Tương Ưng Thí Dụ (Opamma Saṃyutta)

Saṁyutta Nikāya 20.10 
1. Opammavagga 
Biḷārasutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ativelaṁ kulesu cārittaṁ āpajjati. 
Tamenaṁ bhikkhū evamāhaṁsu: 
“māyasmā ativelaṁ kulesu cārittaṁ āpajjī”ti. 
So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno na viramati. 
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ: 
“idha, bhante, aññataro bhikkhu ativelaṁ kulesu cārittaṁ āpajjati. 
Tamenaṁ bhikkhū evamāhaṁsu: 
‘māyasmā ativelaṁ kulesu cārittaṁ āpajjī’ti. 
So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno na viramatī”ti. 
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, biḷāro sandhisamalasaṅkaṭīre ṭhito ahosi mudumūsiṁ maggayamāno: 
‘yadāyaṁ mudumūsi gocarāya pakkamissati, tattheva naṁ gahetvā khādissāmī’ti. 
Atha kho so, bhikkhave, mudumūsi gocarāya pakkāmi. 
Tamenaṁ biḷāro gahetvā sahasā saṅkhāditvā ajjhohari. 
Tassa so mudumūsi antampi khādi, antaguṇampi khādi. 
So tatonidānaṁ maraṇampi nigacchi maraṇamattampi dukkhaṁ. 
Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena, anupaṭṭhitāya satiyā, asaṁvutehi indriyehi. 
So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā. 
Tassa mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti. 
So rāgānuddhaṁsena cittena maraṇaṁ vā nigacchati maraṇamattaṁ vā dukkhaṁ. 
Maraṇañhetaṁ, bhikkhave, ariyassa vinaye yo sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati. 
Maraṇamattañhetaṁ, bhikkhave, dukkhaṁ yadidaṁ aññataraṁ saṅkiliṭṭhaṁ āpattiṁ āpajjati. 
Yathārūpāya āpattiyā vuṭṭhānaṁ paññāyati. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena, upaṭṭhitāya satiyā, saṁvutehi indriyehi gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisissāmā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Dasamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.11 
1. Opammavagga 
Siṅgālasutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
“Assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṁ jarasiṅgālassa vassamānassā”ti? 
“Evaṁ, bhante”. 
“Eso kho, bhikkhave, jarasiṅgālo ukkaṇḍakena nāma rogajātena phuṭṭho. 
So yena yena icchati tena tena gacchati; 
yattha yattha icchati tattha tattha tiṭṭhati; 
yattha yattha icchati tattha tattha nisīdati; 
yattha yattha icchati tattha tattha nipajjati; 
sītakopi naṁ vāto upavāyati. 
Sādhu khvassa, bhikkhave, yaṁ idhekacco sakyaputtiyapaṭiñño evarūpampi attabhāvapaṭilābhaṁ paṭisaṁvediyetha. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘appamattā viharissāmā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Ekādasamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.12 
1. Opammavagga 
Dutiyasiṅgālasutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
“Assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṁ jarasiṅgālassa vassamānassā”ti? 
“Evaṁ, bhante”. 
“Siyā kho, bhikkhave, tasmiṁ jarasiṅgāle yā kāci kataññutā kataveditā, na tveva idhekacce sakyaputtiyapaṭiññe siyā yā kāci kataññutā kataveditā. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘kataññuno bhavissāma katavedino; 
na ca no amhesu appakampi kataṁ nassissatī’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Dvādasamaṁ. 
Opammavaggo paṭhamo. 
Tassuddānaṁ 
Kūṭaṁ nakhasikhaṁ kulaṁ, 
okkhā satti dhanuggaho; 
Āṇi kaliṅgaro nāgo, 
biḷāro dve siṅgālakāti. 
Opammasaṁyuttaṁ samattaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.1 
1. Opammavagga 
Kūṭasutta 
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. 
Tatra kho bhagavā …pe… etadavoca: 
“seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭasamosaraṇā kūṭasamugghātā sabbā tā samugghātaṁ gacchanti; 
evameva kho, bhikkhave, ye keci akusalā dhammā sabbe te avijjāmūlakā avijjāsamosaraṇā avijjāsamugghātā, sabbe te samugghātaṁ gacchanti. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘appamattā viharissāmā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Paṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.2 
1. Opammavagga 
Nakhasikhasutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
Atha kho bhagavā parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsuṁ āropetvā bhikkhū āmantesi: 
“Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave, 
katamaṁ nu kho bahutaraṁ, yo cāyaṁ mayā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito yā cāyaṁ mahāpathavī”ti? 
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ yadidaṁ mahāpathavī. 
Appamattakoyaṁ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito. 
Saṅkhampi na upeti upanidhimpi na upeti kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṁ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito”ti. 
“Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussesu paccājāyanti; 
atha kho eteyeva bahutarā sattā ye aññatra manussehi paccājāyanti. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘appamattā viharissāmā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Dutiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.3 
1. Opammavagga 
Kulasutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
“Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici kulāni bahutthikāni appapurisāni tāni suppadhaṁsiyāni honti corehi kumbhatthenakehi; 
evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti abhāvitā abahulīkatā so suppadhaṁsiyo hoti amanussehi. 
Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici kulāni appitthikāni bahupurisāni tāni duppadhaṁsiyāni honti corehi kumbhatthenakehi; 
evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti bhāvitā bahulīkatā so duppadhaṁsiyo hoti amanussehi. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Tatiyaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.4 
1. Opammavagga 
Okkhāsutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
“Yo, bhikkhave, pubbaṇhasamayaṁ okkhāsataṁ dānaṁ dadeyya, yo majjhanhikasamayaṁ okkhāsataṁ dānaṁ dadeyya, yo sāyanhasamayaṁ okkhāsataṁ dānaṁ dadeyya, yo vā pubbaṇhasamayaṁ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṁ bhāveyya, yo vā majjhanhikasamayaṁ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṁ bhāveyya, yo vā sāyanhasamayaṁ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṁ bhāveyya, idaṁ tato mahapphalataraṁ. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Catutthaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.5 
1. Opammavagga 
Sattisutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
“Seyyathāpi, bhikkhave, satti tiṇhaphalā. 
Atha puriso āgaccheyya: 
‘ahaṁ imaṁ sattiṁ tiṇhaphalaṁ pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇissāmi paṭikoṭṭissāmi paṭivaṭṭessāmī’ti. 
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave, 
bhabbo nu kho so puriso amuṁ sattiṁ tiṇhaphalaṁ pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇetuṁ paṭikoṭṭetuṁ paṭivaṭṭetun”ti? 
“No hetaṁ, bhante”. 
“Taṁ kissa hetu”? 
“Asu hi, bhante, satti tiṇhaphalā na sukarā pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇetuṁ paṭikoṭṭetuṁ paṭivaṭṭetuṁ. 
Yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti. 
“Evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, tassa ce amanusso cittaṁ khipitabbaṁ maññeyya; 
atha kho sveva amanusso kilamathassa vighātassa bhāgī assa. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Pañcamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.6 
1. Opammavagga 
Dhanuggahasutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
“Seyyathāpi, bhikkhave, cattāro daḷhadhammā dhanuggahā susikkhitā katahatthā katūpāsanā catuddisā ṭhitā assu. 
Atha puriso āgaccheyya: 
‘ahaṁ imesaṁ catunnaṁ daḷhadhammānaṁ dhanuggahānaṁ susikkhitānaṁ katahatthānaṁ katūpāsanānaṁ catuddisā kaṇḍe khitte appatiṭṭhite pathaviyaṁ gahetvā āharissāmī’ti. 
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave, 
‘javano puriso paramena javena samannāgato’ti alaṁvacanāyā”ti? 
“Ekassa cepi, bhante, daḷhadhammassa dhanuggahassa susikkhitassa katahatthassa katūpāsanassa kaṇḍaṁ khittaṁ appatiṭṭhitaṁ pathaviyaṁ gahetvā āhareyya: 
‘javano puriso paramena javena samannāgato’ti alaṁvacanāya, ko pana vādo catunnaṁ daḷhadhammānaṁ dhanuggahānaṁ susikkhitānaṁ katahatthānaṁ katūpāsanānan”ti? 
“Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo, yathā ca candimasūriyānaṁ javo, tato sīghataro. 
Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo yathā ca candimasūriyānaṁ javo yathā ca yā devatā candimasūriyānaṁ purato dhāvanti tāsaṁ devatānaṁ javo, (…) tato sīghataraṁ āyusaṅkhārā khīyanti. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘appamattā viharissāmā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Chaṭṭhaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.7 
1. Opammavagga 
Āṇisutta 
Sāvatthiyaṁ viharati. 
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, dasārahānaṁ ānako nāma mudiṅgo ahosi. 
Tassa dasārahā ānake ghaṭite aññaṁ āṇiṁ odahiṁsu. 
Ahu kho so, bhikkhave, samayo yaṁ ānakassa mudiṅgassa porāṇaṁ pokkharaphalakaṁ antaradhāyi. 
Āṇisaṅghāṭova avasissi. 
Evameva kho, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṁ, ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatappaṭisaṁyuttā, tesu bhaññamānesu na sussūsissanti na sotaṁ odahissanti na aññā cittaṁ upaṭṭhāpessanti na ca te dhamme uggahetabbaṁ pariyāpuṇitabbaṁ maññissanti. 
Ye pana te suttantā kavikatā kāveyyā cittakkharā cittabyañjanā bāhirakā sāvakabhāsitā, tesu bhaññamānesu sussūsissanti, sotaṁ odahissanti, aññā cittaṁ upaṭṭhāpessanti, te ca dhamme uggahetabbaṁ pariyāpuṇitabbaṁ maññissanti. 
