Kinh Maitreyavyakarana (Maitreyavyakarana)

PADA MARKERS
For a four-pada verse:
........  $ ........  &
........  % ........  //
For a six-pada verse:
........  $ ........  &
........  % ........  \
........  # ........  //
_____________________________________________________________________________
1. Gilgit Manuscript
Majumder, Prabhas Chandra (1959), Ārya Maitreya-vyākaraṇam, Calcutta (also published in Nalinaksha Dutt, Gilgit Manuscripts, vol. IV, Calcutta 1959, pp. xxix ff. and 185 ff., under P.C. Mazumder).
The first folios of the Skt. text containing verses 1-30 are missing.
All the sandhis are standardized.
(daśa māsāṃś ca) nikhilān  $ dhārayitvā mahādyutim  &
supuṣpite 'smin udyāne  % maitreyajananī tataḥ  // MvyG_31 //
na niṣaṇṇā nipannā vā  $ sthitā sā dharmacāriṇī  &
drumasya śākhām ālambya  % maitreyaṃ janayiṣyati  // MvyG_32 //
alipto garbhapaṅkena  $ kuśeśayam ivāmbunā  &
traidhātukam idaṃ sarvaṃ  % prabhayā pūrayiṣyati  // MvyG_33 //
prīto 'tha taṃ sahasrākṣo  $ devarājā śacīpatiḥ  &
jāyamānaṃ grahītā sa  % maitreyaṃ dvipadottamam  // MvyG_34 //
padāni jātamātraś ca  $ saptāsau prakramiṣyati  &
pade pade nidhanaṃ ca  % padmaṃ padmaṃ bhaviṣyati  // MvyG_35 //
diśaś catasraś codvīkṣya  $ vācaṃ pravyāhariṣyati  &
iyaṃ me paścimā jātir  % nāsti bhūyaḥ punarbhavaḥ  \
na punar abhyāgamiṣyāmi  # nirvāsyāmi nirāsravaḥ  // MvyG_36 //
saṃsārārṇavamagnānāṃ  $ sattvānāṃ duḥkhabhāginām  &
tṛṣṇābandhanabaddhānāṃ  % kariṣyāmi vimocanam  // MvyG_37 //
śvetaṃ cāsya surāś chattraṃ  $ dhārayiṣyanti mūrdhani  &
śītoṣṇavāridhārābhyāṃ  % nāgendrau snāpayiṣyataḥ  // MvyG_38 //
pratigṛhya ca taṃ dhātrī  $ dvātriṃśadvaralakṣaṇam  &
śriyā jvalantaṃ maitreyaṃ  % mātre samupaneṣyati  // MvyG_39 //
manoramāṃ ca śivikāṃ  $ nānāratnavibhuṣitām  &
ārūḍhāṃ putrasahitāṃ  % vahiṣyanti ca devatā  // MvyG_40 //
tatas tūryasahasreṣu  $ vādyamāneṣu tatpuram  &
praviṣṭamātre maitreye  % puṣpavarṣaṃ patiṣyati  // MvyG_41 //
dṛṣṭvaivaṃ putraṃ subrahmā  $ dvātriṃśadvaralakṣaṇam  &
pratyavīkṣātha mantreṣu  % tadā prīto bhaviṣyati  // MvyG_42 //
gatidvayaṃ kumārasya  $ yathā mantreṣu dṛśyate  &
narādhipaś cakravartī  % buddho vā dvīpadottamaḥ  // MvyG_43 //
sa ca yauvanasaṃprāpto  $ maitreyāḥ puruṣottamaḥ  &
cintayiṣyati dharmātmā  % duḥkhitā khalv iyāṃ prajāḥ  // MvyG_44 //
brahmasvaro mahāghoṣo  $ hemavarṇo mahādyutiḥ  &
viśālavakṣāḥ pīnāṅsaḥ  % padmapattranibhekṣaṇaḥ  // MvyG_45 //
hastaḥ pañcāśad ucchrāya  $ tasya kāyo bhaviṣyati  &
visṛtaś ca tato 'rddhena  % śubhavarṇasamucchrayaḥ  // MvyG_46 //
aśītibhiś caturbhiś ca  $ sahasraiḥ saṃpuraskṛtaḥ  &
māṇavānāṃ sa maitreyo  % mantrān adhyāpayiṣyati  // MvyG_47 //
atha śaṅkho narapatiḥ  $ yūpam ucchrāpayiṣyati  &
tiryañ ca ṣoḍaśavyāmam  % ūrdhvaṃ vyāmasahasrakam  // MvyG_48 //
sa taṃ yūpaṃ narapatir  $ nānāratnavibhūṣitam  &
pradāsyati dvijātibhyo  % yajñaṃ kṛtvā puraḥsaram  \
saptaratnamayaṃ yūpaṃ  # brāhmaṇebhyaḥ pradāsyati  // MvyG_49 //
taṃ ca ratnamayaṃ yūpaṃ  $ dattamātraṃ manoramam  &
brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi  % vikiriṣyanti tatkṣaṇāt  // MvyG_50 //
yūpasya tasya maitreyo  $ dṛṣṭvā caitām anityatām  &
kṛtsnaṃ vicintya saṃsāraṃ  % pravrajyāṃ rocayiṣyati  // MvyG_51 //
yatv ahaṃ pravrajitveha  $ spṛśeyam amṛtaṃ padam  &
vimocayeyaṃ janatāṃ  % vyādhimṛtyujarābhayāt  // MvyG_52 //
aśītibhiḥ sahasraiḥ sa  $ caturbhiś ca puraskṛtaḥ  &
niṣkramiṣyati maitreyaḥ  % pravrajyām agrapudgalaḥ  // MvyG_53 //
nāgavṛkṣas tadā tasya  $ bodhivṛkṣo bhaviṣyati  &
pañcāśadyojanāny asya  % śākhā ūrdhvaṃ samucchritāḥ  // MvyG_54 //
niṣadya tasya cādhastān  $ maitreyo puruṣottamaḥ  &
anuttarāṃ śivāṃ bodhiṃ  % samavāpsyati nāyakaḥ  // MvyG_55 //
yasyām eva ca rātrau sa  $ pravrajyāṃ niṣkramiṣyati  &
tasyām eva ca rātrau hi  % parāṃ bodhim avāpsyati  // MvyG_56 //
aṣṭāṅgopetayā vācā  $ tataḥ sa puruṣottamaḥ  &
deśayiṣyati saddharmaṃ  % sarvaduḥkhāpahaṃ śivam  // MvyG_57 //
prasannāṃ janatāṃ dṛṣṭvā  $ satyāni kathayiṣyati  &
duḥkhaṃ duḥkhasamutpādaṃ  % duḥkhasya samatikramam  // MvyG_58 //
āryaṃ cāṣṭāṅgikaṃ mārgaṃ  $ kṣemaṃ nirvāṇagāminam  &
taṃ cāpi dharmaṃ saṃśrutya  % pratipatsyanti śāsane  // MvyG_59 //
udyāne puṣpasaṃcchanne  $ sannipāto bhaviṣyati  &
