso lokagganāyako; 
‘Dvenavute ito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Padhānaṁ padahitvāna, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Suttantaṁ vinayañcāpi, 
navaṅgaṁ satthusāsanaṁ; 
Sabbaṁ pariyāpuṇitvā, 
sobhayiṁ jinasāsanaṁ. 
Tatthappamatto viharanto, 
brahmaṁ bhāvetva bhāvanaṁ; 
Abhiññāsu pāramiṁ gantvā, 
brahmalokamagañchahaṁ. 
Kāsikaṁ nāma nagaraṁ, 
jayaseno nāma khattiyo; 
Sirimā nāma janikā, 
phussassāpi mahesino. 
Navavassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Garuḷapakkha haṁsa suvaṇṇabhārā, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Tiṁsaitthisahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Kisāgotamī nāma nārī, 
anūpamo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
hatthiyānena nikkhami; 
Chamāsaṁ padhānacāraṁ, 
acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
phusso lokagganāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
migadāye naruttamo. 
Surakkhito dhammaseno, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Sabhiyo nāmupaṭṭhāko, 
phussassāpi mahesino. 
Cālā ca upacālā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
āmaṇḍoti pavuccati. 
Dhanañcayo visākho ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Padumā ceva nāgā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṁ, 
sopi accuggato muni; 
Sobhate sataraṁsīva, 
uḷurājāva pūrito. 
Navutivassasahassāni, 
āyu vijjati tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Ovaditvā bahū satte, 
santāretvā bahū jane; 
Sopi satthā atulayaso, 
nibbuto so sasāvako. 
Phusso jinavaro satthā, 
Senārāmamhi nibbuto; 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
Tesu tesu padesato”ti. 
Phussassa bhagavato vaṁso aṭṭhārasamo. 

Buddhavaṁsa 
21 Vipassībuddhavaṁsa 
“Phussassa ca aparena, 
sambuddho dvipaduttamo; 
Vipassī nāma nāmena, 
loke uppajji cakkhumā. 
Avijjaṁ sabbaṁ padāletvā, 
patto sambodhimuttamaṁ; 
Dhammacakkaṁ pavattetuṁ, 
pakkāmi bandhumatīpuraṁ. 
Dhammacakkaṁ pavattetvā, 
ubho bodhesi nāyako; 
Gaṇanāya na vattabbo, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Punāparaṁ amitayaso, 
tattha saccaṁ pakāsayi; 
Caturāsītisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Caturāsītisahassāni, 
sambuddhaṁ anupabbajuṁ; 
Tesamārāmapattānaṁ, 
dhammaṁ desesi cakkhumā. 
Sabbākārena bhāsato, 
sutvā upanisādino; 
Tepi dhammavaraṁ gantvā, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
vipassissa mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Aṭṭhasaṭṭhisatasahassānaṁ, 
Paṭhamo āsi samāgamo; 
Bhikkhusatasahassānaṁ, 
Dutiyo āsi samāgamo. 
Asītibhikkhusahassānaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo; 
Tattha bhikkhugaṇamajjhe, 
sambuddho atirocati. 
Ahaṁ tena samayena, 
nāgarājā mahiddhiko; 
Atulo nāma nāmena, 
puññavanto jutindharo. 
Nekānaṁ nāgakoṭīnaṁ, 
parivāretvānahaṁ tadā; 
Vajjanto dibbaturiyehi, 
lokajeṭṭhaṁ upāgamiṁ. 
Upasaṅkamitvā sambuddhaṁ, 
Vipassiṁ lokanāyakaṁ; 
Maṇimuttaratanakhacitaṁ, 
Sabbābharaṇavibhūsitaṁ; 
Nimantetvā dhammarājassa, 
Suvaṇṇapīṭhamadāsahaṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
saṅghamajjhe nisīdiya; 
‘Ekanavutito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Ahu kapilavhayā rammā, 
nikkhamitvā tathāgato; 
Padhānaṁ padahitvāna, 
katvā dukkarakārikaṁ. 