Evametesaṁ, bhikkhave, suttantānaṁ tathāgatabhāsitānaṁ gambhīrānaṁ gambhīratthānaṁ lokuttarānaṁ suññatappaṭisaṁyuttānaṁ antaradhānaṁ bhavissati. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatappaṭisaṁyuttā, tesu bhaññamānesu sussūsissāma, sotaṁ odahissāma, aññā cittaṁ upaṭṭhāpessāma, te ca dhamme uggahetabbaṁ pariyāpuṇitabbaṁ maññissāmā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Sattamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.8 
1. Opammavagga 
Kaliṅgarasutta 
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. 
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: 
“bhikkhavo”ti. 
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. 
Bhagavā etadavoca: 
“Kaliṅgarūpadhānā, bhikkhave, etarahi licchavī viharanti appamattā ātāpino upāsanasmiṁ. 
Tesaṁ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto na labhati otāraṁ na labhati ārammaṇaṁ. 
Bhavissanti, bhikkhave, anāgatamaddhānaṁ licchavī sukhumālā mudutalunahatthapādā 
te mudukāsu seyyāsu tūlabibbohanāsu yāvasūriyuggamanā seyyaṁ kappissanti. 
Tesaṁ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto lacchati otāraṁ lacchati ārammaṇaṁ. 
Kaliṅgarūpadhānā, bhikkhave, etarahi bhikkhū viharanti appamattā ātāpino padhānasmiṁ. 
Tesaṁ māro pāpimā na labhati otāraṁ na labhati ārammaṇaṁ. 
Bhavissanti, bhikkhave, anāgatamaddhānaṁ bhikkhū sukhumā mudutalunahatthapādā. 
Te mudukāsu seyyāsu tūlabibbohanāsu yāvasūriyuggamanā seyyaṁ kappissanti. 
Tesaṁ māro pāpimā lacchati otāraṁ lacchati ārammaṇaṁ. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘kaliṅgarūpadhānā viharissāma appamattā ātāpino padhānasmin’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Aṭṭhamaṁ. 

Saṁyutta Nikāya 20.9 
1. Opammavagga 
Nāgasutta 
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. 
Tena kho pana samayena aññataro navo bhikkhu ativelaṁ kulāni upasaṅkamati. 
Tamenaṁ bhikkhū evamāhaṁsu: 
“māyasmā ativelaṁ kulāni upasaṅkamī”ti. 
So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno evamāha: 
“ime hi nāma therā bhikkhū kulāni upasaṅkamitabbaṁ maññissanti, kimaṅgaṁ panāhan”ti? 
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ: 
“idha, bhante, aññataro navo bhikkhu ativelaṁ kulāni upasaṅkamati. 
Tamenaṁ bhikkhū evamāhaṁsu: 
‘māyasmā ativelaṁ kulāni upasaṅkamī’ti. 
So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno evamāha: 
‘ime hi nāma therā bhikkhū kulāni upasaṅkamitabbaṁ maññissanti, kimaṅgaṁ panāhan’”ti. 
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, araññāyatane mahāsarasī. 
Taṁ nāgā upanissāya viharanti. 
Te taṁ sarasiṁ ogāhetvā soṇḍāya bhisamuḷālaṁ abbuhetvā suvikkhālitaṁ vikkhāletvā akaddamaṁ saṅkhāditvā ajjhoharanti. 
Tesaṁ taṁ vaṇṇāya ceva hoti balāya ca, na ca tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigacchanti maraṇamattaṁ vā dukkhaṁ. 
Tesaṁyeva kho pana, bhikkhave, mahānāgānaṁ anusikkhamānā taruṇā bhiṅkacchāpā taṁ sarasiṁ ogāhetvā soṇḍāya bhisamuḷālaṁ abbuhetvā na suvikkhālitaṁ vikkhāletvā sakaddamaṁ asaṅkhāditvā ajjhoharanti. 
Tesaṁ taṁ neva vaṇṇāya hoti na balāya. 
Tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigacchanti maraṇamattaṁ vā dukkhaṁ. 
Evameva kho, bhikkhave, idha therā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisanti. 
Te tattha dhammaṁ bhāsanti. 
Tesaṁ gihī pasannākāraṁ karonti. 
Te taṁ lābhaṁ agadhitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā paribhuñjanti. 
Tesaṁ taṁ vaṇṇāya ceva hoti balāya ca, na ca tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigacchanti maraṇamattaṁ vā dukkhaṁ. 
Tesaṁyeva kho pana, bhikkhave, therānaṁ bhikkhūnaṁ anusikkhamānā navā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisanti. 
Te tattha dhammaṁ bhāsanti. 
Tesaṁ gihī pasannākāraṁ karonti. 
Te taṁ lābhaṁ gadhitā mucchitā ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā paribhuñjanti. 
Tesaṁ taṁ neva vaṇṇāya hoti na balāya, te tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigacchanti maraṇamattaṁ vā dukkhaṁ. 
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: 
‘agadhitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā taṁ lābhaṁ paribhuñjissāmā’ti. 
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. 
Navamaṁ.