Sở Hạnh Tạng (Cariyāpiṭaka)

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 10 
Sasapaṇḍitacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
Sasako pavanacārako; 
Tiṇapaṇṇasākaphalabhakkho, 
Paraheṭhanavivajjito. 
Makkaṭo ca siṅgālo ca, 
suttapoto cahaṁ tadā; 
Vasāma ekasāmantā, 
sāyaṁ pāto ca dissare. 
Ahaṁ te anusāsāmi, 
kiriye kalyāṇapāpake; 
‘Pāpāni parivajjetha, 
kalyāṇe abhinivissatha’. 
Uposathamhi divase, 
candaṁ disvāna pūritaṁ; 
Etesaṁ tattha ācikkhiṁ, 
‘divaso ajjuposatho. 
Dānāni paṭiyādetha, 
dakkhiṇeyyassa dātave; 
Datvā dānaṁ dakkhiṇeyye, 
upavassathuposathaṁ’. 
Te me sādhūti vatvāna, 
yathāsatti yathābalaṁ; 
Dānāni paṭiyādetvā, 
dakkhiṇeyyaṁ gavesisuṁ. 
Ahaṁ nisajja cintesiṁ, 
dānaṁ dakkhiṇanucchavaṁ; 
‘Yadihaṁ labhe dakkhiṇeyyaṁ, 
kiṁ me dānaṁ bhavissati. 
Na me atthi tilā muggā, 
māsā vā taṇḍulā ghataṁ; 
Ahaṁ tiṇena yāpemi, 
na sakkā tiṇa dātave. 
Yadi koci eti dakkhiṇeyyo, 
Bhikkhāya mama santike; 
Dajjāhaṁ sakamattānaṁ, 
Na so tuccho gamissati’. 
Mama saṅkappamaññāya, 
sakko brāhmaṇavaṇṇinā; 
Āsayaṁ me upāgacchi, 
dānavīmaṁsanāya me. 
Tamahaṁ disvāna santuṭṭho, 
idaṁ vacanamabraviṁ; 
‘Sādhu khosi anuppatto, 
ghāsahetu mamantike. 
Adinnapubbaṁ dānavaraṁ, 
ajja dassāmi te ahaṁ; 
Tuvaṁ sīlaguṇūpeto, 
ayuttaṁ te paraheṭhanaṁ. 
Ehi aggiṁ padīpehi, 
nānākaṭṭhe samānaya; 
Ahaṁ pacissamattānaṁ, 
pakkaṁ tvaṁ bhakkhayissasi’. 
‘Sādhū’ti so haṭṭhamano, 
nānākaṭṭhe samānayi; 
Mahantaṁ akāsi citakaṁ, 
katvā aṅgāragabbhakaṁ. 
Aggiṁ tattha padīpesi, 
yathā so khippaṁ mahā bhave; 
Phoṭetvā rajagate gatte, 
ekamantaṁ upāvisiṁ. 
Yadā mahākaṭṭhapuñjo, 
āditto dhamadhamāyati; 
Taduppatitvā papatiṁ, 
majjhe jālasikhantare. 
Yathā sītodakaṁ nāma, 
Paviṭṭhaṁ yassa kassaci; 
Sameti darathapariḷāhaṁ, 
Assādaṁ deti pīti ca. 
Tatheva jalitaṁ aggiṁ, 
paviṭṭhassa mamaṁ tadā; 
Sabbaṁ sameti darathaṁ, 
yathā sītodakaṁ viya. 
Chaviṁ cammaṁ maṁsaṁ nhāruṁ, 
Aṭṭhiṁ hadayabandhanaṁ; 
Kevalaṁ sakalaṁ kāyaṁ, 
Brāhmaṇassa adāsahan”ti. 
Sasapaṇḍitacariyaṁ dasamaṁ. 
Akittivaggo paṭhamo. 
Tassuddānaṁ 
Akittibrāhmaṇo saṅkho, 
kururājā dhanañcayo; 
Mahāsudassano rājā, 
mahāgovindabrāhmaṇo. 
Nimi candakumāro ca, 
sivi vessantaro saso; 
Ahameva tadā āsiṁ, 
yo te dānavare adā. 
Ete dānaparikkhārā, 
ete dānassa pāramī; 
Jīvitaṁ yācake datvā, 
imaṁ pārami pūrayiṁ. 
Bhikkhāya upagataṁ disvā, 
sakattānaṁ pariccajiṁ; 
Dānena me samo natthi, 
esā me dānapāramīti. 
Dānapāraminiddeso niṭṭhito. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 1 
Mātuposakacariya 
“Yadā ahosiṁ pavane, 
kuñjaro mātuposako; 
Na tadā atthi mahiyā, 
guṇena mama sādiso. 
Pavane disvā vanacaro, 
rañño maṁ paṭivedayi; 
‘Tavānucchavo mahārāja, 
gajo vasati kānane. 
Na tassa parikkhāyattho, 
napi āḷakakāsuyā; 
Saha gahite soṇḍāya, 
sayameva idhehi’ti. 
Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, 
rājāpi tuṭṭhamānaso; 
Pesesi hatthidamakaṁ, 
chekācariyaṁ susikkhitaṁ. 
Gantvā so hatthidamako, 
addasa padumassare; 
Bhisamuḷālaṁ uddharantaṁ, 
yāpanatthāya mātuyā. 
Viññāya me sīlaguṇaṁ, 
lakkhaṇaṁ upadhārayi; 
‘Ehi puttā’ti vatvāna, 
mama soṇḍāya aggahi. 
Yaṁ me tadā pākatikaṁ, 
sarīrānugataṁ balaṁ; 
Ajja nāgasahassānaṁ, 
balena samasādisaṁ. 
Yadihaṁ tesaṁ pakuppeyyaṁ, 
upetānaṁ gahaṇāya maṁ; 
Paṭibalo bhave tesaṁ, 
yāva rajjampi mānusaṁ. 
Api cāhaṁ sīlarakkhāya, 
Sīlapāramipūriyā; 
Na karomi citte aññathattaṁ, 
Pakkhipantaṁ mamāḷake. 
Yadi te maṁ tattha koṭṭeyyuṁ, 
pharasūhi tomarehi ca; 
Neva tesaṁ pakuppeyyaṁ, 
sīlakhaṇḍabhayā mamā”ti. 
Mātuposakacariyaṁ paṭhamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 2 
Bhūridattacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
bhūridatto mahiddhiko; 
Virūpakkhena mahāraññā, 
devalokamagañchahaṁ. 
Tattha passitvāhaṁ deve, 
ekantaṁ sukhasamappite; 
Taṁ saggagamanatthāya, 
sīlabbataṁ samādiyiṁ. 
Sarīrakiccaṁ katvāna, 
bhutvā yāpanamattakaṁ; 
Caturo aṅge adhiṭṭhāya, 
semi vammikamuddhani. 
‘Chaviyā cammena maṁsena, 
Nahāruaṭṭhikehi vā; 
Yassa etena karaṇīyaṁ, 
Dinnaṁyeva harātu so’. 
Saṁsito akataññunā, 
ālampāyano mamaggahi; 
Peḷāya pakkhipitvāna, 
kīḷeti maṁ tahiṁ tahiṁ. 
Peḷāya pakkhipantepi, 
sammaddantepi pāṇinā; 
Ālampāyane na kuppāmi, 
sīlakhaṇḍabhayā mama. 
Sakajīvitapariccāgo, 
tiṇato lahuko mama; 
Sīlavītikkamo mayhaṁ, 
pathavīuppatanaṁ viya. 
Nirantaraṁ jātisataṁ, 
cajeyyaṁ mama jīvitaṁ; 
Neva sīlaṁ pabhindeyyaṁ, 
catuddīpāna hetupi. 
Api cāhaṁ sīlarakkhāya, 
Sīlapāramipūriyā; 
Na karomi citte aññathattaṁ, 
Pakkhipantampi peḷake”ti. 
Bhūridattacariyaṁ dutiyaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 3 
Campeyyanāgacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
campeyyako mahiddhiko; 
Tadāpi dhammiko āsiṁ, 
sīlabbatasamappito. 
Tadāpi maṁ dhammacāriṁ, 
upavutthaṁ uposathaṁ; 
Ahituṇḍiko gahetvāna, 
rājadvāramhi kīḷati. 
Yaṁ yaṁ so vaṇṇaṁ cintayi, 
nīlaṁva pītalohitaṁ; 
Tassa cittānuvattanto, 
homi cintitasannibho. 
Thalaṁ kareyyamudakaṁ, 
udakampi thalaṁ kare; 
Yadihaṁ tassa pakuppeyyaṁ, 
khaṇena chārikaṁ kare. 
