Duka Nipāta — Hai Pháp

Aṅguttara Nikāya 2 
1. Kammakaraṇavagga 
1. Vajjasutta 
2. Padhānasutta 
3. Tapanīyasutta 
4. Atapanīyasutta 
5. Upaññātasutta 
6. Saṁyojanasutta 
7. Kaṇhasutta 
8. Sukkasutta 
9. Cariyasutta 
10. Vassūpanāyikasutta 
Evaṁ me sutaṁ—
“Dvemāni, bhikkhave, padhānāni durabhisambhavāni lokasmiṁ. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā tapanīyā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā atapanīyā. 
“Dvinnāhaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ upaññāsiṁ—
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā kaṇhā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā sukkā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā sukkā lokaṁ pālenti. 
“Dvemā, bhikkhave, vassūpanāyikā. 
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. 
Katamāni dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
yā ca asantuṭṭhitā kusalesu dhammesu, yā ca appaṭivānitā padhānasmiṁ. 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katamā dve? 
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: 
Yañca gihīnaṁ agāraṁ ajjhāvasataṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānuppadānatthaṁ padhānaṁ, yañca agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ sabbūpadhipaṭinissaggatthaṁ padhānaṁ. 
Idha, bhikkhave, ekaccassa kāyaduccaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti kāyasucaritaṁ; 
Idha, bhikkhave, ekaccassa kāyasucaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti kāyaduccaritaṁ; 
Appaṭivānī sudāhaṁ, bhikkhave, padahāmi: 
Yā ca saṁyojaniyesu dhammesu assādānupassitā, yā ca saṁyojaniyesu dhammesu nibbidānupassitā. 
Ahirikañca anottappañca. 
Hirī ca ottappañca. 
Hirī ca ottappañca. 
Purimikā ca pacchimikā ca. 
“bhikkhavo”ti. 
Imāni kho, bhikkhave, dve padhānāni durabhisambhavāni lokasmiṁ. 
vacīduccaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti vacīsucaritaṁ; 
vacīsucaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti vacīduccaritaṁ; 
‘kāmaṁ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upassussatu maṁsalohitaṁ, yaṁ taṁ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṁ na taṁ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṁ bhavissatī’ti. 
Saṁyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassī viharanto rāgaṁ na pajahati, dosaṁ na pajahati, mohaṁ na pajahati. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā kaṇhā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā sukkā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve sukkā dhammā lokaṁ na pāleyyuṁ, nayidha paññāyetha mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṁ dārāti vā. 
Imā kho, bhikkhave, dve vassūpanāyikā”ti. 
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. 
manoduccaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti manosucaritaṁ. 
manosucaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti manoduccaritaṁ. 
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, appamādādhigatā sambodhi, appamādādhigato anuttaro yogakkhemo. 
Rāgaṁ appahāya, dosaṁ appahāya, mohaṁ appahāya na parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. 
Sattamaṁ. 
Aṭṭhamaṁ. 
Sambhedaṁ loko agamissa, yathā ajeḷakā kukkuṭasūkarā soṇasiṅgālā. 
Dasamaṁ. 
Bhagavā etadavoca: 
So ‘kāyaduccaritaṁ me katan’ti tappati, ‘akataṁ me kāyasucaritan’ti tappati; 
So ‘kāyasucaritaṁ me katan’ti na tappati, ‘akataṁ me kāyaduccaritan’ti na tappati; 
Tumhe cepi, bhikkhave, appaṭivānaṁ padaheyyātha: 
‘Na parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi. 
Yasmā ca kho, bhikkhave, ime dve sukkā dhammā lokaṁ pālenti tasmā paññāyati mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṁ dārāti vā”ti. 
Kammakaraṇavaggo paṭhamo. 
‘vacīduccaritaṁ me katan’ti tappati, ‘akataṁ me vacīsucaritan’ti tappati; 
‘vacīsucaritaṁ me katan’ti na tappati, ‘akataṁ me vacīduccaritan’ti na tappati; 
‘kāmaṁ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upassussatu maṁsalohitaṁ, yaṁ taṁ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṁ na taṁ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṁ bhavissatī’ti, tumhepi, bhikkhave, nacirasseva—
Navamaṁ. 
‘manoduccaritaṁ me katan’ti tappati, ‘akataṁ me manosucaritan’ti tappati. 
‘manosucaritaṁ me katan’ti na tappati, ‘akataṁ me manoduccaritan’ti na tappati. 
yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissatha. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā tapanīyā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā atapanīyā”ti. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
Tatiyaṁ. 
Catutthaṁ. 
‘appaṭivānaṁ padahissāma. 
Kāmaṁ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upassussatu maṁsalohitaṁ, yaṁ taṁ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṁ na taṁ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṁ bhavissatī’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Pañcamaṁ. 
Tassuddānaṁ 
“Dvemāni, bhikkhave, vajjāni. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ padhānānaṁ yadidaṁ sabbūpadhipaṭinissaggatthaṁ padhānaṁ. 
Saṁyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu nibbidānupassī viharanto rāgaṁ pajahati, dosaṁ pajahati, mohaṁ pajahati. 
Vajjā padhānā dve tapanīyā, 
Katamāni dve? 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
Rāgaṁ pahāya, dosaṁ pahāya, mohaṁ pahāya, parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. 
Upaññātena pañcamaṁ; 
Diṭṭhadhammikañca vajjaṁ samparāyikañca vajjaṁ. 
‘sabbūpadhipaṭinissaggatthaṁ padhānaṁ padahissāmā’ti. 
‘Parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi. 
Saṁyojanañca kaṇhañca, 
Katamañca, bhikkhave, diṭṭhadhammikaṁ vajjaṁ? 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”ti. 
Sukkaṁ cariyā vassūpanāyikena vaggo. 
Idha, bhikkhave, ekacco passati coraṁ āgucāriṁ rājāno gahetvā vividhā kammakāraṇā kārente; 
Dutiyaṁ. 
Chaṭṭhaṁ. 
kasāhipi tāḷente, vettehipi tāḷente, addhadaṇḍakehipi tāḷente, hatthampi chindante, pādampi chindante, hatthapādampi chindante, kaṇṇampi chindante, nāsampi chindante, kaṇṇanāsampi chindante, bilaṅgathālikampi karonte, saṅkhamuṇḍikampi karonte, rāhumukhampi karonte, jotimālikampi karonte, hatthapajjotikampi karonte, erakavattikampi karonte, cīrakavāsikampi karonte, eṇeyyakampi karonte, baḷisamaṁsikampi karonte, kahāpaṇikampi karonte, khārāpatacchikampi karonte, palighaparivattikampi karonte, palālapīṭhakampi karonte, tattenapi telena osiñcante, sunakhehipi khādāpente, jīvantampi sūle uttāsente, asināpi sīsaṁ chindante. 