Ajapālarukkhamūlasmiṁ, 
nisīditvā tathāgato; 
Tattha pāyāsaṁ paggayha, 
nerañjaramupehiti. 
Nerañjarāya tīramhi, 
pāyāsaṁ ada so jino; 
Paṭiyattavaramaggena, 
bodhimūlamupehiti. 
Tato padakkhiṇaṁ katvā, 
bodhimaṇḍaṁ anuttaro; 
Assatthamūle sambodhiṁ, 
bujjhissati mahāyaso. 
Imassa janikā mātā, 
māyā nāma bhavissati; 
Pitā suddhodano nāma, 
ayaṁ hessati gotamo. 
Anāsavā vītarāgā, 
santacittā samāhitā; 
Kolito upatisso ca, 
aggā hessanti sāvakā; 
Ānando nāmupaṭṭhāko, 
upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ. 
Khemā uppalavaṇṇā ca, 
aggā hessanti sāvikā; 
Anāsavā vītarāgā, 
santacittā samāhitā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
assatthoti pavuccati. 
Citto ca hatthāḷavako, 
aggā hessantupaṭṭhakā; 
Nandamātā ca uttarā, 
aggā hessantupaṭṭhikā; 
Āyu vassasataṁ tassa, 
gotamassa yasassino. 
Idaṁ sutvāna vacanaṁ, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Nagaraṁ bandhumatī nāma, 
bandhumā nāma khattiyo; 
Mātā bandhumatī nāma, 
vipassissa mahesino. 
Aṭṭhavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Nando sunando sirimā, 
tayo pāsādamuttamā. 
Ticattārīsasahassāni, 
Nāriyo samalaṅkatā; 
Sudassanā nāma sā nārī, 
Samavattakkhandho nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
rathayānena nikkhami; 
Anūnaaṭṭhamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
vipassī lokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
migadāye naruttamo. 
Khaṇḍo ca tissanāmo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Asoko nāmupaṭṭhāko, 
vipassissa mahesino. 
Candā ca candamittā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
pāṭalīti pavuccati. 
Punabbasumitto nāgo ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Sirimā uttarā ceva, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Asītihatthamubbedho, 
vipassī lokanāyako; 
Pabhā niddhāvati tassa, 
samantā sattayojane. 
Asītivassasahassāni, 
āyu buddhassa tāvade; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Bahudevamanussānaṁ, 
bandhanā parimocayi; 
Maggāmaggañca ācikkhi, 
avasesaputhujjane. 
Ālokaṁ dassayitvāna, 
desetvā amataṁ padaṁ; 
Jalitvā aggikkhandhova, 
nibbuto so sasāvako. 
Iddhivaraṁ puññavaraṁ, 
lakkhaṇañca kusumitaṁ; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Vipassī jinavaro buddho, 
Sumittārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa thūpavaro, 
Sattayojanamussito”ti. 
Vipassissa bhagavato vaṁso ekūnavīsatimo. 

Buddhavaṁsa 
22. Sikhībuddhavaṁsa 
“Vipassissa aparena, 
sambuddho dvipaduttamo; 
Sikhivhayo āsi jino, 
asamo appaṭipuggalo. 
Mārasenaṁ pamadditvā, 
patto sambodhimuttamaṁ; 
Dhammacakkaṁ pavattesi, 
anukampāya pāṇinaṁ. 
Dhammacakkaṁ pavattente, 
sikhimhi jinapuṅgave; 
Koṭisatasahassānaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Aparampi dhammaṁ desente, 
gaṇaseṭṭhe naruttame; 
Navutikoṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Yamakapāṭihāriyañca, 
dassayante sadevake; 
Asītikoṭisahassānaṁ, 
tatiyābhisamayo ahu. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
sikhissāpi mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Bhikkhusatasahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo; 
Asītibhikkhusahassānaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Sattatibhikkhusahassānaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo; 
Anupalitto padumaṁva, 
toyamhi sampavaḍḍhitaṁ. 