Yadi cittavasī hessaṁ, 
parihāyissāmi sīlato; 
Sīlena parihīnassa, 
uttamattho na sijjhati. 
Kāmaṁ bhijjatuyaṁ kāyo, 
idheva vikirīyatu; 
Neva sīlaṁ pabhindeyyaṁ, 
vikirante bhusaṁ viyā”ti. 
Campeyyanāgacariyaṁ tatiyaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 4 
Cūḷabodhicariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
cūḷabodhi susīlavā; 
Bhavaṁ disvāna bhayato, 
nekkhammaṁ abhinikkhamiṁ. 
Yā me dutiyikā āsi, 
brāhmaṇī kanakasannibhā; 
Sāpi vaṭṭe anapekkhā, 
nekkhammaṁ abhinikkhami. 
Nirālayā chinnabandhū, 
anapekkhā kule gaṇe; 
Carantā gāmanigamaṁ, 
bārāṇasimupāgamuṁ. 
Tattha vasāma nipakā, 
asaṁsaṭṭhā kule gaṇe; 
Nirākule appasadde, 
rājuyyāne vasāmubho. 
Uyyānadassanaṁ gantvā, 
rājā addasa brāhmaṇiṁ; 
Upagamma mamaṁ pucchi, 
‘tuyhesā kā kassa bhariyā’. 
Evaṁ vutte, ahaṁ tassa, 
idaṁ vacanamabraviṁ; 
‘Na mayhaṁ bhariyā esā, 
sahadhammā ekasāsanī’. 
Tissā sārattagadhito, 
gāhāpetvāna ceṭake; 
Nippīḷayanto balasā, 
antepuraṁ pavesayi. 
Odapattakiyā mayhaṁ, 
sahajā ekasāsanī; 
Ākaḍḍhitvā nayantiyā, 
kopo me upapajjatha. 
Saha kope samuppanne, 
sīlabbatamanussariṁ; 
Tattheva kopaṁ niggaṇhiṁ, 
nādāsiṁ vaḍḍhitūpari. 
Yadi naṁ brāhmaṇiṁ koci, 
koṭṭeyya tiṇhasattiyā; 
Neva sīlaṁ pabhindeyyaṁ, 
bodhiyāyeva kāraṇā. 
Na mesā brāhmaṇī dessā, 
napi me balaṁ na vijjati; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
tasmā sīlānurakkhisan”ti. 
Cūḷabodhicariyaṁ catutthaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 5 
Mahiṁsarājacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
mahiṁso pavanacārako; 
Pavaḍḍhakāyo balavā, 
mahanto bhīmadassano. 
Pabbhāre giridugge ca, 
rukkhamūle dakāsaye; 
Hotettha ṭhānaṁ mahiṁsānaṁ, 
koci koci tahiṁ tahiṁ. 
Vicaranto brahāraññe, 
ṭhānaṁ addasa bhaddakaṁ; 
Taṁ ṭhānaṁ upagantvāna, 
tiṭṭhāmi ca sayāmi ca. 
Athettha kapimāgantvā, 
pāpo anariyo lahu; 
Khandhe nalāṭe bhamuke, 
mutteti ohadeti taṁ. 
Sakimpi divasaṁ dutiyaṁ, 
tatiyaṁ catutthampi ca; 
Dūseti maṁ sabbakālaṁ, 
tena homi upadduto. 
Mamaṁ upaddutaṁ disvā, 
yakkho maṁ idamabravi; 
‘Nāsehetaṁ chavaṁ pāpaṁ, 
siṅgehi ca khurehi ca’. 
Evaṁ vutte, tadā yakkhe, 
ahaṁ taṁ idamabraviṁ; 
‘Kiṁ tvaṁ makkhesi kuṇapena, 
pāpena anariyena maṁ. 
Yadihaṁ tassa pakuppeyyaṁ, 
tato hīnataro bhave; 
Sīlañca me pabhijjeyya, 
viññū ca garaheyyu maṁ. 
Hīḷitā jīvitā vāpi, 
parisuddhena mataṁ varaṁ; 
Kyāhaṁ jīvitahetūpi, 
kāhāmi paraheṭhanaṁ’. 
Mamevāyaṁ maññamāno, 
aññepevaṁ karissati; 
Teva tassa vadhissanti, 
sā me mutti bhavissati. 
Hīnamajjhimaukkaṭṭhe, 
sahanto avamānitaṁ; 
Evaṁ labhati sappañño, 
manasā yathāpatthitan”ti. 
Mahiṁsarājacariyaṁ pañcamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 6 
Rurumigarājacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
sutattakanakasannibho; 
Migarājā ruru nāma, 
paramasīlasamāhito. 
Ramme padese ramaṇīye, 
vivitte amanussake; 
Tattha vāsaṁ upagañchiṁ, 
gaṅgākūle manorame. 
Atha upari gaṅgāya, 
dhanikehi paripīḷito; 
Puriso gaṅgāya papati, 
‘jīvāmi vā marāmi vā’. 
Rattindivaṁ so gaṅgāya, 
vuyhamāno mahodake; 
Ravanto karuṇaṁ ravaṁ, 
majjhe gaṅgāya gacchati. 
Tassāhaṁ saddaṁ sutvāna, 
karuṇaṁ paridevato; 
Gaṅgāya tīre ṭhatvāna, 
apucchiṁ ‘kosi tvaṁ naro’. 
So me puṭṭho ca byākāsi, 
attano karaṇaṁ tadā; 
‘Dhanikehi bhīto tasito, 
pakkhandohaṁ mahānadiṁ’. 
Tassa katvāna kāruññaṁ, 
cajitvā mama jīvitaṁ; 
Pavisitvā nīhariṁ tassa, 
andhakāramhi rattiyā. 
Assatthakālamaññāya, 
tassāhaṁ idamabraviṁ; 
‘Ekaṁ taṁ varaṁ yācāmi, 
mā maṁ kassaci pāvada’. 
Nagaraṁ gantvāna ācikkhi, 
pucchito dhanahetuko; 
Rājānaṁ so gahetvāna, 
upagañchi mamantikaṁ. 
Yāvatā karaṇaṁ sabbaṁ, 
rañño ārocitaṁ mayā; 
Rājā sutvāna vacanaṁ, 
usuṁ tassa pakappayi; 
‘Idheva ghātayissāmi, 
mittadubbhiṁ anāriyaṁ’. 
Tamahaṁ anurakkhanto, 
nimminiṁ mama attanā; 
‘Tiṭṭhateso mahārāja, 
kāmakāro bhavāmi te’. 
Anurakkhiṁ mama sīlaṁ, 
nārakkhiṁ mama jīvitaṁ; 
Sīlavā hi tadā āsiṁ, 
bodhiyāyeva kāraṇā”ti. 
Rurumigarājacariyaṁ chaṭṭhaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 7 
Mātaṅgacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
jaṭilo uggatāpano; 
Mātaṅgo nāma nāmena, 
sīlavā susamāhito. 
Ahañca brāhmaṇo eko, 
gaṅgākūle vasāmubho; 
Ahaṁ vasāmi upari, 
heṭṭhā vasati brāhmaṇo. 
Vicaranto anukūlamhi, 
uddhaṁ me assamaddasa; 
Tattha maṁ paribhāsetvā, 
abhisapi muddhaphālanaṁ. 
Yadihaṁ tassa pakuppeyyaṁ, 
yadi sīlaṁ na gopaye; 
Oloketvānahaṁ tassa, 
kareyyaṁ chārikaṁ viya. 
Yaṁ so tadā maṁ abhisapi, 
kupito duṭṭhamānaso; 
Tasseva matthake nipati, 
yogena taṁ pamocayiṁ. 
Anurakkhiṁ mama sīlaṁ, 
nārakkhiṁ mama jīvitaṁ; 
Sīlavā hi tadā āsiṁ, 
bodhiyāyeva kāraṇā”ti. 
Mātaṅgacariyaṁ sattamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 8 
Dhammadevaputtacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
mahāpakkho mahiddhiko; 
Dhammo nāma mahāyakkho, 
sabbalokānukampako. 
Dasakusalakammapathe, 
samādapento mahājanaṁ; 
Carāmi gāmanigamaṁ, 
samitto saparijjano. 
Pāpo kadariyo yakkho, 
dīpento dasa pāpake; 
Sopettha mahiyā carati, 
samitto saparijjano. 
Dhammavādī adhammo ca, 
ubho paccanikā mayaṁ; 
Dhure dhuraṁ ghaṭṭayantā, 
samimhā paṭipathe ubho. 
Kalaho vattatī bhesmā, 
kalyāṇapāpakassa ca; 
Maggā okkamanatthāya, 
mahāyuddho upaṭṭhito. 
Yadihaṁ tassa kuppeyyaṁ, 
yadi bhinde tapoguṇaṁ; 
Sahaparijanaṁ tassa, 
rajabhūtaṁ kareyyahaṁ. 