pūrṇaṃ ca yojanaśataṃ  % parṣat tasya bhaviṣyati  // MvyG_60 //
śrutvā narapati rājā  $ śaṅkho nāma mahāyaśāḥ  &
dattvā dānam asaṃkhyeyaṃ  % pravrajyāṃ niṣkramiṣyati  // MvyG_61 //
aśītibhiś caturbhiś ca  $ sahasraiḥ parivāritaḥ  &
narādhipo viniṣkramya  % pravrajyām upayāsyati  // MvyG_62 //
anenaiva pramāṇena  $ mānavānāṃ puraskṛtaḥ  &
maitreyasya pitā tatra  % pravrajyām niṣkramiṣyati  // MvyG_63 //
tato gṛhapatis tatra  $ sudhano nāma viśrutaḥ  &
pravrajiṣyati śuddhātmā  % maitreyasyānuśasane  // MvyG_64 //
strīratnam atha śaṅkhasya  $ viśākhā nāma viśrutā  &
aśītibhiś caturbhiś ca  % sahasraiḥ saṃpuraskṛtā  \
nārīṇāṃ abhiniṣkramya  # pravrajyām rocayiṣyati  // MvyG_65 //
prāṇinaḥ tatra samaye  $ sahasrāṇi śatāni ca  &
pravrajyām upayāsyanti  % maitreyasyānuśāsane  // MvyG_66 //
supuṣpite 'smin udyāne  $ sannipāto bhaviṣyati  &
samantato yojanaśataṃ  % parṣat tasya bhaviṣyati  // MvyG_67 //
tataḥ kāruṇikaḥ śāstā  $ maitreyaḥ puruṣottamaḥ  &
samitiṃ vyavalokyātha  % idam arthaṃ pravakṣyati  // MvyG_68 //
sarve te śākyasiṃhena  $ guṇiśreṣṭhena trāyinā  &
arthato lokanāthena  % dṛṣṭvā saddharmadhātunā  \
ropitā mokṣamārgeṇa  # vikṣiptā mama śāsane  // MvyG_69 //
chattradhvajapatākābhir  $ gandhamālyavilepanaiḥ  &
kṛtvā stūpeṣu satkāram  % āgatā hi mamāntikam  // MvyG_70 //
saṅghe dattvā ca dānāni  $ cīvaraṃ pānabhojanam  &
vividhaṃ glānabhaiṣajyam  % āgatā hi mamāntikam  // MvyG_71 //
kuṅkumodakasekaṃ ca  $ candanenānulepanam  &
dattvā śākyamuneḥ stūpeṣv  % āgatā hi mamāntikam  // MvyG_72 //
śikṣāpadāni cādāya  $ śākyasiṃhasya śāsane  &
paripālya yathābhūtam  % āgatā hi mamāntikam  // MvyG_73 //
upoṣadham upoṣyeha  $ āryam aṣṭāṅgikaṃ śubham  &
caturdaśīṃ pañcadaśīṃ  % pakṣasyehāṣṭamīṃ tathā  \
prātihārikapakṣaṃ cāpy  # aṣṭāṅgaṃ susamāhitam  // MvyG_74 //
śīlāni ca samādāya  $ saṃprāptāni ca śāsanam  &
buddhaṃ dharmaṃ ca saṅghaṃ ca  % sattvās te śāsanaṃ gatāḥ  \
kṛtvā ca kuśalaṃ karma  # macchāsanam upāgatāḥ  // MvyG_75 //
tenaite preṣitāḥ sattvāḥ  $ pratīṣṭāś ca mayāpy amī  &
gaṇiśreṣṭheṇa muninā  % parītā bhūrimedhasā  // MvyG_76 //
prasannāṃ janatāṃ dṛṣṭvā  $ satyāni kathayiṣyati  &
śrutvā ca te tato dharmaṃ  % prāpsyanti padam uttamam  // MvyG_77 //
prātihāryatrayeṇāsau  $ śrāvakān vinayiṣyati  &
sarve te asravās tatra  % kṣipayiṣyanti suratāḥ  // MvyG_78 //
prathamaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇāḥ ṣaṇnavatikoṭyaḥ  % śrāvakāṇāṃ bhavacchidām  // MvyG_79 //
dvitīyaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇāś caturnavatiḥ koṭyaḥ  % śāntānāṃ bhūrimedhasām  // MvyG_80 //
tṛtīyaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇā dvāviṃśatiḥ koṭyaḥ  % śāntānāṃ śāntacetasām  // MvyG_81 //
dharmacakraṃ pravartyātha  $ vinīya suramānuṣān  &
sārdhaṃ śrāvakasaṅghena  % pure piṇḍaṃ cariṣyati  // MvyG_82 //
tataḥ praviśatas tasyāṃ  $ ramyāṃ ketumatīṃ purīm  &
māndārakāṇi puṣpāni  % patiṣyanti purottame  \
devatāḥ prakariṣyanti  # tasmin puragate munau  // MvyG_83 //
catvāraś ca mahārājāḥ  $ śakraś ca tridaśādhipaḥ  &
brahmā devagaṇaiḥ sārdhaṃ  % pūjāṃ tasya kariṣyati  // MvyG_84 //
utpalaṃ kumudaṃ padmaṃ  $ puṇḍarīkaṃ sugandhikam  &
aguruṃ candanaṃ cāpi  % divyaṃ mālyaṃ patiṣyati  // MvyG_85 //
cailakṣepaṃ kariṣyanti  $ devaputrā maharddhikāḥ  &
taṃ lokanātham udvīkṣya  % praviśantaṃ purottamam  // MvyG_86 //
divyaś ca tūryanirghoṣo  $ divyaṃ mālyaṃ patiṣyati  &
devatā prakariṣyanti  % tasmin puragate munau  // MvyG_87 //
ye tu ketumatīṃ ke cid  $ vāsayiṣyanti mānuṣāḥ  &
te pi taṃ pūjayiṣyanti  % praviśantaṃ purottamam  // MvyG_88 //
pathi bhūmyāstaraṃ tatra  $ mṛdutūlapicopamam  &
vicitraṃ ca śubhaṃ mālyaṃ  % vikiriṣyanti te tadā  // MvyG_89 //
chattradhvajapatākābhir  $ arcayiṣyanti mānuṣāḥ  &
śubhaiś ca tūryanirghoṣaiḥ  % prasannamanaso narāḥ  // MvyG_90 //
taṃ ca śakraḥ sahasrākṣo  $ devarājaḥ śacīpatiḥ  &
prahṛṣṭaḥ prāñjalirbhūtvā  % maitreyaṃ stoṣyate jinam  // MvyG_91 //
namas te puruṣājanya  $ namas te puruṣottama  &
anukampasva janatāṃ  % bhagavann agrapudgala  // MvyG_92 //
maharddhiko devaputras  $ tasya māro bhaviṣyati  &
sa cāpi prāñjalirbhūtvā  % stoṣyate lokanāyakam  // MvyG_93 //
śuddhāvāsasahasraiś ca  $ bahubhiḥ parivāritaḥ  &
pravekṣyate ca maitreyo  % lokanātho vināyakaḥ  // MvyG_94 //