Tassa evaṁ hoti: 
‘yathārūpānaṁ kho pāpakānaṁ kammānaṁ hetu coraṁ āgucāriṁ rājāno gahetvā vividhā kammakāraṇā kārenti; 
kasāhipi tāḷenti, vettehipi tāḷenti, addhadaṇḍakehipi tāḷenti, hatthampi chindanti, pādampi chindanti, hatthapādampi chindanti, kaṇṇampi chindanti, nāsampi chindanti, kaṇṇanāsampi chindanti, bilaṅgathālikampi karonti, saṅkhamuṇḍikampi karonti, rāhumukhampi karonti, jotimālikampi karonti, hatthapajjotikampi karonti, erakavattikampi karonti, cīrakavāsikampi karonti, eṇeyyakampi karonti, baḷisamaṁsikampi karonti, kahāpaṇikampi karonti, khārāpatacchikampi karonti, palighaparivattikampi karonti, palālapīṭhakampi karonti, tattenapi telena osiñcanti, sunakhehipi khādāpenti, jīvantampi sūle uttāsenti, asināpi sīsaṁ chindanti. 
Ahañceva kho pana evarūpaṁ pāpakammaṁ kareyyaṁ, mampi rājāno gahetvā evarūpā vividhā kammakāraṇā kāreyyuṁ; 
kasāhipi tāḷeyyuṁ …pe… asināpi sīsaṁ chindeyyun’ti. 
So diṭṭhadhammikassa vajjassa bhīto na paresaṁ pābhataṁ vilumpanto carati. 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, diṭṭhadhammikaṁ vajjaṁ. 
Katamañca, bhikkhave, samparāyikaṁ vajjaṁ? 
Idha, bhikkhave, ekacco iti paṭisañcikkhati: 
‘kāyaduccaritassa kho pana pāpako dukkho vipāko abhisamparāyaṁ, vacīduccaritassa pāpako dukkho vipāko abhisamparāyaṁ, manoduccaritassa pāpako dukkho vipāko abhisamparāyaṁ. 
Ahañceva kho pana kāyena duccaritaṁ careyyaṁ, vācāya duccaritaṁ careyyaṁ, manasā duccaritaṁ careyyaṁ. 
Kiñca taṁ yāhaṁ na kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyyan’ti. 
So samparāyikassa vajjassa bhīto kāyaduccaritaṁ pahāya kāyasucaritaṁ bhāveti, vacīduccaritaṁ pahāya vacīsucaritaṁ bhāveti, manoduccaritaṁ pahāya manosucaritaṁ bhāveti, suddhaṁ attānaṁ pariharati. 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, samparāyikaṁ vajjaṁ. 
Imāni kho, bhikkhave, dve vajjāni. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘diṭṭhadhammikassa vajjassa bhāyissāma, samparāyikassa vajjassa bhāyissāma, vajjabhīruno bhavissāma vajjabhayadassāvino’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ. 
Vajjabhīruno, bhikkhave, vajjabhayadassāvino etaṁ pāṭikaṅkhaṁ yaṁ parimuccissati sabbavajjehī”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 2 
2. Adhikaraṇavagga 
11 
12 
13 
14 
15 
16 
17 
18 
19 
20 
“Dvemāni, bhikkhave, balāni. 
“Dvemāni, bhikkhave, balāni. 
“Dvemāni, bhikkhave, balāni. 
“Dvemā, bhikkhave, tathāgatassa dhammadesanā. 
“Yasmiṁ, bhikkhave, adhikaraṇe āpanno ca bhikkhu codako ca bhikkhu na sādhukaṁ attanāva attānaṁ paccavekkhati tasmetaṁ, bhikkhave, adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṁ: 
Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. 
Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. 
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca: 
“Akusalaṁ, bhikkhave, pajahatha. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattanti. 
Katamāni dve? 
Katamāni dve? 
Katamāni dve? 
Katamā dve? 
‘dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṁvattissati, bhikkhū ca na phāsuṁ viharissantī’ti. 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: 
“ekaṁsenāhaṁ, ānanda, akaraṇīyaṁ vadāmi kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritan”ti. 
Sakkā, bhikkhave, akusalaṁ pajahituṁ. 
Katame dve? 
Paṭisaṅkhānabalañca bhāvanābalañca. 
Paṭisaṅkhānabalañca bhāvanābalañca. 
Paṭisaṅkhānabalañca bhāvanābalañca. 
saṅkhittena ca vitthārena ca. 
Yasmiñca kho, bhikkhave, adhikaraṇe āpanno ca bhikkhu codako ca bhikkhu sādhukaṁ attanāva attānaṁ paccavekkhati tasmetaṁ, bhikkhave, adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṁ: 
“ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yena m’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjantī”ti? 
“ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yena m’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjantī”ti? 
“Yamidaṁ, bhante, bhagavatā ekaṁsena akaraṇīyaṁ akkhātaṁ kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ tasmiṁ akaraṇīye kayiramāne ko ādīnavo pāṭikaṅkho”ti? 
No cedaṁ, bhikkhave, sakkā abhavissa akusalaṁ pajahituṁ, nāhaṁ evaṁ vadeyyaṁ: 
Dunnikkhittañca padabyañjanaṁ attho ca dunnīto. 
Katamañca, bhikkhave, paṭisaṅkhānabalaṁ? 
Katamañca, bhikkhave, paṭisaṅkhānabalaṁ? 
Katamañca, bhikkhave, paṭisaṅkhānabalaṁ? 
Imā kho, bhikkhave, dve tathāgatassa dhammadesanā”ti. 
‘na dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṁvattissati, bhikkhū ca phāsuṁ viharissantī’ti. 
“Adhammacariyāvisamacariyāhetu kho, brāhmaṇa, evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjantī”ti. 
“Katattā ca, brāhmaṇa, akatattā ca. 
“Yamidaṁ, ānanda, mayā ekaṁsena akaraṇīyaṁ akkhātaṁ kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ tasmiṁ akaraṇīye kayiramāne ayaṁ ādīnavo pāṭikaṅkho—
‘akusalaṁ, bhikkhave, pajahathā’ti. 
Dunnikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. 
Idha, bhikkhave, ekacco iti paṭisañcikkhati: 
Idha, bhikkhave, ekacco iti paṭisañcikkhati: 
Idha, bhikkhave, ekacco iti paṭisañcikkhati: 
Evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjantī”ti. 
attāpi attānaṁ upavadati, 
Yasmā ca kho, bhikkhave, sakkā akusalaṁ pajahituṁ tasmāhaṁ evaṁ vadāmi: 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattantī”ti. 
‘kāyaduccaritassa kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca, vacīduccaritassa pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca, manoduccaritassa pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. 
‘kāyaduccaritassa kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca, vacīduccaritassa pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca, manoduccaritassa pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. 
‘kāyaduccaritassa kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca, vacīduccaritassa kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca, manoduccaritassa kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. 
“Ko pana, bho gotama, hetu ko paccayo yena m’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti? 
anuvicca viññū garahanti, 
‘akusalaṁ, bhikkhave, pajahathā’ti. 
So iti paṭisaṅkhāya kāyaduccaritaṁ pahāya kāyasucaritaṁ bhāveti, vacīduccaritaṁ pahāya vacīsucaritaṁ bhāveti, manoduccaritaṁ pahāya manosucaritaṁ bhāveti, suddhaṁ attānaṁ pariharati. 