Api cāhaṁ sīlarakkhāya, 
nibbāpetvāna mānasaṁ; 
Saha janenokkamitvā, 
pathaṁ pāpassa dāsahaṁ. 
Saha pathato okkante, 
katvā cittassa nibbutiṁ; 
Vivaraṁ adāsi pathavī, 
pāpayakkhassa tāvade”ti. 
Dhammadevaputtacariyaṁ aṭṭhamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 9 
Alīnasattucariya 
“Pañcālaraṭṭhe nagaravare, 
Kapilāyaṁ puruttame; 
Rājā jayaddiso nāma, 
Sīlaguṇamupāgato. 
Tassa rañño ahaṁ putto, 
Sutadhammo susīlavā; 
Alīnasatto guṇavā, 
Anurakkhaparijano sadā. 
Pitā me migavaṁ gantvā, 
porisādaṁ upāgami; 
So me pitumaggahesi, 
‘bhakkhosi mama mā cali’. 
Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, 
bhīto tasitavedhito; 
Ūrukkhambho ahu tassa, 
disvāna porisādakaṁ. 
Migavaṁ gahetvā muñcassu, 
katvā āgamanaṁ puna; 
Brāhmaṇassa dhanaṁ datvā, 
pitā āmantayī mamaṁ. 
‘Rajjaṁ putta paṭipajja, 
mā pamajji puraṁ idaṁ; 
Kataṁ me porisādena, 
mama āgamanaṁ puna’. 
Mātāpitū ca vanditvā, 
nimminitvāna attanā; 
Nikkhipitvā dhanuṁ khaggaṁ, 
porisādaṁ upāgamiṁ. 
Sasatthahatthūpagataṁ, 
kadāci so tasissati; 
Tena bhijjissati sīlaṁ, 
parittāsaṁ kate mayi. 
Sīlakhaṇḍabhayā mayhaṁ, 
tassa dessaṁ na byāhariṁ; 
Mettacitto hitavādī, 
idaṁ vacanamabraviṁ. 
‘Ujjālehi mahāaggiṁ, 
papatissāmi rukkhato; 
Tvaṁ pakkakālamaññāya, 
bhakkhaya maṁ pitāmaha’. 
Iti sīlavataṁ hetu, 
nārakkhiṁ mama jīvitaṁ; 
Pabbājesiṁ cahaṁ tassa, 
sadā pāṇātipātikan”ti. 
Alīnasattucariyaṁ navamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 1 
Akitticariya 
Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. 
“Kappe ca satasahasse, 
caturo ca asaṅkhiye; 
Etthantare yaṁ caritaṁ, 
sabbaṁ taṁ bodhipācanaṁ. 
Atītakappe caritaṁ, 
ṭhapayitvā bhavābhave; 
Imamhi kappe caritaṁ, 
pavakkhissaṁ suṇohi me. 
Yadā ahaṁ brahāraññe, 
suññe vipinakānane; 
Ajjhogāhetvā viharāmi, 
akitti nāma tāpaso. 
Tadā maṁ tapatejena, 
santatto tidivābhibhū; 
Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṁ, 
bhikkhāya maṁ upāgami. 
Pavanā ābhataṁ paṇṇaṁ, 
atelañca aloṇikaṁ; 
Mama dvāre ṭhitaṁ disvā, 
sakaṭāhena ākiriṁ. 
Tassa datvānahaṁ paṇṇaṁ, 
nikkujjitvāna bhājanaṁ; 
Punesanaṁ jahitvāna, 
pāvisiṁ paṇṇasālakaṁ. 
Dutiyampi tatiyampi, 
upagañchi mamantikaṁ; 
Akampito anolaggo, 
evamevamadāsahaṁ. 
Na me tappaccayā atthi, 
sarīrasmiṁ vivaṇṇiyaṁ; 
Pītisukhena ratiyā, 
vītināmemi taṁ divaṁ. 
Yadi māsampi dvemāsaṁ, 
dakkhiṇeyyaṁ varaṁ labhe; 
Akampito anolīno, 
dadeyyaṁ dānamuttamaṁ. 
Na tassa dānaṁ dadamāno, 
yasaṁ lābhañca patthayiṁ; 
Sabbaññutaṁ patthayāno, 
tāni kammāni ācarin”ti. 
Akitticariyaṁ paṭhamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Hatthināgavagga 
Sīlapāramī 10 
Saṅkhapālacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
saṅkhapālo mahiddhiko; 
Dāṭhāvudho ghoraviso, 
dvijivho uragādhibhū. 
Catuppathe mahāmagge, 
nānājanasamākule; 
Caturo aṅge adhiṭṭhāya, 
tattha vāsamakappayiṁ. 
Chaviyā cammena maṁsena, 
Nahāruaṭṭhikehi vā; 
Yassa etena karaṇīyaṁ, 
Dinnaṁyeva harātu so. 
Addasaṁsu bhojaputtā, 
kharā luddā akāruṇā; 
Upagañchuṁ mamaṁ tattha, 
daṇḍamuggarapāṇino. 
Nāsāya vinivijjhitvā, 
naṅguṭṭhe piṭṭhikaṇṭake; 
Kāje āropayitvāna, 
bhojaputtā hariṁsu maṁ. 
Sasāgarantaṁ pathaviṁ, 
sakānanaṁ sapabbataṁ; 
Icchamāno cahaṁ tattha, 
nāsāvātena jhāpaye. 
Sūlehi vinivijjhante, 
Koṭṭayantepi sattibhi; 
Bhojaputte na kuppāmi, 
Esā me sīlapāramī”ti. 
Saṅkhapālacariyaṁ dasamaṁ. 
Hatthināgavaggo dutiyo. 
Tassuddānaṁ 
Hatthināgo bhūridatto, 
campeyyo bodhi mahiṁso; 
Ruru mātaṅgo dhammo ca, 
atrajo ca jayaddiso. 
Ete nava sīlabalā, 
parikkhārā padesikā; 
Jīvitaṁ parirakkhitvā, 
sīlāni anurakkhisaṁ. 
Saṅkhapālassa me sato, 
sabbakālampi jīvitaṁ; 
Yassa kassaci niyyattaṁ, 
tasmā sā sīlapāramīti. 
Sīlapāraminiddeso niṭṭhito. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Nekkhammapāramī 1 
Yudhañjayacariya 
“Yadāhaṁ amitayaso, 
Rājaputto yudhañjayo; 
Ussāvabinduṁ sūriyātape, 
Patitaṁ disvāna saṁvijiṁ. 
Taññevādhipatiṁ katvā, 
saṁvegamanubrūhayiṁ; 
Mātāpitū ca vanditvā, 
pabbajjamanuyācahaṁ. 
Yācanti maṁ pañjalikā, 
sanegamā saraṭṭhakā; 
‘Ajjeva putta paṭipajja, 
iddhaṁ phītaṁ mahāmahiṁ’. 
Sarājake sahorodhe, 
sanegame saraṭṭhake; 
Karuṇaṁ paridevante, 
anapekkhova pariccajiṁ. 
Kevalaṁ pathaviṁ rajjaṁ, 
ñātiparijanaṁ yasaṁ; 
Cajamāno na cintesiṁ, 
bodhiyāyeva kāraṇā. 
Mātāpitā na me dessā, 
napi me dessaṁ mahāyasaṁ; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
tasmā rajjaṁ pariccajin”ti. 
Yudhañjayacariyaṁ paṭhamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Nekkhammapāramī 2 
Somanassacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
indapatthe puruttame; 
Kāmito dayito putto, 
somanassoti vissuto. 
Sīlavā guṇasampanno, 
kalyāṇapaṭibhānavā; 
Vuḍḍhāpacāyī hirīmā, 
saṅgahesu ca kovido. 
Tassa rañño patikaro, 
ahosi kuhakatāpaso; 
Ārāmaṁ mālāvacchañca, 
ropayitvāna jīvati. 
Tamahaṁ disvāna kuhakaṁ, 
thusarāsiṁva ataṇḍulaṁ; 
Dumaṁva anto susiraṁ, 
kadaliṁva asārakaṁ. 
Natthimassa sataṁ dhammo, 
sāmaññāpagato ayaṁ; 
Hirīsukkadhammajahito, 
jīvitavuttikāraṇā. 
Kupito ahu paccanto, 
aṭavīhi parantihi; 
Taṁ nisedhetuṁ gacchanto, 
anusāsi pitā mamaṁ. 
‘Mā pamajji tuvaṁ tāta, 
jaṭilaṁ uggatāpanaṁ; 
Yadicchakaṁ pavattehi, 
sabbakāmadado hi so’. 