brāhmaṇaparivāreṇa  $ brahmā cāpi girāsphuṭam  &
kathayiṣyati saddharmaṃ  % brahmaṃ ghoṣam udīrayan  // MvyG_95 //
ākīrṇā pṛthivī sarvā  $ arhadbhiś ca bhaviṣyati  &
kṣīṇāsravair vāntadoṣaiḥ  % prahīṇabhavabandhanaiḥ  // MvyG_96 //
hṛṣṭā devamanuṣyāś ca  $ gandharvā yakṣarākṣasāḥ  &
śāstuḥ pūjāṃ kariṣyanti  % nāgāś cāpi maharddhikāḥ  // MvyG_97 //
te vai nūnaṃ bhaviṣyanti  $ cyānaghāś (?) chinnasaṃcayāḥ  &
utkṣiptaparikhāḥ dhīrā  % anādānā nirutsakāḥ  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # maitreyasyānuśasane  // MvyG_98 //
te 'pi nūnaṃ bhaviṣyanti  $ amamā aparigrahāḥ  &
ajātarūparajatā  % aniketā asaṃstavāḥ  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # ye maitreyānuśasane  // MvyG_99 //
te vai pānaṃ gamiṣyanti  $ chitvā jālam eva bhujāt  &
dhyānāni copasaṃpadya  % prītisaukhyasamanvitāḥ  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # maitreyasyānuśasane  // MvyG_100 //
ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi  $ maitreyo dvipadottamaḥ  &
deśayiṣyati saddharmaṃ  % śāstā lokānukampayā  // MvyG_101 //
śatāni ca sahasrāṇi  $ prāṇinaṃ sa vināyakaḥ  &
vinīya dharmakāyena  % tato nirvāṇam eṣyati  // MvyG_102 //
tasmiṃś ca nirvṛte dhīre  $ maitreye dvipadottame  &
daśavarṣasahasrāṇi  % saddharmaḥ sthāsyati kṣitau  // MvyG_103 //
prasādayati cittāni  $ tasmāc chākyamunau jine  &
tato dṛkṣatha maitreyaṃ  % saṃbuddhaṃ dvipadottamam  // MvyG_104 //
tasmād dharme ca buddhe ca  $ saṅghe cāpi gaṇottame  &
prasādayati cittāni  % bhaviṣyati maharddhikam  // MvyG_105 //
taṃ tādṛśaṃ kāruṇikaṃ  $ maitreyaṃ dvipadottamam  &
ārādhayitvā kālena  % tato nirvāṇam eṣyatha  // MvyG_106 //
idam āścaryakaṃ śrutvā  $ dṛṣṭvā ca vibhavānalpikām  &
ko vidvān na prasīdeta  % api kṛṣṇāsu jātiṣu  // MvyG_107 //
tasmād ihātmakāmena  $ māhātmyam abhikāṅkṣatāḥ  &
saddharmo gurukartavyaḥ  % smaratā buddhaśāsanam  // MvyG_108 //
Maitreyavyākaraṇaṃ samāptam //
_____________________________________________________________________________
2. Calcutta Manuscript (incomplete), ed. Lévi
Sylvain Lévi, "Maitreya le consolateur", Études d'orientalisme publiées par le Musée Guimet a la mémoire de Raymonde Linossier, Paris 1932, pp. 384-389
The first two folios of the Skt. text containing verses 1-25ab are missing.
All the sandhis are standardized.
elāpattraś ca gāndhāre  $ śaṅkho vārāṇasīpure  // MvyC_25 //
caturbhir ebhir nidhibhiḥ  $ sa rājā susamanvitaḥ  &
bhaviṣyati mahāvīraś  % śatapuṇyabaloditaḥ  // MvyC_26 //
brāhmaṇas tasya rājñaś ca  $ subrāhmaṇaḥ purohitaḥ  &
bahuśrutaś caturvedas  % tasyopadhyāyo bhaviṣyati  // MvyC_27 //
adhyāpako mantradharaḥ  $ smṛtimān vedapāragaḥ  &
kaiṭābhe sa nirghaṇṭe ca  % padavyākaraṇe tathā  // MvyC_28 //
tadā brahmāvatī nāma  $ tasya bhāryā bhaviṣyati  &
darśanīyā prāsādikā  % abhirūpā yaśasvinī  // MvyC_29 //
tuṣitebhyaś cyavitvā tu  $ maitreyo hy agrapudgalaḥ  &
tasyāḥ kukṣau sa niyataṃ  % pratisandhiṃ grahīṣyati  // MvyC_30 //
daśa māsāṃś ca nikhilān  $ dhārayitvā mahādyutiḥ  &
supuṣpite ca udyāne  % gatvā maitreyamātarā  // MvyC_31 //
na niṣaṇṇā na suptāsau  $ sthitā sā dharmacāriṇī  &
drumasya śākhām ālambya  % maitreyaṃ janayiṣyati  // MvyC_32 //
niṣkramiṣyati pārśvena  $ dakṣiṇena narottamaḥ  &
abhrakūṭād yathā sūryo  % nirgataś ca prabhāsate  // MvyC_33 //
alipto garbhapaṅkena  $ padmaṃ caiva yathāmbhasā  &
traidhātukam idaṃ sarvaṃ  % prabhayā pūrayiṣyati  // MvyC_34 //
atha prītas sahasrākṣo  $ devarājaś śacīpatiḥ  &
grahīṣyati kumāraṃ taṃ  % jāyamānaṃ narottamam  // MvyC_35 //
śriyā jvalantaṃ maitreyaṃ  $ dvātriṃśadvaralakṣaṇam  &
muñca muñca sahasrākṣa  % jātamātro vadiṣyati  // MvyC_36 //
padāni jātamātras tu  $ saptāsau prakramiṣyati  &
pade pade nidhanaṃ ca  % padmaṃ padmaṃ bhaviṣyati  // MvyC_37 //
diśaś catasraś codvīkṣya  $ vācaṃ pravyāhariṣyati  &
iyaṃ me paścimā jātir  % nāsti bhūyaḥ punarbhavaḥ  // MvyC_38 //
na punar āgamiṣyāmi  $ nirvāsyāmi nirāśravaḥ  &
śītoṣṇavāridhārābhis  % snāpayiṣyanti pannagāḥ  // MvyC_39 //
divyāmbarāṇi puṣpāṇi  $ patiṣyanti nabhastalāt  &
śvetaṃ tasya surāś chattraṃ  % dhārayiṣyanti mūrdhani  // MvyC_40 //
hṛṣṭaś caiva sahasrākṣo  $ devarājo śacīpatiḥ  &
grahīṣyati taṃ kumāraṃ  % dvātriṃśadvaralakṣaṇam  \