So iti paṭisaṅkhāya kāyaduccaritaṁ pahāya kāyasucaritaṁ bhāveti, vacīduccaritaṁ pahāya vacīsucaritaṁ bhāveti, manoduccaritaṁ pahāya manosucaritaṁ bhāveti, suddhaṁ attānaṁ pariharati. 
So iti paṭisaṅkhāya kāyaduccaritaṁ pahāya kāyasucaritaṁ bhāveti, vacīduccaritaṁ pahāya vacīsucaritaṁ bhāveti, manoduccaritaṁ pahāya manosucaritaṁ bhāveti, suddhaṁ attānaṁ pariharati. 
“Katattā ca, brāhmaṇa, akatattā ca. 
pāpako kittisaddo abbhuggacchati, 
Akusalañca hidaṁ, bhikkhave, pahīnaṁ ahitāya dukkhāya saṁvatteyya nāhaṁ evaṁ vadeyyaṁ: 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, paṭisaṅkhānabalaṁ. 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, paṭisaṅkhānabalaṁ. 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, paṭisaṅkhānabalaṁ. 
Evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti. 
sammūḷho kālaṁ karoti, 
‘akusalaṁ, bhikkhave, pajahathā’ti. 
“Na kho ahaṁ imassa bhoto gotamassa saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ ājānāmi. 
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati. 
Yasmā ca kho, bhikkhave, akusalaṁ pahīnaṁ hitāya sukhāya saṁvattati tasmāhaṁ evaṁ vadāmi: 
Sādhu me bhavaṁ gotamo tathā dhammaṁ desetu yathā ahaṁ imassa bhoto gotamassa saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ ājāneyyan”ti. 
Yamidaṁ, ānanda, mayā ekaṁsena akaraṇīyaṁ akkhātaṁ kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ tasmiṁ akaraṇīye kayiramāne ayaṁ ādīnavo pāṭikaṅkho”ti. 
‘akusalaṁ, bhikkhave, pajahathā’”ti. 
“Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti. 
“Evaṁ, bho”ti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi. 
Bhagavā etadavoca: 
Katamañca, bhikkhave, bhāvanābalaṁ. 
Katamañca, bhikkhave, bhāvanābalaṁ? 
Katamañca, bhikkhave, bhāvanābalaṁ? 
Kathañca, bhikkhave, āpanno bhikkhu sādhukaṁ attanāva attānaṁ paccavekkhati? 
“Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yena m’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti? 
“Idha, brāhmaṇa, ekaccassa kāyaduccaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti kāyasucaritaṁ; 
“Ekaṁsenāhaṁ, ānanda, karaṇīyaṁ vadāmi kāyasucaritaṁ vacīsucaritaṁ manosucaritan”ti. 
“Kusalaṁ, bhikkhave, bhāvetha. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattanti. 
Tatra, bhikkhave, yamidaṁ bhāvanābalaṁ sekhānametaṁ balaṁ. 
Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ, 
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi, vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Idha, bhikkhave, āpanno bhikkhu iti paṭisañcikkhati: 
“Dhammacariyāsamacariyāhetu kho, brāhmaṇa, evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti. 
vacīduccaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti vacīsucaritaṁ; 
“Yamidaṁ, bhante, bhagavatā ekaṁsena karaṇīyaṁ akkhātaṁ kāyasucaritaṁ vacīsucaritaṁ manosucaritaṁ tasmiṁ karaṇīye kayiramāne ko ānisaṁso pāṭikaṅkho”ti? 
Sakkā, bhikkhave, kusalaṁ bhāvetuṁ. 
Katame dve? 
Sekhañhi so, bhikkhave, balaṁ āgamma rāgaṁ pajahati, dosaṁ pajahati, mohaṁ pajahati. 
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti … 
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
‘ahaṁ kho akusalaṁ āpanno kañcideva desaṁ kāyena. 
manoduccaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti manosucaritaṁ. 
“Yamidaṁ, ānanda, mayā ekaṁsena karaṇīyaṁ akkhātaṁ kāyasucaritaṁ vacīsucaritaṁ manosucaritaṁ tasmiṁ karaṇīye kayiramāne ayaṁ ānisaṁso pāṭikaṅkho—
No cedaṁ, bhikkhave, sakkā abhavissa kusalaṁ bhāvetuṁ, nāhaṁ evaṁ vadeyyaṁ: 
Sunikkhittañca padabyañjanaṁ attho ca sunīto. 
Rāgaṁ pahāya, dosaṁ pahāya, mohaṁ pahāya yaṁ akusalaṁ na taṁ karoti, yaṁ pāpaṁ na taṁ sevati. 
vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti … 
Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
Maṁ so bhikkhu addasa akusalaṁ āpajjamānaṁ kañcideva desaṁ kāyena. 
Evaṁ kho, brāhmaṇa, katattā ca akatattā ca evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjanti. 
attāpi attānaṁ na upavadati, 
‘kusalaṁ, bhikkhave, bhāvethā’ti. 
Sunikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, bhāvanābalaṁ. 
pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti … 
Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati. 
No ce ahaṁ akusalaṁ āpajjeyyaṁ kañcideva desaṁ kāyena, na maṁ so bhikkhu passeyya akusalaṁ āpajjamānaṁ kañcideva desaṁ kāyena. 
Idha pana, brāhmaṇa, ekaccassa kāyasucaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti kāyaduccaritaṁ; 
anuvicca viññū pasaṁsanti, 
Yasmā ca kho, bhikkhave, sakkā kusalaṁ bhāvetuṁ tasmāhaṁ evaṁ vadāmi: 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattantī”ti. 
Imāni kho, bhikkhave, dve balānī”ti. 
passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti … 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, bhāvanābalaṁ. 
Yasmā ca kho, ahaṁ akusalaṁ āpanno kañcideva desaṁ kāyena, tasmā maṁ so bhikkhu addasa akusalaṁ āpajjamānaṁ kañcideva desaṁ kāyena. 
vacīsucaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti vacīduccaritaṁ; 
kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati, 
‘kusalaṁ, bhikkhave, bhāvethā’ti. 
Adhikaraṇavaggo dutiyo. 
samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti … 
Imāni kho, bhikkhave, dve balānī”ti. 
Disvā ca pana maṁ so bhikkhu akusalaṁ āpajjamānaṁ kañcideva desaṁ kāyena anattamano ahosi. 
manosucaritaṁ kataṁ hoti, akataṁ hoti manoduccaritaṁ. 
asammūḷho kālaṁ karoti, 
Kusalañca hidaṁ, bhikkhave, bhāvitaṁ ahitāya dukkhāya saṁvatteyya, nāhaṁ evaṁ vadeyyaṁ: 
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ. 
Anattamano samāno anattamanavacanaṁ maṁ so bhikkhu avaca. 
Evaṁ kho, brāhmaṇa, katattā ca akatattā ca evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti. 
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati. 
‘kusalaṁ, bhikkhave, bhāvethā’ti. 
Idaṁ vuccati, bhikkhave, bhāvanābalaṁ. 
Anattamanavacanāhaṁ tena bhikkhunā vutto samāno anattamano ahosiṁ. 