Tamahaṁ gantvānupaṭṭhānaṁ, 
Idaṁ vacanamabraviṁ; 
‘Kacci te gahapati kusalaṁ, 
Kiṁ vā te āharīyatu’. 
Tena so kupito āsi, 
kuhako mānanissito; 
‘Ghātāpemi tuvaṁ ajja, 
raṭṭhā pabbājayāmi vā’. 
Nisedhayitvā paccantaṁ, 
rājā kuhakamabravi; 
‘Kacci te bhante khamanīyaṁ, 
sammāno te pavattito’. 
Tassa ācikkhatī pāpo, 
kumāro yathā nāsiyo; 
Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, 
āṇāpesi mahīpati. 
‘Sīsaṁ tattheva chinditvā, 
katvāna catukhaṇḍikaṁ; 
Rathiyā rathiyaṁ dassetha, 
sā gati jaṭilahīḷitā’. 
Tattha kāraṇikā gantvā, 
caṇḍā luddā akāruṇā; 
Mātu aṅke nisinnassa, 
ākaḍḍhitvā nayanti maṁ. 
Tesāhaṁ evamavacaṁ, 
bandhataṁ gāḷhabandhanaṁ; 
‘Rañño dassetha maṁ khippaṁ, 
rājakiriyāni atthi me’. 
Te maṁ rañño dassayiṁsu, 
pāpassa pāpasevino; 
Disvāna taṁ saññāpesiṁ, 
mamañca vasamānayiṁ. 
So maṁ tattha khamāpesi, 
mahārajjamadāsi me; 
Sohaṁ tamaṁ dālayitvā, 
pabbajiṁ anagāriyaṁ. 
Na me dessaṁ mahārajjaṁ, 
kāmabhogo na dessiyo; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
tasmā rajjaṁ pariccajin”ti. 
Somanassacariyaṁ dutiyaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Nekkhammapāramī 3 
Ayogharacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
kāsirājassa atrajo; 
Ayogharamhi saṁvaḍḍho, 
nāmenāsi ayogharo. 
‘Dukkhena jīvito laddho, 
saṁpīḷe patiposito; 
Ajjeva putta paṭipajja, 
kevalaṁ vasudhaṁ imaṁ’. 
Saraṭṭhakaṁ sanigamaṁ, 
sajanaṁ vanditva khattiyaṁ; 
Añjaliṁ paggahetvāna, 
idaṁ vacanamabraviṁ. 
‘Ye keci mahiyā sattā, 
hīnamukkaṭṭhamajjhimā; 
Nirārakkhā sake gehe, 
vaḍḍhanti sakañātibhi. 
Idaṁ loke uttariyaṁ, 
saṁpīḷe mama posanaṁ; 
Ayogharamhi saṁvaḍḍho, 
appabhe candasūriye. 
Pūtikuṇapasampuṇṇā, 
muccitvā mātukucchito; 
Tato ghoratare dukkhe, 
puna pakkhittayoghare. 
Yadihaṁ tādisaṁ patvā, 
dukkhaṁ paramadāruṇaṁ; 
Rajjesu yadi rajjāmi, 
pāpānaṁ uttamo siyaṁ. 
Ukkaṇṭhitomhi kāyena, 
rajjenamhi anatthiko; 
Nibbutiṁ pariyesissaṁ, 
yattha maṁ maccu na maddiye’. 
Evāhaṁ cintayitvāna, 
viravante mahājane; 
Nāgova bandhanaṁ chetvā, 
pāvisiṁ kānanaṁ vanaṁ. 
Mātāpitā na me dessā, 
napi me dessaṁ mahāyasaṁ; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
tasmā rajjaṁ pariccajin”ti. 
Ayogharacariyaṁ tatiyaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Nekkhammapāramī 4 
Bhisacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
kāsīnaṁ puravaruttame; 
Bhaginī ca bhātaro satta, 
nibbattā sotthiye kule. 
Etesaṁ pubbajo āsiṁ, 
hirīsukkamupāgato; 
Bhavaṁ disvāna bhayato, 
nekkhammābhirato ahaṁ. 
Mātāpitūhi pahitā, 
sahāyā ekamānasā; 
Kāmehi maṁ nimantenti, 
‘kulavaṁsaṁ dharehi’ti. 
Yaṁ tesaṁ vacanaṁ vuttaṁ, 
gihīdhamme sukhāvahaṁ; 
Taṁ me ahosi kaṭhinaṁ, 
tattaphālasamaṁ viya. 
Te maṁ tadā ukkhipantaṁ, 
pucchiṁsu patthitaṁ mama; 
‘Kiṁ tvaṁ patthayase samma, 
yadi kāme na bhuñjasi’. 
Tesāhaṁ evamavacaṁ, 
atthakāmo hitesinaṁ; 
‘Nāhaṁ patthemi gihībhāvaṁ, 
nekkhammābhirato ahaṁ’. 
Te mayhaṁ vacanaṁ sutvā, 
pitu mātu ca sāvayuṁ; 
Mātāpitā evamāhu, 
‘sabbeva pabbajāma bho’. 
Ubho mātāpitā mayhaṁ, 
bhaginī ca satta bhātaro; 
Amitadhanaṁ chaḍḍayitvā, 
pāvisimhā mahāvanan”ti. 
Bhisacariyaṁ catutthaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Nekkhammapāramī 5 
Soṇapaṇḍitacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
nagare brahmavaḍḍhane; 
Tattha kulavare seṭṭhe, 
mahāsāle ajāyahaṁ. 
Tadāpi lokaṁ disvāna, 
Andhībhūtaṁ tamotthaṭaṁ; 
Cittaṁ bhavato patikuṭati, 
Tuttavegahataṁ viya. 
Disvāna vividhaṁ pāpaṁ, 
evaṁ cintesahaṁ tadā; 
‘Kadāhaṁ gehā nikkhamma, 
pavisissāmi kānanaṁ’. 
Tadāpi maṁ nimantesuṁ, 
kāmabhogehi ñātayo; 
Tesampi chandamācikkhiṁ, 
‘mā nimantetha tehi maṁ’. 
Yo me kaniṭṭhako bhātā, 
nando nāmāsi paṇḍito; 
Sopi maṁ anusikkhanto, 
pabbajjaṁ samarocayi. 
Ahaṁ soṇo ca nando ca, 
ubho mātāpitā mama; 
Tadāpi bhoge chaḍḍetvā, 
pāvisimhā mahāvanan”ti. 
Soṇapaṇḍitacariyaṁ pañcamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Adiṭṭhānapāramī 1 
Temiyacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
kāsirājassa atrajo; 
Mūgapakkhoti nāmena, 
temiyoti vadanti maṁ. 
Soḷasitthisahassānaṁ, 
na vijjati pumo tadā; 
Ahorattānaṁ accayena, 
nibbatto ahamekako. 
Kicchā laddhaṁ piyaṁ puttaṁ, 
abhijātaṁ jutindharaṁ; 
Setacchattaṁ dhārayitvāna, 
sayane poseti maṁ pitā. 
Niddāyamāno sayanavare, 
Pabujjhitvānahaṁ tadā; 
Addasaṁ paṇḍaraṁ chattaṁ, 
Yenāhaṁ nirayaṁ gato. 
Saha diṭṭhassa me chattaṁ, 
tāso uppajji bheravo; 
Vinicchayaṁ samāpanno, 
‘kathāhaṁ imaṁ muñcissaṁ’. 
Pubbasālohitā mayhaṁ, 
devatā atthakāminī; 
Sā maṁ disvāna dukkhitaṁ, 
tīsu ṭhānesu yojayi. 
‘Mā paṇḍiccayaṁ vibhāvaya, 
Bālamato bhava sabbapāṇinaṁ; 
Sabbo taṁ jano ocināyatu, 
Evaṁ tava attho bhavissati’. 
Evaṁ vuttāyahaṁ tassā, 
idaṁ vacanamabraviṁ; 
‘Karomi te taṁ vacanaṁ, 
yaṁ tvaṁ bhaṇasi devate; 
Atthakāmāsi me amma, 
hitakāmāsi devate’. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
sāgareva thalaṁ labhiṁ; 
Haṭṭho saṁviggamānaso, 
tayo aṅge adhiṭṭhahiṁ. 
Mūgo ahosiṁ badhiro, 
pakkho gativivajjito; 
Ete aṅge adhiṭṭhāya, 
vassāni soḷasaṁ vasiṁ. 
Tato me hatthapāde ca, 
jivhaṁ sotañca maddiya; 
Anūnataṁ me passitvā, 
‘kāḷakaṇṇī’ti nindisuṁ. 
Tato jānapadā sabbe, 
senāpatipurohitā; 
Sabbe ekamanā hutvā, 
chaḍḍanaṁ anumodisuṁ. 