śriyā jvalantaṃ maitreyaṃ  # mātur haste pradāsyati  // MvyC_41 //
manoramāṃ ca śivikāṃ  $ nānāratnavibhuṣitām  &
ārūḍhā putrasahitā  % vahiṣyate ca devavat  // MvyC_42 //
tatas tūryasahasreṣu  $ vādyamāneṣu tatpuram  &
praviṣṭamātre maitreye  % puṣpavarṣaṃ patiṣyati  // MvyC_43 //
tasmiṃś ca divase bhāryā  $ gurviṇyaḥ prasaviṣyanti  &
sarvās tā janayiṣyanti  % putrān kṣemeṇa svastinā  // MvyC_44 //
dṛṣṭvā ca putraṃ subrahmā  $ dvātriṃśadvaralakṣaṇam  &
pratyavekṣya ca mantreṣu  % tataḥ prīto bhaviṣyati  // MvyC_45 //
gatidvayaṃ kumārasya  $ yathā mantreṣu dṛśyate  &
narādhipaś cakravartī  % buddho vā dvīpadottamaḥ  // MvyC_46 //
sa ca yauvanasaṃprāpto  $ maitreyo hy agrapudgalaḥ  &
cintayiṣyati dharmātmā  % duḥkhitāh khalv imāḥ prajāḥ  // MvyC_47 //
brahmasvaro mahāghoṣo  $ hemavarṇo mahādyutiḥ  &
viśālavakṣāḥ pīnāṅgaḥ  % padmapattranibhekṣaṇaḥ  // MvyC_48 //
samucchrayeṇa hastāśītis  $ tasya kāyo bhaviṣyati  &
vistāraṃ viṃśahastāni  % tato 'rdham mukhamaṇḍalam  // MvyC_49 //
aśītibhiś caturbhiś ca  $ sahasraiḥ sa puraskṛtaḥ  &
māṇavānāṃ ca maitreyo  % maṃtrān adhyāpayiṣyati  // MvyC_50 //
tataḥ śaṅkho mahārājo  $ yūpam ucchrāpayiṣyati  &
ṣoḍaśavyāmavistāram  % ūrdhvaṃ vyāmasahasrakam  // MvyC_51 //
sa taṃ yūpaṃ narapatir  $ nānāratnavibhūṣitam  &
pradāsyati dvijātibhyo  % yajñaṃ kṛtvā purassaram  \
saptaratnamayaṃ yūpaṃ  # brāhmaṇebhyaḥ pradāsyati  // MvyC_52 //
taṃ ca ratnamayaṃ yūpaṃ  $ dattamātraṃ manoramam  &
brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi  % vikariṣyanti tatkṣaṇāt  // MvyC_53 //
tasya yūpasya maitreyo  $ dṛṣṭvā cainām anityatām  &
kṛtsnaṃ vicintya saṃsāraṃ  % pravrajyāṃ rocayiṣyati  // MvyC_54 //
yatrāhaṃ pravrajitveha  $ spṛśeyam amṛtaṃ padam  &
vimocayeyaṃ janatāṃ  % vyādhimṛtyujarābhayāt  // MvyC_55 //
aśītibhiś caturbhiś ca  $ sahasraiḥ sa puraskṛtaḥ  &
niṣkramiṣyati maitreyaḥ  % pravrajyām agrapudgalaḥ  // MvyC_56 //
nāgavṛkṣas tadā tasya  $ bodhivṛkṣo bhaviṣyati  &
pañcāśadyojanās tasya  % ūrdhvaṃ śākhāḥ samudgatāḥ  \
ṣaṭkrośaviṭapāṇy asya  # vivṛtāni samantataḥ  // MvyC_57 //
tasya mūle niṣaṇṇo 'sau  $ maitreyo dvipadottamaḥ  &
anuttarāṃ ca saṃbodhiṃ  % prāpsyati nātra saṃśayaḥ  // MvyC_58 //
aṣṭāṅgopetayā vācā  $ tataḥ sa munisattamaḥ  &
deśayiṣyati saddharmaṃ  % sarvaduḥkhāpahaṃ śivam  // MvyC_59 //
duḥkhaṃ duḥkhasamutpādaṃ  $ duḥkhasya samatikramam  &
āryaṃ cāṣṭāṅgikaṃ mārgaṃ  % kṣemaṃ nirvāṇagāminam  // MvyC_60 //
prasannān janatāṃ dṛṣṭvā  $ satyāni kathayiṣyati  &
taṃ cāsya dharmaṃ saṃśrutya  % pratipadyanti śāsane  // MvyC_61 //
supuṣpite ca udyāne  $ sannipāto bhaviṣyati  &
pūrṇaṃ ca yojanaṃ śataṃ  % parṣat tasya bhaviṣyati  // MvyC_62 //
tataḥ śrutvā narapatiḥ  $ śaṅkho rājā mahāyaśāḥ  &
dattvā dānam asaṃkhyeyaṃ  % pravrajyāṃ rocayiṣyati  // MvyC_63 //
aśītibhiś caturbhiś ca  $ sahasraiḥ sa puraskṛtaḥ  &
narādhipo viniṣkramya  % pravrajyām upayāsyati  // MvyC_64 //
tenaiva ca pramāṇena  $ mānavānāṃ puraskṛtaḥ  &
maitreyasya pitā caiva  % pravrajyām upayāsyati  // MvyC_65 //
tato gṛhapatiḥ x x  $ sudhano nāma viśrutaḥ  &
pravrajiṣyati dharmātmā  % sahasraiḥ parivāritaḥ  // MvyC_66 //
strīratnam atha śaṅkhasya  $ viśākhā nāma viśrutā  &
aśītibhiś caturbhiś ca  % sahasraiḥ sā puraskṛtā  \
nārīṇāṃ saha niṣkramya  # pravrajyām upayāsyati  // MvyC_67 //
prāṇināṃ tatra samaye  $ sahasrāṇi śatāni ca  &
pravrajyām upayāsyanti  % maitreyasyānuśāsane  // MvyC_68 //
tataḥ kāruṇikaḥ śāstā  $ maitreyo dvipadottamaḥ  &
samitiṃ vyavalokyātha  % idam arthaṃ pravakṣyati  // MvyC_69 //
sarve te śākyamuninā  $ muniśreṣṭhena tāyinā  &
arthato lokanāthena  % dṛṣṭāḥ saddharmadhātunā  \
ropitā mokṣamārgaṇe  # vikṣiptā mama śāsane  // MvyC_70 //
chattradhvajapatākābhir  $ gandhamālyānulepanaiḥ  &
kṛtvā śākyamuneḥ pūjāṃ hy  % āgatā mama śāsane  // MvyC_71 //
kuṅkumodakarasena  $ candanenānulepanam  &
dattvā śākyamuneḥ stūpe hy  % āgatā mama śāsane  // MvyC_72 //
buddhaṃ dharmaṃ ca saṅghaṃ ca  $ gatvā tu śaraṇaṃ sadā  &
kṛtvā tu kuśalaṃ karma  % āgatā mama śāsane  // MvyC_73 //
śikṣāpadāni samādāya  $ x śākyamuniśāsane  &
pratipālya yathābhūtaṃ hy  % āgatā mama śāsane  // MvyC_74 //
dattvā saṅghe ca dānāni  $ cīvarapānabhojanam  &
vicitraṃ glānabhaiṣajyaṃ hy  % āgatā mama śāsane  // MvyC_75 //