Yamidaṁ, ānanda, mayā ekaṁsena karaṇīyaṁ akkhātaṁ kāyasucaritaṁ vacīsucaritaṁ manosucaritaṁ tasmiṁ karaṇīye kayiramāne ayaṁ ānisaṁso pāṭikaṅkho”ti. 
Yasmā ca kho, bhikkhave, kusalaṁ bhāvitaṁ hitāya sukhāya saṁvattati tasmāhaṁ evaṁ vadāmi: 
Imāni kho, bhikkhave, dve balānī”ti. 
Anattamano samāno paresaṁ ārocesiṁ. 
‘kusalaṁ, bhikkhave, bhāvethā’”ti. 
Iti mameva tattha accayo accagamā suṅkadāyakaṁva bhaṇḍasmin’ti. 
Evaṁ kho, bhikkhave, āpanno bhikkhu sādhukaṁ attanāva attānaṁ paccavekkhati. 
Kathañca, bhikkhave, codako bhikkhu sādhukaṁ attanāva attānaṁ paccavekkhati? 
“Abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama. 
“Abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti. 
Idha, bhikkhave, codako bhikkhu iti paṭisañcikkhati: 
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. 
‘ayaṁ kho bhikkhu akusalaṁ āpanno kañcideva desaṁ kāyena. 
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. 
Ahaṁ imaṁ bhikkhuṁ addasaṁ akusalaṁ āpajjamānaṁ kañcideva desaṁ kāyena. 
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti. 
No ce ayaṁ bhikkhu akusalaṁ āpajjeyya kañcideva desaṁ kāyena, nāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ passeyyaṁ akusalaṁ āpajjamānaṁ kañcideva desaṁ kāyena. 
Yasmā ca kho, ayaṁ bhikkhu akusalaṁ āpanno kañcideva desaṁ kāyena, tasmā ahaṁ imaṁ bhikkhuṁ addasaṁ akusalaṁ āpajjamānaṁ kañcideva desaṁ kāyena. 
Disvā ca panāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ akusalaṁ āpajjamānaṁ kañcideva desaṁ kāyena anattamano ahosiṁ. 
Anattamano samāno anattamanavacanāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ avacaṁ. 
Anattamanavacanāyaṁ bhikkhu mayā vutto samāno anattamano ahosi. 
Anattamano samāno paresaṁ ārocesi. 
Iti mameva tattha accayo accagamā suṅkadāyakaṁva bhaṇḍasmin’ti. 
Evaṁ kho, bhikkhave, codako bhikkhu sādhukaṁ attanāva attānaṁ paccavekkhati. 
Yasmiṁ, bhikkhave, adhikaraṇe āpanno ca bhikkhu codako ca bhikkhu na sādhukaṁ attanāva attānaṁ paccavekkhati tasmetaṁ, bhikkhave, adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṁ dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṁvattissati, bhikkhū ca na phāsuṁ viharissantīti. 
Yasmiñca kho, bhikkhave, adhikaraṇe āpanno ca bhikkhu codako ca bhikkhu sādhukaṁ attanāva attānaṁ paccavekkhati tasmetaṁ, bhikkhave, adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṁ na dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṁvattissati, bhikkhū ca phāsuṁ viharissantī”ti. 

Aṅguttara Nikāya 2 
11. Āsāduppajahavagga 
118 
119 
120 
121 
122 
123 
124 
125 
126 
127 
128 
129 
“Dvemā, bhikkhave, āsā duppajahā. 
“Dveme, bhikkhave, puggalā dullabhā lokasmiṁ. 
“Dveme, bhikkhave, puggalā dullabhā lokasmiṁ. 
“Dveme, bhikkhave, puggalā duttappayā. 
“Dveme, bhikkhave, puggalā sutappayā. 
“Dveme, bhikkhave, paccayā rāgassa uppādāya. 
“Dveme, bhikkhave, paccayā dosassa uppādāya. 
“Dveme, bhikkhave, paccayā micchādiṭṭhiyā uppādāya. 
“Dveme, bhikkhave, paccayā sammādiṭṭhiyā uppādāya. 
“Dvemā, bhikkhave, āpattiyo. 
“Dvemā, bhikkhave, āpattiyo. 
“Dvemā, bhikkhave, āpattiyo. 
Katamā dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katamā dve? 
Katamā dve? 
Katamā dve? 
Lābhāsā ca jīvitāsā ca. 
Yo ca pubbakārī, yo ca kataññū katavedī. 
Titto ca tappetā ca. 
Yo ca laddhaṁ laddhaṁ nikkhipati, yo ca laddhaṁ laddhaṁ vissajjeti. 
Yo ca laddhaṁ laddhaṁ na nikkhipati, yo ca laddhaṁ laddhaṁ na vissajjeti. 
Subhanimittañca ayoniso ca manasikāro. 
Paṭighanimittañca ayoniso ca manasikāro. 
Parato ca ghoso ayoniso ca manasikāro. 
Parato ca ghoso, yoniso ca manasikāro. 
Lahukā ca āpatti, garukā ca āpatti. 
Duṭṭhullā ca āpatti, aduṭṭhullā ca āpatti. 
Sāvasesā ca āpatti, anavasesā ca āpatti. 
Imā kho, bhikkhave, dve āsā duppajahā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve puggalā dullabhā lokasmin”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve puggalā dullabhā lokasmin”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve puggalā duttappayā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve puggalā sutappayā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve paccayā rāgassa uppādāyā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve paccayā dosassa uppādāyā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve paccayā micchādiṭṭhiyā uppādāyā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve paccayā sammādiṭṭhiyā uppādāyā”ti. 
Imā kho, bhikkhave, dve āpattiyo”ti. 
Imā kho, bhikkhave, dve āpattiyo”ti. 
Imā kho, bhikkhave, dve āpattiyo”ti. 
Āsāduppajahavaggo paṭhamo. 

Aṅguttara Nikāya 2 
12. Āyācanavagga 
130 
131 
132 
133 
134 
135 
136 
137 
138 
139 
140 
“Saddho, bhikkhave, bhikkhu evaṁ sammā āyācamāno āyāceyya: 
“Saddhā, bhikkhave, bhikkhunī evaṁ sammā āyācamānā āyāceyya: 
“Saddho, bhikkhave, upāsako evaṁ sammā āyācamāno āyāceyya: 
“Saddhā, bhikkhave, upāsikā evaṁ sammā āyācamānā āyāceyya: 
“Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavati. 
“Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavati. 
“Dvīsu, bhikkhave, micchāpaṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavati. 
“Dvīsu, bhikkhave, micchāpaṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavati. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
‘tādiso homi yādisā sāriputtamoggallānā’ti. 
‘tādisī homi yādisī khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā cā’ti. 
‘tādiso homi yādiso citto ca gahapati hatthako ca āḷavako’ti. 
‘tādisī homi yādisī khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā’ti. 
Katamehi dvīhi? 
Katamehi dvīhi? 
Katamesu dvīsu? 
Katamesu dvīsu? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Esā, bhikkhave, tulā etaṁ pamāṇaṁ mama sāvakānaṁ bhikkhūnaṁ yadidaṁ sāriputtamoggallānā”ti. 