Sohaṁ tesaṁ matiṁ sutvā, 
haṭṭho saṁviggamānaso; 
‘Yassatthāya tapociṇṇo, 
so me attho samijjhatha’. 
Nhāpetvā anulimpitvā, 
veṭhetvā rājaveṭhanaṁ; 
Chattena abhisiñcitvā, 
kāresuṁ puraṁ padakkhiṇaṁ. 
Sattāhaṁ dhārayitvāna, 
uggate ravimaṇḍale; 
Rathena maṁ nīharitvā, 
sārathī vanamupāgami. 
Ekokāse rathaṁ katvā, 
sajjassaṁ hatthamuccito; 
Sārathī khaṇatī kāsuṁ, 
nikhātuṁ pathaviyā mamaṁ. 
Adhiṭṭhitamadhiṭṭhānaṁ, 
tajjento vividhakāraṇā; 
Na bhindiṁ tamadhiṭṭhānaṁ, 
bodhiyāyeva kāraṇā. 
Mātāpitā na me dessā, 
attā me na ca dessiyo; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
tasmā vatamadhiṭṭhahiṁ. 
Ete aṅge adhiṭṭhāya, 
Vassāni soḷasaṁ vasiṁ; 
Adhiṭṭhānena me samo natthi, 
Esā me adhiṭṭhānapāramī”ti. 
Temiyacariyaṁ chaṭṭhaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Saccapāramī 1 
Kapirājacariya 
“Yadā ahaṁ kapi āsiṁ, 
nadīkūle darīsaye; 
Pīḷito susumārena, 
gamanaṁ na labhāmahaṁ. 
Yamhokāse ahaṁ ṭhatvā, 
orā pāraṁ patāmahaṁ; 
Tatthacchi sattu vadhako, 
kumbhīlo luddadassano. 
So maṁ asaṁsi ‘ehī’ti, 
‘ahampemī’ti taṁ vatiṁ; 
Tassa matthakamakkamma, 
parakūle patiṭṭhahiṁ. 
Na tassa alikaṁ bhaṇitaṁ, 
yathā vācaṁ akāsahaṁ; 
Saccena me samo natthi, 
esā me saccapāramī”ti. 
Kapirājacariyaṁ sattamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Saccapāramī 2 
Saccatāpasacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
Tāpaso saccasavhayo; 
Saccena lokaṁ pālesiṁ, 
Samaggaṁ janamakāsahan”ti. 
Saccatāpasacariyaṁ aṭṭhamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Saccapāramī 3 
Vaṭṭapotakacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
magadhe vaṭṭapotako; 
Ajātapakkho taruṇo, 
maṁsapesi kulāvake. 
Mukhatuṇḍakenāharitvā, 
mātā posayatī mamaṁ; 
Tassā phassena jīvāmi, 
natthi me kāyikaṁ balaṁ. 
Saṁvacchare gimhasamaye, 
davaḍāho padippati; 
Upagacchati amhākaṁ, 
pāvako kaṇhavattanī. 
Dhamadhamāiti evaṁ, 
saddāyanto mahāsikhī; 
Anupubbena jhāpento, 
aggi mamamupāgami. 
Aggivegabhayātītā, 
tasitā mātāpitā mama; 
Kulāvake maṁ chaḍḍetvā, 
attānaṁ parimocayuṁ. 
Pāde pakkhe pajahāmi, 
natthi me kāyikaṁ balaṁ; 
Sohaṁ agatiko tattha, 
evaṁ cintesahaṁ tadā. 
‘Yesāhaṁ upadhāveyyaṁ, 
bhīto tasitavedhito; 
Te maṁ ohāya pakkantā, 
kathaṁ me ajja kātave. 
Atthi loke sīlaguṇo, 
saccaṁ soceyyanuddayā; 
Tena saccena kāhāmi, 
saccakiriyamuttamaṁ. 
Āvejjetvā dhammabalaṁ, 
saritvā pubbake jine; 
Saccabalamavassāya, 
saccakiriyamakāsahaṁ. 
Santi pakkhā apatanā, 
santi pādā avañcanā; 
Mātāpitā ca nikkhantā, 
jātaveda paṭikkama’. 
Sahasacce kate mayhaṁ, 
Mahāpajjalito sikhī; 
Vajjesi soḷasakarīsāni, 
Udakaṁ patvā yathā sikhī; 
Saccena me samo natthi, 
Esā me saccapāramī”ti. 
Vaṭṭapotakacariyaṁ navamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 2 
Saṅkhacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
Brāhmaṇo saṅkhasavhayo; 
Mahāsamuddaṁ taritukāmo, 
Upagacchāmi paṭṭanaṁ. 
Tatthaddasaṁ paṭipathe, 
Sayambhuṁ aparājitaṁ; 
Kantāraddhānaṁ paṭipannaṁ, 
Tattāya kaṭhinabhūmiyā. 
Tamahaṁ paṭipathe disvā, 
imamatthaṁ vicintayiṁ; 
‘Idaṁ khettaṁ anuppattaṁ, 
puññakāmassa jantuno. 
Yathā kassako puriso, 
khettaṁ disvā mahāgamaṁ; 
Tattha bījaṁ na ropeti, 
na so dhaññena atthiko. 
Evamevāhaṁ puññakāmo, 
Disvā khettavaruttamaṁ; 
Yadi tattha kāraṁ na karomi, 
Nāhaṁ puññena atthiko. 
Yathā amacco muddikāmo, 
rañño antepure jane; 
Na deti tesaṁ dhanadhaññaṁ, 
muddito parihāyati. 
Evamevāhaṁ puññakāmo, 
Vipulaṁ disvāna dakkhiṇaṁ; 
Yadi tassa dānaṁ na dadāmi, 
Parihāyissāmi puññato’. 
Evāhaṁ cintayitvāna, 
orohitvā upāhanā; 
Tassa pādāni vanditvā, 
adāsiṁ chattupāhanaṁ. 
Tenevāhaṁ sataguṇato, 
Sukhumālo sukhedhito; 
Api ca dānaṁ paripūrento, 
Evaṁ tassa adāsahan”ti. 
Saṅkhacariyaṁ dutiyaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Saccapāramī 4 
Maccharājacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
maccharājā mahāsare; 
Uṇhe sūriyasantāpe, 
sare udaka khīyatha. 
Tato kākā ca gijjhā ca, 
kaṅkā kulalasenakā; 
Bhakkhayanti divārattiṁ, 
macche upanisīdiya. 
Evaṁ cintesahaṁ tattha, 
saha ñātīhi pīḷito; 
‘Kena nu kho upāyena, 
ñātī dukkhā pamocaye’. 
Vicintayitvā dhammatthaṁ, 
saccaṁ addasa passayaṁ; 
Sacce ṭhatvā pamocesiṁ, 
ñātīnaṁ taṁ atikkhayaṁ. 
Anussaritvā sataṁ dhammaṁ, 
paramatthaṁ vicintayaṁ; 
Akāsiṁ saccakiriyaṁ, 
yaṁ loke dhuvasassataṁ. 
‘Yato sarāmi attānaṁ, 
yato pattosmi viññutaṁ; 
Nābhijānāmi sañcicca, 
ekapāṇampi hiṁsitaṁ. 
Etena saccavajjena, 
pajjunno abhivassatu; 
Abhitthanaya pajjunna, 
nidhiṁ kākassa nāsaya; 
Kākaṁ sokāya randhehi, 
macche sokā pamocaya’. 
Saha kate saccavare, 
pajjunno abhigajjiya; 
Thalaṁ ninnañca pūrento, 
khaṇena abhivassatha. 
Evarūpaṁ saccavaraṁ, 
katvā vīriyamuttamaṁ; 
Vassāpesiṁ mahāmeghaṁ, 
saccatejabalassito; 
Saccena me samo natthi, 
esā me saccapāramī”ti. 
Maccharājacariyaṁ dasamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Saccapāramī 5 
Kaṇhadīpāyanacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
kaṇhadīpāyano isi; 
Paropaññāsavassāni, 
anabhiratocariṁ ahaṁ. 
Na koci etaṁ jānāti, 
Anabhiratimanaṁ mama; 
Ahañhi kassaci nācikkhiṁ, 
Arati me carati mānase. 
Sabrahmacārī maṇḍabyo, 
sahāyo me mahāisi; 
Pubbakammasamāyutto, 
sūlamāropanaṁ labhi. 
Tamahaṁ upaṭṭhahitvāna, 
ārogyamanupāpayiṁ; 
Āpucchitvāna āgañchiṁ, 
yaṁ mayhaṁ sakamassamaṁ. 
Sahāyo brāhmaṇo mayhaṁ, 
bhariyaṁ ādāya puttakaṁ; 
Tayo janā samāgantvā, 
āgañchuṁ pāhunāgataṁ. 