Ahaṁ tena samayena, 
Arindamo nāma khattiyo; 
Sambuddhappamukhaṁ saṅghaṁ, 
Annapānena tappayiṁ. 
Bahuṁ dussavaraṁ datvā, 
dussakoṭiṁ anappakaṁ; 
Alaṅkataṁ hatthiyānaṁ, 
sambuddhassa adāsahaṁ. 
Hatthiyānaṁ nimminitvā, 
kappiyaṁ upanāmayiṁ; 
Pūrayiṁ mānasaṁ mayhaṁ, 
niccaṁ daḷhamupaṭṭhitaṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
sikhī lokagganāyako; 
‘Ekatiṁse ito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Ahu kapilavhayā rammā, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Nagaraṁ aruṇavatī nāma, 
Aruṇo nāma khattiyo; 
Pabhāvatī nāma janikā, 
Sikhissāpi mahesino. 
Sattavassasahassāni, 
agāraṁ ajjha so vasi; 
Sucandako giri vasabho, 
tayo pāsādamuttamā. 
Catuvīsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Sabbakāmā nāma nārī, 
atulo nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
hatthiyānena nikkhami; 
Aṭṭhamāsaṁ padhānacāraṁ, 
acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
sikhī lokagganāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
migadāye naruttamo. 
Abhibhū sambhavo ceva, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Khemaṅkaro nāmupaṭṭhāko, 
sikhissāpi mahesino. 
Sakhilā ca padumā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
puṇḍarīkoti vuccati. 
Sirivaḍḍho ca nando ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Cittā ceva suguttā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Uccattanena so buddho, 
sattatihatthamuggato; 
Kañcanagghiyasaṅkāso, 
dvattiṁsavaralakkhaṇo. 
Tassāpi byāmappabhā kāyā, 
divārattiṁ nirantaraṁ; 
Disodisaṁ niccharanti, 
tīṇiyojanaso pabhā. 
Sattativassasahassāni, 
āyu tassa mahesino; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Dhammameghaṁ pavassetvā, 
temayitvā sadevake; 
Khemantaṁ pāpayitvāna, 
nibbuto so sasāvako. 
Anubyañjanasampannaṁ, 
dvattiṁsavaralakkhaṇaṁ; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Sikhī munivaro buddho, 
Assārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa thūpavaro, 
Tīṇiyojanamuggato”ti. 
Sikhissa bhagavato vaṁso vīsatimo. 

Buddhavaṁsa 
23. Vessabhūbuddhavaṁsa 
“Tattheva maṇḍakappamhi, 
asamo appaṭipuggalo; 
Vessabhū nāma nāmena, 
loke uppajji nāyako. 
Ādittaṁ vata rāgaggi, 
taṇhānaṁ vijitaṁ tadā; 
Nāgova bandhanaṁ chetvā, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Dhammacakkaṁ pavattente, 
vessabhūlokanāyake; 
Asītikoṭisahassānaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Pakkante cārikaṁ raṭṭhe, 
lokajeṭṭhe narāsabhe; 
Sattatikoṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Mahādiṭṭhiṁ vinodento, 
pāṭiheraṁ karoti so; 
Samāgatā naramarū, 
dasasahassī sadevake. 
Mahāacchariyaṁ disvā, 
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; 
Devā ceva manussā ca, 
bujjhare saṭṭhikoṭiyo. 
Sannipātā tayo āsuṁ, 
vessabhussa mahesino; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Asītibhikkhusahassānaṁ, 
paṭhamo āsi samāgamo; 
Sattatibhikkhusahassānaṁ, 
dutiyo āsi samāgamo. 
Saṭṭhibhikkhusahassānaṁ, 
tatiyo āsi samāgamo; 
Jarādibhayabhītānaṁ, 
orasānaṁ mahesino. 
Ahaṁ tena samayena, 
sudassano nāma khattiyo; 
Nimantetvā mahāvīraṁ, 
dānaṁ datvā mahārahaṁ; 
Annapānena vatthena, 
sasaṅghaṁ jinapūjayiṁ. 