Esā, bhikkhave, tulā etaṁ pamāṇaṁ mama sāvikānaṁ bhikkhunīnaṁ yadidaṁ khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā cā”ti. 
Esā, bhikkhave, tulā etaṁ pamāṇaṁ mama sāvakānaṁ upāsakānaṁ yadidaṁ citto ca gahapati hatthako ca āḷavako”ti. 
Esā, bhikkhave, tulā etaṁ pamāṇaṁ mama sāvikānaṁ upāsikānaṁ yadidaṁ khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā”ti. 
Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsati, 
Ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṁ upadaṁseti, 
Mātari ca pitari ca. 
Tathāgate ca tathāgatasāvake ca. 
Sacittavodānañca na ca kiñci loke upādiyati. 
Kodho ca upanāho ca. 
Kodhavinayo ca upanāhavinayo ca. 
ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsati. 
ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṁ upadaṁseti. 
Imesu kho, bhikkhave, dvīsu micchāpaṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavatīti. 
Imesu kho, bhikkhave, micchāpaṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavatīti. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”ti. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavatīti. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavatīti. 
Āyācanavaggo dutiyo. 
Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṁ anupahataṁ attānaṁ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca puññaṁ pasavati. 
Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṁ anupahataṁ attānaṁ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca puññaṁ pasavati. 
Dvīsu, bhikkhave, sammāpaṭipajjamāno paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṁ anupahataṁ attānaṁ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca puññaṁ pasavati. 
Dvīsu, bhikkhave, sammāpaṭipajjamāno paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṁ anupahataṁ attānaṁ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca puññaṁ pasavati. 
Katamehi dvīhi? 
Katamehi dvīhi? 
Katamesu dvīsu? 
Katamesu dvīsu? 
Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsati, 
Anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṁ upadaṁseti, 
Mātari ca pitari ca. 
Tathāgate ca tathāgatasāvake ca. 
anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsati. 
anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṁ upadaṁseti. 
Imesu kho, bhikkhave, dvīsu sammāpaṭipajjamāno paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṁ anupahataṁ attānaṁ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca puññaṁ pasavatī”ti. 
Imesu kho, bhikkhave, dvīsu sammāpaṭipajjamāno paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṁ anupahataṁ attānaṁ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca puññaṁ pasavatī”ti. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṁ anupahataṁ attānaṁ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca puññaṁ pasavatī”ti. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṁ anupahataṁ attānaṁ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca puññaṁ pasavatī”ti. 

Aṅguttara Nikāya 2 
13. Dānavagga 
141 
142 
143 
144 
145 
146 
147 
148 
149 
150 
“Dvemāni, bhikkhave, dānāni. 
“Dveme, bhikkhave, yāgā. 
“Dveme, bhikkhave, cāgā. 
“Dveme, bhikkhave, pariccāgā. 
“Dveme, bhikkhave, bhogā. 
“Dveme, bhikkhave, sambhogā. 
“Dveme, bhikkhave, saṁvibhāgā. 
“Dveme, bhikkhave, saṅgahā. 
“Dveme, bhikkhave, anuggahā. 
“Dvemā, bhikkhave, anukampā. 
Katamāni dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katamā dve? 
Āmisadānañca dhammadānañca. 
Āmisayāgo ca dhammayāgo ca. 
Āmisacāgo ca dhammacāgo ca. 
Āmisapariccāgo ca dhammapariccāgo ca. 
Āmisabhogo ca dhammabhogo ca. 
Āmisasambhogo ca dhammasambhogo ca. 
Āmisasaṁvibhāgo ca dhammasaṁvibhāgo ca. 
Āmisasaṅgaho ca dhammasaṅgaho ca. 
Āmisānuggaho ca dhammānuggaho ca. 
Āmisānukampā ca dhammānukampā ca. 
Imāni kho, bhikkhave, dve dānāni. 
Ime kho, bhikkhave, dve yāgā. 
Ime kho, bhikkhave, dve cāgā. 
Ime kho, bhikkhave, dve pariccāgā. 
Ime kho, bhikkhave, dve bhogā. 
Ime kho, bhikkhave, dve sambhogā. 
Ime kho, bhikkhave, dve saṁvibhāgā. 
Ime kho, bhikkhave, dve saṅgahā. 
Ime kho, bhikkhave, dve anuggahā. 
Imā kho, bhikkhave, dve anukampā. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ dānānaṁ yadidaṁ dhammadānan”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ yāgānaṁ yadidaṁ dhammayāgo”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ cāgānaṁ yadidaṁ dhammacāgo”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ pariccāgānaṁ yadidaṁ dhammapariccāgo”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ bhogānaṁ yadidaṁ dhammabhogo”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ sambhogānaṁ yadidaṁ dhammasambhogo”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ saṁvibhāgānaṁ yadidaṁ dhammasaṁvibhāgo”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ saṅgahānaṁ yadidaṁ dhammasaṅgaho”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ anuggahānaṁ yadidaṁ dhammānuggaho”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ dvinnaṁ anukampānaṁ yadidaṁ dhammānukampā”ti. 
Dānavaggo tatiyo. 

Aṅguttara Nikāya 2 
14. Santhāravagga 
151 
152 
153 
154 
155 
156 
157 
158 
159 
160 
161 
162 
“Dveme, bhikkhave, santhārā. 
“Dveme, bhikkhave, paṭisanthārā. 
“Dvemā, bhikkhave, esanā. 
“Dvemā, bhikkhave, pariyesanā. 
“Dvemā, bhikkhave, pariyeṭṭhiyo. 
“Dvemā, bhikkhave, pūjā. 
“Dvemāni, bhikkhave, ātitheyyāni. 
“Dvemā, bhikkhave, iddhiyo. 
“Dvemā, bhikkhave, vuddhiyo. 
“Dvemāni, bhikkhave, ratanāni. 
“Dveme, bhikkhave, sannicayā. 
“Dvemāni, bhikkhave, vepullāni. 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katamā dve? 
Katamā dve? 
Katamā dve? 
Katamā dve? 
Katamāni dve? 
Katamā dve? 
Katamā dve? 
Katamāni dve? 
Katame dve? 
Katamāni dve? 
Āmisasanthāro ca dhammasanthāro ca. 
Āmisapaṭisanthāro ca dhammapaṭisanthāro ca. 
Āmisesanā ca dhammesanā ca. 
Āmisapariyesanā ca dhammapariyesanā ca. 
Āmisapariyeṭṭhi ca dhammapariyeṭṭhi ca. 
Āmisapūjā ca dhammapūjā ca. 
Āmisātitheyyañca dhammātitheyyañca. 
Āmisiddhi ca dhammiddhi ca. 
Āmisavuddhi ca dhammavuddhi ca. 
Āmisaratanañca dhammaratanañca. 
Āmisasannicayo ca dhammasannicayo ca. 
Āmisavepullañca dhammavepullañca. 
Ime kho, bhikkhave, dve santhārā. 
Ime kho, bhikkhave, dve paṭisanthārā. 
Imā kho, bhikkhave, dve esanā. 