Sammodamāno tehi saha, 
nisinno sakamassame; 
Dārako vaṭṭamanukkhipaṁ, 
āsīvisamakopayi. 
Tato so vaṭṭagataṁ maggaṁ, 
anvesanto kumārako; 
Āsīvisassa hatthena, 
uttamaṅgaṁ parāmasi. 
Tassa āmasane kuddho, 
sappo visabalassito; 
Kupito paramakopena, 
aḍaṁsi dārakaṁ khaṇe. 
Sahadaṭṭho āsīvisena, 
dārako papati bhūmiyaṁ; 
Tenāhaṁ dukkhito āsiṁ, 
mama vāhasi taṁ dukkhaṁ. 
Tyāhaṁ assāsayitvāna, 
dukkhite sokasallite; 
Paṭhamaṁ akāsiṁ kiriyaṁ, 
aggaṁ saccaṁ varuttamaṁ. 
‘Sattāhamevāhaṁ pasannacitto, 
Puññatthiko acariṁ brahmacariyaṁ; 
Athāparaṁ yaṁ caritaṁ mamedaṁ, 
Vassāni paññāsasamādhikāni. 
Akāmako vāhi ahaṁ carāmi, 
Etena saccena suvatthi hotu; 
Hataṁ visaṁ jīvatu yaññadatto’. 
Saha sacce kate mayhaṁ, 
visavegena vedhito; 
Abujjhitvāna vuṭṭhāsi, 
arogo cāsi māṇavo; 
Saccena me samo natthi, 
esā me saccapāramī”ti. 
Kaṇhadīpāyanacariyaṁ ekādasamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Saccapāramī 6 
Sutasomacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
sutasomo mahīpati; 
Gahito porisādena, 
brāhmaṇe saṅgaraṁ sariṁ. 
Khattiyānaṁ ekasataṁ, 
āvuṇitvā karattale; 
Etesaṁ pamilāpetvā, 
yaññatthe upanayī mamaṁ. 
Apucchi maṁ porisādo, 
‘kiṁ tvaṁ icchasi nissajaṁ; 
Yathāmati te kāhāmi, 
yadi me tvaṁ punehisi’. 
Tassa paṭissuṇitvāna, 
paṇhe āgamanaṁ mama; 
Upagantvā puraṁ rammaṁ, 
rajjaṁ niyyādayiṁ tadā. 
Anussaritvā sataṁ dhammaṁ, 
pubbakaṁ jinasevitaṁ; 
Brāhmaṇassa dhanaṁ datvā, 
porisādaṁ upāgamiṁ. 
Natthi me saṁsayo tattha, 
Ghātayissati vā na vā; 
Saccavācānurakkhanto, 
Jīvitaṁ cajitumupāgamiṁ; 
Saccena me samo natthi, 
Esā me saccapāramī”ti. 
Sutasomacariyaṁ dvādasamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Mettāpāramī 1 
Suvaṇṇasāmacariya 
“Sāmo yadā vane āsiṁ, 
sakkena abhinimmito; 
Pavane sīhabyagghe ca, 
mettāya mupanāmayiṁ. 
Sīhabyagghehi dīpīhi, 
acchehi mahisehi ca; 
Pasadamigavarāhehi, 
parivāretvā vane vasiṁ. 
Na maṁ koci uttasati, 
napi bhāyāmi kassaci; 
Mettābalenupatthaddho, 
ramāmi pavane tadā”ti. 
Suvaṇṇasāmacariyaṁ terasamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Mettāpāramī 2 
Ekarājacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
ekarājāti vissuto; 
Paramaṁ sīlaṁ adhiṭṭhāya, 
pasāsāmi mahāmahiṁ. 
Dasa kusalakammapathe, 
vattāmi anavasesato; 
Catūhi saṅgahavatthūhi, 
saṅgaṇhāmi mahājanaṁ. 
Evaṁ me appamattassa, 
idha loke parattha ca; 
Dabbaseno upagantvā, 
acchindanto puraṁ mama. 
Rājūpajīve nigame, 
sabalaṭṭhe saraṭṭhake; 
Sabbaṁ hatthagataṁ katvā, 
kāsuyā nikhaṇī mamaṁ. 
Amaccamaṇḍalaṁ rajjaṁ, 
phītaṁ antepuraṁ mama; 
Acchinditvāna gahitaṁ, 
piyaṁ puttaṁva passahaṁ; 
Mettāya me samo natthi, 
esā me mettāpāramī”ti. 
Ekarājacariyaṁ cuddasamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Yudhañjayavagga 
Upekkhāpāramī 1 
Mahālomahaṁsacariya 
“Susāne seyyaṁ kappemi, 
Chavaṭṭhikaṁ upanidhāyahaṁ; 
Gāmaṇḍalā upāgantvā, 
Rūpaṁ dassentinappakaṁ. 
Apare gandhamālañca, 
bhojanaṁ vividhaṁ bahuṁ; 
Upāyanānūpanenti, 
haṭṭhā saṁviggamānasā. 
Ye me dukkhaṁ upaharanti, 
ye ca denti sukhaṁ mama; 
Sabbesaṁ samako homi, 
dayā kopo na vijjati. 
Sukhadukkhe tulābhūto, 
Yasesu ayasesu ca; 
Sabbattha samako homi, 
Esā me upekkhāpāramī”ti. 
Mahālomahaṁsacariyaṁ pannarasamaṁ. 
Yudhañjayavaggo tatiyo. 
Tassuddānaṁ 
Yudhañjayo somanasso, 
ayogharabhisena ca; 
Soṇanando mūgapakkho, 
kapirājā saccasavhayo. 
Vaṭṭako maccharājā ca, 
kaṇhadīpāyano isi; 
Sutasomo puna āsiṁ, 
sāmo ca ekarājahu; 
Upekkhāpāramī āsi, 
iti vutthaṁ mahesinā. 
Evaṁ bahubbidhaṁ dukkhaṁ, 
sampattī ca bahubbidhā; 
Bhavābhave anubhavitvā, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Datvā dātabbakaṁ dānaṁ, 
sīlaṁ pūretvā asesato; 
Nekkhamme pāramiṁ gantvā, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Paṇḍite paripucchitvā, 
vīriyaṁ katvāna muttamaṁ; 
Khantiyā pāramiṁ gantvā, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Katvā daḷhamadhiṭṭhānaṁ, 
saccavācānurakkhiya; 
Mettāya pāramiṁ gantvā, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Lābhālābhe yasāyase, 
sammānanāvamānane; 
Sabbattha samako hutvā, 
patto sambodhimuttamaṁ. 
Kosajjaṁ bhayato disvā, 
vīriyārambhañca khemato; 
Āraddhavīriyā hotha, 
esā buddhānusāsanī. 
Vivādaṁ bhayato disvā, 
avivādañca khemato; 
Samaggā sakhilā hotha, 
esā buddhānusāsanī. 
Pamādaṁ bhayato disvā, 
appamādañca khemato; 
Bhāvethaṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, 
esā buddhānusāsanī. 
Itthaṁ sudaṁ bhagavā attano pubbacariyaṁ sambhāvayamāno buddhāpadāniyaṁ nāma dhammapariyāyaṁ abhāsitthāti. 
Cariyāpiṭakaṁ niṭṭhitaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 3 
Kururājacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
indapatthe puruttame; 
Rājā dhanañcayo nāma, 
kusale dasahupāgato. 
Kaliṅgaraṭṭhavisayā, 
brāhmaṇā upagañchu maṁ; 
Āyācuṁ maṁ hatthināgaṁ, 
dhaññaṁ maṅgalasammataṁ. 
‘Avuṭṭhiko janapado, 
dubbhikkho chātako mahā; 
Dadāhi pavaraṁ nāgaṁ, 
nīlaṁ añjanasavhayaṁ’. 
‘Na me yācakamanuppatte, 
paṭikkhepo anucchavo; 
Mā me bhijji samādānaṁ, 
dassāmi vipulaṁ gajaṁ’. 
Nāgaṁ gahetvā soṇḍāya, 
bhiṅgāre ratanāmaye; 
Jalaṁ hatthe ākiritvā, 
brāhmaṇānaṁ adaṁ gajaṁ. 
Tassa nāge padinnamhi, 
amaccā etadabravuṁ; 
‘Kiṁ nu tuyhaṁ varaṁ nāgaṁ, 
yācakānaṁ padassasi. 
Dhaññaṁ maṅgalasampannaṁ, 
saṅgāmavijayuttamaṁ; 
Tasmiṁ nāge padinnamhi, 
kiṁ te rajjaṁ karissati’. 
‘Rajjampi me dade sabbaṁ, 
sarīraṁ dajjamattano; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
tasmā nāgaṁ adāsahan’”ti. 