caturdaśīṃ pañcadaśīṃ  $ pakṣasyehāṣṭamīṃ tathā  &
prātihārakapakṣaṃ ca  % aṣṭāṅgaṃ susamāhitam  \
upavāsam upoṣitvā hy  # āgatā mama śāsane  // MvyC_76 //
prātihāryatrayeṇāsau  $ śrāvakān vedayiṣyati  &
sarve te hy asravān dharmān  % kṣapayiṣyanti x x x  // MvyC_77 //
prathamaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇāḥ ṣaṇnavatiḥ koṭyaḥ  % śrāvakāṇāṃ bhavacchidām  // MvyC_78 //
dvitīyaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇāś caturnavatiḥ koṭyo  % muktānāṃ kleśabandhanāt  // MvyC_79 //
tṛtīyaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇā dvānavatiḥ koṭyo  % muktānāṃ śāntacetasām  // MvyC_80 //
dharmacakraṃ pravartyātha  $ vinīya suramānuṣān  &
sārdhaṃ śrāvakasaṅghena  % pure piṇḍaṃ cariṣyati  // MvyC_81 //
tataḥ praviśatas tasya  $ ramyāṃ ketumatīpurīm  &
māndāravāṇi puṣpāni  % patiṣyanti narottame  \
devatāḥ prakariṣyanti  # tasmin puragate munau  // MvyC_82 //
catvāraś ca mahārājāḥ  $ śakraś ca tridaśādhipaḥ  &
brahmadevagaṇaiḥ sārdhaṃ  % pūjāṃ tasya kariṣyati  // MvyC_83 //
utpalakumudapadma-  $ puṇḍarīkasugandhikam  &
aguruṃ candanaṃ caiva  % divyamālās tathaiva ca  // MvyC_84 //
cailakṣepaṃ kariṣyanti  $ devaputrā maharddhikāḥ  &
taṃ lokanātham udvīkṣya  % praviśantaṃ purottamam  // MvyC_85 //
pathi bhūmiḥ sthitā tatra  $ mṛdutūlapicūpamā  &
vicitraṃ ca śrutaṃ mālyaṃ  % vistariṣyanti te pathi  // MvyC_86 //
chattradhvajapatākāni  $ gandhamālyānulepanaiḥ  &
śrutaiś ca tūryanirghoṣaiḥ  % prasannamanaso narāḥ  \
śāstuḥ pūjāṃ kariṣyanti  # devaputrā maharddhikāḥ  // MvyC_87 //
sa ca śakraḥ sahasrākṣo  $ devarājo mahādyutiḥ  &
prahṛṣṭaḥ prāñjaliṃ kṛtvā  % stoṣyate lokanāyakam  // MvyC_88 //
namas te puruṣājanya  $ namas te puruṣottama  &
anukampasva janatāṃ  % bhagavann agrapudgala  // MvyC_89 //
maharddhiko devaputras  $ tasya māro bhaviṣyati  &
sa caiva prāñjaliṃ kṛtvā  % stoṣyate lokanāyakam  // MvyC_90 //
brāhmaṇaparivāreṇa  $ brahmā caiva puraskṛtaḥ  &
kathayiṣyati saddharmaṃ  % brahmaghoṣam udīrayan  // MvyC_91 //
ākīrṇā pṛthivī sarvā  $ arhadbhiś ca bhaviṣyati  &
kṣīṇāsravair vāntadoṣaiḥ  % prahīṇabhavabandhanaiḥ  // MvyC_92 //
hṛṣṭā devā manuṣyāś ca  $ gandharvā yakṣarākṣasāḥ  &
śāstuḥ pūjāṃ kariṣyanti  % nāgāś cāpi maharddhikāḥ  // MvyC_93 //
te ca nūnaṃ bhaviṣyanti  $ akhilāś chinnasaṃcayāḥ  &
chinnasrotā anādīnā  % uttīrnābhavasāgarāḥ  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # maitreyasyānuśasane  // MvyC_94 //
te vai nūnaṃ bhaviṣyanti  $ amamā aparigrahāḥ  &
ajātarūparajatā  % aniketā asaṃstavāḥ  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # maitreyasyānuśasane  // MvyC_95 //
te vai nūnaṃ bhaviṣyanti  $ chinnajālaviśaktikāḥ  &
dhyānāni copasaṃpadya  % prītisaukhyasamanvitāḥ  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # maitreyasyānuśasane  // MvyC_96 //
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi  $ maitreyo dvipadottamaḥ  &
deśayiṣyati saddharmaṃ  % sarvabhūtānukampakam  // MvyC_97 //
śatalakṣasahasrāṇi  $ prāṇinaṃ sa vināyakaḥ  &
vinayitvā ca saddharmaṃ  % tato nirvāṇam eṣyati  // MvyC_98 //
parinirvṛtasya x x  $ tasyaiva x mahāmuneḥ  &
daśavarṣasahasrāṇi  % saddharmaḥ sthāsyate tadā  // MvyC_99 //
prasādayitvā cittāni  $ tasmin śākyamunau jine  &
tato drakṣyatha maitreyaṃ  % saṃbuddhaṃ dvipadottamam  // MvyC_100 //
idam āścaryakaṃ śrutvā  $ imām ṛddhim anuttamām  &
ko vidvān na prasīdeta  % atikṛṣṇābhijātikaḥ  // MvyC_101 //
tasmād ihātmakāmena  $ māhātmyam abhikāṅkṣiṇā  &
saddharmo gurukartavyaḥ  % smaratā buddhaśāsanam  // MvyC_102 //
Maitreyavyākaraṇaṃ samāptam // ye dharmā (etc.) // cīnadeśīvinirgataḥ bhikṣu puṇyakīrtir yad atra puṇyaṃ tad bhavatv ācāryopādhyāyamātāpitṛpūrvaṅgamaṃ krtvā sakalasattvarāśer anuttarajñānaphalāptaya iti // śrīmad gopāladevarājyasaṃvat 57 phālguna dine 9 Ghosalīgrāme likhati / oṃ hārītī mahāyakṣiṇī hara hara mama sarvapāpāni svāhā //
_____________________________________________________________________________
3. Kathmandu Manuscript (complete), ed. Ishigami
Ishigami, Zenno (1989), "Nepāru bon 'Maitreyavyākaraṇa'," Fujita Kḥtatsu Hakushi Kanreki Kinen Ronbunshū: Indotetsugaku to Bukkyḥ, Kyoto, 295-310.
To facilitate searching, sandhis are standardized, misprints removed, some mistakes corrected.