Imā kho, bhikkhave, dve pariyesanā. 
Imā kho, bhikkhave, dve pariyeṭṭhiyo. 
Imā kho, bhikkhave, dve pūjā. 
Imāni kho, bhikkhave, dve ātitheyyāni. 
Imā kho, bhikkhave, dve iddhiyo. 
Imā kho, bhikkhave, dve vuddhiyo. 
Imāni kho, bhikkhave, dve ratanāni. 
Ime kho, bhikkhave, dve sannicayā. 
Imāni kho, bhikkhave, dve vepullāni. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ santhārānaṁ yadidaṁ dhammasanthāro”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ paṭisanthārānaṁ yadidaṁ dhammapaṭisanthāro”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ dvinnaṁ esanānaṁ yadidaṁ dhammesanā”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ dvinnaṁ pariyesanānaṁ yadidaṁ dhammapariyesanā”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ dvinnaṁ pariyeṭṭhīnaṁ yadidaṁ dhammapariyeṭṭhī”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ dvinnaṁ pūjānaṁ yadidaṁ dhammapūjā”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ ātitheyyānaṁ yadidaṁ dhammātitheyyan”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ dvinnaṁ iddhīnaṁ yadidaṁ dhammiddhī”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ dvinnaṁ vuddhīnaṁ yadidaṁ dhammavuddhī”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ ratanānaṁ yadidaṁ dhammaratanan”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ sannicayānaṁ yadidaṁ dhammasannicayo”ti. 
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dvinnaṁ vepullānaṁ yadidaṁ dhammavepullan”ti. 
Santhāravaggo catuttho. 

Aṅguttara Nikāya 2 
15. Samāpattivagga 
163 
164 
165 
166 
167 
168 
169 
170 
171 
172 
173 
174 
175 
176 
177 
178 
179 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Samāpattikusalatā ca samāpattivuṭṭhānakusalatā ca. 
Ajjavañca maddavañca. 
Khanti ca soraccañca. 
Sākhalyañca paṭisanthāro ca. 
Avihiṁsā ca soceyyañca. 
Indriyesu aguttadvāratā ca bhojane amattaññutā ca. 
Indriyesu guttadvāratā ca bhojane mattaññutā ca. 
Paṭisaṅkhānabalañca bhāvanābalañca. 
Satibalañca samādhibalañca. 
Samatho ca vipassanā ca. 
Sīlavipatti ca diṭṭhivipatti ca. 
Sīlasampadā ca diṭṭhisampadā ca. 
Sīlavisuddhi ca diṭṭhivisuddhi ca. 
Diṭṭhivisuddhi ca yathādiṭṭhissa ca padhānaṁ. 
Asantuṭṭhitā ca kusalesu dhammesu, appaṭivānitā ca padhānasmiṁ. 
Muṭṭhassaccañca asampajaññañca. 
Sati ca sampajaññañca. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”ti. 
Samāpattivaggo pañcamo. 
Tatiyo paṇṇāsako samatto. 

Aṅguttara Nikāya 2 
16. Kodhapeyyāla 
180–184 
185–189 
190–194 
195–199 
200–204 
205–209 
210–214 
215–219 
220–224 
225–229 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā. 
“Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato dukkhaṁ viharati. 
“Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato sukhaṁ viharati. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṁvattanti. 
“Dveme, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṁvattanti. 
“Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. 
“Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge. 
“Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato idhekacco kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati. 
“Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato idhekacco kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati. 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katamehi dvīhi? 
Katamehi dvīhi? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katamehi dvīhi? 
Katamehi dvīhi? 
Katamehi dvīhi? 
Katamehi dvīhi? 
Kodho ca upanāho ca … makkho ca paḷāso ca … issā ca macchariyañca … māyā ca sāṭheyyañca … ahirikañca anottappañca. 
Akkodho ca anupanāho ca … amakkho ca apaḷāso ca … anissā ca amacchariyañca … amāyā ca asāṭheyyañca … hirī ca ottappañca. 
Kodhena ca upanāhena ca … makkhena ca paḷāsena ca … issāya ca macchariyena ca … māyāya ca sāṭheyyena ca … ahirikena ca anottappena ca. 
Akkodhena ca anupanāhena ca … amakkhena ca apaḷāsena ca … anissāya ca amacchariyena ca … amāyāya ca asāṭheyyena ca … hiriyā ca ottappena ca. 
Kodho ca upanāho ca … makkho ca paḷāso ca … issā ca macchariyañca … māyā ca sāṭheyyañca … ahirikañca anottappañca. 
Akkodho ca anupanāho ca … amakkho ca apaḷāso ca … anissā ca amacchariyañca … amāyā ca asāṭheyyañca … hirī ca ottappañca. 
Kodhena ca upanāhena ca … makkhena ca paḷāsena ca … issāya ca macchariyena ca … māyāya ca sāṭheyyena ca … ahirikena ca anottappena ca. 
Akkodhena ca anupanāhena ca … amakkhena ca apaḷāsena ca … anissāya ca amacchariyena ca … amāyāya ca asāṭheyyena ca … hiriyā ca ottappena ca. 
Kodhena ca upanāhena ca … makkhena ca paḷāsena ca … issāya ca macchariyena ca … māyāya ca sāṭheyyena ca … ahirikena ca anottappena ca. 
Akkodhena ca anupanāhena ca … amakkhena ca apaḷāsena ca … anissāya ca amacchariyena ca … amāyāya ca asāṭheyyena ca … hiriyā ca ottappena ca. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā”. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato dukkhaṁ viharati”. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato sukhaṁ viharati”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṁvattanti”. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṁvattanti”. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye”. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge”. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato idhekacco kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati”. 
Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato idhekacco kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati”. 
Kodhapeyyālaṁ niṭṭhitaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 2 
3. Bālavagga 
21 
22 
23 
24 
25 
26 
27 
28 
29 
30 
31 
“Dveme, bhikkhave, bālā. 
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti. 
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti. 
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti. 
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ nābbhācikkhanti. 
“Paṭicchannakammantassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
“Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
“Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
“Dussīlassa, bhikkhave, dve paṭiggāhā—
“Dvāhaṁ, bhikkhave, atthavase sampassamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi. 
“Dve me, bhikkhave, dhammā vijjābhāgiyā. 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
Katame dve? 
nirayo vā tiracchānayoni vāti. 
nirayo vā tiracchānayoni vā”ti. 
devā vā manussā vā”ti. 
nirayo vā tiracchānayoni vā. 
Katame dve? 
Katame dve? 
Yo ca accayaṁ accayato na passati, yo ca accayaṁ desentassa yathādhammaṁ nappaṭiggaṇhāti. 
Duṭṭho vā dosantaro, saddho vā duggahitena. 
Yo ca abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, yo ca bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti. 
Yo ca neyyatthaṁ suttantaṁ nītattho suttantoti dīpeti, yo ca nītatthaṁ suttantaṁ neyyattho suttantoti dīpeti. 
Yo ca neyyatthaṁ suttantaṁ neyyattho suttantoti dīpeti, yo ca nītatthaṁ suttantaṁ nītattho suttantoti dīpeti. 