Kururājacariyaṁ tatiyaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 4 
Mahāsudassanacariya 
“Kusāvatimhi nagare, 
yadā āsiṁ mahīpati; 
Mahāsudassano nāma, 
cakkavattī mahabbalo. 
Tatthāhaṁ divase tikkhattuṁ, 
ghosāpemi tahiṁ tahiṁ; 
‘Ko kiṁ icchati pattheti, 
kassa kiṁ dīyatū dhanaṁ. 
Ko chātako ko tasito, 
ko mālaṁ ko vilepanaṁ; 
Nānārattāni vatthāni, 
ko naggo paridahissati. 
Ko pathe chattamādeti, 
kopāhanā mudū subhā’; 
Iti sāyañca pāto ca, 
ghosāpemi tahiṁ tahiṁ. 
Na taṁ dasasu ṭhānesu, 
napi ṭhānasatesu vā; 
Anekasataṭhānesu, 
paṭiyattaṁ yācake dhanaṁ. 
Divā vā yadi vā rattiṁ, 
yadi eti vanibbako; 
Laddhā yadicchakaṁ bhogaṁ, 
pūrahatthova gacchati. 
Evarūpaṁ mahādānaṁ, 
Adāsiṁ yāvajīvikaṁ; 
Napāhaṁ dessaṁ dhanaṁ dammi, 
Napi natthi nicayo mayi. 
Yathāpi āturo nāma, 
rogato parimuttiyā; 
Dhanena vejjaṁ tappetvā, 
rogato parimuccati. 
Tathevāhaṁ jānamāno, 
paripūretumasesato; 
Ūnamanaṁ pūrayituṁ, 
demi dānaṁ vanibbake; 
Nirālayo apaccāso, 
sambodhimanupattiyā”ti. 
Mahāsudassanacariyaṁ catutthaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 5 
Mahāgovindacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
sattarājapurohito; 
Pūjito naradevehi, 
mahāgovindabrāhmaṇo. 
Tadāhaṁ sattarajjesu, 
Yaṁ me āsi upāyanaṁ; 
Tena demi mahādānaṁ, 
Akkhobbhaṁ sāgarūpamaṁ. 
Na me dessaṁ dhanaṁ dhaññaṁ, 
Napi natthi nicayo mayi; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
Tasmā demi varaṁ dhanan”ti. 
Mahāgovindacariyaṁ pañcamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 6 
Nimirājacariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
mithilāyaṁ puruttame; 
Nimi nāma mahārājā, 
paṇḍito kusalatthiko. 
Tadāhaṁ māpayitvāna, 
catussālaṁ catummukhaṁ; 
Tattha dānaṁ pavattesiṁ, 
migapakkhinarādinaṁ. 
Acchādanañca sayanaṁ, 
annaṁ pānañca bhojanaṁ; 
Abbocchinnaṁ karitvāna, 
mahādānaṁ pavattayiṁ. 
Yathāpi sevako sāmiṁ, 
dhanahetumupāgato; 
Kāyena vācā manasā, 
ārādhanīyamesati. 
Tathevāhaṁ sabbabhave, 
pariyesissāmi bodhijaṁ; 
Dānena satte tappetvā, 
icchāmi bodhimuttaman”ti. 
Nimirājacariyaṁ chaṭṭhaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 7 
Candakumāracariya 
“Punāparaṁ yadā homi, 
ekarājassa atrajo; 
Nagare pupphavatiyā, 
kumāro candasavhayo. 
Tadāhaṁ yajanā mutto, 
nikkhanto yaññavāṭato; 
Saṁvegaṁ janayitvāna, 
mahādānaṁ pavattayiṁ. 
Nāhaṁ pivāmi khādāmi, 
napi bhuñjāmi bhojanaṁ; 
Dakkhiṇeyye adatvāna, 
api chappañcarattiyo. 
Yathāpi vāṇijo nāma, 
Katvāna bhaṇḍasañcayaṁ; 
Yattha lābho mahā hoti, 
Tattha taṁ harati bhaṇḍakaṁ. 
Tatheva sakabhuttāpi, 
pare dinnaṁ mahapphalaṁ; 
Tasmā parassa dātabbaṁ, 
satabhāgo bhavissati. 
Etamatthavasaṁ ñatvā, 
demi dānaṁ bhavābhave; 
Na paṭikkamāmi dānato, 
sambodhimanupattiyā”ti. 
Candakumāracariyaṁ sattamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 8 
Sivirājacariya 
“Ariṭṭhasavhaye nagare, 
sivināmāsi khattiyo; 
Nisajja pāsādavare, 
evaṁ cintesahaṁ tadā. 
‘Yaṁ kiñci mānusaṁ dānaṁ, 
adinnaṁ me na vijjati; 
Yopi yāceyya maṁ cakkhuṁ, 
dadeyyaṁ avikampito’. 
Mama saṅkappamaññāya, 
sakko devānamissaro; 
Nisinno devaparisāya, 
idaṁ vacanamabravi. 
‘Nisajja pāsādavare, 
sivirājā mahiddhiko; 
Cintento vividhaṁ dānaṁ, 
adeyyaṁ so na passati. 
Tathaṁ nu vitathaṁ netaṁ, 
handa vīmaṁsayāmi taṁ; 
Muhuttaṁ āgameyyātha, 
yāva jānāmi taṁ manaṁ’. 
Pavedhamāno palitasiro, 
Valigatto jarāturo; 
Andhavaṇṇova hutvāna, 
Rājānaṁ upasaṅkami. 
So tadā paggahetvāna, 
vāmaṁ dakkhiṇabāhu ca; 
Sirasmiṁ añjaliṁ katvā, 
idaṁ vacanamabravi. 
‘Yācāmi taṁ mahārāja, 
dhammika raṭṭhavaḍḍhana; 
Tava dānaratā kitti, 
uggatā devamānuse. 
Ubhopi nettā nayanā, 
andhā upahatā mama; 
Ekaṁ me nayanaṁ dehi, 
tvampi ekena yāpaya’. 
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, 
haṭṭho saṁviggamānaso; 
Katañjalī vedajāto, 
idaṁ vacanamabraviṁ. 
‘Idānāhaṁ cintayitvāna, 
pāsādato idhāgato; 
Tvaṁ mama cittamaññāya, 
nettaṁ yācitumāgato. 
Aho me mānasaṁ siddhaṁ, 
saṅkappo paripūrito; 
Adinnapubbaṁ dānavaraṁ, 
ajja dassāmi yācake. 
Ehi sivaka uṭṭhehi, 
mā dandhayi mā pavedhayi; 
Ubhopi nayanaṁ dehi, 
uppāṭetvā vaṇibbake’. 
Tato so codito mayhaṁ, 
sivako vacanaṁ karo; 
Uddharitvāna pādāsi, 
tālamiñjaṁva yācake. 
Dadamānassa dentassa, 
dinnadānassa me sato; 
Cittassa aññathā natthi, 
bodhiyāyeva kāraṇā. 
Na me dessā ubho cakkhū, 
attā na me na dessiyo; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
tasmā cakkhuṁ adāsahan”ti. 
Sivirājacariyaṁ aṭṭhamaṁ. 

Cariyāpiṭaka 
Akittivagga 
Dānapāramī 9 
Vessantaracariya 
“Yā me ahosi janikā, 
phussatī nāma khattiyā; 
Sā atītāsu jātīsu, 
sakkassa mahesī piyā. 
Tassā āyukkhayaṁ ñatvā, 
devindo etadabravi; 
‘Dadāmi te dasa vare, 
varabhadde yadicchasi’. 
Evaṁ vuttā ca sā devī, 
sakkaṁ punidamabravi; 
‘Kiṁ nu me aparādhatthi, 
kiṁ nu dessā ahaṁ tava; 
Rammā cāvesi maṁ ṭhānā, 
vātova dharaṇīruhaṁ’. 
Evaṁ vutto ca so sakko, 
puna tassidamabravi; 
‘Na ceva te kataṁ pāpaṁ, 
na ca me tvaṁsi appiyā. 
Ettakaṁyeva te āyu, 
cavanakālo bhavissati; 
Paṭiggaṇha mayā dinne, 
vare dasa varuttame’. 
Sakkena sā dinnavarā, 
tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā; 
Mamaṁ abbhantaraṁ katvā, 
phussatī dasa vare varī. 
Tato cutā sā phussatī, 
khattiye upapajjatha; 
Jetuttaramhi nagare, 
sañjayena samāgami. 
Yadāhaṁ phussatiyā kucchiṁ, 
okkanto piyamātuyā; 
Mama tejena me mātā, 
sadā dānaratā ahu. 
Adhane āture jiṇṇe, 
yācake addhike jane; 
Samaṇe brāhmaṇe khīṇe, 
deti dānaṁ akiñcane. 