Oṃ namo maitreyanāthāya //
evaṃ mayā śrutam ekasmiṃ samaye bhagavān rājagṛhe viharati sma / veṇuvane kalandakanivāse mahatā bhikṣusaṃghena sārdham ardhatrayodaśabhir bhikṣuśataiḥ //
atha khalv āyuṣmāñ
chāriputra mahāprajño  $ dharmasenāpatir vibhuḥ  &
lokasya anukampārthaṃ  % śāstāraṃ paripṛcchati  // MvyK_1 //
yo 'sāv anāgato buddho  $ nirdiṣṭo lokanāyakaḥ  &
maitreya iti nāmnā 'sau  % sūtrapūrvāparāntike  // MvyK_2 //
tasyāhaṃ vistarañ caivaṃ  $ śrotum icchāmi nāyaka  &
ṛddhiñ cāsyānubhāvañ ca  % tan me brūhi narottama  // MvyK_3 //
athainam avadac chāstā  $ vyākariṣyāmy ahaṃ tava  &
vistaran tasya buddhasya  % maitreyasya śṛṇohi me  // MvyK_4 //
udadhis tena kālena  $ dvātriṃśatśatayojanaḥ  &
śoṣam āyāsyate yasmāc  % cakravartī yathā hy asau  // MvyK_5 //
daśayojanasāhasrā  $ jambudvīpo bhavaiṣyati  &
ālayaḥ sarvabhūtānāṃ  % vistareṇa samantataḥ  // MvyK_6 //
ṛddhisphītā janapadā  $ adaṇḍā anupadravāḥ  &
tatra kāle bhaviṣyanti  % narās te śubhakarminaḥ  // MvyK_7 //
akaṇṭakā vasumatī  $ samāharitaśādvalā  &
unnamantī namantī ca  % mṛdutūlapicūpamā  // MvyK_8 //
akṛṣṭotpadyate śāli-  $ madhunāś ca sugandhi ca  &
cailavṛkṣā bhaviṣyanti  % nānāraṅgopaśobhitāḥ  // MvyK_9 //
puṣpapatraphalotpatā  $ vṛkṣāś ca krośam ucchritāḥ  &
aśītivarṣasahasrāṇi  % āyus teṣāṃ bhaviṣyati  // MvyK_10 //
nirāmayāś ca te satvā  $ vītaśokā mahotsavāḥ  &
varṇavanto mahāśakhyā  % mahānāgabalāc citāḥ  // MvyK_11 //
trayā rogā bhaviṣyanti  $ icchā anaśanaṃ jarā  &
pañcavarṣaśatā kanyā  % svāminam varayiṣyati  // MvyK_12 //
tadā ketumatī nāma  $ rājadhānī bhaviṣyati  &
āvāsaḥ śuddhasatvānāṃ  % prāṇināṃ śubhakarmiṇam  // MvyK_13 //
yojanadvādaśāyāmaṃ  $ saptayojanavistaram  &
nagaraṃ kṛtapuṇyānāṃ  % bhaviṣyati manoramam  // MvyK_14 //
saptaratnamayāś caiva  $ prakārāḥ krośam uccitāḥ  &
iṣṭakā dvārakhaṇḍānāṃ  % nānāratnavibhūṣitāḥ  // MvyK_15 //
pariṣāś ca bhaviṣyanti  $ ratna iṣṭakasaṃcitāḥ  &
padmotpalasamān kīrṇāś  % cakravākopaśobhitāḥ  // MvyK_16 //
samantataḥ parivṛtāḥ  $ saptabhis talāpaṅktibhiḥ  &
catūratnamayās tālāḥ  % kiṃkiṇī jālaśobhitāḥ  // MvyK_17 //
vāteneritatālebhyas  $ tadā śruti manoharāḥ  &
bhaviṣyanti śubhā śabdā  % tūryās pañcāṅgikā iva  // MvyK_18 //
ye ca tasmin pure martyāḥ  $ krīḍāratisukhānvitāḥ  &
tenaiva tālaśabdena  % krīḍiṣyanti pramoditāḥ  // MvyK_19 //
puṣkariṇo bhaviṣyanti  $ kumudotpalasaṃcetāḥ  &
udyānavanasaṃpannaṃ  % bhaviṣyati ca tat puram  // MvyK_20 //
bhaviṣyati tadā rājā  $ śamkho nāma mahādyutiḥ  &
mahābalacakravartī  % caturdvīpeśvaraḥ prabhuḥ  // MvyK_21 //
caturaṅgabalopetaḥ  $ saptaratnasamanvitaḥ  &
pūrṇasahasraputrāṇāṃ  % tasya rājño bhaviṣyati  // MvyK_22 //
imāṃ samudraparyantām  $ adaṇḍena vasundharām  &
pālayiṣyati dharmeṇa  % samena sa narādhipaḥ  // MvyK_23 //
mahānidhānāś catvāro  $ nayutaśatalakṣitāḥ  &
bhaviṣyanti tadā tasya  % rājñaḥ śaṃkhasya bhūpateḥ  // MvyK_24 //
piṅgalaś ca kaliṅgeṣu  $ mithilāyām ca pāṇḍukaḥ  &
elāpatraś ca gāndhāre  % śaṃkho vārāṇasīpure  // MvyK_25 //
caturbhir ebhir nidhibhiḥ  $ sa rājā susamanvitaḥ  &
bhaviṣyati mahāvīraḥ  % śatapuṇyaphalārpitaḥ  // MvyK_26 //
brāhmaṇas tasya rājño 'tha  $ subrahmā nāmnā purohitaḥ  &
bahuśrutaś caturvedī  % upadhyāyo bhaviṣyati  // MvyK_27 //
adhyāpako mantradharaḥ  $ smṛtivān vedapāragaḥ  &
kaiṭābhe ca sa nirghaṇṭe  % padavyākaraṇe tathā  // MvyK_28 //
tasya brahmavatī nāma  $ tadā bhāryā bhaviṣyati  &
darśanīyā prāsādikā  % abhirūpā yaśasvinī  // MvyK_29 //
tuṣitebhyas tataś cyutvā  $ maitreyo hy agrapudgalaḥ  &
tasyāḥ kukṣau sa niyataṃ  % pratisandhiṃ grahiṣyati  // MvyK_30 //
daśa māsāṃś ca nikhilān  $ dhārayitvā mahādyutim  &
supuṣpite ca udyāne  % gatvā maitreyamātaraḥ  // MvyK_31 //
na niṣaṇṇā nipannā vā  $ sthitā sā brahmacāriṇī  &
drumasya śākhām ālambya  % maitreyaṃ janayiṣyati  // MvyK_32 //
niṣkramiṣyati pārśvena  $ dakṣiṇāṅge narottamaḥ  &
abhrakūṭād yathā sūryo  % nirgataś ca prabhāyate  // MvyK_33 //
kariṣyate samālokaṃ  $ sanarāmaravanditaḥ  &
alipto garbhapaṅkena  % padmaṃ caiva yathāmbhuvā  \
traidhātukam idaṃ sarvaṃ  # prabhayā pūrayiṣyati  // MvyK_34 //
pade pade nidhānaṃ ca  $ padmaṃ padmaṃ bhaviṣyati  &
diśaś catasro udvīkṣya  % vācaṃ pravyāhariṣyati  \
iyaṃ me paścimā jātir  # nāsti bhūyaḥ punarbhavaḥ  // MvyK_35 //
