
Tác giả: Tuệ Sỹ
Sách dày 432 trang khổ 16x24cm, in trên giấy Kinmari vàng ngà. Bìa mềm có tay gấp. Có dán tem sách gốc Tàng Kinh Việt nơi tay gấp bìa 4. Mô tả A-TÌ-ĐẠT-MA CÂU-XÁ (Tập V) – Tuệ Sỹ Dịch & Chú, tái bản có chỉnh sửa và bổ sung Thiên cuối PHÁ NGÃ LUẬN. Định bản 2025 Phát hành tại Tàng Kinh Việt, 2/5 Đoàn Thị Điểm, phường 1, Q. Phú Nhuận KHÁI THUYẾT THIỀN – ĐỊNH PHẬT GIÁO TƯ DUY – THIỀN [Trích…] Tư duy nhận thức Trong ngữ vựng Phật giáo, thiền hay thiền-na ( dhyāna ) là một phần của định ( samādhi ). [1] Vậy, ở đây nên nói về ý nghĩa của định trước. Nói một cách phổ thông, định là một chức năng hoạt động của tâm lý nhận thức. Để nhận thức một đối tượng, giác quan ( indriya : căn) cần phải tập trung trên đối tượng ấy. Năng lực và thời gian tập trung càng cao, đối tượng càng xuất hiện rõ ràng hơn . Không có định, tức không có sự đứng im không dao động của đối tượng và không có sự tập trung của thức trên đối tượng tương ứng ấy, thì nhận thức không phát sinh. Nhận thức hay tuệ ( prajñā ) là khả năng lựa chọn và phán đoán: “cái này là cái gì?” Đây là mô tả quá trình nhận thức nói theo các nhà Hữu bộ ( Sarvāstivāda ) và Duy thức ( Vijñaptimātravāda ). [2] Các vị này nhận thức về tồn tại theo đặc tính sát-na diệt ( kṣaṇika ), theo đó tất cả mọi thực thể tâm hay vật chỉ tồn tại trong một sát-na, sau khi xuất hiện chúng biến mất trong khoảnh khắc. Theo quan điểm này, trên cơ sở tâm lý nhận thức (cognitive psychology), trong sát-na thứ nhất đối tượng được bắt nắm với tâm tập trung chuyên nhất; trong sát-na thứ hai, tâm chuyên nhất trên một đối tượng khác, như chi tiết khác của vật thể được nhận thức. Chuỗi nhận thức như vậy diễn ra trong nhiều sát-na, đối tượng được bắt nắm với nhiều chi tiết khác nhau. Như vòng hào quang sau tượng Phật được thấy xoay chuyển liên tục với các bóng đèn cố định thứ tự tiếp nối nhau tắt và đỏ. Trong trạng thái hoạt động này, với sự xuất hiện và biến mất liên tục của đối tượng, sự chú tâm hay định cũng tồn tại chỉ trong một sát-na, xuất hiện và biến mất cùng với