Dasa māse dhārayitvāna, 
karonte puraṁ padakkhiṇaṁ; 
Vessānaṁ vīthiyā majjhe, 
janesi phussatī mamaṁ. 
Na mayhaṁ mattikaṁ nāmaṁ, 
napi pettikasambhavaṁ; 
Jātettha vessavīthiyā, 
tasmā vessantaro ahu. 
Yadāhaṁ dārako homi, 
jātiyā aṭṭhavassiko; 
Tadā nisajja pāsāde, 
dānaṁ dātuṁ vicintayiṁ. 
‘Hadayaṁ dadeyyaṁ cakkhuṁ, 
maṁsampi rudhirampi ca; 
Dadeyyaṁ kāyaṁ sāvetvā, 
yadi koci yācaye mamaṁ’. 
Sabhāvaṁ cintayantassa, 
akampitamasaṇṭhitaṁ; 
Akampi tattha pathavī, 
sineruvanavaṭaṁsakā. 
Anvaddhamāse pannarase, 
puṇṇamāse uposathe; 
Paccayaṁ nāgamāruyha, 
dānaṁ dātuṁ upāgamiṁ. 
Kaliṅgaraṭṭhavisayā, 
brāhmaṇā upagañchu maṁ; 
Ayācuṁ maṁ hatthināgaṁ, 
dhaññaṁ maṅgalasammataṁ. 
‘Avuṭṭhiko janapado, 
dubbhikkho chātako mahā; 
Dadāhi pavaraṁ nāgaṁ, 
sabbasetaṁ gajuttamaṁ’. 
Dadāmi na vikampāmi, 
yaṁ maṁ yācanti brāhmaṇā; 
Santaṁ nappatigūhāmi, 
dāne me ramate mano. 
Na me yācakamanuppatte, 
paṭikkhepo anucchavo; 
Mā me bhijji samādānaṁ, 
dassāmi vipulaṁ gajaṁ. 
Nāgaṁ gahetvā soṇḍāya, 
bhiṅgāre ratanāmaye; 
Jalaṁ hatthe ākiritvā, 
brāhmaṇānaṁ adaṁ gajaṁ. 
Punāparaṁ dadantassa, 
sabbasetaṁ gajuttamaṁ; 
Tadāpi pathavī kampi, 
sineruvanavaṭaṁsakā. 
Tassa nāgassa dānena, 
sivayo kuddhā samāgatā; 
Pabbājesuṁ sakā raṭṭhā, 
‘vaṅkaṁ gacchatu pabbataṁ’. 
Tesaṁ nicchubhamānānaṁ, 
akampitamasaṇṭhitaṁ; 
Mahādānaṁ pavattetuṁ, 
ekaṁ varamayācisaṁ. 
Yācitā sivayo sabbe, 
ekaṁ varamadaṁsu me; 
Sāvayitvā kaṇṇabheriṁ, 
mahādānaṁ dadāmahaṁ. 
Athettha vattatī saddo, 
tumulo bheravo mahā; 
Dānenimaṁ nīharanti, 
puna dānaṁ dadātayaṁ. 
Hatthiṁ asse rathe datvā, 
dāsiṁ dāsaṁ gavaṁ dhanaṁ; 
Mahādānaṁ daditvāna, 
nagarā nikkhamiṁ tadā. 
Nikkhamitvāna nagarā, 
nivattitvā vilokite; 
Tadāpi pathavī kampi, 
sineruvanavaṭaṁsakā. 
Catuvāhiṁ rathaṁ datvā, 
ṭhatvā cātummahāpathe; 
Ekākiyo adutiyo, 
maddideviṁ idamabraviṁ. 
‘Tvaṁ maddi kaṇhaṁ gaṇhāhi, 
lahukā esā kaniṭṭhikā; 
Ahaṁ jāliṁ gahessāmi, 
garuko bhātiko hi so’. 
Padumaṁ puṇḍarīkaṁva, 
maddī kaṇhājinaggahī; 
Ahaṁ suvaṇṇabimbaṁva, 
jāliṁ khattiyamaggahiṁ. 
Abhijātā sukhumālā, 
khattiyā caturo janā; 
Visamaṁ samaṁ akkamantā, 
vaṅkaṁ gacchāma pabbataṁ. 
Ye keci manujā enti, 
anumagge paṭippathe; 
Maggante paṭipucchāma, 
‘kuhiṁ vaṅkantapabbato’. 
Te tattha amhe passitvā, 
karuṇaṁ giramudīrayuṁ; 
Dukkhante paṭivedenti, 
dūre vaṅkantapabbato. 
Yadi passanti pavane, 
dārakā phaline dume; 
Tesaṁ phalānaṁ hetumhi, 
uparodanti dārakā. 
Rodante dārake disvā, 
ubbiddhā vipulā dumā; 
Sayamevoṇamitvāna, 
upagacchanti dārake. 
Idaṁ acchariyaṁ disvā, 
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; 
Sāhukāraṁ pavattesi, 
maddī sabbaṅgasobhanā. 
Accheraṁ vata lokasmiṁ, 
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; 
Vessantarassa tejena, 
sayamevoṇatā dumā. 
Saṅkhipiṁsu pathaṁ yakkhā, 
anukampāya dārake; 
Nikkhantadivaseneva, 
cetaraṭṭhamupāgamuṁ. 
Saṭṭhirājasahassāni, 
tadā vasanti mātule; 
Sabbe pañjalikā hutvā, 
rodamānā upāgamuṁ. 
Tattha vattetvā sallāpaṁ, 
cetehi cetaputtehi; 
Te tato nikkhamitvāna, 
vaṅkaṁ agamu pabbataṁ. 
Āmantayitvā devindo, 
vissakammaṁ mahiddhikaṁ; 
Assamaṁ sukataṁ rammaṁ, 
paṇṇasālaṁ sumāpaya. 
Sakkassa vacanaṁ sutvā, 
vissakammo mahiddhiko; 
Assamaṁ sukataṁ rammaṁ, 
paṇṇasālaṁ sumāpayi. 
Ajjhogāhetvā pavanaṁ, 
appasaddaṁ nirākulaṁ; 
Caturo janā mayaṁ tattha, 
vasāma pabbatantare. 
Ahañca maddidevī ca, 
jālī kaṇhājinā cubho; 
Aññamaññaṁ sokanudā, 
vasāma assame tadā. 
Dārake anurakkhanto, 
asuñño homi assame; 
Maddī phalaṁ āharitvā, 
poseti sā tayo jane. 
Pavane vasamānassa, 
addhiko maṁ upāgami; 
Āyāci puttake mayhaṁ, 
jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho. 
Yācakaṁ upagataṁ disvā, 
hāso me upapajjatha; 
Ubho putte gahetvāna, 
adāsiṁ brāhmaṇe tadā. 
Sake putte cajantassa, 
jūjake brāhmaṇe yadā; 
Tadāpi pathavī kampi, 
sineruvanavaṭaṁsakā. 
Punadeva sakko oruyha, 
hutvā brāhmaṇasannibho; 
Āyāci maṁ maddideviṁ, 
sīlavantiṁ patibbataṁ. 
Maddiṁ hatthe gahetvāna, 
udakañjali pūriya; 
Pasannamanasaṅkappo, 
tassa maddiṁ adāsahaṁ. 
Maddiyā dīyamānāya, 
gagane devā pamoditā; 
Tadāpi pathavī kampi, 
sineruvanavaṭaṁsakā. 
Jāliṁ kaṇhājinaṁ dhītaṁ, 
maddideviṁ patibbataṁ; 
Cajamāno na cintesiṁ, 
bodhiyāyeva kāraṇā. 
Na me dessā ubho puttā, 
maddidevī na dessiyā; 
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ, 
tasmā piye adāsahaṁ. 
Punāparaṁ brahāraññe, 
mātāpitusamāgame; 
Karuṇaṁ paridevante, 
sallapante sukhaṁ dukhaṁ. 
Hirottappena garunā, 
ubhinnaṁ upasaṅkami; 
Tadāpi pathavī kampi, 
sineruvanavaṭaṁsakā. 
Punāparaṁ brahāraññā, 
nikkhamitvā sañātibhi; 
Pavisāmi puraṁ rammaṁ, 
jetuttaraṁ puruttamaṁ. 
Ratanāni satta vassiṁsu, 
mahāmegho pavassatha; 
Tadāpi pathavī kampi, 
sineruvanavaṭaṁsakā. 
Acetanāyaṁ pathavī, 
aviññāya sukhaṁ dukhaṁ; 
Sāpi dānabalā mayhaṁ, 
sattakkhattuṁ pakampathā”ti. 
Vessantaracariyaṁ navamaṁ.