na punar āgamiṣyāmi  $ nirvāsyāmi nirāśravaḥ  &
śītoṣṇavāridhārābhiḥ  % snāpayiṣyanti punnagāḥ  // MvyK_36 //
divyāsurāṇi puṣpāṇi  $ patiṣyanti nabhastalāt  &
śvetaṃ tasya surāś chattraṃ  % dhārayiṣyanti mūrdhani  // MvyK_37 //
hṛṣṭaś caiva sahasrākṣo  $ devarājaḥ śacīpatiḥ  &
pragrahīṣyati kumāraṃ  % taṃ dvātriṃśalakṣṇānvitam  \
śriyā jvalantaṃ maitreyaṃ  # mātur haste pradāsyati  // MvyK_38 //
manoramāṃ ca śivikāṃ  $ nānāratnavibhuṣitām  &
ārūḍhāṃ putrasahitāṃ  % vahiṣyanti ca devatāḥ  // MvyK_39 //
tatas tūryasahasreṣu  $ vādyamāneṣu tatpuram  &
praviṣṭamātre maitreye  % puṣpavarṣaṃ patiṣyati  // MvyK_40 //
tasmiṃś ca divase nāryo  $ gurviṇyaḥ prasaviṣyanti  &
sarvās tā janayiṣyanti  % putrān kṣemeṇa svastinā  // MvyK_41 //
dṛṣṭvaivaṃ putraṃ subrahmā  $ dvātriṃśadvaralakṣaṇam  &
pratyavekṣya sumantreṇa  % tataḥ prīto bhaviṣyati  // MvyK_42 //
gatidvayaṃ kumārasya  $ yathā mantreṣu dṛśyate  &
narādhipaś cakravartī  % buddho vā dvīpadottamaḥ  // MvyK_43 //
sa ca yauvanasaṃprāpto  $ maitreyo hy agrapudgalaḥ  &
cintayiṣyati dharmātmā  % duḥkhitā khalv iyaṃ prajā  // MvyK_44 //
brahmasvaro mahāvego  $ hemavarṇo mahādyutiḥ  &
viśālacakṣuḥ pīnāṅgaḥ  % padmapattranibhedekṣaṇaḥ  // MvyK_45 //
ucchrayeṇa hastāśītiḥ  $ kāyas tasya bhaviṣyati  &
vistāraṃ viṃśatir hastā  % tato 'rdham mukhamaṇḍalam  // MvyK_46 //
aśītibhiś caturbhiś ca  $ sahasraiḥ sa puraskṛtaḥ  &
māṇavānāṃ sa maitreyo  % mantrān adhyāpayiṣyati  // MvyK_47 //
tataḥ śaṅkho mahārājo  $ yūpam ucchrāpayiṣyati  &
ṣoḍaśavyāmavistāram  % ūrdhvavyāmasahasrakam  // MvyK_48 //
sa taṃ yūpaṃ narapatir  $ nānāratnavibhūṣitam  &
saptaratnasamākīrṇaṃ  % brāhmaṇebhyaḥ pradāsyati  // MvyK_49 //
tac ca ratnamayaṃ yūpaṃ  $ dattamātraṃ manoramam  &
brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi  % vikariṣyanti tatkṣaṇāt  // MvyK_50 //
tasya yūpasya maitreyo  $ dṛṣṭvā cainām anityatām  &
kṛtsnaṃ vicintya saṃsāraṃ  % pravrajyāṃ rocayiṣyati  // MvyK_51 //
yatv ahaṃ pravrajitveha  $ spṛśeyam amṛtaṃ padam  &
vimocayeyaṃ janatāṃ  % vyādhimṛtyujarābhayāt  // MvyK_52 //
aśītibhiś caturbhiś ca  $ sahasraiḥ saṃpuraskṛtaḥ  &
niḥkramiṣyati maitreyaḥ  % pravrajyārtham agrapudgalaḥ  // MvyK_53 //
nāgavṛkṣas tadā tasya  $ bodhivṛkṣo bhaviṣyati  &
pañcāśadyojanās tasya  % ūrdhvaṃ śākhāḥ bhaviṣyanti  \
ṣaṭkrośaviṭapādyāni  # vidhūtāni samantataḥ  // MvyK_54 //
tasya mūle niṣaṇṇo 'sau  $ maitreyo dvipadottamaḥ  &
anuttarāṃ ca saṃbodhiṃ  % prāpsyate nātra saṃśayaḥ  // MvyK_55 //
aṣṭāṅgopetayā vācā  $ tataḥ sa puruṣottamaḥ  &
deśayiṣyati saddharmaṃ  % sarvaduḥkhāpahaṃ śivam  // MvyK_56 //
duḥkhaṃ duḥkhasamutpādaṃ  $ duḥkhasya samatikramam  &
āryāṣṭāṅgikaṃ mārgaṃ  % kṣemaṃ nirvāṇagāminam  // MvyK_57 //
prasannāṃ janatāṃ dṛṣṭvā  $ satyāni kathayiṣyati  &
tathāsya dharmaṃ saṃśrutvā  % pratipadyanti śāsane  // MvyK_58 //
supuṣpite ca udyāne  $ sannipāto bhaviṣyati  &
saṃpūrṇaṃ yojanaśataṃ  % parṣat tasya bhaviṣyati  // MvyK_59 //
tataḥ śrutvā narapatiḥ  $ śaṃkho nāma mahāyaśāḥ  &
dattvā dānam asaṃkhyeyaṃ  % pravrajyāṃ rocayiṣyati  // MvyK_60 //
aśītibhiś caturbhiś ca  $ sahasraiḥ sa puraskṛtaḥ  &
narādhipo 'pi niṣkramya  % pravrajyām upayāsyati  // MvyK_61 //
tenaiva ca pramāṇena  $ mānavānāṃ puraskṛtaḥ  &
maitreyasya pitā caiva  % pravrajyām upayāsyati  // MvyK_62 //
tato gṛhapatis tatra  $ sudhano nāma viśrutaḥ  &
pravrajiṣyati dharmātmā  % sahasraiḥ parivāritaḥ  // MvyK_63 //
strīratnam atha śaṃkhasya  $ viśākhā nāma viśrutā  &
aśītibhiś caturbhiś ca  % sahasraiḥ sā puraskṛtā  \
nārīṇāṃ saha niṣkramya  # pravrajyām upayāsyati  // MvyK_64 //
prāṇināṃ tatra samaye  $ sahasrāṇi śatāni ca  &
pravrajyām upayāsyanti  % maitreyasyānuśāsane  // MvyK_65 //
tataḥ kāruṇikaḥ śāstā  $ maitreyo dvipadottamaḥ  &
samitiṃ vyavalokyātha  % idam arthaṃ pravakṣyate  // MvyK_66 //
sarve te śākyamuninā  $ muniśreṣṭhena tāyinā  &
arthato lokanāthena  % dṛṣṭāḥ saddharmadhātunā  \
āropitā mokṣamārge  # nikṣiptā mama śāsane  // MvyK_67 //
chatradhvajapatākābhir  $ gandhamālyānulepanaiḥ  &
kṛtvā śākyamuneḥ pūjāṃ hy  % āgatā mama śāsane  // MvyK_68 //
kuṃkumodakasekena  $ candanenānulepanam  &
dattvā śākyamuneḥ stūpe hy  % āgatā mama śāsane  // MvyK_69 //
buddhaṃ dharmaṃ ca saṃghaṃ ca  $ gatvā tu śaraṇaṃ sadā  &