Tassa buddhassa asamassa, 
cakkaṁ vattitamuttamaṁ; 
Sutvāna paṇitaṁ dhammaṁ, 
pabbajjamabhirocayiṁ. 
Mahādānaṁ pavattetvā, 
rattindivamatandito; 
Pabbajjaṁ guṇasampannaṁ, 
pabbajiṁ jinasantike. 
Ācāraguṇasampanno, 
vattasīlasamāhito; 
Sabbaññutaṁ gavesanto, 
ramāmi jinasāsane. 
Saddhāpītiṁ upagantvā, 
buddhaṁ vandāmi sattharaṁ; 
Pīti uppajjati mayhaṁ, 
bodhiyāyeva kāraṇā. 
Anivattamānasaṁ ñatvā, 
sambuddho etadabravi; 
‘Ekatiṁse ito kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Ahu kapilavhayā rammā, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Anomaṁ nāma nagaraṁ, 
suppatīto nāma khattiyo; 
Mātā yasavatī nāma, 
vessabhussa mahesino. 
Cha ca vassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Ruci suruci rativaḍḍhano, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Anūnatiṁsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Sucittā nāma sā nārī, 
suppabuddho nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
sivikāyābhinikkhami; 
Chamāsaṁ padhānacāraṁ, 
acarī purisuttamo. 
Brahmunā yācito santo, 
vessabhūlokanāyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
aruṇārāme naruttamo. 
Soṇo ca uttaro ceva, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Upasanto nāmupaṭṭhāko, 
vessabhussa mahesino. 
Rāmā ceva samālā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
mahāsāloti vuccati. 
Sotthiko ceva rambho ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Gotamī sirimā ceva, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Saṭṭhiratanamubbedho, 
hemayūpasamūpamo; 
Kāyā niccharati rasmi, 
rattiṁva pabbate sikhī. 
Saṭṭhivassasahassāni, 
āyu tassa mahesino; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
tāresi janataṁ bahuṁ. 
Dhammaṁ vitthārikaṁ katvā, 
vibhajitvā mahājanaṁ; 
Dhammanāvaṁ ṭhapetvāna, 
nibbuto so sasāvako. 
Dassaneyyaṁ sabbajanaṁ, 
vihāraṁ iriyāpathaṁ; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Vessabhū jinavaro satthā, 
Khemārāmamhi nibbuto; 
Dhātuvitthārikaṁ āsi, 
Tesu tesu padesato”ti. 
Vessabhussa bhagavato vaṁso ekavīsatimo. 

Buddhavaṁsa 
24. Kakusandhabuddhavaṁsa 
“Vessabhussa aparena, 
sambuddho dvipaduttamo; 
Kakusandho nāma nāmena, 
appameyyo durāsado. 
Ugghāṭetvā sabbabhavaṁ, 
cariyāya pāramiṁ gato; 
Sīhova pañjaraṁ bhetvā, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Dhammacakkaṁ pavattente, 
Kakusandhe lokanāyake; 
Cattārīsakoṭisahassānaṁ, 
Dhammābhisamayo ahu. 
Antalikkhamhi ākāse, 
yamakaṁ katvā vikubbanaṁ; 
Tiṁsakoṭisahassānaṁ, 
bodhesi devamānuse. 
Naradevassa yakkhassa, 
catusaccappakāsane; 
Dhammābhisamayo tassa, 
gaṇanāto asaṅkhiyo. 
Kakusandhassa bhagavato, 
eko āsi samāgamo; 
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, 
santacittāna tādinaṁ. 
Cattālīsasahassānaṁ, 
tadā āsi samāgamo; 
Dantabhūmimanuppattānaṁ, 
āsavārigaṇakkhayā. 
Ahaṁ tena samayena, 
khemo nāmāsi khattiyo; 
Tathāgate jinaputte, 
dānaṁ datvā anappakaṁ. 