Attano ca diṭṭhadhammasukhavihāraṁ sampassamāno, pacchimañca janataṁ anukampamāno. 
Samatho ca vipassanā ca. 
Ime kho, bhikkhave, dve bālāti. 
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantī”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantīti. 
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantī”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ nābbhācikkhantī”ti. 
Ime kho ahaṁ, bhikkhave, dve atthavase sampassamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmī”ti. 
Samatho, bhikkhave, bhāvito kamatthamanubhoti? 
Cittaṁ bhāvīyati. 
Cittaṁ bhāvitaṁ kamatthamanubhoti? 
Yo rāgo so pahīyati. 
Vipassanā, bhikkhave, bhāvitā kamatthamanubhoti? 
Paññā bhāvīyati. 
Paññā bhāvitā kamatthamanubhoti? 
Yā avijjā sā pahīyati. 
Rāgupakkiliṭṭhaṁ vā, bhikkhave, cittaṁ na vimuccati, avijjupakkiliṭṭhā vā paññā na bhāvīyati. 
Iti kho, bhikkhave, rāgavirāgā cetovimutti, avijjāvirāgā paññāvimuttī”ti. 
Bālavaggo tatiyo. 
Dveme, bhikkhave, paṇḍitā. 
Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ nābbhācikkhanti. 
Appaṭicchannakammantassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
Sīlavato, bhikkhave, dve paṭiggāhā—
Katame dve? 
Katame dve? 
devā vā manussā vā”ti. 
devā vā manussā vā”ti. 
Yo ca accayaṁ accayato passati, yo ca accayaṁ desentassa yathādhammaṁ paṭiggaṇhāti. 
Yo ca abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, yo ca bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti. 
Ime kho, bhikkhave, dve paṇḍitā”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ nābbhācikkhantī”ti. 

Aṅguttara Nikāya 2 
17. Akusalapeyyāla 
“Dveme, bhikkhave, dhammā akusalā … dveme, bhikkhave, dhammā kusalā … dveme, bhikkhave, dhammā sāvajjā … dveme, bhikkhave, dhammā anavajjā … dveme, bhikkhave, dhammā dukkhudrayā … dveme, bhikkhave, dhammā sukhudrayā … dveme, bhikkhave, dhammā dukkhavipākā … dveme, bhikkhave, dhammā sukhavipākā … dveme, bhikkhave, dhammā sabyābajjhā … dveme, bhikkhave, dhammā abyābajjhā. 
Katame dve? 
Akkodho ca anupanāho ca … amakkho ca apaḷāso ca … anissā ca amacchariyañca … amāyā ca asāṭheyyañca … hirī ca ottappañca. 
Ime kho, bhikkhave, dve dhammā abyābajjhā”ti. 
Akusalapeyyālaṁ niṭṭhitaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 2 
18. Vinayapeyyāla 
280 
281–309 
“Dveme, bhikkhave, atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ. 
“Dveme, bhikkhave, atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ pātimokkhaṁ paññattaṁ …pe… pātimokkhuddeso paññatto … pātimokkhaṭṭhapanaṁ paññattaṁ … pavāraṇā paññattā … pavāraṇaṭṭhapanaṁ paññattaṁ … tajjanīyakammaṁ paññattaṁ … niyassakammaṁ paññattaṁ … pabbājanīyakammaṁ paññattaṁ … paṭisāraṇīyakammaṁ paññattaṁ … ukkhepanīyakammaṁ paññattaṁ … parivāsadānaṁ paññattaṁ … mūlāyapaṭikassanaṁ paññattaṁ … mānattadānaṁ paññattaṁ … abbhānaṁ paññattaṁ … osāraṇīyaṁ paññattaṁ … nissāraṇīyaṁ paññattaṁ … upasampadā paññattā … ñattikammaṁ paññattaṁ … ñattidutiyakammaṁ paññattaṁ … ñatticatutthakammaṁ paññattaṁ … apaññatte paññattaṁ … paññatte anupaññattaṁ … sammukhāvinayo paññatto … sativinayo paññatto … amūḷhavinayo paññatto … paṭiññātakaraṇaṁ paññattaṁ … yebhuyyasikā paññattā … tassapāpiyasikā paññattā … tiṇavatthārako paññatto. 
Katame dve? 
Katame dve? 
Saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya … dummaṅkūnaṁ puggalānaṁ niggahāya, pesalānaṁ bhikkhūnaṁ phāsuvihārāya … diṭṭhadhammikānaṁ āsavānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ āsavānaṁ paṭighātāya … diṭṭhadhammikānaṁ verānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ verānaṁ paṭighātāya … diṭṭhadhammikānaṁ vajjānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ vajjānaṁ paṭighātāya … diṭṭhadhammikānaṁ bhayānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ bhayānaṁ paṭighātāya … diṭṭhadhammikānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ paṭighātāya … gihīnaṁ anukampāya, pāpicchānaṁ bhikkhūnaṁ pakkhupacchedāya … appasannānaṁ pasādāya, pasannānaṁ bhiyyobhāvāya … saddhammaṭṭhitiyā vinayānuggahāya. 
Saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya … dummaṅkūnaṁ puggalānaṁ niggahāya, pesalānaṁ bhikkhūnaṁ phāsuvihārāya … diṭṭhadhammikānaṁ āsavānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ āsavānaṁ paṭighātāya … diṭṭhadhammikānaṁ verānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ verānaṁ paṭighātāya … diṭṭhadhammikānaṁ vajjānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ vajjānaṁ paṭighātāya … diṭṭhadhammikānaṁ bhayānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ bhayānaṁ paṭighātāya … diṭṭhadhammikānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ paṭighātāya … gihīnaṁ anukampāya, pāpicchānaṁ bhikkhūnaṁ pakkhupacchedāya … appasannānaṁ pasādāya, pasannānaṁ bhiyyobhāvāya … saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya. 
Ime kho, bhikkhave, dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattan”ti. 
Ime kho, bhikkhave, dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto”ti. 
Vinayapeyyālaṁ niṭṭhitaṁ. 

Aṅguttara Nikāya 2 
19. Rāgapeyyāla 
310–319 
320–479 
“Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya dve dhammā bhāvetabbā. 
“Dosassa …pe… mohassa … kodhassa … upanāhassa … makkhassa … paḷāsassa … issāya … macchariyassa … māyāya … sāṭheyyassa … thambhassa … sārambhassa … mānassa … atimānassa … madassa … pamādassa … abhiññāya … pariññāya … parikkhayāya … pahānāya … khayāya … vayāya … virāgāya … nirodhāya … cāgāya … paṭinissaggāya dve dhammā bhāvetabbā. 
Katame dve? 
Katame dve? 
Samatho ca vipassanā ca. 
Samatho ca vipassanā ca. 
Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime dve dhammā bhāvetabbā”ti. 
Pamādassa, bhikkhave, paṭinissaggāya ime dve dhammā bhāvetabbā”ti. 
“Rāgassa, bhikkhave, pariññāya … parikkhayāya … pahānāya … khayāya … vayāya … virāgāya … nirodhāya … cāgāya … paṭinissaggāya dve dhammā bhāvetabbā …pe… 
Idamavoca bhagavā. 