kṛtvā tu kuśalaṃ karma hy  % āgatā mama śāsane  // MvyK_70 //
śikṣāpadān samādāya  $ śākyasiṃhasya śāsane  &
pratipādya yathābhūtaṃ hy  % āgatā mama śāsane  // MvyK_71 //
dattvā saṃghe ca dānāni  $ cīvaraṃ pānabhojanam  &
vicitraṃ glānabhaiṣajyaṃ hy  % āgatā mama śāsane  // MvyK_72 //
caturdaśīṃ pañcadaśīṃ  $ pakṣasyehāṣṭamīṃ tathā  &
prātihārakapakṣaṃ ca  % aṣṭāṅgaṃ susamāhitaḥ  \
upavāsam upoṣyeha hy  # āgatā mama śāsane  // MvyK_73 //
prātihāryatrayeṇāsau  $ śrāvakān vinayiṣyati  &
sarve te sāsravān dharmān  % kṣayayiṣyanti suratāḥ  // MvyK_74 //
prathamaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇāḥ ṣaṇnavati koṭyaḥ  % śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  // MvyK_75 //
dvitīyaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇāś caturnavati koṭyaḥ  % kleśamuktā kṣaṇāṭ  // MvyK_76 //
tṛtīyaḥ sannipāto 'sya  $ śrāvakāṇāṃ bhaviṣyati  &
pūrṇā dvānavati koṭyo  % muktānāṃ śāntacetasām  // MvyK_77 //
dharmacakraṃ pravartyātha  $ vinīya suramānuṣān  &
sārdhaṃ śrāvakasaṃghena  % pure piṇḍaṃ cariṣyati  // MvyK_78 //
tataḥ praveśatas tasya  $ ramyāṃ ketumatīpurīm  &
māndāravāṇi puṣpāni  % patiṣyanti purottame  \
devatāḥ prakramiṣyanti  # tasmin pure gate munau  // MvyK_79 //
catvāraś ca mahārājānaḥ  $ śakraś ca tridaśādhipaḥ  &
brahma devagaṇaiḥ sārdhaṃ  % pūjāṃ tasya vidhāsyati  // MvyK_80 //
utpalaṃ kumudaṃ padmaṃ  $ puṇḍarīkaṃ sugandhikam  &
aguruṃ candanaṃ caiva  % divyamālyaṃ tathaiva ca  // MvyK_81 //
cailakṣepaṃ vidhāsyanti  $ devaputrā maharddhikāḥ  &
taṃ lokanātham udvīkṣya  % praviśantaṃ purottamam  // MvyK_82 //
pathi tatra sthitā bhūmir  $ mṛdus tūlapicūpamā  &
vicitraṃ ca tato mālyaṃ  % vikariṣyanti te pathi  // MvyK_83 //
chattradhvajapatākābhir  $ gandhamālyānulepanaiḥ  &
śubhaiś ca tūryanirghoṣaiḥ  % prasannamanaso narāḥ  \
śāstuḥ pūjāṃ kariṣyanti  # devaputrā maharddhikāḥ  // MvyK_84 //
sa ca śakraḥ sahasrākṣo  $ devarājo mahādyutiḥ  &
prahṛṣṭaḥ prāñjaliṃ kṛtvā  % stoṣyate lokanāyakam  // MvyK_85 //
namas te puruṣasiṃha  $ namas te puruṣottama  &
anukampasva janatāṃ  % bhagavann agrapudgala  // MvyK_86 //
maharddhiko devaputras  $ tasya māro bhaviṣyati  &
sa caiva prāñjaliṃ bhūtvā  % stoṣyate lokanāyakam  // MvyK_87 //
śuddhāvāsasahasraiś ca  $ bahubhiḥ parivāritaḥ  &
pravekṣate ketumatīṃ  % maitreyo lokanandanaḥ  // MvyK_88 //
brāhmaṇaparivāreṇa  $ brahmā caiva puraskṛtaḥ  &
kathayiṣyati saddharmaṃ  % brahmaghoṣam udīrayan  // MvyK_89 //
ākīrṇā pṛthivī sarvā  $ arhadbhiś ca bhaviṣyati  &
kṣīṇāsravair vāntadoṣaiḥ  % prahīṇabhavabandhanaiḥ  // MvyK_90 //
hṛṣṭā devamanuṣyāś ca  $ gandharvā yakṣarākṣasāḥ  &
śāstuḥ pūjāṃ kariṣyanti  % nāgāś cāpi maharddhikāḥ  // MvyK_91 //
te vai nūnaṃ bhaviṣyanti  $ akhilāś chinnasaṃśayāḥ  &
chinnasrotā anādātā  % uttīrnā bhavasāgarāt  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # maitreyasyānuśasane  // MvyK_92 //
te vai nūnaṃ bhaviṣyanti  $ amamā aparigrahāḥ  &
ajātarūparajatā  % aniketā asaṃbhavāḥ  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # maitreyasyānuśasane  // MvyK_93 //
te vai nūnaṃ bhaviṣyanti  $ chinnajālam aśaktikāḥ  &
dhyānāny upasaṃpādya  % prītisaukhyasamanvitāḥ  \
brahmacaryaṃ cariṣyanti  # maitreyasyānuśasane  // MvyK_94 //
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi  $ maitreyo dvipadottamaḥ  &
deśayiṣyati saddharmaṃ  % sarvabhūtānukampakaḥ  // MvyK_95 //
śatalakṣasahasrāṇi  $ prāṇinaṃ sa vināyakaḥ  &
vinayitvā ca saddharme  % tato nirvāṇam eṣyati  // MvyK_96 //
parinirvṛtasya tasyaiva  $ maitreyasya mahāmuneḥ  &
daśavarṣasahasrāṇi  % saddharmaḥ sthāsyate tadā  // MvyK_97 //
prasādayiṣyatha cittāni  $ tasmiṃ śākyamunau jine  &
tato drakṣyatha maitreyaṃ  % saṃbuddhaṃ dvipadottamam  // MvyK_98 //
idam āścaryakaṃ śrutvā  $ imām ṛddhim anuttamām  &
ko vidvān na prasīdeta  % api kṛṣṇābhijātikaḥ  // MvyK_99 //
tasmād ihātmakāmena  $ māhātmyam abhikāṃkṣatā  &
saddharmo gurukartavyaḥ  % smaratāṃ buddhaśāsanam  // MvyK_100 //
iti maitreyavyākaraṇaṃ nāma mahāyānasūtraṃ samāptam |
ye dharmā hetuprabhavā hetu teṣāṃ tathāgato hy avadat |
teṣāṃ ca yo nirodha evaṃvādī mahāśramaṇaḥ ||
śubham astu ||
abdeglāvagnidvirade śita māghe guhānane |
pūṣāyāṃ pūṣṇadivase sarvvānanda samāpta kṛt ||