Pattañca cīvaraṁ datvā, 
añjanaṁ madhulaṭṭhikaṁ; 
Imetaṁ patthitaṁ sabbaṁ, 
paṭiyādemi varaṁ varaṁ. 
Sopi maṁ buddho byākāsi, 
kakusandho vināyako; 
‘Imamhi bhaddake kappe, 
ayaṁ buddho bhavissati. 
Ahu kapilavhayā rammā, 
…pe… 
hessāma sammukhā imaṁ’. 
Tassāpi vacanaṁ sutvā, 
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; 
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, 
dasapāramipūriyā. 
Nagaraṁ khemāvatī nāma, 
khemo nāmāsahaṁ tadā; 
Sabbaññutaṁ gavesanto, 
pabbajiṁ tassa santike. 
Brāhmaṇo aggidatto ca, 
āsi buddhassa so pitā; 
Visākhā nāma janikā, 
kakusandhassa satthuno. 
Vasate tattha kheme pure, 
sambuddhassa mahākulaṁ; 
Narānaṁ pavaraṁ seṭṭhaṁ, 
jātimantaṁ mahāyasaṁ. 
Catuvassasahassāni, 
Agāraṁ ajjha so vasi; 
Kāmakāmavaṇṇakāmasuddhināmā, 
Tayo pāsādamuttamā. 
Samattiṁsasahassāni, 
nāriyo samalaṅkatā; 
Rocinī nāma sā nārī, 
uttaro nāma atrajo. 
Nimitte caturo disvā, 
rathayānena nikkhami; 
Anūnaaṭṭhamāsāni, 
padhānaṁ padahī jino. 
Brahmunā yācito santo, 
kakusandho vināyako; 
Vatti cakkaṁ mahāvīro, 
migadāye naruttamo. 
Vidhuro ca sañjīvo ca, 
ahesuṁ aggasāvakā; 
Buddhijo nāmupaṭṭhāko, 
kakusandhassa satthuno. 
Sāmā ca campānāmā ca, 
ahesuṁ aggasāvikā; 
Bodhi tassa bhagavato, 
sirīsoti pavuccati. 
Accuto ca sumano ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhakā; 
Nandā ceva sunandā ca, 
ahesuṁ aggupaṭṭhikā. 
Cattālīsaratanāni, 
accuggato mahāmuni; 
Kanakappabhā niccharati, 
samantā dasayojanaṁ. 
Cattālīsavassasahassāni, 
Āyu tassa mahesino; 
Tāvatā tiṭṭhamāno so, 
Tāresi janataṁ bahuṁ. 
Dhammāpaṇaṁ pasāretvā, 
naranārīnaṁ sadevake; 
Naditvā sīhanādaṁva, 
nibbuto so sasāvako. 
Aṭṭhaṅgavacanasampanno, 
acchiddāni nirantaraṁ; 
Sabbaṁ tamantarahitaṁ, 
nanu rittā sabbasaṅkhārā. 
Kakusandho jinavaro, 
Khemārāmamhi nibbuto; 
Tatthevassa thūpavaro, 
Gāvutaṁ nabhamuggato”ti. 
Kakusandhassa bhagavato vaṁso dvāvīsatimo. 

Buddhavaṁsa 
25. Koṇāgamanabuddhavaṁsa 
“Kakusandhassa aparena, 
sambuddho dvipaduttamo; 
Koṇāgamano nāma jino, 
lokajeṭṭho narāsabho. 
Dasa dhamme pūrayitvāna, 
kantāraṁ samatikkami; 
Pavāhiya malaṁ sabbaṁ, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Dhammacakkaṁ pavattente, 
koṇāgamananāyake; 
Tiṁsakoṭisahassānaṁ, 
paṭhamābhisamayo ahu. 
Pāṭihīraṁ karonte ca, 
paravādappamaddane; 
Vīsatikoṭisahassānaṁ, 
dutiyābhisamayo ahu. 
Tato v