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti. 
Rāgapeyyālaṁ niṭṭhitaṁ. 
Dukanipātapāḷi niṭṭhitā. 

Aṅguttara Nikāya 2 
4. Samacittavagga 
32 
33 
34 
35 
36 
37 
38 
39 
40 
41 
“Asappurisabhūmiñca vo, bhikkhave, desessāmi sappurisabhūmiñca. 
“Dvinnāhaṁ, bhikkhave, na suppatikāraṁ vadāmi. 
Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ …pe… ekamantaṁ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: 
Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho anāthapiṇḍiko gahapati bhagavantaṁ etadavoca: 
Evaṁ me sutaṁ—
Evaṁ me sutaṁ—
Ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno madhurāyaṁ viharati gundāvane. 
“Yasmiṁ, bhikkhave, samaye corā balavanto honti, rājāno tasmiṁ samaye dubbalā honti. 
“Dvinnāhaṁ, bhikkhave, micchāpaṭipattiṁ na vaṇṇemi, gihissa vā pabbajitassa vā. 
“Ye te, bhikkhave, bhikkhū duggahitehi suttantehi byañjanappatirūpakehi atthañca dhammañca paṭibāhanti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanāhitāya paṭipannā bahujanāsukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ. 
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha. bhāsissāmī”ti. 
Katamesaṁ dvinnaṁ? 
“kiṁvādī bhavaṁ gotamo kimakkhāyī”ti? 
“kati nu kho, bhante, loke dakkhiṇeyyā, kattha ca dānaṁ dātabban”ti? 
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. 
ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno varaṇāyaṁ viharati bhaddasāritīre. 
Atha kho kandarāyano brāhmaṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ …pe… ekamantaṁ nisinno kho kandarāyano brāhmaṇo āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca: 
Tasmiṁ, bhikkhave, samaye rañño na phāsu hoti atiyātuṁ vā niyyātuṁ vā paccantime vā janapade anusaññātuṁ. 
Gihī vā, bhikkhave, pabbajito vā micchāpaṭipanno micchāpaṭipattādhikaraṇahetu na ārādhako hoti ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ. 
Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū apuññaṁ pasavanti, te cimaṁ saddhammaṁ antaradhāpenti. 
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. 
Mātu ca pitu ca. 
“Kiriyavādī cāhaṁ, brāhmaṇa, akiriyavādī cā”ti. 
“Dve kho, gahapati, loke dakkhiṇeyyā—
Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. 
Atha kho ārāmadaṇḍo brāhmaṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodi. 
“sutaṁ metaṁ, bho kaccāna, ‘na samaṇo kaccāno brāhmaṇe jiṇṇe vuddhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetī’ti. 
Brāhmaṇagahapatikānampi tasmiṁ samaye na phāsu hoti atiyātuṁ vā niyyātuṁ vā bāhirāni vā kammantāni paṭivekkhituṁ. 
Bhagavā etadavoca: 
Ekena, bhikkhave, aṁsena mātaraṁ parihareyya, ekena aṁsena pitaraṁ parihareyya vassasatāyuko vassasatajīvī so ca nesaṁ ucchādanaparimaddananhāpanasambāhanena. 
“Yathākathaṁ pana bhavaṁ gotamo kiriyavādī ca akiriyavādī cā”ti? 
sekho ca asekho ca. 
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi: 
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho ārāmadaṇḍo brāhmaṇo āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca: 
Tayidaṁ, bho kaccāna, tatheva? 
Evamevaṁ kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye pāpabhikkhū balavanto honti, pesalā bhikkhū tasmiṁ samaye dubbalā honti. 
Te ca tattheva muttakarīsaṁ cajeyyuṁ, na tveva, bhikkhave, mātāpitūnaṁ kataṁ vā hoti paṭikataṁ vā. 
Ime kho, gahapati, dve loke dakkhiṇeyyā, ettha ca dānaṁ dātabban”ti. 
“āvuso bhikkhave”ti. 
“ko nu kho, bho kaccāna, hetu ko paccayo yena khattiyāpi khattiyehi vivadanti, brāhmaṇāpi brāhmaṇehi vivadanti, gahapatikāpi gahapatikehi vivadantī”ti? 
Na hi bhavaṁ kaccāno brāhmaṇe jiṇṇe vuddhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti. 
Tasmiṁ, bhikkhave, samaye pesalā bhikkhū tuṇhībhūtā tuṇhībhūtāva saṅghamajjhe saṅkasāyanti paccantime vā janapade acchanti. 
Imissā ca, bhikkhave, mahāpathaviyā pahūtarattaratanāya mātāpitaro issarādhipacce rajje patiṭṭhāpeyya, na tveva, bhikkhave, mātāpitūnaṁ kataṁ vā hoti paṭikataṁ vā. 
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ. 
“Kāmarāgābhinivesavinibandhapaligedhapariyuṭṭhānajjhosānahetu kho, brāhmaṇa, khattiyāpi khattiyehi vivadanti, brāhmaṇāpi brāhmaṇehi vivadanti, gahapatikāpi gahapatikehi vivadantī”ti. 
Tayidaṁ, bho kaccāna, na sampannamevā”ti. 
Tayidaṁ, bhikkhave, hoti bahujanāhitāya bahujanāsukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ. 
Taṁ kissa hetu? 
Āyasmā sāriputto etadavoca: 
Bahukārā, bhikkhave, mātāpitaro puttānaṁ āpādakā posakā imassa lokassa dassetāro. 
“ajjhattasaṁyojanañca, āvuso, puggalaṁ desessāmi bahiddhāsaṁyojanañca. 
Yo ca kho, bhikkhave, mātāpitaro assaddhe saddhāsampadāya samādapeti niveseti patiṭṭhāpeti, dussīle sīlasampadāya samādapeti niveseti patiṭṭhāpeti, maccharī cāgasampadāya samādapeti niveseti patiṭṭhāpeti, duppaññe paññāsampadāya samādapeti niveseti patiṭṭhāpeti, ettāvatā kho, bhikkhave, mātāpitūnaṁ katañca hoti paṭikatañcā”ti. 
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. 
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ. 
Āyasmā sāriputto etadavoca: 
“Katamā ca, bhikkhave, asappurisabhūmi? 
“Akiriyaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, vadāmi kāyaduccaritassa vacīduccaritassa manoduccaritassa, anekavihitānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ akiriyaṁ vadāmi. 
Idamavoca bhagavā. 
“Katamo cāvuso, ajjhattasaṁyojano puggalo? 
“Ko pana, bho kaccāna, hetu ko paccayo yena samaṇāpi samaṇehi vivadantī”ti? 
“Atthi, brāhmaṇa, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena vuddhabhūmi ca akkhātā daharabhūmi ca. 
Yasmiṁ, bhikkhave, samaye rājāno balavanto honti, corā tasmiṁ samaye dubbalā honti. 
Dvinnāhaṁ, bhikkhave, sammāpaṭipattiṁ vaṇṇemi, gihissa vā pabbajitassa vā. 
Ye te, bhikkhave, bhikkhū suggahitehi suttantehi byañjanappatirūpakehi atthañca dhammañca anulomenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanas